Đọc hiểu và thực hành Tiếng Việt - Bài 1

Câu 1

Trả lời Câu hỏi 1 trang 4 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ có nguồn gốc từ một câu chuyện dân gian. Điều này có ý nghĩa gì?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ văn bản

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ có nguồn gốc từ một câu chuyện dân gian Vợ chàng Trương, đã đem lại giá trị to lớn về mặt nội dung, ý nghĩa cho tác phẩm. Văn bản viết về những con người bình thường mà ta có thể bắt gặp ở bất cứ đâu trong cuộc sống. Thông qua các nhân vật trung tâm, người đọc hoàn toàn có thể hình dung về những khó khăn, thử thách mà con người phải trải qua trong cuộc đời, đặc biệt là với người phụ nữ. Từ đó tạo sự gần gũi, thân thuộc và khơi gợi sự đồng cảm nơi bạn đọc

Câu 2

Trả lời Câu hỏi 2 trang 4 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Căn cứ vào văn bản, em hãy liệt kê những sự việc kể về cuộc đời của nhân vật Vũ Nương từ khi được gả cho Trương Sinh đến khi trẫm mình ở sông Hoàng Giang. Các sự kiện được kể theo trình tự nào?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ văn bản

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

- Những sự việc kể về cuộc đời của nhân vật Vũ Nương từ khi được gả cho Trương Sinh đến khi trẫm mình ở sông Hoàng Giang.

+ Tên là Vũ Thị Thiết, quê ở Nam Xương, tính tình thùy mị, nết na, tư dung tốt đẹp. Được Trương Sinh - con nhà hào phú nhưng ít hojcm mang một trăm lạng vàng xin cưới về

+ Sau khi lấy Trương Sinh, Vũ Nương luôn giữ gìn khuôn phép để vợ chồng không xảy đến bất hòa

+ Triều đình cử lính đi đánh giặc, Trương Sinh tuy nhà giàu nhưng không có học nên phải lên đường chinh chiến. Hai vợ chồng tiễn biệt nhau trong sự lo lắng, tiếc nuối, âu sầu

+ Vũ Nương sinh một đứa con trai, tên là Đản

+ Mẹ chồng vì nhớ thương con, lâm bệnh nặng mà qua đời dù cho Vũ Nương đã hết lòng chăm sóc

+ Trương Sinh về đến nhà, đứa trẻ quấy khóc không chịu nhận cha, Trương Sinh lên cơn ghen, hiểu lầm vợ có gian tình bên ngoài, về nhà trách mắng Vũ Nương, không nghe nàng giải thích

+ Vũ Nương không thể chứng minh sự trong sạch của bản thân, gieo mình xuống sông Hoàng Giang tự vẫn

- Các sự kiện được kể theo trình tự thời gian tuyến tính, sự việc nào xảy ra trước thì kể trước, sự việc nào xảy ra sau thì kể sau

Câu 3

Trả lời Câu hỏi 3 trang 4 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Nêu 1 chi tiết kì ảo trong truyện Chuyện người con gái Nam Xương để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ văn bản

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

Chi tiết kì ảo trong truyện Chuyện người con gái Nam Xương để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất là chi tiết Vũ Nương và Phan Lang được Linh Phi cứu sống, ở dưới động rùa, Phan Lang hồi sinh về nhân gian. Việc tác giả sử dụng các chi tiết kì ảo làm cho câu chuyện trở nên huyền ảo, lung linh, thu hút sự tò mò của người đọc. Thấu tỏ được nỗi oan khuất của Vũ Nương, Linh Pi đã cứu nàng đưa về thủy cung. Sau này, Phan Lang gặp nạn, cũng được Linh Phi cứu. Các chi tiết kì ảo làm tăng thêm giá trị hiện thực và nhân đạo cho tác phẩm, người ở hiền sẽ gặp lành. Đó là tiếng nói bênh vực con người của tác giả.

Câu 4

Trả lời Câu hỏi 4 trang 4 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Chi tiết khi nghe Phan Lang nói, Vũ Nương “ứa nước mắt khóc” và “quả quyết đổi giọng:... tôi tất phải tìm về có ngày” có tác dụng gì trong việc thể hiện chủ đề của tác phẩm

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ văn bản

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

Vũ Nương quyết tìm về bởi trong nàng vẫn canh cánh chuyện gia đình, tổ tiên, vẫn yêu thương, mong nhớ chồng con và đặc biệt nàng muốn rửa sạch nỗi oan khuất của bản thân để lấy lại danh dự, nhân phẩm, chứng minh tấm lòng trong sạch, sắt son của mình. Thông qua chi tiết này, tác giả càng làm rõ, nhấn mạnh hơn về chủ ề của tác phẩm, thể hiện niềm thương cảm đối với số phận oan nghiệt, đồng thời ca ngợi vẻ đẹp truyền thống của những phụ nữ Việt Nam dưới chế độ phong kiến.

Câu 5

Trả lời Câu hỏi 5 trang 4 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Nay đã bình rơi trâm gãy, mây tạnh mưa tan, sen rũ trong ao, liễu tàn trước gió; khóc tuyết bông hoa rụng cuống, kêu xuân cái én lìa đàn, nước thẳm buồm xa, đâu còn có thể lên núi Vọng Phu kia nữa.

Em hãy cho biết, hình ảnh núi Vọng Phu trong câu văn trên gợi nhắc đến điển tích, điển cố nào và việc sử dụng điển tích, điển cố đó có tác dụng gì.

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ văn bản

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

- Hình ảnh núi Vọng Phu trong câu văn trên gợi nhắc đến điển tích, điển cố: Hòn Vọng phu. Hòn Vọng phu là biểu tượng của sự thủy chung, nghĩa tình. Đó là câu chuyện nàng Tô Thị, ngày ngày lên núi ngóng trông chồng đến nỗi hóa đá, giữ trọn lòng thủy chung và tiết hạnh của mình.

- Tác dụng: Góp phần tô đậm thêm nỗi đau của Vũ Nương: xót xa khi nghĩ rằng ngay cả cái thân phận người đàn bà chờ chồng đến hóa đá như nàng Tô Thị, nàng cũng không mong có được vì đã mang tiếng xấu.

Câu 1

Trả lời Câu hỏi 1 trang 4 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Nêu những chi tiết tiêu biểu miêu tả thái độ và hành động của Vũ Nương khi bị Trương Sinh nghi oan, chửi mắng và đánh đuổi đi. Những chi tiết đó cho em cảm nhận gì về vẻ đẹp của nhân vật Vũ Nương?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ đoạn văn

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

- Những chi tiết tiêu biểu miêu tả thái độ và hành động của Vũ Nương khi bị Trương Sinh nghi oan, chửi mắng và đánh đuổi đi

+ Vũ Nương khóc và giải thích

+ Hỏi chuyện do ai nói để giải tỏa mối hiểu lầm

+ Khi không thể giải thích nàng tắm rửa sạch sẽ rồi tự vấn xuống sông Hoàng Giang

- Từ đó, tác giả đã khắc họa rõ nét vẻ đẹp của nhân vật Vũ Nương là một người phụ nữ mẫu mực, yêu chồng, thương con, luôn hết lòng vì gia đình. Mặc dù bị nghi ngờ về tấm lòng son sắt, thủy chung, nàng chưa vội nghĩ xấu cho chồng mà hết lòng tìm cách giải quyết mong sao gia đình được êm ấm, thuận hòa. Khi không thể chứng minh bằng lời nói, nàng cũng không oán hận chồng mà chỉ thương cho phận mình hẩm hiu, rồi dùng hành động để chứng minh sự trong sạch.

Câu 2

Trả lời Câu hỏi 2 trang 4 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Qua lời than trước khi trẫm mình ở sông Hoàng Giang, Vũ Nương muốn bày tỏ điều gì?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ đoạn văn

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

Qua lời than trước khi trẫm mình ở sông Hoàng Giang, Vũ Nương muốn bày tỏ nỗi đau đớn thất vọng khi tấm lòng son sắt bấy lâu bị nghi ngờ, sự tuyệt vọng đến cùng cực khi không thể chứng minh nỗi oan khuất, khi khao khát cuộc sống gia đình hạnh phúc, êm ấm của cả đời nàng vun đắp đã tan vỡ.

Câu 3

Trả lời Câu hỏi 3 trang 5 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

“Thiếp đoan trang giữ tiết, trinh bạch gìn lòng, vào nước xin làm ngọc Mị nương, xuống đất xin làm cỏ Ngu mĩ”. Theo em, việc nhắc đến hai điển tích ngọc Mị Nương và cỏ Ngu Mĩ trong câu văn trên mang lại hiệu quả gì

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ đoạn văn

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

Việc nhắc đến hai điển tích ngọc Mị Nương và cỏ Ngu Mĩ trong câu văn trên cho thấy tấm lòng trong trắng, chung thủy của Vũ Nương, dù có sống hay chết thì nàng vẫn luôn một lòng hướng về gia đình, huớng về chồng con

Câu 4

Trả lời Câu hỏi 4 trang 5 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Tìm từ Hán Việt có yếu tố nghi đồng âm với nghi trong nghi oan

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ đoạn văn

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

Từ Hán Việt có yếu tố nghi đồng âm với nghi trong nghi oan: nghi lễ, nghi thức, uy nghi,...

Câu 1

Trả lời Câu hỏi 1 trang 5 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Các sự việc trong đoạn trích được kể theo trình tự nào?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ đoạn văn

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

Các sự việc trong đoạn trích được kể theo trình tự thời gian

Câu 2

Trả lời Câu hỏi 2 trang 5 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Cho biết Phan Lang trò chuyện với Vũ Nương trong hoàn cảnh nào?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ đoạn văn

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

Phan Lang trò chuyện với Vũ Nương trong hoàn cảnh sau khi chàng gặp nạn được Linh Phi cứu và đưa xuống thủy cung. Tại đây, chàng găp và nhận ra Vũ Nương bèn đến hỏi han nàng.

Câu 3

Trả lời Câu hỏi 3 trang 5 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Câu hỏi của Vũ Nương “Thiếp cảm ơn đức của Linh Phi, đã thề sống chết cũng không bỏ. Đa tạ tình chàng, thiếp đã chẳng thể về nhân gian được nữa" cho em thấy được nét đẹp gì trong tính cách nhân vật

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ đoạn văn

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

Lời nói này cho thấy nhân vật có những phẩm chất như lòng biết ơn (cảm ơn Đức của Linh phi), tình yêu và sự hi sinh (đa tạ tình chàng), coi trọng tình nghĩa, bao dung độ lượng và có khát vọng khôi phục danh dự mãnh liệt.. Nhân vật thể hiện sự trung thành và tận tụy đối với người mình yêu và sẵn sàng hy sinh cho tình yêu đó.

Câu 4

Trả lời Câu hỏi 4 trang 5 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

So với truyện cổ mà Nguyễn Dữ dựa vào để sáng tác, Chuyện người con gái Nam Xương có thêm đoạn kết kì ảo (cuộc gặp gỡ giữa Phan Lang và Vũ Nương chốn cung nước, lần gặp mặt ngắn ngủi của Vũ Nương và Trương Sinh, sau đó là chia tay vĩnh viễn). Với cách kết như vậy, em thấy truyện có kết thúc có hậu hay không? Vì sao

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ đoạn văn

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

Nói về kết thúc truyện của văn bản “Chuyện người con gái Nam Xương” có hai luồng ý kiến cho rằng, truyện có kết thúc có hậu và truyện có kết thúc chưa có hậu. Với chi tiết cuối cùng trong tác phẩm, ta thấy, cuối cùng Vũ Nương được sống sung sướng dưới thủy cung, được giải oan, chứng minh tấm lòng son sắt, thủy chung của mình, Tuy nhiên, kết thúc vẫn còn bi kịch bởi lúc sống, Vũ Nương chỉ mong được vui thú vui nghi gia bên chồng con. Lúc chết, Vũ Nương sống dưới thủy cung, mãi mãi không thể hưởng hạnh phúc gia đình, xa chồng, xa con, âm dương cách biệt. Trương Sinh một mình nuôi con, sống những ngày tháng trong hối hận giày vò. Bé Đản mồ côi mẹ, sống thiếu tình thương của mẹ. Gia đình tan nát, hạnh phúc tan vỡ, bi kịch ấy vẫn kéo dài. Tuy nhiên, kết thúc này thỏa mãn ước mơ về công bằng ở đời: người tốt sẽ gặp được những điều tốt. Bi kịch vẫn còn đó trong cái kết của truyện, gợi cho chúng ta nhiều sự thương cảm, xót xa cho những người phụ nữ có phẩm chất tốt đẹp lại chịu nhiều bi kịch dưới chế độ phong kiến hà khắc.

Câu 5

Trả lời Câu hỏi 5 trang 5 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Và chăng Ngựa Hồ gầm gió bắc, chim Việt đậu cành nam. Cảm vì nỗi ấy, tôi tất phải tìm về có ngày.

Hãy cho biết câu văn trên nhắc đến điển tích, điển cố nào và việc sử dụng điển tích, điển cố đó có tác dụng gì

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ đoạn văn

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

- Câu văn trên nhắc đến điển tích, điển cố:  Ngựa Hồ gầm gió bắc, chim Việt đậu cành nam

- Tác dụng: Ngựa Hồ là ngựa ở nước Hồ, nơi phương bắc nước Tàu. Ngựa Hồ tuy ở Trung Quốc, tương đối ấm áp nhưng vẫn nhớ đến đất Hồ tê lạnh, mỗi độ đông về. Vì thế khi có gió bấc là gió phương bắc thổi đến thì ngựa cất tiếng hí lên thê thảm tỏ lòng nhớ cố quốc. Chim Việt là loài chim sinh ở đất Việt, thuộc phía nam nước Tàu.  Muốn làm ổ, chúng chọn cành cây chĩa về phương Nam, tức là phương của quê nhà mà chim sinh trưởng. Như vậy, hình ảnh "ngựa Hồ gầm gió bắc, chim Việt đậu cành nam" có nghĩa là không quên nơi quê hương cố quốc dù ở nơi đất khách quê người. Nhấn mạnh vào tấm lòng thủy chung, ân nghĩa.

Câu 1

Trả lời Câu hỏi 1 trang 5 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Trong đoạn trích có những thông tin nào về không gian, thời gian gắn với câu chuyện? Em có nhận xét gì về thông tin đó

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ đoạn văn

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

- Thời gian: Đời Tuyên Đức, nhà Minh

- Không gian: trong cung, Thiểm Tây, chợ, huyện

- Các thông tin về không gian, thời gian xuất hiện trong đoạn trích giúp cho người đọc tiếp nhận văn bản một cách rõ ràng, cụ thể. Các sự kiện trong câu chuyện hiện lên chi tiết, sinh động hơn.

Câu 2

Trả lời Câu hỏi 2 trang 5 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Nhân vật chính được giới thiệu trong đoạn trích là ai? Đoạn trích giúp em hiểu gì về nhân vật đó

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ đoạn văn

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

Nhân vật chính được giới thiệu trong đoạn trích là Thành

Đoạn trích trên giúp em hiểu thêm về nhân vật như sau: Thành là người trẻ tuổi, dự thi khoa Đồng tử nhưng lâu không đỗ, tính chất phác nên bị bọn líc dịch gian giảo ép làm chức lí chính. Là một người chính trực, không mưu cầu cá nhân, quyết không sách nhiễu nhân dân dù bản thâm lâm vào hoàn cảnh cùng cực

Câu 3

Trả lời Câu hỏi 3 trang 5 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Những chi tiết, sự việc nào trong đoạn trích phản ánh sự bất thường của hiện thực xã hội? Điều đó có ý nghĩa gì?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ đoạn văn

- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn

Lời giải chi tiết:

Trong cung rất chuộng trò chơi chọi dế yêu cầu dân gian cống nộp. Muốn lấy lòng quan trên cho nên các Tri huyện đem hiến 1 con, quan chơi thử thấy hay đòi dâng nộp thường xuyên, Tri huyện lại đòi lí trưởng…(cứ theo cấp bậc để truyền lệnh cống nạp) và cấp bậc cuối cùng là người dân phải chịu tất cả những sách nhiễu vì chọi dế. Thể hiện phân hóa giai cấp trong xã hội mà nạn nhân là những con người thấp cổ bé họng, không có tiếng nói

Câu 4

Trả lời Câu hỏi 4 trang 5 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Nhận xét về ngôn ngữ người kể chuyện và ngôn ngữ nhân vật trong đoạn trích

Phương pháp giải:

Nhận xét về ngôn ngữ người kể chuyện và ngôn ngữ nhân vật trong đoạn trích

Lời giải chi tiết:

Truyện kể bằng ngôi thứ ba, người kể chuyện đứng ngoài, kể lại câu chuyện bằng cách gọi tên các nhân vật.

Ngôn ngữ nhân vật được sử dụng lời dẫn trực tiếp (lời của người vợ)

Câu 5

Trả lời Câu hỏi 5 trang 6 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Yếu tố gian trong từ gian giảo có nghĩa là gì? Yếu tố đó đồng nghĩa với yếu tố gian trong từ nào sau đây: gian tham, gian nan, gian truân, gian ngoan, gia khổ, gian phi? Đặt câu có sử dụng 1 từ có yếu tố gian đồng nghĩa với gian trong gian giảo

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

- Gian giảo: dối trá, lừa lọc

- Đồng nghĩa với yếu tố gian trong từ: gian tham, gian ngoan, gian phi

- Đặt câu: Quan lại gian tham vơ vét tài sản của những người dân.

Câu 1

Trả lời Câu hỏi 1 trang 6 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Liệt kê theo trật tự trước sau các sự việc được kể lại trong đoạn trích

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

(1) Thành nghe thấy tiếng dế gáy ngoài cửa bèn đuổi theo bắt nhưng không được

(2) Chợt con dế nhảy xuống tay áo Thành

(3) Thành thấy con dế hay liền cho đi chọi thử

(4) Trong thôn, có gã thiếu niên hiếu sự nuôi dế để kiếm tiền, đánh đâu thắng đó, giá cao cũng không chịu bán. Khi nhìn thấy con dế của Thành, hắn cười chế nhạo, thách đấu Thành

(5) Ban đầu Thành xấu hổ không chịu, nhưng rồi cũng chọi thử sức

(6) Kết quả, Thành chiến thắng

(7) Đột nhiên, có con gà tới mổ vào dế của Thành. Chàng hoảng hốt bắt dế bỏ vào lồng

Câu 2

Trả lời Câu hỏi 2 trang 6 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Những chi tiết nào trong đoạn trích cho thấy tác giả đã dùng yếu tố kì ảo để miêu tả con dế mà Thành mới bắt được?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

Những chi tiết trong đoạn trích cho thấy tác giả đã dùng yếu tố kì ảo để miêu tả con dế mà Thành mới bắt được là:

- Thành ngắm kĩ thấy hình dáng như con chó, cánh hoa mai, đầu vuông chân dài

- Lấy bàn tay chụp lên dế thì thấy trống không như không có gì, giở tay lên thì nó lại nhảy vọt lên

- Con dế bé nhỏ nhưng sức lực khác thường, chiến thắng cả những con dế có sức vóc to hơn mình, thắng được cả con gà

Câu 3

Trả lời Câu hỏi 3 trang 6 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Nhìn thấy con dế mới xuất hiện, Thành có tâm trạng và hành động như thế nào? Tâm trạng và hành động đó cho thấy điều gì?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

- Nhìn thấy con dế mới xuất hiện, Thành cho là loại dế dở nhưng vẫn quanh quẩn nhìn ngó, ngắm nghía kĩ con dế. Lúc sau, khi nhìn kĩ, Thành mừng rỡ giữ lại vì thấy nó đặc biệt, định đem nộp quan nhưng lại thấp thỏm lo không vừa ý người trên nên bèn nghĩ cho chọi thử xem sao

- Tâm trạng và hành động đó cho thấy hoàn cảnh khó khăn, éo le của nhân vật Thành, luôn trong trạng thái thấp thỏm, lo âu, nghĩ ngợi đủ điều để có thể làm hài lòng quan lớn.

Câu 4

Trả lời Câu hỏi 4 trang 6 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Lí do nào khiến thành quyết định cho dế của mình chọi với con dế xanh vỏ cua khỏe mạnh của gã thiếu niên trong thôn? Trận đấu giữa 2 con dế có vai trò như thế nào đối với sự phát triển của câu chuyện

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

- Lí do khiến thành quyết định cho dế của mình chọi với con dế xanh vỏ cua khỏe mạnh của gã thiếu niên trong thôn gã thiếu niên cứ cố gượng ép. Ban đầu, Thành có vẻ do dự nhưng sau đó cũng chấp nhận vì nghĩ nuôi dế dở cũng vô dụng, chi bằng chịu thử mua vui

- Trận đấu giữa 2 con dế có vai trò quan trọng, thúc đẩy sự phát triển của câu chuyện. Thông qua trận đấu, Thành nhận ra đây là một con dế đặc biệt, với sức mạnh phi thường, không chỉ chiến thắng con dế xanh vỏ cua của gã thanh niên mà còn còn chiến thắng cả 1 con gà. Đây chính là nguồn động lực, nguyên nhân để Thành mang con dế di dâng quan và mở ra các sự kiện sau này trong diễn biến cốt truyện

Câu 5

 Trả lời Câu hỏi 5 trang 6 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Con dế nổi giận xông thẳng ra, lúc sắp đánh thì phùng cánh gáy lớn, rồi vểnh râu, cong đuôi nhảy xổ tới cắn cổ địch thủ

a. Giải nghĩa yếu tố thủ trong từ địch thủ

b. Tìm một từ Hán Việt có yếu tố thủ đồng âm với thủ trong địch thủ và đặt câu có sử dụng từ đó

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

a. Giải nghĩa yếu tố thủ trong từ địch thủ: đối thủ, người đấu chọi với mình

b. Tìm một từ Hán Việt có yếu tố thủ đồng âm với thủ trong địch thủ: thủ sĩ, thủ công,...

- Đặt câu: Những món đồ thủ công được làm rất khéo léo và tinh tế

Câu 1

Trả lời Câu hỏi 1 trang 6 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Đoạn văn thuộc phần kết của câu chuyện. Dấu hiệu nào cho sau đây cho thấy điều đó?

A. Đoạn văn có độ dài vừa phải, số nhân vật không nhiều

B. Đoạn văn có những chi tiết mang tính chất kì ảo

C. Đoạn văn cho thấy kết cục của nhân vật chính

D. Đoạn văn tuy ngắn nhưng có nhiều sự việc được kể

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

Đáp án: C

Câu 2

Trả lời Câu hỏi 2 trang 7 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

So sánh về tình cảnh của Thành ở bài tập 4 và ở đoạn trích này, phương án nào sau đây nói đúng kết quả so sánh

A. Hoàn toàn tương đồng

B. Hoàn toàn tương phản

C. Có 1 số điểm giống nhau

D. Có một số điểm khác nhau

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

Đáp án: B

Câu 3

Trả lời Câu hỏi 3 trang 7 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Yếu tố kì ảo của truyện được thể hiện rõ nhất ở câu văn nào sau đây?

A. Vào tới cung cho chọi thử với đủ thứ dế kì lạ của các nơi dâng lên như hồ điệp (dế bướm), đường lang (dế bọ ngựa), du lợi đạt (dế đánh dầu), thanh ti đầu (dế trán tơ xanh) thì con nào cũng thua

B. Mỗi khi nghe tiếng đàn sáo thì nó lại nhảy nhót theo điệu nhạc, mọi người càng lấy làm lạ

C. Tuần phủ cả mừng liền cho dế vào lồng hiến vua, dâng sớ tâu rõ cái hay của nó

D. Hơn năm sau con Thành bình phục, kể rằng mình hóa thành dế, khỏe mạnh chọi giỏi, nay mới sống lại

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

Đáp án: B

Câu 4

Trả lời Câu hỏi 4 trang 7 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Qua nội dung của đoạn trích, tác giả thể hiện thái độ gì?

A. Châm biếm kín đáo mà sâu sắc xã hội phong kiến đương thời

B. Đồng tình với cách phản ứng của tri huyện và tuần phủ đối với Thành

C. Vui mừng với kết cục tốt đẹp của số phận nhân vật Thành

D. Ngạc nhiên vì những sự việc lạ lùng xảy ra dẫn đến kết thúc có hậu

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

Đáp án: A

Câu 5

Trả lời Câu hỏi 5 trang 7 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Câu nào sau đây dùng từ bình phục không hợp lí?

A. Bệnh tình của cô ấy rất nặng, nhưng do được điều trị đúng phương pháp nên đã dần bình phục

B. Hơn năm sau, con Thành bình phục, kể rằng mình hóa thành dế, khỏe mạnh chọi giỏi, nay mới sống lại

C. Hôm nay làm việc nhiều, tôi rất mệt, nhưng sau khi được nghỉ ngơi, tôi nhanh chóng bình phục

D. Bác sĩ quả quyết rằng, sau khi mổ ruột thừa khoảng 1 tuần, bệnh nhân này sẽ bình phục

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

Đáp án: C

Câu 1

Trả lời Câu hỏi 1 trang 10 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Em hình dung như thế nào về không gian và thời gian xảy ra sự kiện được thuật lại trong đoạn trích

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

- Thời gian: khoảng năm 1356 - 1376, thời vua Trần Dụ Tông

- Không gian: đan xen giữa hiện tại và mộng tưởng

Thời gian, không gian có sự kết hợp giữa hiện thực và kỉ ảo, làm cho các nhân vật, sự kiện trong tác phẩm hiện lên vừa rõ nét, sống động nhưng cũng có phần huyền ảo, hấp dẫn, thu hút sự chú ý của người đọc

Câu 2

Trả lời Câu hỏi 2 trang 10 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Khả năng kì lạ của nàng Bích Châu được biểu hiện qua những chi tiết nào?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

Khả năng kì lạ của nàng Bích Châu được biểu hiện qua những chi tiết

- Biết phong giác, xem gió bốn phương, bốn góc để đoán việc lành dữ

- Nhắc nhở vua cấp tốc chuẩn bị lục quân để đối phó

Câu 3

Trả lời Câu hỏi 3 trang 10 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Nêu bối cảnh xuất hiện và những hành động của nhân vật Đô đốc Nam Hải. Theo em, nhân vật này có vai trò gì trong đoạn trích

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

- Bối cảnh xuất hiện và những hành động của nhân vật Đô đốc Nam Hải: gió bão nổi lên, sóng bể gào thét, cuối canh ba thấy có 1 người nang to, râu xồm, diện mạo hung tợn, đầu đội mũ lưu tinh, mặc áo gấm, bước vào, cúi đầu, nghiêng mình, lảo đảo đến trước vua thi lễ, xin ban nàng Tử Vân, hứa sẽ có ngày báo đáp, nếu không thì không thể bỏ qua.

- Vai trò quan trọng trong đoạn trích, là nguyên nhân dẫn đến hành động hy sinh bản thân mình của nàng Bích Châu. Từ đó, làm rõ tính cách các nhân vật trong truyện, đặc biệt nhấn mạnh về phẩm chất cao quý, không màng đến an nguy phận mình của nàng

Câu 4

Trả lời Câu hỏi 4 trang 10 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Khi nghe nhà vua kể lại việc nói chuyện trong mộng với Đô đốc Nam Hải, nàng Bích Châu đã có phản ứng như thế nào?  Từ đó, em hiểu gì thêm về tính cách của nhân vật này

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

- Khi nghe nhà vua kể lại việc nói chuyện trong mộng với Đô đốc Nam Hải, nàng Bích Châu chứa chan nước mắt, nghẹn ngào nói không ra lời, dáng vẻ yếu như hoa lê gặp mưa, quỳ trước mặt vua, tình nguyện là người hiến dâng cho Đô đốc vùng Nam Hải

→ Nàng là 1 người có tấm lòng cao cả, trường nghĩa, luôn nghĩ cho người khác mà không ngại hy sinh bản thân mình, kể cả có bị đe dọa về tính mạng. Nàng là biểu tượng cho lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm và ý chí quyết tâm chiến thắng của nhân dân ta.

Câu 5

Trả lời Câu hỏi 5 trang 10 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Qua đoạn trích, em cảm nhận được tình cảm, tư tưởng gì của tác giả?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

Qua đoạn trích, em cảm nhận được tình cảm, tư tưởng gì của tác giả, đề cao, ca ngợi những con người cương trực, dũng cảm, không ngại hy sinh vì nghĩa lớn. Bày tỏ niềm tin vào sức mạnh, ý chí, tấm lòng của con người.

Câu 6

Trả lời Câu hỏi 6 trang 10 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Những đặc điểm nào của truyện truyền kì được thể hiện trong đoạn trích trên

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn

Lời giải chi tiết:

- Đặc điểm cốt truyện: được tổ chức theo chuỗi sự kiện được sắp xếp theo trật tự tuyến tính.

- Nhân vật: Đô đốc vùng Nam hải là vị thần, có sức mạnh phi thường, không có thật

- Không gian: có sự pha trộn giữa cõi trần và cõi mộng

- Lời người kể chuyện: Ngôi thứ ba, điểm nhìn toàn tri.

- Lời nhân vật của một truyện truyền kì: sử dụng nhiều điển cố, điển tích

-  Những tình huống truyện li kì kết hợp với các chi tiết đậm chất hoang đường tạo nên sự biến hóa bất ngờ, hấp dẫn của truyện.