Giải bài tập 5.19 trang 49

Đề bài

Trên mặt đất phẳng, người ta dựng một cây cột thẳng cao 6m vuông góc với mặt đất, có chân cột đặt tại vị trí O trên mặt đất. Tại một thời điểm, dưới ánh nắng mặt trời, bóng của đỉnh cột dưới mặt đất cách chân cột 3m về hướng S60^oE (hướng tạo với hướng nam góc $60^{o}$ và tạo với hướng đông góc $30^{o}$ ) (H.5.32). Chọn hệ trục Oxyz có gốc tọa độ là O, tia Ox chỉ hướng nam, tia Oy chỉ hướng đông, tia Oz chứa cây cột, đơn vị đo là mét. Hãy viết phương trình đường thẳng chứa tia nắng mặt trời đi qua đỉnh cột tại thời điểm đang xét.

Phương pháp giải - Xem chi tiết

Sử dụng kiến thức về lập phương trình đường thẳng đi qua hai điểm để viết phương trình: Trong không gian Oxyz, cho hai điểm phân biệt $A_{1} (x_{1}; y_{1}; z_{1})$ , $A_{2} (x_{2}; y_{2}; z_{2})$ . Đường thẳng $A_{1} A_{2}$ có vectơ chỉ phương là $\vec{A_{1} A_{2}} (x_{2} - x_{1}; y_{2} - y_{1}; z_{2} - z_{1})$ .

Đường thẳng $A_{1} A_{2}$ có phương trình đường thẳng tham số là: ${\begin{cases} x = x_{1} + (x_{2} - x_{1}) t \\ y = y_{1} + (y_{2} - y_{1}) t \\ z = z_{1} + (z_{2} - z_{1}) t \end{cases} (t \in R)$ .

Sử dụng kiến thức về phương trình chính tắc của đường thẳng để viết phương trình đường thẳng: Trong không gian Oxyz, cho đường thẳng $Δ$ đi qua điểm $A (x_{0}; y_{0}; z_{0})$ và có vectơ chỉ phương $\vec{u} = (a; b; c)$ với a, b, c là các số khác 0. Hệ phương trình $\frac{x - x_{0}}{a} = \frac{y - y_{0}}{b} = \frac{z - z_{0}}{c}$ được gọi là phương trình chính tắc của đường thẳng $Δ$ .

Lời giải chi tiết

Ta có: $A (0; 0; 6)$ , $A^{'} (\frac{3}{2}; \frac{3 \sqrt{3}}{2}; 0)$ nên $\vec{A A^{'}} (\frac{3}{2}; \frac{3 \sqrt{3}}{2}; - 6) \Rightarrow \frac{1}{3} \vec{A A^{'}} = (\frac{1}{2}; \frac{\sqrt{3}}{2}; - 2)$ .

Đường thẳng AA’ đi qua điểm $A (0; 0; 6)$ và nhận $\frac{1}{3} \vec{A A^{'}} = (\frac{1}{2}; \frac{\sqrt{3}}{2}; - 2)$ làm vectơ chỉ phương nên phương trình tham số của đường thẳng AA’ là: ${\begin{cases} x = \frac{1}{2} t \\ y = \frac{\sqrt{3}}{2} t \\ z = 6 - 2 t \end{cases}$ và phương trình chính tắc là $\frac{x}{\frac{1}{2}} = \frac{y}{\frac{\sqrt{3}}{2}} = \frac{z - 6}{- 2} \Rightarrow \frac{2 x}{1} = \frac{2 \sqrt{3} y}{3} = \frac{z - 6}{- 2}$ .