Đọc hiểu và thực hành Tiếng Việt - Bài 9

Câu 1

Câu 1 (trang 28, SBT Ngữ văn 8 KNTT, tập 2): 

 Nhan đề văn bản báo hiệu những gì về các nội dung mà tác giả sẽ triển khai trong bài viết?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

– Nhận thức và cách giải thích phổ biến trước đây về lũ nói chung, lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng.

– Khuyến nghị về nhận thức và hành động cần có trước hiện tượng lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Câu 2

Câu 2 (trang 28, SBT Ngữ văn 8 KNTT, tập 2):

 Trong văn bản, phần giải thích hiện tượng lũ nói chung, lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng đóng vai trò như thế nào trong việc thể hiện mục đích viết của tác giả?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

- Mục đích viết của tác giả: nêu sự cần thiết của việc thay đổi nhận thức về hiện tượng lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long.

- Phần giải thích hiện tượng lũ nói chung, lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng đã xác định cơ sở khoa học của khuyến nghị được tác giả đưa ra. Nó cho thấy “chào đón lũ” là một ứng xử thích hợp trong bối cảnh hiện nay, thay cho việc “chấp nhận” ở thế bị động hay việc “chống lại” theo cách tư duy cũ.

Câu 3

Câu 3 (trang 28, SBT Ngữ văn 8 KNTT, tập 2):

 Tìm trong văn bản những ý nói về ích lợi của lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

Lũ lớn lại là điều được người dân miền sông nước mong đợi vì năm nào có lũ lớn là năm đó có nhiều chim, sản vật mùa lũ (rùa, rắn, ếch, ốc,…), năm sau canh tác sẽ trúng mùa, sản lượng cao và lượng phân bón, nông dược sử dụng ít đi vì lũ mang lại phù sa màu mỡ, làm vệ sinh đồng ruộng và bổ sung nguồn nước tại chỗ,…

Câu 4

Câu 4 (trang 28, SBT Ngữ văn 8 KNTT, tập 2):

 Tác giả đã thể hiện quan điểm gì về khẩu hiệu “sống chung với lũ”? Theo em, quan điểm đó đã được trình bày thuyết phục chưa? Vì sao?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

- Theo tác giả, khẩu hiệu “sống chung với lũ” gắn với một nếp ứng xử hoàn toàn có cơ sở thực tế, đã hình thành từ lâu trong đời sống của cư dân miền châu thổ sông Cửu Long. Tuy nhiên, theo diễn biến mới hiện nay, một khi “tình trạng lũ thấp và trung bình trong mùa mưa lũ có xu thế gia tăng” thì khẩu hiệu đó không còn phù hợp nữa.

- Quan điểm nêu trên của tác giả thực ra đã được một số nhà khoa học phát biểu trước đó trên các diễn đàn khác nhau. Tính thuyết phục của quan điểm không chỉ thể hiện qua việc giải thích một hiện tượng tự nhiên mà còn qua việc phân tích sự phát triển của nông nghiệp trên vùng đất “chín Rồng”.

Câu 5

Câu 5 (trang 28, SBT Ngữ văn 8 KNTT, tập 2):

 Theo những thông tin trong văn bản, hãy cho biết tâm thế chào đón lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long được hình thành trên cơ sở nào.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

- Xem lũ là thiên tai định kì nằm ngoài khả năng chế ngự của con người và con người nên “sống chung” với nó để tìm cách làm giảm bớt tác hại.

- Xem lũ là hiện tượng đáng mong đợi, nhất là trong điều kiện “tình trạng lũ thấp và trung bình trong mùa mưa lũ có xu thế gia tăng”.

Câu 1

Câu 1 (trang 28, SBT Ngữ văn 8 KNTT, tập 2):

 Nếu cần thuật lại ngắn gọn những thông tin được tác giả cho biết về loạt phim Hành tinh của chúng ta, em sẽ nói những gì? Các ý cần nói nên được sắp xếp theo trật tự nào?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

Trật tự: hãng sản xuất phim, năm phát hành phim, các thành viên chủ chốt của đoàn làm phim, loại phim, dung lượng phim, nội dung phim, những giá trị nổi bật của phim,...

Câu 2

Câu 2 (trang 28, SBT Ngữ văn 8 KNTT, tập 2): 

Theo em, từ ngữ nào có thể được xem là từ khoá của văn bản? Vì sao em xác định như vậy?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

Từ khóa: Hành tinh của chúng ta

Có thể thấy điều tác giả muốn nhấn mạnh là thông điệp toát ra từ loạt phim, mà thông điệp đó lại được khái quát ở các đề mục.

Câu 3

Câu 3 (trang 28, SBT Ngữ văn 8 KNTT, tập 2):

 Theo những điều được tác giả thuật lại và dẫn giải trong văn bản, cảm giác choáng ngợp của người xem phim đến từ đâu? Cảm giác này có liên quan như thế nào với cảm giác đau đớn đồng thời xuất hiện ở khán giả?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

- “người xem thậm chí choáng ngợp với những hình ảnh mà nhà làm phim kì công tạo nên”

- “đằng sau vẻ đẹp ngoạn mục ấy..”

Mối liên quan giữa “choáng ngợp” và đau đớn: thiên nhiên kì vĩ nhưng rất nhiều loài đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng

Câu 4

Câu 4 (trang 28, SBT Ngữ văn 8 KNTT, tập 2):

 Em có nhận xét gì về hệ thống hình ảnh đã được đưa vào văn bản? Nếu có đủ điều kiện đưa thêm hình ảnh lấy từ loạt phim, theo em, nên chọn hình ảnh theo nguyên tắc nào?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

- Sự hiện diện của các hình ảnh minh hoạ đã chứng minh tính xác đáng của nhận xét mà tác giả nêu: “Ở mỗi tập phim, người xem lại được thưởng thức những thước phim đẹp đẽ, thậm chí choáng ngợp mà những nhà làm phim đã kì công tạo nên”.

- Ảnh liên quan đến các nhân vật thủ vai chính hay nhân vật có diễn xuất đặc biệt ấn tượng.

Câu 5

Câu 5 (trang 28, SBT Ngữ văn 8 KNTT, tập 2):

 Thông điệp của văn bản là gì? Thông điệp này có mối quan hệ như thế nào với thông điệp đã được tác giả cảm nhận từ chính loạt phim Hành tinh của chúng ta?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

- Chưa phải là quá muộn để bảo vệ hành tinh của chúng ta

- Mối quan hệ tương đồng, bổ sung về nghĩa

Câu 1

Câu 1 (trang 32, SBT Ngữ văn 8 KNTT, tập 2):

 Đoạn trích đưa tới những thông tin cơ bản gì về bộ phim?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

– Bộ phim do Nguyễn Vinh Sơn làm đạo diễn.

– Bộ phim được chuyển thể từ bộ truyện dài Tuổi thơ dữ dội của nhà văn Phùng Quán. Đề tài: những du kích thiếu niên trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

– Bộ phim được hoàn thành vào năm 1989.

Câu 2

Câu 2 (trang 32, SBT Ngữ văn 8 KNTT, tập 2):

 So với loại thông tin có trong văn bản Choáng ngợp và đau đớn những cảnh báo từ loạt phim “Hành tinh của chúng ta”, loại thông tin được nêu trong đoạn trích có điểm khác biệt gì? Vì sao có sự khác biệt đó?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

- Đề tài: đề tài thiên nhiên, môi trường với các loài sinh vật sống trên Trái Đất và đề tài về cuộc sống của con người với những nhân vật thiếu niên tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp

- Hành tinh của chúng ta thuộc loại phim tài liệu truyền hình, còn Tuổi thơ dữ dội thuộc loại phim truyện nhựa. Với mỗi đối tượng như vậy, thông tin được truyền tải qua văn bản giới thiệu không thể đồng nhất.

Câu 3

Câu 3 (trang 32, SBT Ngữ văn 8 KNTT, tập 2):

 Nêu suy đoán của em về nội dung đã bị tỉnh lược của văn bản giới thiệu phim này. Em căn cứ vào đâu để suy đoán như vậy?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

Trong đoạn trích, diễn biến câu chuyện trong phim chưa được nói đầy đủ và phần đánh giá về thành công trên phương diện ngôn ngữ điện ảnh của tác phẩm vẫn còn thiếu. Do giới hạn về dung lượng của cuốn sách, văn bản của tác giả Lê Hồng Lâm đã không được giới thiệu trọn vẹn.

Câu 4

Câu 4 (trang 32, SBT Ngữ văn 8 KNTT, tập 2):

 Những thông tin đã được trình bày trong đoạn trích giúp em nhận ra điều gì về thách thức đối với người làm phim chuyển thể một tác phẩm văn học?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

– Tác phẩm văn học được chuyển thể lên màn ảnh – Tuổi thơ dữ dội – là một bộ truyện dài nổi tiếng.

– Truyện Tuổi thơ dữ dội có 8 tập với nhiều nhân vật chính, trong khi phim có 2 tập, được chiếu trong khoảng 2 tiếng.

Câu 5

Câu 5 (trang 32, SBT Ngữ văn 8 KNTT, tập 2):

 Xác định câu phủ định và câu khẳng định trong 2 trường hợp sau đây:

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

- Đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn không có tham vọng chuyển thể hết thành điện ảnh trong một bộ phim có dung lượng 2 tập và dài khoảng 2 tiếng.

– Dù vậy, với những ai từng yêu thích tác phẩm văn học của Phùng Quán, bộ phim điện ảnh cùng tên không làm họ thất vọng – đặc biệt là những nhân vật du kích thiếu niên như Mùng, Quỳnh sơn ca,... đã được tái hiện sống động lên màn ảnh qua diễn xuất của những diễn viên không chuyên.