Đề thi vào 10 môn Văn Bà Rịa - Vũng Tàu

Đề thi vào 10 môn Văn Bà Rịa - Vũng Tàu năm 2025

Đề bài

I. ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Đọc văn bản:

CÓ MỘT ĐÊM TRĂNG

Trăng có phải mâm xôi đâu mà ngon đến vậy

Em bán báo đi qua bóng diu bên đường

Trăng nhóng nhánh trên vòm mộng mị

Kiếm được mấy trăm đồng còn quan trọng hơn!

 

Trăng có phải mâm xôi đâu mà ngon đến vậy

Em rã rời tay gằm mặt xuống đôi giày

Giá có khúc bánh mỳ, giá có trái bắp

Trăng sáng suông tình cũng thế thôi!

 

Trăng có phải mâm xôi đâu mà ngon đến thể

Mua dùm em cặp vẻ số này đi xin chị, xin anh

Em dâng bán những giấc mơ bạc triệu

Đêm vạ vật lề đường, đêm không chiếu chăn ...

 

Trăng rời rợi

Và em lầm lụi

Những bóng nhỏ liêu xiêu đan díu trên đường

Tờ báo

Cặp vế số

Những đôi giày bóng lộn

Một em đi qua

Ba em đi qua…

(Hoàng Quý, Ngang qua cánh đồng, in lần thứ 3, NXB Hội Nhà văn, 2019, tr. 149 – 150)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1. Văn bản được viết theo thể thơ nào? Chi ra 01 dấu hiệu hình thức để xác định thể thơ đó.

Câu 2. Em hiểu như thế nào về hình ánh Trăng và mâm xôi trong câu Trăng có phải mâm xôi đầu mà ngon đến vậy?

Câu 3. Nêu tác dụng của cách kết hợp từ độc đáo bản những giấc mơ bạc triệu.

Câu 4. Văn bản gợi cho em suy nghĩ gì về ý nghĩa của sự đồng cảm trong cuộc sống? (Trình bày trong khoảng 5-7 dòng)

II. VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích hình ánh những đứa trẻ trong văn bản ở phần Đọc hiểu.

Câu 2 (4,0 điểm)

Ngày nay, không chỉ những đứa trẻ lang thang cơ nhỡ mà bất cứ trẻ em nào cũng có thể gặp phải nỗi đau về thể xác, tinh thần. Hãy viết một bài văn nghị luận để xuất một số giải pháp để giải quyết vấn đề trên.

Lời giải chi tiết

Phần	Câu	Hướng dẫn giải
I. ĐỌC HIỂU  (4,0 điểm)	Câu 1.	Thể thơ tự do Dấu hiệu các chữ trong các câu thơ không bằng nhau.
	Câu 2.	HS dựa vào câu thơ và đưa ra cách hiểu phù hợp Gợi ý: “Trăng” vốn là hình ảnh đẹp, gợi mộng mơ, trong trẻo của thiên nhiên. “Mâm xôi” là hình ảnh cụ thể, tượng trưng cho cái ngon, cái no đủ, vật chất. → Câu hỏi tu từ này thể hiện sự đối lập giữa vẻ đẹp của thiên nhiên với thực tế đói nghèo, vất vả của nhân vật trữ tình (những em bé bán vé số). Trăng dù đẹp đến đâu cũng không thể làm dịu đi cái đói, cái khổ thực tại.
	Câu 3.	HS dựa vào câu thơ và đưa ra cách hiểu phù hợp về cách kết hợp từ Gợi ý: Những đứa trẻ bán vé số — là người nghèo khó, lại đi bán "giấc mơ bạc triệu" cho người khác với hi vọng đổi đời.
	Câu 4.	Trong xã hội còn nhiều mảnh đời bất hạnh, sự đồng cảm giúp con người xích lại gần nhau, chia sẻ, nâng đỡ nhau vượt qua nghịch cảnh.  Khi biết cảm thông với nỗi đau và khó khăn của người khác, ta sống nhân văn hơn, biết trân trọng hạnh phúc mình đang có.  Đồng cảm còn là cách để xã hội trở nên ấm áp, giàu tình người và công bằng hơn.
PHẦN II. VIẾT (6,0 điểm)	Câu 1. (2,0 điểm)	1. Mở đoạn: Giới thiệu khái quát vấn đề nghị luận 2. Thân đoạn: - Hình ảnh những đứa trẻ vất vả, lao động sớm + Các em hiện lên là những đứa trẻ nhỏ tuổi, phải mưu sinh nơi vỉa hè, góc phố. + Tư thế “rã rời tay”, “gằm mặt xuống đôi giày” diễn tả sự mệt mỏi, kiệt sức, cả thể xác lẫn tinh thần sau một ngày rong ruổi buôn bán. + Câu hỏi tu từ "Trăng có phải mâm xôi đâu mà ngon đến thế" nhiều lần lặp lại tạo nên sự đối lập: ánh trăng đẹp, mộng mơ – nhưng cuộc đời các em lại lam lũ, cơ cực. - Ước mơ khát vọng của những đứa trẻ vất vả đầy xót xa: Các em bán hy vọng đổi đời cho người khác, nhưng chính mình lại đang sống trong nghèo khó, thiếu thốn. - Nỗi xót xa lặng thầm của tác giả trước những đứa trẻ cơ cực. + Cảnh vật vẫn đẹp, nhưng cuộc sống các em thì lặng lẽ, đơn độc, bị bỏ lại trong xã hội. + Hình ảnh “những bóng nhỏ liêu xiêu” là biểu tượng cho thân phận nhỏ bé, mong manh của các em giữa cuộc đời xô bồ. - Nghệ thuật: Thể thơ tự do, nhịp điệu linh hoạt Sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ Ngôn từ có cách kết hợp độc đáo, giàu ý nghĩa. … 3. Kết luận: Tổng kết vấn đề nghị luận
	Câu 2. (4,0 điểm)	I. Mở bài Nêu vấn đề nghị luận: Trong xã hội hiện đại, vẫn còn một bộ phận trẻ em đang phải chịu đựng nỗi đau cả về thể xác lẫn tâm hồn. Đây là một thực trạng đáng lo ngại và cần có giải pháp kịp thời. II. Thân bài 1. Giải thích: - Nỗi đau thể xác: Trẻ em bị bạo hành thân thể, lao động quá sức, suy dinh dưỡng, không được chăm sóc y tế. - Nỗi đau tinh thần: Bị lạm dụng, bị cô lập, bắt nạt, áp lực học hành, thiếu thốn tình cảm gia đình. => Đây là những tác động tiêu cực đến sự phát triển toàn diện của trẻ em. 2. Nguyên nhân dẫn đến những tổn hại cả ở thể xác lẫn tinh thần của trẻ em. - Gia đình: Cha mẹ thiếu hiểu biết, ly hôn, nghèo đói, bạo lực gia đình. - Nhà trường: Thiếu kỹ năng quản lý học sinh, bạo lực học đường, áp lực điểm số. - Xã hội: Thiếu sự quan tâm đúng mức, môi trường sống độc hại, ảnh hưởng của mạng xã hội. - Pháp luật: Chưa thực thi nghiêm các chính sách bảo vệ trẻ em. 3. Giải pháp a. Về phía gia đình: - Giáo dục cha mẹ về quyền trẻ em và kỹ năng nuôi dạy con. - Tạo môi trường gia đình yêu thương, an toàn. b. Về phía nhà trường: - Tăng cường giáo dục kỹ năng sống, tâm lý học đường. - Có cơ chế phát hiện và xử lý bạo lực học đường. c. Về phía xã hội và pháp luật: - Truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng. - Cơ quan chức năng cần giám sát và xử lý nghiêm các hành vi xâm hại trẻ em. - Xây dựng hệ thống bảo vệ trẻ em hiệu quả: tổng đài trợ giúp, tổ chức bảo vệ quyền trẻ em. d. Về bản thân trẻ em: - Được giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân. - Can đảm lên tiếng khi bị xâm hại. III. Kết bài Khẳng định lại vấn đề nghị luận

Đề thi vào 10 môn Văn Bà Rịa - Vũng Tàu năm 2023

Đề bài

I. ĐỌC HIỂU

Đọc đoạn trích:

Tôi thường băn khoăn: liệu phép mầu có tồn tại trên đời? Nếu thực có phép mầu, tại sao cuộc sống vẫn còn biết bao mảnh đời bất hạnh? Và tôi đã tìm thấy câu trả lời về sự tồn tại của phép mầu trong chuyến đi thăm bệnh nhi ung thư nhân ngày hội “Ước mơ của Thủy”.

 (….) Khoảng chín giờ, nhóm tôi họp mặt với cả đoàn để gặp lại tất cả bệnh nhi. Trong không gian ấy, chúng tôi và các em ngồi thành vòng tròn, cùng ca hát, vui đùa. Giây phút đó, niềm vui như kéo dài bất tận khiến lòng người càng thêm ấm áp. Chúng tôi tặng quà cho các em. Những món quà giản đơn như bộ quần áo, một cuốn sách, một món đồ chơi, đó là tấm lòng của thầy trò trường chúng tôi gửi đến các em.

Sau chuyến đi, tôi đã tìm thấy câu trả lời cho sự tồn tại của phép mầu, đó chính là sức mạnh tình người. Bởi nơi nào tồn tại tình yêu thương và sẻ chia, nơi đó phép mầu sẽ xuất hiện, giúp đỡ và an ủi những mảnh đời bất hạnh. Qua hoạt động, chúng tôi cũng đã nhận được những món quà tinh thần quý giá từ các em: bài học sâu sắc về giá trị của sự sống, biết trân trọng cuộc sống mình đang có.

(Trích Chuyến thăm bệnh nhi tại bệnh viên Ung Bướu, SGK Ngữ văn 8 - Chân trời sáng tạo, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2022)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.

Câu 2. Chỉ ra và nêu tác dụng của 01 biện pháp tu từ trong câu sau: “Những món quà giản đơn như bộ quần áo, một cuốn sách, một món đồ chơi, đỗ là tấm lòng của thầy trò trường chúng tôi gửi đến các em.

Câu 3. Em hiểu như thế nào về “giá trị của sự sống” được nhắc đến trong đoạn trích? Em sẽ làm gì để thể hiện sự trân trọng đối với cuộc sống mình đang có?

II. LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1. Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, em hãy viết một đoạn văn (khoảng một trang giấy thi) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc trao đi yêu thương trong cuộc sống.

Câu 2. Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát

Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam

Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

 

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ

Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...

Lời giải chi tiết

I. ĐỌC HIỂU

Câu 1: 

Phương pháp:

Căn cứ các phương thức biểu đạt đã học.

Cách giải:

Phương thức biểu đạt chính: tự sự.

Câu 2: 

Phương pháp:

Phân tích.

Cách giải:

HS lựa chọn 1 biện pháp tu từ có trong đoạn và nêu tác dụng phù hợp.

Biện pháp tu từ: Điệp ngữ (một), liệt kê.

Gợi ý:

- Biện pháp tu từ.

+ liệt kê (bộ quần áo, cuốn sách, đồ chơi).

+ điệp từ (một)

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu cho câu văn.

+ Nhấn mạnh ý nghĩa của những món quà dù nhỏ bé nhưng chứa đựng đầy ắp tình cảm của thầy trò gửi tới các em.

Câu 3: 

Phương pháp:

Phân tích.

Cách giải:

Học sinh tự trình bày theo ý hiểu của bản thân, có lý giải phù hợp.

Gợi ý:

- Giá trị của sự sống được nhắc đến trong đoạn trích có thể hiểu là những giá trị đến từ những điều rất đơn giản, đời thường mà đôi khi con người không nhận ra. Đó có thể chỉ là việc chúng ta được khỏe mạnh, được yêu thương, được chia sẻ, được sống một cách mạnh khỏe và hạnh phúc,…

- Việc cần làm để thể hiện sự trân trọng với cuộc sống:

+ Có cái nhìn tích cực vào cuộc sống, tin vào những điều tốt đẹp, trân trọng hiện tại.

+ Học cách yêu thương chính mình, những người xung quanh và biết ơn cuộc sống.

+ …

II. LÀM VĂN 

Câu 1:

Phương pháp:

Phân tích, tổng hợp.

Cách giải:

1. Giới thiệu vấn đề: ý nghĩa của việc trao đi yêu thương trong cuộc sống.

2. Giải thích

- Trao đi yêu thương được hiểu là trao đi những cử chỉ, hành động chân thành dành cho những người xung quanh mình.

=> Trao đi yêu thương trong cuộc sống có ý nghĩa vô cùng quan trọng.

3. Bàn luận

- Ý nghĩa của việc trao đi yêu thương:

+ Trao đi yêu thương bằng tình cảm chân thành sẽ giúp đỡ được nhiều mảnh đời khó khăn, bất hạnh. Giúp họ tin tưởng hơn vào cuộc sống.

+ Trao đi yêu thương giúp bạn luôn được sống trong niềm vui, hạnh phúc.

+ Người trao đi yêu thương sẽ được mọi người yêu quý, kính trọng.

+ Trao đi yêu thương sẽ giúp người với người gắn kết với nhau, qua đó thúc đẩy xã hội ngày càng phát triển.

….

HS lấy dẫn chứng minh họa phù hợp: Chương trình nấu ăn cho em – Đen Vâu và cộng sự.

- Trao đi yêu phải trao đi bằng tấm lòng chân thành, không vụ lợi, không toan tính.

4. Liên hệ bản thân và tổng kết vấn đề.

Câu 2: 

Phương pháp:

Phân tích, tổng hợp.

Cách giải:

1. Mở bài:

- Giới thiệu tác giả: Là một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng miền Nam. Thơ Viễn Phương tập trung khám phá ngợi ca vẻ đẹp của nhân dân, đất nước trong cuộc chiến đấu chống ngoại xâm. Lối viết của ông nhỏ nhẹ, trong sáng, giàu cảm xúc và lãng mạn.

- Giới thiệu tác phẩm: Tác phẩm được in trong tập “Như mây mùa xuân” –với cảm hứng chủ đạo là niềm xúc động, thiêng liêng, thành kính, lòng biết ơn và niềm tự hào pha lẫn nỗi xót đau khi tác giả từ miền Nam ra viếng lăng Bác.

2. Thân bài:

a. Cảm xúc của nhà thơ khi đến thăm lăng Bác:

- Bồi hồi, xúc động “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác”

+ Cặp đại từ xưng hô “con – Bác” là cách xưng hô gần gũi, thân thiết của người miền Nam, vừa thể hiện sự tôn kính với Bác vừa bộc lộ tình cảm yêu thương dành cho một người ruột thịt, một người bề trên trong gia đình. Đọc câu thơ tưởng như Viễn Phương là một người con xa xứ nay mới được trở về bên người cha của mình.

+ Cách nói giảm nói tránh “thăm” làm giảm bớt nỗi đau thương, mất mát, đồng thời khẳng định sự bất tử của Người trong lòng những người con nước Việt.

=> Câu thơ giản dị như một lời kể nhưng lại thấm đượm bao nỗi bồi hồi, xúc động của nhà thơ, sau bao mong nhớ, đợi chờ, nay mới được đến viếng lăng Bác.

- Ấn tượng đậm nét hiện lên trước mắt nhà thơ: “hàng tre bát ngát”.

+ Đây là hình ảnh thực làm nên quang cảnh đẹp cho lăng Bác, mang lại cảm giác thân thuộc, gần gũi của làng quê, đất nước Việt.

+ Đấy cũng là hình ảnh chưa nhiều sức gợi: “hàng tre xanh xanh” gợi vẻ đẹp của con người, đất nước Việt Nam với sức sống tràn trề; “bão táp…thẳng hàng” là vẻ đẹp cứng cỏi, kiên cường, bền bỉ, hiên ngang, bất khuất của con người Việt Nam. Hình ảnh hàng tre bao quanh lăng là biểu tượng của cả dân tộc đang quây quần bên Người, thể hiện tình cảm của người dân miền Nam nói riêng, con người VN nói chung dành cho Bác.

=> Khổ thơ đầu tiên là niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ khi đứng trước lăng Bác.

b. Những cảm xúc, suy ngẫm của nhà thơ khi vào lăng viếng Bác:

- Là nỗi tiếc thương, lòng biết ơn sâu nặng dành cho công lao của Bác.

+ Sáng tạo hình ảnh thực và hình ảnh ẩn dụ sóng đôi: mặt trời trên lăng – mặt trời tự nhiên, mặt trời trong lăng - ẩn dụ cho Bác. Bác đã mang lại ánh sáng chân lí, giúp dân tộc thoát khỏi kiếp sống nô lệ, khổ đau. Hình ảnh ẩn dụ đã vừa khẳng định, ngợi ca sự vĩ đại của Người vừa thể hiện tình cảm tôn kính, biết ơn của cả dân tộc đối với Người.

+ Hình ảnh “dòng người” đi liền với điệp từ “ngày ngày” gợi dòng thời gian vô tận và sự sống vĩnh cửu; mang giá trị tạo hình, vẽ lên quang cảnh những đoàn người nối tiếp nhau không dứt, lặng lẽ và thành kính vào viếng Bác. Lối nói “đi trong thương nhớ” thể hiện nỗi tiếc thương, nhớ nhung lớn lao của bao thế hệ người dân Việt Nam trong giây phút vào lăng viếng Bác.

+ “Tràng hoa dâng 79 mùa xuân”: 79 năm cuộc đời Người đã hiến dâng trọn vẹn cho quê hương, đất nước. Nó được kết từ hàng ngàn, hàng vạn trái tim để bày tỏ niềm tiếc thương, kính yêu vị cha già dân tộc. Đó cũng là cách để nhà thơ khẳng định Bác sống mãi trong lòng dân tộc.

3. Tổng kết:

- Nội dung:

+ Thể hiện tình cảm chân thành, tha thiết của cả dân tộc Việt Nam dành cho Bác.

+ Qua đó, khám phá, ngợi ca truyền thống ân nghĩa, thủy chung của dân tộc ta.

- Nghệ thuật:

+ Ngôn ngữ giản dị, gần gũi, giàu sức gợi.

+ Giọng điệu vừa chân thành, trang nghiêm, vừa sâu lắng vừa tha thiết, đau xót tự hào.

+ Hình ảnh thơ vừa mang nghĩa thực vừa giàu giá trị tượng trưng.

Đề thi vào 10 môn Văn Bà Rịa - Vũng Tàu năm 2020

Đề bài

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Tôi đi dạo trên bãi biển khi hoàng hôn buông xuống. Biển đông người nhưng tôi lại chú ý đến một cậu bé cứ liên tục cúi xuống nhặt thứ gì đó lên và ném xuống. Tiến lại gần hơn, tôi thấy cậu đang nhặt những con sao biển bị thủy triều đánh dạt lên bờ và ném chúng trở lại đại dương.

- Cháu đang làm gì vậy?

- Những con sao biển này sắp chết vì thiếu nước, cháu phải giúp chúng!

- Cháu có thấy là mình đang mất thời gian? Có hàng ngàn con sao biển như vậy. Cháu không thể nào giúp được tất cả chúng. Rồi chúng cũng sẽ phải chết thôi.

Cậu bé vẫn tiếp tục nhặt một con sao biển khác và nhìn tôi mỉm cười:

- Cháu biết chứ! Nhưng cháu nghĩ mình có thể làm được điều gì đó, ít nhất là cứu sống những con sao biển này.

(Theo Hạt giống tâm hồn, Nxb Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, 2010, tr.132).

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên. Đặt nhan đề cho văn bản đó.

Câu 2. Chỉ ra phép liên kết hình thức và từ ngữ dùng để thực hiện phép liên kết đó trong đoạn văn:

Tôi đi dạo trên bãi biển khi hoàng hôn buông xuống. Biển đông người nhưng tôi lại chú ý đến một cậu bé cứ liên tục cúi xuống nhặt thứ gì đó lên và ném xuống. Tiến lại gần hơn, tôi thấy cậu đang nhặt những con sao biển bị thủy triều đánh dạt lên bờ và ném chúng trở lại đại dương.

Câu 3. Em có suy nghĩ gì về câu nói của cậu bé trong câu chuyện: “- Cháu biết chứ! Nhưng cháu nghĩ mình có thể làm được điều gì đó, ít nhất là cứu sống những con sao biển này.” (trình bày từ 03 đến 04 câu).

II. PHẦN TẬP LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1. (2,0 điểm)

Dựa vào văn bản trên, hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 01 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về chủ đề: Ý nghĩa của những điều bình dị.

Câu 2. (5,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

[..] Nó... Nó vào làng Chợ Dầu hở bác? Thế ta giết được bao nhiêu thằng? Người đàn bà ẵm con cong môi lên đỏng đảnh:

- Có giết được thằng nào đâu. Cả làng chúng nó Việt gian theo Tây còn giết gì nữa!

Cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân. Ông lão lặng đi, tưởng như đến không thở được. Một lúc lâu ông mới rặn è è, nuốt một cái gì vướng ở cổ, ông cất tiếng hỏi, giọng lạc hẳn đi:

- Liệu có thật không hở bác? Hay là chỉ lại...

- Thì chúng tôi vừa ở dưới ấy lên đây mà lại. Việt gian từ thằng chủ tịch mà đi cơ ông ạ. Tây vào làng, chúng nó bảo nhau vác cờ thần ra hoan hô. Thằng chánh Bệu thì khuân cả tủ chè, đỉnh đồng, vải vóc lên xe cam-nhông, đưa vợ con lên vị trí với giặc ở ngoài tỉnh mà lại.

   Có người hỏi:

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...

- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!...

(Làng - Kim Lân, Ngữ văn 9, Tập 1, Nxb Giáo dục Việt Nam, 2013, tr. 165)

Cảm nhận của em về nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng của Kim Lân qua tình huống nghệ thuật trên. 

Lời giải chi tiết

Phần I

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên. Đặt nhan đề cho văn bản đó

Phương pháp: căn cứ các PTBĐ đã học

Cách giải:

Phương thức biểu đạt chính: Tự sự

Gợi ý nhan đề:

Điều bình dị trong cuộc sống.

Ý nghĩa của những điều nhỏ bé

…

Câu 2

Chỉ ra phép liên kết hình thức và từ ngữ dùng để thực hiện phép liên kết đó trong đoạn văn: Tôi đi dạo trên bãi biển khi hoàng hôn buông xuống. Biển đông người nhưng tôi lại chú ý đến một cậu bé cứ liên tục cúi xuống nhặt thứ gì đó lên và ném xuống. Tiến lại gần hơn, tôi thấy cậu đang nhặt những con sao biển bị thủy triều đánh dạt lên bờ và ném chúng trở lại đại dương.

Phương pháp: căn cứ bài Liên kết câu, đoạn văn

Cách giải:

- Phép lặp: tôi, biển, ném.

Câu 3

Em có suy nghĩ gì về câu nói của cậu bé trong câu chuyện: “- Cháu biết chứ! Nhưng cháu nghĩ mình có thể làm được điều gì đó, ít nhất là cứu sống những con sao biển này.” (trình bày từ 03 đến 04 câu).

Phương pháp: phân tích

Cách giải:

Câu nói của cậu bé đã cho thấy:

- Cậu bé là một người rất yêu thiên nhiên.

- Không chỉ vậy còn là người sống tràn đầy tình yêu thương, không vô cảm trước các sinh vật khác.

- Cậu còn biết giúp đỡ, sẻ chia với những vật, người khi gặp khó khăn.

Phần II

Câu 1

Dựa vào văn bản trên, hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 01 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về chủ đề: Ý nghĩa của những điều bình dị

Phương pháp: phân tích, tổng hợp

Cách giải:

1. Giới thiệu vấn đề: ý nghĩa của những điều bình dị.

2. Giải thích

- Điều bình dị là những điều giản bị, bình thường xảy ra xung quanh ta mà đôi khi ta vô tình không quan tâm, không để ý tới.

=> Tuy nhỏ bé, nhưng điều bình dị có ý nghĩa quan trọng đối với cuộc sống mỗi con người.

3. Bàn luận

- Những điều bình dị trong cuộc sống đôi khi chỉ là những thứ vô cùng nhỏ nhặt trong cuộc sống thường nhật:

+ Là tiếng la mắng thân thương của cha mẹ khi bạn đi học về mà lỡ dính mưa.

+ Là tiếng gọi của nhỏ bạn mỗi sáng rủ đến lớp.

+ Là cốc nước ấm mẹ để cạnh bàn khi bạn đang miệt mài học tập

+…

=> Những điều bình dị nhỏ bé lắm mà ấm áp đến lạ thường.

- Ý nghĩa điều bình dị trong cuộc sống:

+ Điều bình dị tuy nhỏ bé, vụn vặt nhưng lại làm cho cuộc sống của ta thêm yêu đời, vui vẻ.

+ Đôi khi nó còn là động lực, tiếp cho ta thêm sức mạnh vượt qua mọi khó khăn.

+ Những điều bình dị sẽ giúp ta cân bằng cuộc sống.

+ Những điều bình dị còn làm cho cuộc sống của ta thêm đẹp, thêm hoàn thiện.

+ Những điều bình dị nhỏ bé còn giúp sưởi ấm trái tim, tâm hồn, giúp ta có thêm niềm tin yêu vào cuộc sống.

+…

- Hãy trân trọng từng giây phút, khoảnh khắc bình dị trong cuộc sống.

4. Mở rộng vấn đề và tổng kết

Câu 2

Cảm nhận của em về nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng của Kim Lân qua tình huống nghệ thuật trên.

Phương pháp: phân tích, tổng hợp

Cách giải:

1. Giới thiệu chung

2. Phân tích, cảm nhận

- Giới thiệu khái quát về hoàn cảnh của ông Hai phải đi tản cư.

- Tình huống truyện: ông Hai nghe tin làng chợ Dầu theo giặc.

=> Đây là tình huống truyện vô cùng đặc sắc, đặt nhân vật vào thử thách từ đó làm bật lên tinh thần yêu làng, yêu nước, yêu cách mạng của ông Hai.

* Lúc mới nghe tin, ông ngạc nhiên đến bàng hoàng, sững sờ:

- Đúng lúc ông Hai đang phấn khởi trước những tin tức thời sự thì nghe những người tản cư bàn về làng Chợ Dầu. Ông quay phắt lại hỏi: “ta giết được bao nhiêu thằng?” -> Câu hỏi cho thấy niềm tin vững chắc vào tinh thần cách mạng của làng mình.

- Vì thế, tin làng theo giặc khiến ông chết lặng vì đau đớn, tủi thẹn:

+ Cổ nghẹn đắng.

+ Da mặt tê rân rân.

+ Giọng lạc hẳn đi.

+ Lặng đi như không thở được…

- Trong nỗi đau đớn đến cùng cực, ông vẫn còn mang trong mình một chút hi vọng “Liệu có thật không hở bác? Hay là chỉ lai…”

- Nhưng câu khẳng định phía sau của người đàn bà đã làm ông dường như hoàn toàn sụp đổ. Lời khẳng định chắc nịch đó nhưng con dao cứa sâu vào tâm can ông, khiến ông đau đớn đến nghẹt thở.

-> Đau đớn đến mức như không điều khiển được thân thể của chính mình.

=> Tác giả đã miêu tả rất tinh tế tâm trạng bàng hoàng, sửng sốt, uất ức, đau đớn, tủi hổ của nhân vật. Niềm tự hào về làng Dầu bấy lâu bỗng sụp đổ

- Từ giây phút đó, ông chìm vào tâm trạng hoang mang, đau khổ, sợ hãi:  Ông lảng ra chỗ khác rồi về thẳng nhà, nằm vật ra giường chứ không chạy sang hàng xóm khoe làng như thường lệ.  Ông lo lắng, xót xa, trằn trọc cả đêm.

- Cái tin ấy còn khiến ông day dứt, giằng xé dữ dội:  Vì ông vừa yêu làng, vừa yêu nước, ông buộc phải lựa chọn giữa hai tình cảm ấy

=> Miêu tả diễn biến tâm trạng ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc, Kim Lân đã phản ánh những nét đẹp mới trong tâm hồn người nông dân sau cách mạng. Cùng với tình yêu làng tha thiết họ còn tràn đầy tình yêu đất nước và nhiệt tình cách mạng.

3. Tổng kết