Đọc hiểu và thực hành Tiếng Việt - Bài 5
Giải Bài tập 1 trang 29 sách bài tập Ngữ văn 9 - Kết nối tri thức với cuộc sống
Trả lời Bài tập 1 trang 29 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Đọc lại văn bản Rô-mê-ô và Giu-li-ét trong SGK (tr. 118 - 120) và trả lời các câu hỏi:
Câu 1
Trả lời Câu hỏi 1 trang 29 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Tình cảm mãnh liệt của Rô-mê-ô dành cho Giu-li-ét được diễn tả như thế nào?
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
Tình cảm mãnh liệt của Rô-mê-ô dành cho Giu-li-ét được diễn tả thông qua lời nói lãng mạn, bay bổng, sử dụng nhiều hình ảnh ví von, thể hiện được sự hy vọng không ngừng nghỉ
+ “Nàng Giu-li-ét là mặt trời”, nói Hằng Nga ghen tị với nàng
+ “Ôi người mà ta sùng kính, người mà ta yêu đương”
+ “Hỡi nàng tiên lộng lẫy, hãy nói nữa đi”
+...
Câu 2
Trả lời Câu hỏi 2 trang 29 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Đoạn độc thoại “Ấy nhè nhẹ chứ…mơn trớn má đào”, có các hình thức chất vấn - trả lời. Điều đó thể hiện tâm trạng gì ở Rô-mê-ô?
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
Đoạn độc thoại “Ấy nhè nhẹ chứ…mơn trớn má đào”, có các hình thức chất vấn - trả lời, chàng miêu tả thiên nhiên xung quanh giống như phủ thêm lăng kính màu hồng, thể hiện được tâm trạng thổn thức, xao xuyến của con người đang yêu, tâm hồn ấy đang mơ mộng về hình ảnh xinh đẹp, tuyệt trần của người thương, trong mắt chàng, nàng đẹp như 1 tiên nữ, đẹp hơn bất cứ gì xuất hiện trên đời
Câu 3
Trả lời Câu hỏi 3 trang 29 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Nhiều câu thoại của Rô-mê-ô so sánh đôi mắt Giu-li-ét với những vì sao. Hãy chỉ ra những sắc thái khác nhau ở từng câu thoại đó
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
- Nhiều câu thoại của Rô-mê-ô so sánh đôi mắt Giu-li-ét với những vì sao
+ Nguyên là hai ngôi sao đẹp nhất bầu trời có việc phải đi vắng, đã tha thiết nhờ mắt nàng lấp lánh chờ đến lúc sao về
+ Ừ, nếu mắt nàng lên thay cho sao, và sao xuống nằm dưới đôi mày kia thì sao nhỉ?... tưởng là đêm đã tan rã
- Những sắc thái khác nhau ở từng câu thoại là
+ Thứ nhất, Rô-mê-ô ví mắt nàng còn lấp lánh, huyền diệu hơn 2 ngôi sao đẹp đẽ nhất trên bầu trời. Đến nỗi, 2 ngôi sao ấy, tha thiết nhờ mắt nàng lấp lánh trong lúc nó đi vắng
+ Thứ hai, sao và mắt nàng đổi chỗ cho nhau thì sao cũng hổ thẹn, ngại ngùng trước vẻ đẹp trên khuôn mặt nàng. Còn đôi mắt nàng trên trời thì tỏa sáng tưng bừng làm cho muôn vật, muôn loài tưởng đêm đã tàn
Câu 4
Trả lời Câu hỏi 4 trang 29 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Tại sao Giu-li-ét băn khoăn về tên họ của Rô-mê-ô và Giu-li-ét có phán đoán được tình thế nếu họ đến với nhau không?
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
- Giu-li-ét băn khoăn về tên họ của Rô-mê-ô vì 2 dòng họ, gia đình của chàng và nàng có mối hận thù sâu sắc, khó thể hóa giải.
- Giu-li-ét có đoán được tình thế nếu họ đến với nhau nên nàng băn khoăn, lo sợ, nàng muốn chàng từ bỏ tên họ để xóa bỏ mối hận thù, để 2 trái tim có thể tự do yêu thương nhau mà không bị ràng buộc, gò bó
Câu 5
Trả lời Câu hỏi 5 trang 29 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Những lời thoại nào thể hiện quyết tâm vượt qua trở ngại để đến với tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét? Theo em, điều kì diệu của tình yêu giữa Rô-mê-ô và Giu-li-ét thể hiện trong đoạn trích là gì?
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
- Những lời thoại thể hiện quyết tâm vượt qua trở ngại để đến với tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét
|
Giu-li-ét |
Rô-mê-ô |
|
+ Chàng hãy từ bỏ thân phụ đi, từ bỏ tên họ đi, hoặc không thì chàng hãy thề là chàng yêu em đi, em sẽ không còn là con cháu nhà Ca-piu-lét nữa + Chỉ có tên họ chàng là thù địch với em thôi |
+ Chỉ cần được nàng gọi là người yêu là tôi xin tức thì nhận tên thánh mới, từ nay trở đi, tôi không bao giờ muốn là Rô-mê-ô nữa + Tôi thù ghét cái tên của tôi vì nó là kẻ thù của nàng + Tôi vượt bức tường này là nhờ đôi cánh của tình yêu, bức tường đá sao ngăn được ái tình… người nhà nàng sao ngăn nổi + Thà để cho lòng căm thù của nàng chấm dứt đời tôi còn hơn kéo dài kiếp sống mà thiếu tình nàng |
Câu 6
Trả lời Câu hỏi 6 trang 29 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
- Ấy nhè nhẹ chứ nào! Ánh sáng nào vừa lóe trên cửa sổ kia?
- Ôi người mà ta sùng kính, người mà ta yêu đương! Ôi, giá nàng biết nhỉ!... Nàng đang nói…Không, nàng im lặng…
Trong các câu trên, câu nào là câu rút gọn, câu nào là câu đặc biệt? Nêu tác dụng của việc sử dụng các câu đó trong ngữ cảnh
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
- Câu rút gọn: Ôi, giá nàng biết nhỉ
- Câu đặc biệt: Ấy nhè nhẹ chứ nào
- Tác dụng: dùng để bộc lộ cảm xúc của người nói, cụ thể là của chàng Rô-mê-ô, nhấn mạnh tình cảm yêu mến, tình yêu mãnh liệt của chàng dành cho Ju-li-ét
Giải Bài tập 2 trang 29 sách bài tập Ngữ văn 9 - Kết nối tri thức với cuộc sống
Trả lời Bài tập 2 trang 29 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Đọc đoạn trích sau trong vở bi kịch Rô-mê-ô và Giu-li-ét và trả lời các câu hỏi:
HỒI BA
CẢNH V (1)
RÔ-MÊ-Ô VÀ GIU-LI-ÉT ĐỨNG BÊN CỬA SỔ TRÔNG XUỐNG VƯỜN
Giu-li-ét: - Anh đi ư? Trời còn lâu mới sáng. Tiếng chim đã làm anh hoảng hốt là tiếng hoạ mi đấy, không phải tiếng sơn ca đâu. Đêm nào nó cũng hót trên cây lựu đằng kia. Anh ơi, cứ tin lời em nói, đúng là tiếng hoạ mi.
Rô-mê-ô: - Sơn ca, sứ giả của bình minh đấy! Không phải hoạ mi đâu. Em yêu quý hãy nhìn kia, ánh hồng ghen với chúng ta đã viền sáng những đám mây đang phải rời nhau ngoài phương đông. Những ngọn bạch lạp trên trời đêm đã tắt, và bình minh tươi vui đang kiếng chân rón rén trên đỉnh núi xa mờ. Anh phải ra đi để sống. hoặc ở lại mà chết.
Giu-li-ét: - Vệt sáng kia không phải ánh bình minh, em biết! Đó là một ngôi sao băng mặt trời vừa phun ra để làm ngọn đuốc đưa anh tới Man-tua. Anh hãy ở lại chưa đến lúc anh phải ra đi.
Rô-mê-ô: - Được, cứ để họ bắt, cứ để họ giết! Anh sẽ vui lòng, vì đó là ý muốn của em. Vệt sáng mờ kia đâu phải ánh mắt của bình minh, đó chỉ là tia phản chiếu của vừng trán ả Hằng. Tiếng hót vang bầu trời trên đầu chúng ta cũng chẳng phải tiếng sơn ca. Anh thiết tha muốn ở lại nơi đây, chẳng còn lòng nào cất bước. Tử thần hỡi. cứ lại đây, ta vui lòng chờ mi, vì nàng Giu-li-ét muốn như vậy ... Hỡi tâm hồn của anh, chúng ta đang nói gì nhỉ? Chúng ta hãy tiếp tục chuyện trò đi, trời đã sáng đâu.
Giu-li-ét: - Trời sáng rồi, trời sáng rồi! Anh ơi, đi đi, đi ngay đi. Đúng là con sơn ca đang cất tiếng hót lạc điệu; giọng nó mới chối tai làm sao! Người ta bảo tiếng sơn ca êm ái, thánh thót, bởi nó khéo phân chia cung bậc, nhưng chẳng phải vậy đâu, bởi nó chỉ chia lìa anh và em thôi. Người ta bảo sơn ca xưa đã đổi mắt với giống cóc nhái; sao chúng chẳng đổi cả giọng cho nhau, vì tiếng hót hôm nay chỉ bắt chúng ta phải kinh hoàng rời nhau; nó như tiếng kèn phường săn đuổi bắt anh rời khỏi nơi đây. Anh ơi, anh đi đi. Trời mỗi lúc một sáng.
Rô-mê-ô: - Mỗi lúc một sáng ư? Nỗi đau thương của chúng ta mỗi lúc một chìm thêm vào tăm tối.
(Uy-li-am Sếch-xpia, Rô-mê-ô và Giu-li-ét, in trong William Shakespeare - Những vở kịch nổi tiếng, Đặng Thế Bính dịch, NXB Kim Đồng, Hà Nội, 2017, tr. 115 - 116)
Câu 1
Trả lời Câu hỏi 1 trang 30 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Tính hoa mĩ trong lời thoại của nhân vật được thể hiện như thế nào ở đoạn trích này?
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
Tính hoa mĩ trong lời thoại của nhân vật được thể hiện như ở đoạn trích này thông qua việc tác giả sử dụng nghệ thuật nhân hóa với các sự vật hiện tượng, làm cho chúng cũng có cảm xúc như con người, thể hiện ở lời nói của nhân vật (ánh hồng ghen với chúng ta, bình minh tươi vui kiễng chân rón rén trên đỉnh núi,...).
Câu 2
Trả lời Câu hỏi 2 trang 30 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Tại sao Giu-li-ét cứ 1 mực khẳng định trời chưa sáng? Giải thích sự thay đổi đột ngột của nàng qua lời thoại “Trời sáng rồi…mỗi lúc 1 sáng”
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
- Giu-li-ét cứ 1 mực khẳng định trời chưa sáng bởi nàng vẫn còn tha thiết, da diết muốn ở bên cạnh người yêu, nàng chưa muốn chia tay chàng, nàng vẫn muốn vùi mình để thỏa sức đắm chìm trong hạnh phúc lứa đôi. Nhưng thời gian trôi nhanh, đã đến lúc đôi lứa tạm biệt và nàng không muốn chấp nhận điều đó
- Sự thay đổi đột ngột của nàng qua lời thoại “Trời sáng rồi…mỗi lúc 1 sáng”, thể hiện sự lo lắng, sợ hãi của nàng. Trời đã sáng hẳn chứ không còn trong khoảng thời gian bình minh, khi ấy nàng chợt nhận ra nên hoảng hốt, vội vã và lo lắng cho người yêu, lo sẽ bị phát hiện, bị bắt gặp, lo tình yêu này sẽ chấm dứt
Câu 3
Trả lời Câu hỏi 3 trang 30 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Chỉ ra tính chất đối nghịch trong lời thoại kịch thể hiện qua đoạn trích
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
- Tính chất đối nghịch thể hiện qua lời thoại của 2 nhân vật Rô-mê-ô và Giu-li-ét
+ Giu-li-ét khẳng định đó là tiếng họa mi, vệt sáng là ngôi sao băng
+ Rô-mê-ô khẳng định đó là tiếng sơn ca, vệt sáng là ánh bình minh
- Tính chất đối nghịch thể hiện qua lời thoại của nhân vật Giu-li-ét
+ Lúc trước khẳng định đó là tiếng họa mi, vệt sáng là ngôi sao băng
+ Lúc sau khẳng định đó là tiếng sơn ca, vệt sáng là ánh bình minh
Câu 4
Trả lời Câu hỏi 4 trang 30 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Phân tích tâm trạng của Rô-mê-ô trong giờ phút chia tay Giu-li-ét
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
Tâm trạng của Rô-mê-ô trong giờ phút chia tay Giu-li-ét đối lập với không gian bên ngoài “trời mỗi lúc 1 sáng” còn tâm hồn chàng đang ngày càng chìm thêm vào bóng tối với vô vàn đau thương, day dứt, quyến luyến, bịn rịn. Chàng cũng như nàng không muốn rời xa người yêu, không muốn rời đi dù trời đã sáng, dù phải chết, phải hy sinh mạng sống, chàng cũng sẵn lòng. Rô-mê-ô nguyện hy sinh, đánh đổi tất cả để được yêu.
Câu 5
Trả lời Câu hỏi 5 trang 30 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Câu thoại nào cho thấy những dự cảnh không lành của Rô-mê-ô về tương lai? Điều này hé lộ những sự việc nào tiếp theo sẽ xảy đến với đôi uyên ương
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
- Câu thoại cho thấy những dự cảnh không lành của Rô-mê-ô về tương lai là “Nỗi đau thương của chúng ta mỗi lúc 1 chìm thêm vào tăm tối”
- Điều này hé lộ những sự việc nào tiếp theo sẽ xảy đến với đôi uyên ương sẽ vô cùng khó khăn, bi kịch, thử thách. Báo hiệu 1 kết cục không tốt đẹp cho câu chuyện tình yêu lứa đôi
Câu 6
Trả lời Câu hỏi 6 trang 30 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Tìm câu rút gọn trong đoạn trích và cho biết thành phần nào của câu bị tỉnh lược
Phương pháp giải:
Vận dụng kiến thức về câu rút gọn
Lời giải chi tiết:
Không phải họa mi đâu → Rút gọn thành phần chủ ngữ
Giải Bài tập 3 trang 31 sách bài tập Ngữ văn 9 - Kết nối tri thức với cuộc sống
Trả lời Bài tập 3 trang 31 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Đọc lại văn bản Lơ Xít trong SGK (tr. 123 - 126) và trả lời các câu hỏi:
Câu 1
Trả lời Câu hỏi 1 trang 31 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Câu thoại “En-vi-a! Ta ở đâu đây? Ta thấy gì? Thật, giả?/ Rô-đri-gơ tại nhà này! Rô-đri-gơ trước mắt ta sao!” thể hiện tâm trạng gì của Si-men
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
Câu thoại “En-vi-a! Ta ở đâu đây? Ta thấy gì? Thật, giả?/ Rô-đri-gơ tại nhà này! Rô-đri-gơ trước mắt ta sao!” thể hiện tâm trạng gì của Si-men là vô cùng kinh ngạc, không tin là Rô-đri-gơ lại đến gặp mình sau hành động tày trời như thế.
Câu 2
Trả lời Câu hỏi 2 trang 31 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Tại sao Rô-đri-gơ muốn Si-men kết liễu đời chàng?
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
Rô-đri-gơ muốn Si-men kết liễu đời chàng vì Rô-đri-gơ đã giết cha của Si-men.
Câu 3
Trả lời Câu hỏi 3 trang 31 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Vì sao Si-men không trách cứ Rô-đri-gơ? Nêu những câu thoại thể hiện tình yêu của Si-men với Rô-đri-gơ?
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
- Si-men không trách cứ Rô-đri-gơ vì nàng biết được trọng trách mà người mình yêu phải gánh trên vai, Rô-đri-gơ đã thực hiện bổn phận của mình là bảo vệ danh dự cho cha và dòng họ, chàng là 1 người chính trực. Vì vậy, chàng đến gặp Simen đồng thời thể hiện sự đồng cảm sâu sắc với nỗi đau của Si-men cũng như đứng về phía nàng để thôi thúc nàng hành động trả thù cho cha.
- Những câu thoại thể hiện tình yêu của Si-men với Rô-đri-gơ là
Em không thể trách chàng đã tránh điều đê tiện
Dù cay đắng trăm ngàn, giày vò, đau đớn
Chẳng buộc tội chàng đã tránh điều đê tiện...
Câu 4
Trả lời Câu hỏi 4 trang 31 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Phân tích sự đối nghịch trong lời thoại của 2 nhân vật Si-men và Rô-đri-gơ
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Câu 5
Trả lời Câu hỏi 5 trang 31 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Ở đoạn thoại “Xin theo ý… đòi chàng thế mạng”, hai nhân vật Rô-đri-gơ và Si-men cùng thể hiện quan điểm về mối quan hệ giữa danh dự và tình yêu như thế nào?
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
- Sự đối nghịch trong lời thoại của 2 nhân vật Si-men và Rô-đri-gơ
+ Si-men: Nàng giằng xé giữa tình yêu và bổn phận. Khi biết tin cha chết dưới tay Rô-đri-gơ, nàng đã xin nhà vua trừng trị chàng (Cha con chết, con đòi trả oán; Hãy lấy mạng trả thù, lấy máu đền nợ máu; kẻ sát nhân phải chịu tử hình). Nhưng khi tâm sự với En-vi-a, người chăm sóc Si-men, thì nàng lại bộc bạch nỗi niểm riêng của mình (Khi nghĩa vụ đòi ta rửa hận/ Mà lòng lại vẫn yêu người gây oán; Tình đắm say chống lại lòng căm phẫn/ Trong kẻ thù bắt gặp kẻ ta yêu; Ta đòi được đầu chàng, lại sợ đầu chàng rơi xuống)
+ Rô-đri-gơ: đứng trước bi kịch của sự lựa chọn: nghe theo tiếng gọi tình yêu hay phục tùng lí trí. Dù biết hành động của mình là có lỗi với người yêu, nhưng vì bổn phận, trách nhiệm, chàng vẫn phải làm.
Câu 6
Trả lời Câu hỏi 6 trang 31 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Trong các câu thoại từ đầu đoạn trích đến “máu cha em còn đậm!”, những câu nào là câu đặc biệt? Phân tích tác dụng của việc sử dụng câu đặc biệt trong từng trường hợp
Phương pháp giải:
Vận dụng kiến thức về câu đặc biệt
Lời giải chi tiết:
|
Câu đặc biệt |
Tác dụng |
|
Thôi! Ôi đau đớn! Ôi! Mũi kiếm! |
Bộc lộ cảm xúc của người viết, người nói |
|
En-vi-a! |
Gọi - đáp |
|
Một phút thôi |
Xác định chính xác thời gian |
Câu 7
Trả lời Câu hỏi 7 trang 31 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
“Chua xót bấy! Mất cha, lại phải mất chàng 1 lúc!”
Lời thoại trên có dùng cả câu đặc biệt và câu rút gọn. Hãy chỉ ra tác dụng của hai kiểu câu này trong ngữ cảnh
Phương pháp giải:
Vận dụng kiến thức về câu đặc biệt và câu rút gọn
Lời giải chi tiết:
- Tác dụng của câu đặc biệt: Chua xót bấy! Dùng để bộc lộ cảm xúc, chua xót, cay đắng
- Tác dụng của câu rút gọn: Mất cha, lại phải mất chàng 1 lúc rút gọn chủ ngữ chỉ Si-men, nhằm nhấn mạnh nỗi mất mát vô cùng to lớn, cùng lúc mất đi 2 người đàn ông quan trọng nhất trong cuộc đời mình là cha và người yêu
Giải Bài tập 4 trang 31 sách bài tập Ngữ văn 9 - Kết nối tri thức với cuộc sống
Trả lời Bài tập 4 trang 31 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Đọc đoạn trích sau trong vở bi kịch Yêu Ly cua Lưu Quang Thuận và trả lời các câu hỏi:
HỐI THỨ BA
(Giữa dòng Câu Giang sóng gợn, Khánh Kỵ đứng trên mũi thuyền với Yêu Ly, sau lưng có ngọn cờ thêu chữ Suý?2), Quân chèo ở lái và mũi. Tả hữu hai bên.)
LỚP II
Khánh Kỵ, Yêu Ly, Tham mưu, tà hữu, quân chèo
(Lược dẫn: Yêu Ly cầm giáo đứng sau Khánh Kỵ. Khi thuyền tập trận đang băng băng lướt theo hướng gió, Yêu Ly cũng lợi dụng sức gió, cầm giáo đâm Khánh Kỵ từ sau lưng. Quách tham mưu toan chém Yêu Ly nhưng Khánh Kỵ can.)
Khánh Kỵ: - Người đứng đấy phải Yêu Ly?
(Yêu Ly bước tới trước mặt, Khánh Kỵ đặt tay lên vai Yêu Ly, nhìn im lặng)
Vừa đâm ta ... trời ơi Yêu Ly, Yêu Ly!
Ta vũ dũng hãy còn thua sức đó.
Tay một cánh giỏi nương nhờ sức gió.
Ta mang danh dũng sĩ ở trên đời,
Giữa hôm nay không ngờ có một người
Đâm ngọn giáo ngập từ sau tới trước,
Xuyên Khánh Kỵ suốt từ lưng tới ngực,
Cánh tay này còn vũ dũng hơn ta.
Quách tham mưu: - Sao Khánh công lại có thể ôn hoà
Với một kẻ nấp sau lưng hành thích?
(Đưa kiếm chém Yêu Ly, Khánh Kỵ can)
Khánh Kỵ: - Không, không nên, Giờ đây ta sắp chết,
Dũng sĩ trên đời thiệt hết một tay.
Mạng Yêu Ly các người giết hôm nay
Là thiệt mất một ngày hai dũng sĩ.
Lời ta trối xin Tham mưu nhớ kỉ:
Thả Ly về Ngô quốc tỏ lòng trung;
Ta thác đi chưa thỏa chí anh hùng
Nhưng chết dưới một bàn tay vũ dũng ...
Đời ta hết giữa một ngày gió sóng
Thôi Tham mưu, ngài ở lại từ đây;
Mai sau ai còn nhắc Khánh Kỵ này
Sẽ không trách kẻ râu mày thấp kém.
(Quay mặt sang phía Yêu Ly)
Từ giã Yêu Ly, anh hùng khó kiếm,
Yêu Ly về bên ấy giúp Ngô gia,
Và chuyển giùm lời từ biệt của ta.
(Thò tay ra sau rút mũi giáo, gục xuống chết. Tham mưu bỏ kiếm, quỳ ôm xác Khánh Kỵ trong tay.)
Quách tham mưu: - Khánh chủ thở xong rồi hơi thở cuối,
Khấp chiến thuyển hãy kéo cờ tang
(Tiếng loa truyền to hai câu ấy)
Rạng ngày mai ta sẽ ngược Câu Giang
Về Kinh Bắc báo tin buồn lê thứ
Quân, lấy chăn gấm đắp lên mình Khánh chủ.
(Quân hầu làm theo lời)
Yêu tiên sinh, sẵn thuyền nhỏ đem theo
Và sẵn quân ngài đã tập chống chèo,
Ngài cho phép đưa ngài sang nước cũ,
Cho tỏ rạng lượng hải hà Khánh chủ.
(Mỉa mai)
Về bên Ngô thôi rực rỡ kì công...
(Nhìn lại thi hài)
Ôi cơ đồ công tử chửa làm xong!
(Quỳ ôm mặt bên thi hài)
Yêu Ly: (Bước ra mũi thuyền)
- Tròn nghĩa lớn đa trừ xong Khanh Ky,
Nhưng nam tử thân này ôi xét kĩ:
Người đang tâm đem giết cả thê nhi,
Tiếng bất nhân không còn giấu che gì;
Mưu việc lớn thân mình đem huỷ phá
Điều bất trí muôn đời không thể xóa;
Mưu trá hàng dưới trướng xin cầu dung,
Dịp tốt ra tay giết kẻ anh hùng
Điều bất tín sẽ truyền lưu miệng thế.
Trong kiếp sống thử còn chi đáng kể?
Ba điều kia xin trút bỏ cho ai?
Ngũ Viên ơi ta giờ đã lạc loài
Cùng quý hữu không còn mong tái ngộ ...
Điều uỷ thác làm xong: nương sức gió
Ta vừa đâm Khánh Kỵ giữa phong ba,
Giữ vẹn lời cam kết lúc chia xa,
Nhưng khốn nỗi, lòng ta muôn cắn rứt!
Mơ bóng thê nhi nỗi niềm day dứt,
Bất tín trên đời, thêm bất trí, bất nhân.
Sống chi thêm cho sỉ nhục trăm phần?
Hỡi gươm báu giùm ta xong một kiếp!
(Nhặt gươm đâm cổ chết)
Hạ màn
(Tổng tập văn học Việt Nam, tập 24, Hà Minh Đức sưu tầm, biên soạn, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2000, tr. 1099 - 1101)
Câu 1
Trả lời Câu hỏi 1 trang 33 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Yêu Ly hành thích Khánh Kỵ xuất phát từ động cơ gì?
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
Yêu Ly hành thích Khánh Kỵ xuất phát từ động cơ, mục đích là làm tròn nghĩa lớn
Câu 2
Trả lời Câu hỏi 2 trang 33 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Hành động của Khánh Kỵ sau khi bị Yêu Ly hành thích cho biết điều gì về con người Khánh Kỵ? Qua lời Khánh Kỵ nhân vật Yêu Ly được đánh giá như thế nào?
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
- Hành động của Khánh Kỵ sau khi bị Yêu Ly hành thích là đặt tay lên vai Yêu Ly, nhìn im lặng. Sau đó, ngăn chặn việc Quách tham mưu dùng gươm giết Yêu Ly cho biết đây là 1 nhân vật rất trọng người tài, không muốn thế gian lại mất thêm 1 người dũng sĩ tài giỏi. Bên cạnh đó, Khánh Kỵ còn là người trung nghĩa, một lòng nghĩ cho đất nước, nhân dân, xã tắc.
- Qua lời Khánh Kỵ nhân vật Yêu Ly được đánh giá là một con người tài năng, là 1 dũng sĩ, vì nghĩa lớn bắt buộc phải thực hiện hành động này.
Câu 3
Trả lời Câu hỏi 3 trang 33 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Lời độc thoại của Yêu Ly trong phần cuối vở kịch cho thấy sự giằng xé nội tâm ở nhân vật diễn ra như thế nào? Theo em, tại sao sau khi mưu sự đã thành, nhân vật lại cảm thấy lạc loài?
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
- Lời độc thoại của Yêu Ly trong phần cuối vở kịch cho thấy sự giằng xé nội tâm ở nhân vật diễn ra vô cùng gay gắt, day dứt. Giết được Khánh Kỵ, Yêu Ly đã hoàn thành nhiệm vụ, làm tròn nghĩa lớn tuy nhiên, lại lưu tiếng bất nhân đời đời. Yêu Ly tự trách bản thân, tự dằn vặt trong tâm tưởng, suy nghĩ của mình, thẹn với trời, với Khánh Kỵ và với chính lòng của mình. Cuối cùng, dùng mạng sống để bày tỏ nỗi niềm ân hận, day dứt
- Sau khi mưu sự đã thành, nhân vật lại cảm thấy lạc loài vì Yêu Ly đã giết Khánh Kỵ - một người cùng chung chí hướng, chung quan điểm, tư tưởng, một người anh hùng, dũng sĩ bằng chính bàn tay của mình. Yêu Ly đã đánh mất 1 tâm hồn đồng điệu với mình trong suy nghĩ, lời nói và hành động.
Câu 4
Trả lời Câu hỏi 4 trang 34 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Chỉ ra những xung đột của vở kịch được thể hiện qua đoạn trích
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
Những xung đột của vở kịch được thể hiện qua đoạn trích
- Yêu Ly giết Khánh Kỵ
- Khánh Kỵ ngăn không cho Quan tham mưu giết Yêu Kỵ - người vừa hành thích mình. Sau đó, Khánh Kỵ yêu cầu tha chết, thả về Ngô quốc
- Khánh Ly sau khi hành thích xong thì tự sát
Câu 5
Trả lời Câu hỏi 5 trang 34 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Cái chết của Yêu Ly có ý nghĩa như thế nào trong việc thể hiện tính nhân văn của bi kịch?
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
- Cái chết của Yêu Ly có ý nghĩa vô cùng quan trọng, cần thiết trong việc thể hiện tính nhân văn của bi kịch. Cái chết của Yêu Ly là sự hổ thẹn của 1 người anh hùng, dũng sĩ, hổ thẹn vì đã giết một người tài, một người vì nước, vì dân, 1 người có nghĩa lớn. Tuy Yêu Ly đã hoàn thành nghĩa lớn nhưng lại tự hổ thẹn với lòng. Khẳng định tấm lòng trung nghĩa, dũng cảm của người anh hùng thời đại
Giải Bài tập 5 trang 34 sách bài tập Ngữ văn 9 - Kết nối tri thức với cuộc sống
Trả lời Bài tập 5 trang 34 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Đọc lại văn bản Âm mưu và tình yêu trong SGK (tr. 139 - 141) và chọn phương án trả lời đúng cho các câu hỏi:
Câu 1
Trả lời Câu hỏi 1 trang 34 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Phéc-đi-năng đã hành động như thế nào khi thấy Luy-dơ bị sỉ nhục và bị bắt nạt?
A. Đỡ Luy-dơ, ngăn cản những kẻ định bắt nàng
B. Bênh vực, đứng về phía Luy-dơ
C. Phản đối cha, ám chỉ sẽ tố cáo cha
D. Tất cả các phương án trên
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
Đáp án: D
Câu 2
Trả lời Câu hỏi 2 trang 34 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Phẩm chất nào của nhân vật Phéc-đi-năng được thể hiện qua đoạn trích
A. Dũng cảm, ghét sự dối trá
B. Yêu mãnh liệt, quyết liệt bảo vệ tình yêu
C. Thẳng thắn, thủy chung
D. Yêu mãnh liệt, ghét sự dối trá
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
Đáp án: B
Câu 3
Trả lời Câu hỏi 3 trang 34 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Đoạn trích cho thấy xung đột chính của vở kịch là gì?
A. Quý tộc và bình dân
B. Âm mưu và tình yêu
C. Độc ác và lương thiện
D. Dũng cảm và hèn nhát
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
Đáp án: B
Câu 4
Trả lời Câu hỏi 4 trang 34 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Sự đối đầu giữa Phéc-đi-năng với cha sẽ dẫn đến điều gì?
A. Các âm mưu chia rẽ tình yêu được thúc đẩy
B. Tình cha con bị tổn hại
C. Gia đình Luy-dơ được bảo vệ
D. Phéc-đi-năng phải lấy bà Min-pho
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
Đáp án: A
Câu 5
Trả lời Câu hỏi 5 trang 34 SBT Văn 9 Kết nối tri thức
Thông điệp không phù hợp với nội dung của vở kịch
A. Trong cuộc sống, con người cần phải có những âm mưu và thủ đoạn để đạt được mục đích
B. Những con người bé nhỏ luôn phải chịu sự đàn áp của cường quyền
C. Tình yêu cần có sức mạnh để chiến thắng những âm mưu đen tối
D. Cái chết của Phéc-đi-năng và Luy-dơ là lời tranh đấu cho 1 cuộc sống tốt đẹp hơn
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ văn bản
- Đọc kĩ phần Tri thức Ngữ văn
Lời giải chi tiết:
Đáp án: A
Luyện trắc nghiệm Toán lớp 1 Lớp LOP9
Học đi đôi với hành! Làm ngay các bộ đề trắc nghiệm chấm điểm tức thì, có đáp án chi tiết giúp ghi nhớ kiến thức sâu và chuẩn bị tốt cho các bài kiểm tra.
Học tập & ôn luyện trên ứng dụng Tri Thức Hub
Tải ứng dụng Tri Thức Hub trên điện thoại hoặc máy tính bảng (hỗ trợ Android & iOS) để làm bài kiểm tra, luyện tập và lưu tiến độ học tập!
