Đề thi vào 10 môn Văn Gia Lai
Đề thi vào 10 môn Văn Gia Lai năm 2026
Đề thi
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản:
HỒN QUÊ
(Trần Đăng Khoa)
(1) Từng đi dọc những miền rừng có giặc
Dẫu biết làng quê vẫn đau đáu theo mình
Trong hạt gạo nuôi tôi bền bỉ
Manh chiếu đơn bó bạn lúc hy sinh
(2) Gửi lại cánh rừng ngổn ngang câu thơ lính
Quê hương ơi, giờ tôi lại trở về
Làm bạn với con bò ngu ngơ nhìn mây nước
Dầu dãi mái nhà làng như mảnh đời quê
(3) Mẹ tôi tóc bạc rồi, tôi vẫn thơ dại lắm
Bao bé gái xưa giờ đã có chồng
Xóm vẫn như xưa, bạn xưa thì thưa vắng
Những đứa trẻ làng líu ríu đến chào... ông
(4) Tôi đã già đâu, vẫn còn thơ dại lắm
Như cây trúc gầy mọc trước ngõ người yêu
Những vui buồn của làng quê thoảng
vào cơn gió
Tôi lặng lẽ ngân lên như tiếng sáo diều...
(Tuyển thơ Trần Đăng Khoa, NXB Thanh Niên, 1999, tr.339-340)
* Chú thích: Trần Đăng Khoa sinh năm 1958, quê tỉnh Hải Dương (nay là thành phố Hải Phòng). Ông làm thơ từ rất sớm, đặc biệt nổi tiếng ở mảng thơ thiếu nhi gắn với làng quê, gia đình; nét đặc sắc là sự hồn nhiên, ngộ nghĩnh, sống động và có chiều sâu. Ngoài ra, bạn đọc còn biết đến ông ở đề tài viết về người lính, biển đảo, quê hương.
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. (0,5 điểm) Xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2. (0,5 điểm) Chỉ ra những hình ảnh của làng quê được tác giả nhắc đến trong khổ thơ (1) và (2).
Câu 3. (1,0 điểm) Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa trong những dòng thơ sau:
Gửi lại cánh rừng ngổn ngang câu thơ lính
Quê hương ơi, giờ tôi lại trở về
Câu 4. (1,0 điểm) Nêu cách hiểu của em về những dòng thơ sau:
Những vui buồn của làng quê thoảng
vào cơn gió
Tôi lặng lẽ ngân lên như tiếng sáo diều...
Câu 5. (1,0 điểm) Từ tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ, nêu suy nghĩ của em (khoảng 5 đến 7 dòng) về vai trò của quê hương trong cuộc đời mỗi người.
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
Kết nối với phần Đọc hiểu, viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của em về dấu ấn thời gian trong khổ thơ sau:
Mẹ tôi tóc bạc rồi, tôi vẫn thơ dại lắm
Bao bé gái xưa giờ đã có chồng
Xóm vẫn như xưa, bạn xưa thì thưa vắng
Những đứa trẻ làng líu ríu đến chào... ông
Câu 2. (4,0 điểm)
Hiện nay, Internet là một phần quan trọng trong hành trình con người khám phá tri thức và làm chủ thế giới. Tuy nhiên, ở đó luôn tiềm ẩn những cạm bẫy khiến chúng ta, nhất là một bộ phận giới trẻ, bị kéo xa khỏi mục tiêu ban đầu. Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) đề xuất những giải pháp sử dụng Internet một cách hiệu quả.
Đáp án
I. ĐỌC HIỂU
Câu 1.
Phương pháp:
Đếm số tiếng trong các dòng thơ, quan sát cách ngắt nhịp và gieo vần.
Lời giải chi tiết:
Thể thơ tự do
Câu 2.
Phương pháp:
Đọc kĩ khổ thơ (1) và (2), xác định những hình ảnh, sự vật gắn với làng quê.
Lời giải chi tiết:
Những hình ảnh của làng quê được tác giả nhắc đến trong khổ thơ (1) và (2) là: hạt gạo, manh chiếu đơn, con bò (ngu ngơ nhìn mây nước), mái nhà làng.
Câu 3.
Phương pháp:
Xác định từ ngữ thể hiện biện pháp nhân hóa, phân tích tác dụng trong việc làm cho quê hương trở nên gần gũi, giàu cảm xúc và thể hiện tình cảm của nhân vật trữ tình.
Lời giải chi tiết:
- Biện pháp tu từ nhân hóa: Gọi quê hương bằng tiếng gọi trìu mến như gọi một con người: "Quê hương ơi".
- Tác dụng:
+ Làm cho bức tranh làng quê trở nên sinh động, gần gũi, có linh hồn.
+ Thể hiện tình cảm gắn bó tha thiết, sự xúc động nghẹn ngào, bồi hồi của người lính sau những năm tháng chiến tranh được trở về với cội nguồn.
Câu 4.
Phương pháp:
Dựa vào hình ảnh và ngữ cảnh của đoạn thơ để giải thích ý nghĩa các câu thơ.
Lời giải chi tiết:
Những niềm vui, nỗi buồn của quê hương đã thấm sâu vào tâm hồn nhà thơ. Chỉ cần một làn gió quê cũng đủ gợi lên bao kỉ niệm và cảm xúc. Trước vẻ đẹp bình dị ấy, tác giả cất lên tiếng lòng tha thiết, trong trẻo và sâu lắng như tiếng sáo diều vang vọng trên cánh đồng quê, thể hiện sự gắn bó máu thịt với quê hương.
Câu 5.
Phương pháp:
Liên hệ từ nội dung bài thơ và trải nghiệm của bản thân để trình bày suy nghĩ về vai trò của quê hương.
Lời giải chi tiết:
Quê hương có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc đời mỗi con người. Đó là nơi ta sinh ra, lớn lên và lưu giữ những kỉ niệm tuổi thơ đẹp đẽ. Quê hương nuôi dưỡng tâm hồn, hình thành nhân cách và tiếp thêm sức mạnh để mỗi người vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Dù đi đâu, con người cũng luôn nhớ về cội nguồn với tình yêu và lòng biết ơn sâu sắc. Vì vậy, mỗi chúng ta cần trân trọng, giữ gìn và góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp hơn.
II. VIẾT
Câu 1.
Phương pháp:
Xác định nội dung chính của khổ thơ là dấu ấn của thời gian. Phân tích các hình ảnh tiêu biểu, chỉ ra ý nghĩa của sự đổi thay theo thời gian và tình cảm gắn bó sâu nặng của tác giả với quê hương.
Lời giải chi tiết:
1. Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề nghị luận.
2. Thân đoạn
a. Dấu ấn thời gian trên con người
- "Mẹ tôi tóc bạc rồi": thời gian làm mẹ già đi, gợi niềm thương và sự xót xa của người con.
- "Tôi vẫn thơ dại lắm": dù đã trưởng thành, nhân vật trữ tình vẫn giữ tâm hồn hồn nhiên, luôn thấy mình bé nhỏ trước mẹ.
- "Bao bé gái xưa giờ đã có chồng": thời gian trôi nhanh, mọi người đều trưởng thành, cuộc sống đổi thay.
b. Dấu ấn thời gian trên quê hương
- "Xóm vẫn như xưa": vẻ bình yên, thân thuộc của làng quê vẫn được gìn giữ.
- "Bạn xưa thì thưa vắng": con người đổi thay, nhiều người đã đi xa hoặc không còn gặp gỡ, gợi cảm giác bâng khuâng, tiếc nuối.
- "Những đứa trẻ làng líu ríu đến chào... ông": nhân vật chợt nhận ra mình cũng đã bước qua tuổi trẻ, thời gian in dấu lên chính bản thân.
=> Khổ thơ là bức tranh tâm trạng chân thực về sự trôi chảy của thời gian. Thông qua những câu thơ, người đọc cảm nhận được tình yêu thương, sự gắn bó và trân trọng sâu sắc mà tác giả dành cho quê hương, xứ sở.
c. Nghệ thuật
- Thể thơ tự do, ngắt nhịp linh hoạt
- Hình ảnh giản dị, giàu sức gợi.
- Giọng thơ nhẹ nhàng, sâu lắng, giàu cảm xúc.
- …
3. Kết đoạn: Tổng kết vấn đề nghị luận.
Câu 2.
Phương pháp:
Xác định vấn đề nghị luận là giải pháp sử dụng Internet hiệu quả. Phân tích thực trạng, nguyên nhân, hậu quả, sau đó đề xuất các giải pháp thiết thực và khẳng định cần sử dụng Internet thông minh, có mục đích và trách nhiệm.
Lời giải chi tiết:
I. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận
II. Thân bài
a. Giải thích
- "Sử dụng Internet hiệu quả" là việc khai thác đúng mục đích, biến internet thành công cụ phục vụ sự phát triển của bản thân, không bị phụ thuộc hay sa đà vào những nội dung độc hại.
b. Thực trạng và nguyên nhân
- Thực trạng: Một bộ phận giới trẻ đang "nghiện" mạng xã hội, đắm chìm vào game online, dễ bị dẫn dắt bởi tin giả, bạo lực mạng,... dẫn đến bỏ bê học tập, lãng phí thời gian.
- Nguyên nhân: Do bản thân thiếu bản lĩnh, thiếu kỹ năng quản lý thời gian; do nội dung trên mạng quá hấp dẫn, thuật toán lôi cuốn; do sự buông lỏng của gia đình.
c. Đề xuất giải pháp sử dụng Internet hiệu quả
- Đối với bản thân mỗi người:
+ Xác định rõ mục đích sử dụng (tìm kiếm tài liệu học tập, giải trí lành mạnh, cập nhật tin tức) trước khi truy cập.
+ Phân bổ và kiểm soát thời gian hợp lý, không dùng các thiết bị có kết nối Internet quá nhiều giờ liên tục.
+ Tỉnh táo trước những trào lưu độc hại, biết chọn lọc nguồn tin uy tín, không chia sẻ/lan truyền thông tin sai lệch.
+ Tích cực tham gia các hoạt động ngoại khóa, thể dục thể thao, giao tiếp thực tế với gia đình, bạn bè để không bị đứt gãy kết nối ngoài đời thực.
- Đối với gia đình: Cha mẹ cần là người đồng hành, hướng dẫn con em cách tiếp cận thông tin thay vì cấm đoán cực đoan. Giám sát thời lượng sử dụng của con cái.
- Đối với nhà trường và xã hội: Đưa giáo dục kỹ năng số (Digital literacy) vào trường học; các cơ quan chức năng cần quản lý chặt chẽ không gian mạng, loại bỏ nội dung rác.
HS lấy dẫn chứng phù hợp
d. Mở rộng vấn đề:
- Phê phán những người sống ảo, dùng Internet để công kích, bắt nạt người khác hoặc chạy theo những giá trị ảo mà bỏ quên cuộc đời thực.
- Mỗi học sinh cần tự trang bị bản lĩnh, kỹ năng số để làm chủ công nghệ, làm chủ thế giới thay vì biến mình thành nô lệ của màn hình.
III. Kết bài: Tổng kết vấn đề nghị luận.
Đề thi vào 10 môn Văn Gia Lai năm 2022
Đề bài
I. ĐỌC HIỂU (3 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi.
“Thánh chửi”, “thánh chém” … không còn là hiện tượng mới lạ trên mạng xã hội. Không chỉ đăng status trên trang cá nhân, mà nhiều người đã ứng dụng công nghệ livestream “truyền hình trực tiếp” để “chém gió phần phật” trước quý vị khán giả. Càng nhiều người thả tim, like, theo dõi, “các thánh” càng phấn khích và không ít người đã có những lời lẽ gây sốc, lệch chuẩn, xúc phạm cá nhân, tổ chức, ... bất chấp mọi quy tắc xã hội, pháp luật. Là một quốc gia có tỷ lệ người dùng mạng internet, tài khoản mạng xã hội cao, chúng ta càng không thể để tồn tại kiểu phát ngôn “văng mạng” trên mạng xã hội.
Mỗi ngày, có rất, rất nhiều những lời nói đẹp, những câu chuyện hay, kết nối những thông điệp nhân văn được các cá nhân dùng mạng xã hội chia sẻ, truyền tải. Nó khiến giữa người với người nhanh hơn, gần gũi hơn. Thế nhưng, cũng trên mạng xã hội, lại có những người dùng trang cá nhân của mình để viết ra những lời lẽ khiến dư luận bất bình.
[..] Điều 8, Luật An ninh mạng quy định những hành vi bị cấm, trong đó nêu rõ: “Thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác” ...
Quyền tự do ngôn luận được pháp luật bảo hộ, kể cả trên không gian mạng. Thế nhưng, việc thể hiện quyền này như thế nào cho đúng trên mạng xã hội đòi hỏi mỗi người dùng phải biết và có trách nhiệm tuân thủ. Không ai có quyền xúc phạm người khác trên mạng xã hội và càng không được phép phát ngôn “bạt mạng” trên mạng xã hội.
(Theo Cao Hồng - Không để tồn tại kiểu phát ngôn “văng mạng” trên mạng xã hội - Báo CAND, ngày 15/6/2021)
Câu 1 (0.5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên.
Câu 2 (0.5 điểm) Xác định 02 phép liên kết về hình thức được sử dụng trong đoạn trích sau: “Mỗi ngày, có rất, rất nhiều những lời nói đẹp, những câu chuyện hay, những thông điệp nhân văn được các cá nhân dùng mạng xã hội chia sẻ, truyền tải. Nó khiến kết nối giữa người với người nhanh hơn, gần gũi hơn. Thế nhưng, cũng trên mạng xã hội, lại có những người dùng trang cá nhân của mình để viết ra những lời lẽ khiến dư luận bất bình”.
Câu 3 (1.0 điểm) Hãy chỉ ra một số nguyên nhân dẫn đến hiện tượng có những người dùng trang cá nhân của mình để viết ra những lời lẽ khiến dư luận bất bình.
Câu 4 (1.0 điểm) “Không ai có quyền xúc phạm người khác trên mạng xã hội và càng không được phép phát ngôn “bạt mạng” trên mạng xã hội.”. Em có đồng tình với quan điểm này không? Vì sao?
II. LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) để đề xuất một số biện pháp khắc phục hiện tượng nghiện thế giới ảo của một bộ phận giới trẻ hiện nay.
Câu 2. Vẻ đẹp của nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” của tác giả Nguyễn Thành Long. Từ đó, em hãy trình bày suy nghĩ về vai trò, nhiệm vụ của thanh niên hiện nay trong công cuộc xây dựng quê hương, đất nước.
Lời giải chi tiết
I. ĐỌC HIỂU:
Câu 1:
|
Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên. |
Phương pháp: Căn cứ bài các phương thức biểu đạt đã học.
Cách giải:
Phương thức biểu đạt chính là: Nghị luận.
Câu 2:
|
Xác định 02 phép liên kết về hình thức được sử dụng trong đoạn trích sau: “Mỗi ngày, có rất, rất nhiều những lời nói đẹp, những câu chuyện hay, những thông điệp nhân văn được các cá nhân dùng mạng xã hội chia sẻ, truyền tải. Nó khiến kết nối giữa người với người nhanh hơn, gần gũi hơn. Thế nhưng, cũng trên mạng xã hội, lại có những người dùng trang cá nhân của mình để viết ra những lời lẽ khiến dư luận bất bình”. |
Phương pháp: Căn cứ bài liên kết câu.
Cách giải:
Phép liên kết:
- Phép nối: Thế nhưng.
- Phép thế: Nó.
- Phép lặp: mạng xã hội.
Câu 3:
|
Hãy chỉ ra một số nguyên nhân dẫn đến hiện tượng có những người dùng trang cá nhân của mình để viết ra những lời lẽ khiến dư luận bất bình. |
Phương pháp: Phân tích, giải thích
Cách giải:
Một số nguyên nhân dẫn đến hiện tượng “có những người dùng trang cá nhân của mình để viết ra những lời khiến dư luận bất bình” là:
- Thích gây sự chú ý trên mạng, muốn nhiều người quan tâm.
- Có suy nghĩ lệch chuẩn, dẫn đến hành động, lời nói khiến mọi người bất bình.
- …
Câu 4:
|
“Không ai có quyền xúc phạm người khác trên mạng xã hội và càng không được phép phát ngôn “bạt mạng” trên mạng xã hội.”. Em có đồng tình với quan điểm này không? Vì sao? |
Phương pháp: Phân tích, lí giải.
Cách giải:
HS đưa ra quan điểm cá nhân và có lí giải phù hợp.
Gợi ý.
- Em đồng tình với quan điểm trên.
- Vì:
+ Mỗi cá nhân được pháp luật bảo hộ về tính mạng, danh dự và nhân phẩm. Bởi vậy, không có bất cứ một cá nhân nào có quyền xúc phạm những người khác.
+ Mỗi phát ngôn “bạt mạng” trên mạng xã hội chi khiến bạn thỏa mãn cái sở thích ích kỉ hẹp hòi của mình, nhưng đôi khi nó sẽ dẫn đến những hệ quả rất nghiêm trọng. Bởi vậy, cần phải cần trọng với tất cả những phát ngôn của mình trên không gian mạng.
II. LÀM VĂN:
Câu 1:
|
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) để đề xuất một số biện pháp khắc phục hiện tượng nghiện thế giới ảo của một bộ phận giới trẻ hiện nay. |
Phương pháp: Phân tích, giải thích, tổng hợp.
Cách giải:
1. Giới thiệu vấn đề: biện pháp khắc phục hiện tượng nghiện thế giới ảo của một bộ phận giới trẻ hiện nay.
2. Bàn luận.
- Sống ảo trở thành một xu thế, trào lưu trong giới trẻ. Nó để lại rất nhiều hệ lụy, cần có những biện pháp khắc phục tích cực.
- Biện pháp:
+ Sử dụng mạng xã hội một cách chừng mực, nên xem đó là một nơi để giải trí sau nhiều giờ làm việc căng thẳng, không nên phụ thuộc.
+ Không nên việc gì cũng đưa lên facebook.
+ Dành thời gian cho những việc có ích, sống hoà đồng, quan tâm giúp đỡ những người xung quanh.
+ Tích cực học tập và rèn luyện
– Sống ảo có thể coi là một căn bệnh khó chữa, gây ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe và tinh thần của giới trẻ. Vậy nên mỗi người cần có lối sống lành mạnh không bị quá thu hút bởi mạng xã hội.
3. Tổng kết
Câu 2:
|
Vẻ đẹp của nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” của tác giả Nguyễn Thành Long. Từ đó, em hãy trình bày suy nghĩ về vai trò, nhiệm vụ của thanh niên hiện nay trong công cuộc xây dựng quê hương, đất nước. |
Phương pháp: Phân tích, giải thích, tổng hợp.
Cách giải:
1. Giới thiệu chung
- Giới thiệu về tác giả, tác phẩm
- Giới thiệu nhân vật anh thanh niên.
2. Phân tích vẻ đẹp của con người làm việc và lo nghĩ cho đất nước qua nhân vật anh thanh niên.
a. Hoàn cảnh sống và làm việc
- Quê quán, nghề nghiệp: Đó là một chàng trai 27 tuổi, quê ở Lào Cai, làm công tác khí tượng kiêm vật lý địa cầu. Nhiệm vụ của anh là đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất và dựa vào công việc báo trước thời tiết hàng ngày để phục vụ sản xuất và chiến đấu.
- Hoàn cảnh sống: Anh sống một mình trên đỉnh Yên Sơn cao 2.600m, quanh năm suốt tháng giữa cỏ cây và mây núi Sa Pa.
=> Hoàn cảnh sống khắc nghiệt; công việc đòi hỏi sự nghị lực, tinh thần kỷ luật và tính chính xác cao.
b. Vẻ đẹp của con người làm việc và suy nghĩ cho đất nước
- Rất say mê công việc đo gió, đo mưa trên đỉnh Yên Sơn:
+ Chấp nhận sống và làm việc một mình trên đỉnh núi cao mấy nghìn m so với mặt biển -> dám đối mặt và vượt lên nỗi cô đơn vì tình yêu công việc.
+ Coi công việc như một người bạn “ta với công việc là đôi”
+ Thấy hạnh phúc khi được làm việc: tin vào ý nghĩa công việc mình làm, dự báo chính xác thời tiết giúp người nông dân sản xuất, từng giúp không quân bắn rơi máy bay.
- Làm việc với một tinh thần trách nhiệm rất cao:
+ Có những đêm trời lạnh giá anh vẫn trở dậy đo gió, đo mưa.
+ Anh đã vượt lên hoàn cảnh và vượt lên chính mình để hoàn thành công việc.
-> Tinh thần trung thực và ý thức trách nhiệm với nghề.
- Không chỉ là con người yêu công việc, anh còn biết sắp xếp cuộc sống một cách khoa học, luôn trau dồi tri thức cho bản thân bằng cách đọc sách báo và đó cũng chính là cách anh làm cho tâm hồn mình phong phú hơn. Ngoài ra, anh còn là một người thân thiện, luôn biết quan tâm giúp đỡ người khác.
- Tất cả đều bắt nguồn từ lí tưởng sống đẹp của anh thanh niên:
+ Anh muốn góp sức mình vào công cuộc dựng xây và bảo vệ cuộc sống mới (công việc của anh giúp ích cho lao động sản xuất và chiến đấu)
+ Anh không lẻ loi, đơn độc mà tìm thấy những người bạn đồng hành trên con đường mình đã chọn: ông kĩ sư vườn rau Sa Pa, anh cán bộ địa chất lập bản đồ sét -> tất cả đều lặng lẽ và bền bỉ với đời sống, với công việc.
+ Anh tác động lớn tới ông họa sĩ và cô kĩ sư. Ông họa sĩ tìm thấy ở anh lí tưởng sáng tạo của mình. Còn cô kĩ sư cũng tìm thấy ở anh một tấm gương về tình yêu cuộc sống, tình yêu công việc.
=> Những suy nghĩ ấy chỉ có ở những con người yêu lao động, yêu công việc của mình dù nó thật khó khăn, đơn điệu và buồn tẻ. Công việc là niềm vui, là cuộc sống của anh.
=> Là hiện thân cho vẻ đẹp của một lớp người đang tích cực góp phần tạo dựng lên cuộc sống mới cho quê hương, đất nước.
c. Trách nhiệm thế hệ trẻ
- Có lối sống lành mạnh, tích cực.
- Sống có mục tiêu, lí tưởng cao đẹp phục vụ, cống hiến cho đất nước.
- Tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, học tập tốt để xây dựng đất nước.
-….
3. Tổng kết
Luyện trắc nghiệm Toán lớp 1 Lớp LOP9
Học đi đôi với hành! Làm ngay các bộ đề trắc nghiệm chấm điểm tức thì, có đáp án chi tiết giúp ghi nhớ kiến thức sâu và chuẩn bị tốt cho các bài kiểm tra.
Học tập & ôn luyện trên ứng dụng Tri Thức Hub
Tải ứng dụng Tri Thức Hub trên điện thoại hoặc máy tính bảng (hỗ trợ Android & iOS) để làm bài kiểm tra, luyện tập và lưu tiến độ học tập!