Điều chế và ứng dụng của ester - Hoá 12
Ester - Từ điển môn Hoá 12 Điều chế và ứng dụng của ester - Hoá 12
Điều chế và ứng dụng của ester
1. Ester là gì?
2. Đặc điểm cấu tạo
3. Điều chế ester
4. Ứng dụng ester
5. Bài tập vận dụng
1. Ester là gì?
Khi thay nhóm – OH ở nhóm carboxyl của carboxylic acid (RCOOH) bằng nhóm OR’ của alcohol thì được ester.
Xét phản ứng sau:

2. Đặc điểm cấu tạo
Ester đơn chức:
⇒ RCOOR’ với R: gốc hydrocarbon, có thể là H.
R’: gốc hydrocarbon, không thể là H.
3. Điều chế ester
Ester thường được điều chế bằng phản ứng ester hoá giữa carboxylic acid và alcohol với xúc tác là acid (thường dùng H2SO4 đặc).

→ Vai trò H2SO4đặc = xúc tác + hút nước (giúp phản ứng theo chiều thuận, tăng hiệu suất phản ứng).
→ Có thể sử dụng phương pháp chưng cất để tách ester ra khỏi hỗn hợp, do nhiệt độ sôi của ester thấp hơn acid và alcohol.

4. Ứng dụng ester
- Các ester có mùi thơm, không độc, được dùng làm chất tạo hương trong công nghiệp thực phẩm (ethyl butyrate, benzyl acetate,...), mĩ phẩm (linalyl acetate, geranyl acetate,...).
- Một số polymer có nhóm chức ester được dùng để sản xuất chất dẻo (poly(methyl methacrylate)), sơn tường (polyacrylate).
- Một số hợp chất chứa nhóm chức ester được dùng làm dược phẩm (aspirin, methyl salicylate,...). Các ester có phân tử khối thấp được dùng làm dung môi để tách, chiết chất hữu cơ (ethyl acetate), pha sơn (butyl acetate),...
5. Bài tập vận dụng
Con hãy tích vào ô đúng hoặc sai cho mỗi câu (khẳng định) dưới đây.

Trong phòng thí nghiệm, ethyl acetate được điều chế từ acetic acid và ethanol, xúc tác H2SO4 đặc, theo mô hình thí nghiệm sau:

Biết nhiệt độ trong bình cầu (4) giữ ở mức 65-70oC, nhiệt độ trong ống sinh hàn (3) duy trì ở 25oC.
Sau thí nghiệm, tiến hành phân tách sản phẩm. Ghi phổ hồng ngoại của acetic acid, ethanol và ethyl acetate. Cho biết số sóng hấp thụ đặc trưng của một số liên kết trên phổ hồng ngoại như sau:
|
Liên kết |
O-H (alcohol) |
O-H (carboxylic acid) |
C=O (ester, carboxylic acid) |
|
Số sóng (cm-1) |
3650-3200 |
3300-2500 |
1780-1650 |
ĐÚNGSAI

Gợi ý