Giải bài 5 trang 23

Chứng minh giá trị của mỗi biểu thức sau không phụ thuộc vào giá trị của biến x:

Đề bài

Chứng minh giá trị của mỗi biểu thức sau không phụ thuộc vào giá trị của biến x:

a) $C = {(3 x - 1)}^{2} + {(3 x + 1)}^{2} - 2 (3 x - 1) (3 x + 1)$

b) $D = {(x + 2)}^{3} - {(x - 2)}^{3} - 12 (x^{2} + 1)$

c) $E = (x + 3) (x^{2} - 3 x + 9) - (x - 2) (x^{2} + 2 x + 4)$

d) $G = (2 x - 1) (4 x^{2} + 2 x + 1) - 8 (x + 2) (x^{2} - 2 x + 4)$

Video hướng dẫn giải

Phương pháp giải - Xem chi tiết

Áp dụng các hằng đẳng thức đã học để rút gọn các biểu thức có giá trị là một số không chứa biến.

Lời giải chi tiết

a) Ta có:

$\begin{array}{l} C = {(3 x - 1)}^{2} + {(3 x + 1)}^{2} - 2 (3 x - 1) (3 x + 1) \\ C = {(3 x - 1)}^{2} - 2 (3 x - 1) (3 x + 1) + {(3 x + 1)}^{2} \\ C = {(3 x - 1 - 3 x - 1)}^{2} \\ C = {(- 2)}^{2} = 4 \end{array}$

Vậy giá trị của biểu thức C = 4 không phụ thuộc vào biến x

b) Ta có:

$\begin{array}{l} D = {(x + 2)}^{3} - {(x - 2)}^{3} - 12 (x^{2} + 1) \\ D = (x + 2 - x + 2) [{(x + 2)}^{2} + (x + 2) (x - 2) + {(x - 2)}^{2}] - 12 x^{2} - 12 \\ D = 4. (x^{2} + 4 x + 4 + x^{2} - 4 + x^{2} - 4 x + 4) - 12 x^{2} - 12 \\ D = 4. (3 x^{2} + 4) - 12 x^{2} - 12 \\ D = 12 x^{2} + 16 - 12 x^{2} - 12 = 4 \end{array}$

Vậy giá trị của biểu thức D = 4 không phụ thuộc vào biến x

c) Ta có:

$\begin{array}{l} E = (x + 3) (x^{2} - 3 x + 9) - (x - 2) (x^{2} + 2 x + 4) \\ E = (x^{3} + 3^{3}) - (x^{3} - 2^{3}) \\ E = x^{3} + 27 - x^{3} + 8 = 35 \end{array}$

Vậy giá trị của biểu thức E = 35 không phụ thuộc vào biến x

d) Ta có:

$\begin{array}{l} G = (2 x - 1) (4 x^{2} + 2 x + 1) - 8 (x + 2) (x^{2} - 2 x + 4) \\ G = [{(2 x)}^{3} - 1^{3}] - 8 (x^{3} + 2^{3}) \\ G = 8 x^{3} - 1 - 8 x^{3} - 64 = - 65 \end{array}$

Vậy giá trị của biểu thức G = -65 không phụ thuộc vào biến x.