Giải bài 6 trang 110, 111 vở thực hành Toán 9

Đề bài

Cho tam giác đều ABC có $A B = 2 \sqrt{3} c m$ . Nửa đường tròn đường kính BC cắt hai cạnh AB và AC lần lượt tại D và E (khác B và C). (H.5.24).

a) Chứng tỏ rằng ba cung nhỏ BD, DE và EC bằng nhau. Tính số đo mỗi cung ấy.

b) Tính diện tích của hình viên phân giới hạn bởi dây BD và cung nhỏ BD.

Phương pháp giải - Xem chi tiết

a) Gọi O là trung điểm của BC.

+ Chứng minh CD, BE là đường cao của tam giác đều ABC, từ đó suy ra D, E lần lượt là trung điểm của AB, AC.

+ Chứng minh các tam giác BOD, DOE, EOC là các tam giác đều, suy ra số đo các góc BOD, DOE, EOC.

+ Ba cung nhỏ $\overset{⌢}{B D}, \overset{⌢}{D E}$ và $\overset{⌢}{E C}$ lần lượt bị chắn bởi các góc ở tâm BOD, DOE, EOC nên tính được số đo các cung đó.

b) Diện tích hình viên phân bằng diện tích hình quạt tròn ứng với cung BD trừ đi diện tích tam giác BOD.

Lời giải chi tiết

(H.5.25)

a) Gọi O là trung điểm của BC. Tam giác DBC có đường trung tuyến DO bằng $\frac{1}{2} B C$ (bằng một nửa cạnh huyền) nên DBC là tam giác vuông tại D. Vậy CD là đường cao của tam giác đều ABC, suy ra D là trung điểm của AB. Tương tự, E là trung điểm của AC. Từ đó suy ra bốn tam giác BOD, DOE, EOC, ADE là những tam giác đều, với độ dài cạnh bằng một nửa độ dài cạnh của tam giác đều ABC, tức là bằng $\sqrt{3} c m$ .

Ba cung nhỏ $\overset{⌢}{B D}, \overset{⌢}{D E}$ và $\overset{⌢}{E C}$ lần lượt bị chắn bởi các góc ở tâm BOD, DOE, EOC, mà có góc này đều bằng 60 độ (các góc của tam giác đều) nên các cung đang xét có số đo bằng nhau và cùng có số đo bằng 60 độ.

b) Diện tích hình quạt tròn ứng với cung BD là: $S_{q} = \frac{60}{360} . π . {(\sqrt{3})}^{2} = \frac{π}{2} (c m^{2})$

Diện tích của tam giác BOD là: $S_{B O D} = \frac{1}{2} {(\sqrt{3})}^{2} \sin 60^{o} = \frac{3 \sqrt{3}}{4} (c m^{2})$

Diện tích hình viên phân là: $S = S_{q} - S_{B O D} = \frac{π}{2} - \frac{3 \sqrt{3}}{4} = \frac{2 π - 3 \sqrt{3}}{4} (c m^{2})$