Giải bài 3.6 trang 53

Đề bài

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cho biết sự thay đổi tương đối về giá theo thời gian của một giỏ hàng hóa và dịch vụ cố định. Nó là một chỉ số giá sinh hoạt giúp đo lường ảnh hưởng của lạm phát đến chi phí hàng hóa và dịch vụ. Nếu lấy chỉ số CPI của kì gốc 2014 để so sánh (coi CPI cho năm nay là 100) thì chỉ số CPI tháng 1 năm 2020 là 118,09 (Theo Tổng cục thống kê). Điều này có nghĩa là 100 nghìn đồng trong năm 2014 có sức mua tương đương với 118,09 nghìn đồng vào tháng 1 năm 2020. Nói chung, nếu tỉ lệ lạm phát trung bình là g mỗi năm (g cho dưới dạng số thập phân) trong n năm, thì chỉ số CPI sau n năm là

$CPI=CP{I}_0{\left(1+g\right)}^n$

ở đó $CP{I}_0$ và CPI đầu của chu kì n năm.

a) Chỉ số CPI là 100 vào tháng 1 năm 2014 và 118,09 vào tháng 1 năm 2020. Giả sử rằng tỉ lệ lạm phát hằng năm không đổi trong khoảng thời gian này, hãy xác định tỉ lệ lạm phát trung bình hằng năm trong giai đoạn này.

b) Sử dụng tỉ lệ lạm phát tính được từ câu a, CPI sẽ đạt mức 115 vào năm nào?

c) Nếu CPI tháng 1 năm 2020 là 118,09 và tỉ lệ lạm phát trung bình hằng năm là 3,21% thì CPI vào tháng 1 năm 2030 sẽ là bao nhiêu?

d) Nếu tỉ lệ lạm phát trung bình hằng năm là 3%, thì sẽ mất bao lâu để chỉ số giá tiêu dùng tăng gấp đôi?

Lời giải chi tiết

a) Ta có $CP{I}_0=100;CPI=118,09;n=6$.

Khi đó,  áp dụng công thức $CPI=CP{I}_0{\left(1+g\right)}^n,$ta có:

$118,09=100{\left(1+g\right)}^6\Rightarrow g\approx 0,028=2,8\%$

Vậy tỉ lệ lạm phát trung bình hằng năm trong giai đoạn này là 2,8%.

a) Ta có $CP{I}_0=100;CPI=115;n=6$.

Khi đó,  áp dụng công thức $CPI=CP{I}_0{\left(1+g\right)}^n,$ta có:

$115=100{\left(1+0,028\right)}^n\Rightarrow n\approx 5,06$

Mà n là số tự nhiên nên ta lấy n = 6.

Vậy CPI sẽ đạt mức 115 vào năm 2014 + 6 = 2020.

c) Ta có $CP{I}_0=118,09;g=3,21\%=0,0321;n=10.$

Khi đó, áp dụng công thức $CPI=CP{I}_0{\left(1+g\right)}^n,$ta có CPI vào tháng 1 năm 2030 là:

$CPI=118,09{\left(1+0,0321\right)}^{10}\approx 161,97.$

y CPI vào tháng 1 năm 2030 là 161,97.

d) Ta có $CPI=2CP{I}_0;g=0,03.$

Khi đó,  áp dụng công thức $CPI=CP{I}_0{\left(1+g\right)}^n,$. ta có :

$2CP{I}_0=CP{I}_0{\left(1+0,03\right)}^n\iff 2=1,{03}^n\iff n\approx 23,45.$

Vậy nếu tỉ lệ lạm phát trung bình hằng năm là 3%, thì sau khoảng 24 năm thì chỉ số giá tiêu dùng tăng gấp đôi.