Giải bài 1.18 trang 16

Đề bài

Một ca nô đi ngược dòng sông một quãng đường 6km thì hết $\frac{3}{2}$ giờ. Mặt khác, ca nô đó chỉ mất 45 phút để đi xuôi dòng sông một quãng đường tương tự. Tính vận tốc thực của ca nô và vận tốc của dòng nước.

Phương pháp giải - Xem chi tiết

Các bước giải một bài toán bằng cách lập hệ phương trình:

Bước 1. Lập hệ phương trình:

- Chọn ẩn số và đặt điều kiện thích hợp cho ẩn số.

- Biểu diễn các đại lượng chưa biết theo ẩn và các đại lượng đã biết.

- Lập hệ phương trình biểu thị mối quan hệ giữa các đại lượng.

Bước 2. Giải hệ phương trình.

Bước 3. Trả lời: Kiểm tra xem trong các nghiệm của hệ phương trình, nghiệm nào thỏa mãn điều kiện của ẩn, nghiệm nào không, rồi kết luận.

Lời giải chi tiết

Gọi vận tốc thực của ca nô và vận tốc của dòng nước lần lượt là x và y (km/h). Điều kiện: $x > y > 0$ .

Vì ca nô đi ngược dòng 6km thì hết $\frac{3}{2}$ giờ nên ta có: $x - y = 6 : \frac{3}{2} = 4$ (1)

Vì ca nô đi xuôi dòng 6km thì hết 45 phút $= \frac{3}{4}$ giờ nên ta có: $x + y = 6 : \frac{3}{4} = 8$ (2)

Từ (1) và (2) ta có hệ phương trình: ${\begin{cases} x - y = 4 \\ x + y = 8 \end{cases}$

Cộng từng vế của hai phương trình trong hệ ta được $2 x = 12$ , suy ra $x = 6$ .

Thay $x = 6$ vào phương trình thứ nhất của hệ ta có: $6 - y = 4$ suy ra $y = 2$ .

Các giá trị $x = 6$ và $y = 2$ thỏa mãn điều kiện của ẩn.

Vậy vận tốc thực của ca nô và vận tốc của dòng nước lần lượt là 6km/h và 2km/h.