Giải bài tập 1.40 trang 43

Đề bài

Xét chiều biến thiên và tìm các cực trị (nếu có) của các hàm số sau:

a) $y = x^{3} - 3 x^{2} + 3 x - 1$ ;

b) $y = x^{4} - 2 x^{2} - 1$ ;

c) $y = \frac{2 x - 1}{3 x + 1}$ ;

d) $y = \frac{x^{2} + 2 x + 2}{x + 1}$ .

Phương pháp giải - Xem chi tiết

Sử dụng kiến thức về cách tìm cực trị của hàm số $y = f (x)$ để tìm cực trị của hàm số:

1. Tìm tập xác định của hàm số.

2. Tính đạo hàm f’(x). Tìm các điểm mà tại đó đạo hàm f’(x) bằng 0 hoặc đạo hàm không tồn tại.

3. Lập bảng biến thiên của hàm số.

4. Từ bảng biến thiên suy ra các cực trị của hàm số.

Lời giải chi tiết

a) Tập xác định: $D = R$ .

Ta có: $y^{'} = 3 x^{2} - 6 x + 3 = 3 {(x - 1)}^{2}$ ;

$y^{'} = 0 \Leftrightarrow x = 1$ .

Lập bảng biến thiên của hàm số:

Hàm số $y = x^{3} - 3 x^{2} + 3 x - 1$ đồng biến trên R.

Hàm số $y = x^{3} - 3 x^{2} + 3 x - 1$ không có cực trị.

b) Tập xác định của hàm số là $D = R$ .

Ta có: $y^{'} = 4 x^{3} - 4 x$ ;

$y^{'} = 0 \Leftrightarrow 4 x^{3} - 4 x = 0 \Leftrightarrow [\begin{array}{l} x = 0 \\ x = \pm 1 \end{array}$

Bảng biến thiên:

Từ bảng biến thiên ta có:

Hàm số $y = x^{4} - 2 x^{2} - 1$ đồng biến trên khoảng $(- 1; 0)$ và $(1; + \infty)$ .

Hàm số $y = x^{4} - 2 x^{2} - 1$ nghịch biến trên khoảng $(- \infty; - 1)$ và $(0; 1)$ .

Hàm số $y = x^{4} - 2 x^{2} - 1$ đạt cực đại tại $x = 0$ và $y_{C Đ} = - 1$ .

Hàm số $y = x^{4} - 2 x^{2} - 1$ đạt cực tiểu tại $x = \pm 1$ và $y_{C T} = - 2$ .

c) Tập xác định: $D = R ∖ {- \frac{1}{3}}$ .

Ta có: $y^{'} = \frac{2 (3 x + 1) - 3 (2 x - 1)}{{(3 x + 1)}^{2}} = \frac{5}{{(3 x + 1)}^{2}} > 0$ , $\forall x \neq \frac{- 1}{3}$ .

Lập bảng biến thiên của hàm số:

Từ bảng biến thiên ta có:

Hàm số $y = \frac{2 x - 1}{3 x + 1}$ đồng biến trên $(- \infty; \frac{- 1}{3})$ và $(\frac{- 1}{3}; + \infty)$ .

Hàm số không có cực trị.

d) Tập xác định: $D = R ∖ {- 1}$ .

Ta có: $y^{'} = \frac{(2 x + 2) (x + 1) - (x^{2} + 2 x + 2)}{{(x + 1)}^{2}} = \frac{x^{2} + 2 x}{{(x + 1)}^{2}}$ .

$y^{'} = 0 \Leftrightarrow [\begin{array}{l} x = 0 \\ x = - 2 \end{array}$ (thỏa mãn).

Lập bảng biến thiên của hàm số:

Từ bảng biến thiên ta có:

Hàm số $y = \frac{x^{2} + 2 x + 2}{x + 1}$ đồng biến trên khoảng $(- \infty; - 2)$ và $(0; + \infty)$ .

Hàm số $y = \frac{x^{2} + 2 x + 2}{x + 1}$ nghịch biến trên khoảng $(- 2; - 1)$ và $(- 1; 0)$ .

Hàm số $y = \frac{x^{2} + 2 x + 2}{x + 1}$ đạt cực đại tại $x = - 2$ và $y_{C Đ} = - 2$ .

Hàm số $y = \frac{x^{2} + 2 x + 2}{x + 1}$ đạt cực tiểu tại $x = 0$ và $y_{C T} = 2$ .