Giải Khám phá trang 55 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Khám phá 1 Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 55 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, tinh huống sau để trả lời câu hỏi:

1. Theo quy định tại Điều 12 Bộ luật Hình sự, người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự đối với những tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một số điều của Bộ luật Hình sự.

2. S (17 tuổi) và H (13 tuổi) là đồng phạm trong vụ trộm cắp tài sản trị giá 150 triệu đồng. Thời điểm phạm tội, H 13 tuổi 6 tháng và S 17 tuổi. S bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trộm cắp tài sản, còn H chỉ bị xử lí hành chính.

Vì sao S và H cùng tham gia vụ trộm cắp tài sản nhưng chỉ có S bị truy cứu trách nhiệm hình sự, còn H bị xử lí hành chính?

Lời giải chi tiết:

Chỉ có S bị truy cứu trách nhiệm hình sự còn H chỉ bị xử lí hành chính vì: S đủ 17 tuổi - đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự còn H chưa đủ 14 tuổi, nên chưa phải chịu trách nhiệm hình sự.

Khám phá 1 Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 55 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, tinh huống sau để trả lời câu hỏi:

1. Theo quy định tại Điều 12 Bộ luật Hình sự, người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự đối với những tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một số điều của Bộ luật Hình sự.

2. S (17 tuổi) và H (13 tuổi) là đồng phạm trong vụ trộm cắp tài sản trị giá 150 triệu đồng. Thời điểm phạm tội, H 13 tuổi 6 tháng và S 17 tuổi. S bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trộm cắp tài sản, còn H chỉ bị xử lí hành chính.

Tại sao khi xử lí hành vi vi phạm pháp luật hình sự phải xác định rõ tuổi của người vi phạm?

Lời giải chi tiết:

Điều 12 Bộ luật Hình sự về quy định người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự đối với những tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm. Quy định này dựa trên sự phát triển về nhận thức, tâm sinh lí của người dưới 18 tuổi. Vì thế, khi xử lí hành vi vi phạm pháp luật hình sự cần xác định rõ độ tuổi của người phạm tội.

Khám phá 2 Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 55 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc các trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Thấy công an đến điều tra vụ mất xe máy do bác V bảo, C (15 tuổi) rất lo sợ. Từ một học sinh giỏi nhưng vì ham chơi điện tử, C đã lấy trộm xe của bác V. C rất ân hận và chia sẻ việc làm của mình với bố mẹ. Bố mẹ đã khuyên C nhận lỗi với bác V và bồi thường thiệt hại cho bác. Do nhân thân tốt, đã biết hối hận về việc làm của mình và tự nguyện khắc phục hậu quả, Cơ quan điều tra đã miễn trách nhiệm hình sự đối với C và ra quyết định áp dụng biện pháp giảm sát, giáo dục.

2. Biết T (15 tuổi) rất cần tiền để nộp viện phi chữa bệnh cho mẹ nên chủ M hàng xóm đã nhờ T chuyển gói hàng cho cô Y ở cuối ngõ và hứa trả số tiền công lớn. Trong lần chuyển hàng đầu tiên, T bị công an bắt giữ vì gói hàng chú M nhờ chuyển là ma tuý. điều tra và còn giúp đỡ cơ quan công an phá một vũ an đánh bạc ở khu phố của mình. Trong quá trình điều tra. T thành khẩn khai báo, cung cấp đầy đủ thông tin cho Cơ quan Nhận thấy T còn khả năng giáo dục, căn cứ nguyên tắc xử li đối với người dưới 18 tuổi phạm tội quy định tại Điều 91 Bộ luật Hình sự, Toà án đã quyết định miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng biện pháp giảm sát, giáo dục đối với T.

Vì sao cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng biện pháp giám sát, giáo dục đối với C và T?

Lời giải chi tiết:

Cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng biện pháp giám sát, giáo dục đối với C và T vì: căn cứ vào nguyên tắc xử lí đối với người dưới 18 tuổi, cả C và T đều biết ăn năn, hối lỗi, tự nguyện khắc phục hậu quả và cơ quan đã nhận thấy cả 2 bạn đều còn khả năng giáo dục.

Khám phá 2 Câu 1

Trả lời câu hỏi 2 trang 55 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc các trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Thấy công an đến điều tra vụ mất xe máy do bác V bảo, C (15 tuổi) rất lo sợ. Từ một học sinh giỏi nhưng vì ham chơi điện tử, C đã lấy trộm xe của bác V. C rất ân hận và chia sẻ việc làm của mình với bố mẹ. Bố mẹ đã khuyên C nhận lỗi với bác V và bồi thường thiệt hại cho bác. Do nhân thân tốt, đã biết hối hận về việc làm của mình và tự nguyện khắc phục hậu quả, Cơ quan điều tra đã miễn trách nhiệm hình sự đối với C và ra quyết định áp dụng biện pháp giảm sát, giáo dục.

2. Biết T (15 tuổi) rất cần tiền để nộp viện phi chữa bệnh cho mẹ nên chủ M hàng xóm đã nhờ T chuyển gói hàng cho cô Y ở cuối ngõ và hứa trả số tiền công lớn. Trong lần chuyển hàng đầu tiên, T bị công an bắt giữ vì gói hàng chú M nhờ chuyển là ma tuý. điều tra và còn giúp đỡ cơ quan công an phá một vũ an đánh bạc ở khu phố của mình. Trong quá trình điều tra. T thành khẩn khai báo, cung cấp đầy đủ thông tin cho Cơ quan Nhận thấy T còn khả năng giáo dục, căn cứ nguyên tắc xử li đối với người dưới 18 tuổi phạm tội quy định tại Điều 91 Bộ luật Hình sự, Toà án đã quyết định miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng biện pháp giảm sát, giáo dục đối với T.

Em hãy nêu ý nghĩa của nguyên tắc xử lí đối với người dưới 18 tuổi phạm tội trong Bộ luật Hình sự.

Lời giải chi tiết:

Ý nghĩa của nguyên tắc xử lí đối với người dưới 18 tuổi phạm tội trong bộ luật hình sự: nhằm mục đích nhân đạo đồng thời đảm bảo lợi ích tốt nhất của người dưới 18 tuổi thực hiện mục đích chủ yếu là giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh, trở thành công dân có ích cho xã hội.

Khám phá 3a Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 56 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc các thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Toà án chỉ quyết định miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng biện pháp khiển trách, hoà giải tại cộng đồng hoặc biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn, nếu người dưới 18 tuổi phạm tội hoặc người đại diện hợp pháp của họ đồng ý với việc áp dụng một trong các biện pháp này (Điều 92 Bộ luật Hình sự).

2. Khiển trách áp dụng đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi lần đầu phạm tội ít nghiêm trọng người dưới 18 tuổi là người đồng phạm có vai trò không đáng kể trong vụ án nhằm giúp họ nhận thức rõ hành vi phạm tội và hậu quả gây ra đối với cộng đồng, xã hội và nghĩa vụ của họ (khoản 1 Điều 93 Bộ luật Hình sự).

3. H (17 tuổi) bị bắt về hành vi trộm cắp điện thoại di động trị giá 3,5 triệu đồng. Đây là lần đầu H phạm tội. Được bố mẹ phân tích, giảng giải, H rất ăn hận về việc lẫm của minh và ra cơ quan công an khai báo về hành vi trộm cắp của mình. Qua điều tra, xác minh, Cơ quan điều tra quyết định miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng biện pháp khiển trách đối với H.

Cơ quan điều tra căn cứ vào những yếu tố nào để quyết định áp dụng biện pháp khiến trách đối với H? Việc áp dụng biện pháp khiển trách đối với H nhằm mục đích gì?

Lời giải chi tiết:

- Những yếu tố nào để quyết định áp dụng biện pháp khiến trách đối với H: H dưới 18 tuổi; đây là lần đầu H phạm tội; H rất ăn hận về việc làm của mình và ra cơ quan công an khai báo về hành vi trộm cắp của mình.

- Việc áp dụng biện pháp khiển trách đối với H nhằm mục đích: giúp H nhận thức rõ hành vi phạm tội và hậu quả của tội phạm đó.

Khám phá 3a Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 56 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc các thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Toà án chỉ quyết định miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng biện pháp khiển trách, hoà giải tại cộng đồng hoặc biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn, nếu người dưới 18 tuổi phạm tội hoặc người đại diện hợp pháp của họ đồng ý với việc áp dụng một trong các biện pháp này (Điều 92 Bộ luật Hình sự).

2. Khiển trách áp dụng đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi lần đầu phạm tội ít nghiêm trọng người dưới 18 tuổi là người đồng phạm có vai trò không đáng kể trong vụ án nhằm giúp họ nhận thức rõ hành vi phạm tội và hậu quả gây ra đối với cộng đồng, xã hội và nghĩa vụ của họ (khoản 1 Điều 93 Bộ luật Hình sự).

3. H (17 tuổi) bị bắt về hành vi trộm cắp điện thoại di động trị giá 3,5 triệu đồng. Đây là lần đầu H phạm tội. Được bố mẹ phân tích, giảng giải, H rất ăn hận về việc lẫm của minh và ra cơ quan công an khai báo về hành vi trộm cắp của mình. Qua điều tra, xác minh, Cơ quan điều tra quyết định miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng biện pháp khiển trách đối với H.

Theo em, biện pháp khiển trách tạo điều kiện như thế nào để giúp người dưới 18 tuổi phạm tội sửa chữa sai lầm trong cuộc sống sau này?

Lời giải chi tiết:

Theo em, biện pháp khiển trách tạo điều kiện thuận lợi giúp người dưới 18 tuổi phạm tội sửa chữa sai lầm trong cuộc sống sau này: không bị gán mác tội phạm, có thể sống cuộc sống như bao bạn bè bình thường; nhận thức được hậu quả và trách nhiệm phải chịu khi phạm tội nên sẽ không tái phạm nữa, trở thành công dân có ích cho xã hội.

Khám phá 3a Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 57 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Hoà giải tại cộng đồng áp dụng đối với: người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội ít nghiêm trọng hoặc phạm tội nghiêm trọng, người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự; khi người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của người bị hại đã tự nguyện hoà giải và đề nghị miễn trách nhiệm hình sự (Điều 94 Bộ luật Hình sự).

2. B (16 tuổi) bị cơ quan công an bắt giữ về hành vi phóng xe máy nhanh, vượt ẩu nên gây tai nạn giao thông khiến chị H đi đường bị thương nặng (tỉ lệ thương tích 12%), xe máy bị hỏng. Sau khi gây tai nạn, B và gia đình đưa chị H vào viện điều trị, sửa chữa xe máy, bồi thường thiệt hại. Trước sự ăn năn hối lỗi của B và sự quan tâm của gia đình B, chị H đã đề nghị Cơ quan điều tra xem xét miễn trách nhiệm hình sự cho B. Cơ quan điều tra quyết định miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng biện pháp hoà giải tại cộng đồng đối với B.

Cơ quan điều tra căn cứ vào những yếu tố nào để quyết định áp dụng biện pháp hoà giải tại cộng đồng đối với B? Việc áp dụng biện pháp hoà giải tại cộng đồng nhằm mục đích gì?

Lời giải chi tiết:

- Cơ quan điều tra căn cứ vào các yếu tố sau để ra quyết định áp dụng biện pháp hoà giải cộng đồng đối với B:

+ Độ tuổi – B 16 tuổi

+ B đã nhận thức được hậu quả do hành vi của mình gây ra và cố gắng khắc phục hậu quả đó (đưa chị H vào viện điều trị, sửa chữa xe máy hỏng và bồi thường thiệt hại cho chị H)

+ B được chị H đề nghị cơ quan điều tra xem xét miễn trách nhiệm hình sự cho B.

- Việc áp dụng biện pháp hoà giải tại cộng đồng nhằm:

+ Giải quyết mâu thuẫn giữa người phạm tội và người bị hại

+ Giải quyết các vấn đề phát sinh từ hành vi phạm tội trên tinh thần tự nguyện của hai bên, trước sự chứng kiến của chính quyền địa phương

+ Ngăn ngừa các hậu quả xấu khác có thể nảy sinh

+ Tạo điều kiện để người dưới 18 tuổi phạm tội được sống trong cộng đồng, được gia đình, chính quyền giáo dục, được tạo điều kiện học tập và phát triển để trở thành công dân có ích cho xã hội.

Khám phá 3a Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 57 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Hoà giải tại cộng đồng áp dụng đối với: người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội ít nghiêm trọng hoặc phạm tội nghiêm trọng, người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự; khi người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của người bị hại đã tự nguyện hoà giải và đề nghị miễn trách nhiệm hình sự (Điều 94 Bộ luật Hình sự).

2. B (16 tuổi) bị cơ quan công an bắt giữ về hành vi phóng xe máy nhanh, vượt ẩu nên gây tai nạn giao thông khiến chị H đi đường bị thương nặng (tỉ lệ thương tích 12%), xe máy bị hỏng. Sau khi gây tai nạn, B và gia đình đưa chị H vào viện điều trị, sửa chữa xe máy, bồi thường thiệt hại. Trước sự ăn năn hối lỗi của B và sự quan tâm của gia đình B, chị H đã đề nghị Cơ quan điều tra xem xét miễn trách nhiệm hình sự cho B. Cơ quan điều tra quyết định miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng biện pháp hoà giải tại cộng đồng đối với B.

Theo em, biện pháp hoà giải tại cộng đồng tạo điều kiện như thế nào để giúp người dưới 18 tuổi phạm tội sửa chữa sai lầm trong cuộc sống sau này?

Lời giải chi tiết:

Theo em, biện pháp hoà giải tại cộng đồng tạo điều kiện để giúp người dưới 18 tuổi phạm tội sửa chữa sai lầm trong cuộc sống sau này: không bị gán mác tội phạm, có thể sống cuộc sống như bao bạn bè bình thường; nhận thức được hậu quả và trách nhiệm phải chịu khi phạm tội nên sẽ không tái phạm nữa, trở thành công dân có ích cho xã hội.

Khám phá 3a Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 58 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Giáo dục tại xã, phường, thị trấn: áp dụng đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội ít nghiêm trọng hoặc phạm tội nghiêm trọng thuộc trường hợp Bộ luật Hình sự quy định; Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng thuộc trường hợp Bộ luật Hình sự quy định (Điều 95 Bộ luật Hình sự).

2. P (17 tuổi) cư trú tại xã Đ, huyện X, tỉnh Y bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác theo khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự (khung hình phạt áp dụng là phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm). Qua nghiên cứu hồ sơ vụ án, Toà án quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã phường, thị trấn đối với P, giao cho Uỷ ban nhân dân xã Đ giám sát, giáo dục P. P không được đi khỏi nơi cư trú khi không được phép, đồng thời phải chịu sự giám sát, giáo dục của Uỷ ban nhân dân xã và gia đình.

Toà án căn cứ vào những yếu tố nào để quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn đối với P?

Lời giải chi tiết:

Toà án căn cứ vào những yếu tố để quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn đối với P là: về độ tuổi: P - 17 tuổi và phạm tội ít nghiệm trọng.

Khám phá 3a Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 58 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Giáo dục tại xã, phường, thị trấn: áp dụng đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội ít nghiêm trọng hoặc phạm tội nghiêm trọng thuộc trường hợp Bộ luật Hình sự quy định; Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng thuộc trường hợp Bộ luật Hình sự quy định (Điều 95 Bộ luật Hình sự).

2. P (17 tuổi) cư trú tại xã Đ, huyện X, tỉnh Y bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác theo khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự (khung hình phạt áp dụng là phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm). Qua nghiên cứu hồ sơ vụ án, Toà án quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã phường, thị trấn đối với P, giao cho Uỷ ban nhân dân xã Đ giám sát, giáo dục P. P không được đi khỏi nơi cư trú khi không được phép, đồng thời phải chịu sự giám sát, giáo dục của Uỷ ban nhân dân xã và gia đình.

Theo em, biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn tạo điều kiện như thế nào để giúp cho người dưới 18 tuổi phạm tội sửa chữa sai lầm trong cuộc sống sau này?

Lời giải chi tiết:

Theo em, biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn tạo điều kiện để giúp cho người dưới 18 tuổi phạm tội sửa chữa sai lầm trong cuộc sống sau này: nhận được sự hỗ trợ, giáo dục từ địa phương; nhận thức được hậu quả và trách nhiệm phải chịu khi phạm tội nên sẽ không tái phạm nữa, trở thành công dân có ích cho xã hội.

Khám phá 3b Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 59 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Trường giáo dưỡng là cơ sở giáo dục đặc biệt được Nhà nước thành lập đề giáo dục, cải tạo người dưới 18 tuổi phạm tội hoặc có hành vi vi phạm pháp luật khác khi chưa cần thiết áp dụng hình phạt. Trường giáo dưỡng có nhiệm vụ quản lí, giáo dục đạo đức, giáo dục pháp luật, dạy văn hoá, giáo dục hướng nghiệp, dạy nghề và tổ chức lao động phù hợp với lứa tuổi nhằm giúp đỡ học sinh sửa chữa những vi phạm của mình, phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ để trở thành những công dẫn lương thiện, có ích cho xã hội. Toà án là cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng từ 1 năm đến 2 năm đối với người dưới 18 tuổi phạm tội, nếu thấy do tính chất nghiêm trọng của hành vi phạm tội, do nhân thân và môi trường sống của người phạm tội mà cần đưa người đó vào một tổ chức giáo dục có kỉ luật chặt chỗ.

2. A (14 tuổi) ở với bà ngoại già yếu. Do thiếu sự quan tâm, chăm sóc và dạy dỗ của gia đình, A bị nhóm bạn xấu rủ rê và tham gia vào nhiều vụ gây rối trật tự công cộng, trộm cắp tài sản tại địa phương. A bị bắt khi tham gia một vụ cướp giật tài sản. Khi xét xử vụ án, Toà án đã căn cứ vào tính chất nghiêm trọng của hành vi phạm tội, nhân thân và môi trường sống của A đề ra quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng đối với A. Trong thời gian sống ở trường, được sự giáo dục, dạy dỗ của cán bộ, giáo viên, được học văn hoá, A đã nhận thức được hành vi sai trái của mình, chấp hành đầy đủ nghĩa vụ học tập, lao động theo sự quản lí của nhà trường. A được nhà trưởng đề nghị Toả án xem xét đề có thể quyết định chấm dứt trước thời hạn giáo dục tại trường giáo dưỡng.

Căn cứ đề Toà án ra quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng đối với A là gì?

Lời giải chi tiết:

Căn cứ đề Toà án ra quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng đối với A là: tính chất nghiêm trọng của hành vi phạm tội, nhân thân và môi trường sống của A.

Khám phá 3b Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 59 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

 
Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Trường giáo dưỡng là cơ sở giáo dục đặc biệt được Nhà nước thành lập đề giáo dục, cải tạo người dưới 18 tuổi phạm tội hoặc có hành vi vi phạm pháp luật khác khi chưa cần thiết áp dụng hình phạt. Trường giáo dưỡng có nhiệm vụ quản lí, giáo dục đạo đức, giáo dục pháp luật, dạy văn hoá, giáo dục hướng nghiệp, dạy nghề và tổ chức lao động phù hợp với lứa tuổi nhằm giúp đỡ học sinh sửa chữa những vi phạm của mình, phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ để trở thành những công dẫn lương thiện, có ích cho xã hội. Toà án là cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng từ 1 năm đến 2 năm đối với người dưới 18 tuổi phạm tội, nếu thấy do tính chất nghiêm trọng của hành vi phạm tội, do nhân thân và môi trường sống của người phạm tội mà cần đưa người đó vào một tổ chức giáo dục có kỉ luật chặt chỗ.

2. A (14 tuổi) ở với bà ngoại già yếu. Do thiếu sự quan tâm, chăm sóc và dạy dỗ của gia đình, A bị nhóm bạn xấu rủ rê và tham gia vào nhiều vụ gây rối trật tự công cộng, trộm cắp tài sản tại địa phương. A bị bắt khi tham gia một vụ cướp giật tài sản. Khi xét xử vụ án, Toà án đã căn cứ vào tính chất nghiêm trọng của hành vi phạm tội, nhân thân và môi trường sống của A đề ra quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng đối với A. Trong thời gian sống ở trường, được sự giáo dục, dạy dỗ của cán bộ, giáo viên, được học văn hoá, A đã nhận thức được hành vi sai trái của mình, chấp hành đầy đủ nghĩa vụ học tập, lao động theo sự quản lí của nhà trường. A được nhà trưởng đề nghị Toả án xem xét đề có thể quyết định chấm dứt trước thời hạn giáo dục tại trường giáo dưỡng.

Trong trường giáo dưỡng, A đã làm gì để được nhà trường đề nghị Toà án xem xét để có thể quyết định chấm dứt trước thời hạn giáo dục tại trưởng giáo dưỡng?

Lời giải chi tiết:

Trong trường giáo dưỡng, để được nhà trường đề nghị Toà án xem xét để có thể quyết định chấm dứt trước thời hạn giáo dục tại trưởng giáo dưỡng A đã làm: Trong thời gian sống ở trường, được sự giáo dục, dạy dỗ của cán bộ, giáo viên, được học văn hoá, A đã nhận thức được hành vi sai trái của mình, chấp hành đầy đủ nghĩa vụ học tập, lao động theo sự quản lí của nhà trường.

Khám phá 3b Câu 3

Trả lời câu hỏi 3 trang 59 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Trường giáo dưỡng là cơ sở giáo dục đặc biệt được Nhà nước thành lập đề giáo dục, cải tạo người dưới 18 tuổi phạm tội hoặc có hành vi vi phạm pháp luật khác khi chưa cần thiết áp dụng hình phạt. Trường giáo dưỡng có nhiệm vụ quản lí, giáo dục đạo đức, giáo dục pháp luật, dạy văn hoá, giáo dục hướng nghiệp, dạy nghề và tổ chức lao động phù hợp với lứa tuổi nhằm giúp đỡ học sinh sửa chữa những vi phạm của mình, phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ để trở thành những công dẫn lương thiện, có ích cho xã hội. Toà án là cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng từ 1 năm đến 2 năm đối với người dưới 18 tuổi phạm tội, nếu thấy do tính chất nghiêm trọng của hành vi phạm tội, do nhân thân và môi trường sống của người phạm tội mà cần đưa người đó vào một tổ chức giáo dục có kỉ luật chặt chỗ.

2. A (14 tuổi) ở với bà ngoại già yếu. Do thiếu sự quan tâm, chăm sóc và dạy dỗ của gia đình, A bị nhóm bạn xấu rủ rê và tham gia vào nhiều vụ gây rối trật tự công cộng, trộm cắp tài sản tại địa phương. A bị bắt khi tham gia một vụ cướp giật tài sản. Khi xét xử vụ án, Toà án đã căn cứ vào tính chất nghiêm trọng của hành vi phạm tội, nhân thân và môi trường sống của A đề ra quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng đối với A. Trong thời gian sống ở trường, được sự giáo dục, dạy dỗ của cán bộ, giáo viên, được học văn hoá, A đã nhận thức được hành vi sai trái của mình, chấp hành đầy đủ nghĩa vụ học tập, lao động theo sự quản lí của nhà trường. A được nhà trưởng đề nghị Toả án xem xét đề có thể quyết định chấm dứt trước thời hạn giáo dục tại trường giáo dưỡng.

Theo em, biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng giúp ích gì cho việc giáo dục người dưới 18 tuổi phạm tội?

Lời giải chi tiết:

Việc áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội giúp họ rời xa, cách li khỏi môi trường đang sống, tạo cho họ sống trong môi trường nền nếp, kỉ luật, được học tập, giáo dục, lao động phù hợp với lứa tuổi để có thể nhận thức được sai lầm, sửa chữa những hành vi vi phạm, phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ.

Khám phá 3c Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 60 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

Trường hợp. Bị cáo Nguyễn Văn A (phạm tội khi 16 tuổi 11 tháng) bị Viện kiểm sát nhân dân huyện B truy tố về tội: "Cố ý gây thương tích" theo quy định tại khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự năm 2015. Kết quả điều tra cho thấy, A phạm tội ở độ tuổi vị thành niên và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng nhưng chưa đến mức miễn trách nhiệm hình sự. Tại phiên toà, A đã thành khẩn khai báo và người bị hại cũng xin giảm nhẹ hình phạt cho Á nên Toà án quyết định áp dụng hình phạt cảnh cáo đối với Nguyễn Văn A.

Em hãy nêu căn cứ để Toà án ra quyết định áp dụng hình phạt cảnh cáo đối với A.

Lời giải chi tiết:

Căn cứ để Toà án ra quyết định áp dụng hình phạt cảnh cáo đối với A:

+ Độ tuổi của A khi phạm tội là 16 tuổi 11 tháng

+ Tội của A thuộc loại tội phạm ít nghiêm trọng.

+ A thành khẩn khai báo, được người bị hại xin giảm nhẹ hình phạt.

Khám phá 3c Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 60 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

Trường hợp. Bị cáo Nguyễn Văn A (phạm tội khi 16 tuổi 11 tháng) bị Viện kiểm sát nhân dân huyện B truy tố về tội: "Cố ý gây thương tích" theo quy định tại khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự năm 2015. Kết quả điều tra cho thấy, A phạm tội ở độ tuổi vị thành niên và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng nhưng chưa đến mức miễn trách nhiệm hình sự. Tại phiên toà, A đã thành khẩn khai báo và người bị hại cũng xin giảm nhẹ hình phạt cho Á nên Toà án quyết định áp dụng hình phạt cảnh cáo đối với Nguyễn Văn A.

Theo em, hình phạt cảnh cáo nhằm mục đích gì?

Lời giải chi tiết:

Theo em, hình phạt cảnh cáo nhằm mục đích: răn đe người phạm tội, đồng thời tạo điều kiện cho những người phạm tội thật sự ăn năn, hối cải sửa chữa sai lầm để trở thành người công dân có ích cho xã hội.

Khám phá 3c Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 60 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Phạt tiền được áp dụng là hình phạt chính đối với các trường hợp người phạm tội ít nghiêm trọng, phạm tội nghiêm trọng do Bộ luật Hình sự quy định; Người phạm tội rất nghiêm trọng xâm phạm trật tự quản lí kinh tế, môi trường, trật tự công cộng, an toàn công cộng và một số tội phạm khác do Bộ luật Hình sự quy định.

2. K (17 tuổi) bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi trao đổi, mua bán trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng của 30 người và bị kết tội thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, công khai trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng. Theo quy định tại Điều 291 Bộ luật Hình sự, khung hình phạt tương ứng với tội của K là phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 100 triệu đồng. K bị Toà án áp dụng hình phạt tiền với mức là 40 triệu đồng.

Vì sao Toà án áp dụng hình phạt tiền với mức phạt là 40 triệu đồng với K?

Lời giải chi tiết:

oà án áp dụng hình phạt tiền với mức phạt là 40 triệu đồng với K vì: K bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 291 Bộ luật Hình sự, với khung hình phạt tương ứng là 20-100 triệu đồng; và mức phạt khôn quá 1/2 mức tiền phạt mà điều luật quy định.

Khám phá 3c Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 60 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Phạt tiền được áp dụng là hình phạt chính đối với các trường hợp người phạm tội ít nghiêm trọng, phạm tội nghiêm trọng do Bộ luật Hình sự quy định; Người phạm tội rất nghiêm trọng xâm phạm trật tự quản lí kinh tế, môi trường, trật tự công cộng, an toàn công cộng và một số tội phạm khác do Bộ luật Hình sự quy định.

2. K (17 tuổi) bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi trao đổi, mua bán trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng của 30 người và bị kết tội thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, công khai trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng. Theo quy định tại Điều 291 Bộ luật Hình sự, khung hình phạt tương ứng với tội của K là phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 100 triệu đồng. K bị Toà án áp dụng hình phạt tiền với mức là 40 triệu đồng.

Vì sao khi áp dụng hình phạt tiền đối với người dưới 18 tuổi phạm tội thì mức phạt lại không quá một phần hai mức phạt tiền mà điều luật quy định?

Lời giải chi tiết:

Áp dụng hình phạt tiền đối với người dưới 18 tuổi phạm tội thì mức phạt không quá một phần hai mức phạt tiền mà điều luật quy định nhằm mục đích: giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm.

Khám phá 3c Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 61 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Cải tạo không giam giữ được áp dụng từ 6 tháng đến 3 năm đối với người phạm tội ít nghiêm trọng, phạm tội nghiêm trọng do Bộ luật Hình sự quy định mà đang có nơi làm việc ổn định hoặc có nơi cư trú rõ rằng nếu xét thấy không cần thiết phải cách li người phạm tội khỏi xã hội.

2. Q (17 tuổi) có hộ khẩu thường trú tại xóm C, xã P, bị công an bắt giữ do tàng trữ 3 kg pháo nổ. Q bị truy tố về tội "Chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vật liệu nổ" theo Điều 305 Bộ luật Hình sự. Xét hành vi phạm tội mà bị cáo đã thực hiện là cố ý và nguy hiểm cho xã hội, trực tiếp xâm phạm trật tự, an toàn xã hội, cần phải xử lí nghiệm. Tuy nhiên, do Q lần đầu phạm tội, trong quá trình điều tra và tại phiên toà bị cáo đã thành khăn khai báo, ăn năn hối lỗi nên bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ. Toà án đã quyết định áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ đối với Q và giao Q cho Uỷ ban nhân dân xã P giám sát, giáo dục.

Căn cứ đề Toà án ra quyết định áp dụng những hình phạt cải tạo không giam giữ đối với Q là gì? Vì sao Uỷ ban nhân dân xã P được giao trách nhiệm giám sát, giáo dục Q?

Lời giải chi tiết:

- Căn cứ đề Toà án ra quyết định áp dụng những hình phạt cải tạo không giam giữ đối với Q là:

+ Tuổi: Q 17 tuổi khi phạm tội, có nơi cư trú rõ ràng

+ Nhân thân: Q phạm tội lần đầu, đã ăn năn hối lỗi và thành khẩn khai báo.

+ Loại tội phạm: Q phạm tội tàng trữ trái phép chất cháy nổ. Đây là hành vi nguy hiểm cho xã hội nhưng chưa đến mức phải cách li xã hội.

- UBND xã P - nơi Q cư trú được Tòa án giao trách nhiệm giám sát, giáo dục để trực tiếp thực hiện việc quản lí, giáo dục Q trong thời gian chấp hành hình phạt cải tạo không giam giữ.

Khám phá 3c Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 61 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Cải tạo không giam giữ được áp dụng từ 6 tháng đến 3 năm đối với người phạm tội ít nghiêm trọng, phạm tội nghiêm trọng do Bộ luật Hình sự quy định mà đang có nơi làm việc ổn định hoặc có nơi cư trú rõ rằng nếu xét thấy không cần thiết phải cách li người phạm tội khỏi xã hội.

2. Q (17 tuổi) có hộ khẩu thường trú tại xóm C, xã P, bị công an bắt giữ do tàng trữ 3 kg pháo nổ. Q bị truy tố về tội "Chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vật liệu nổ" theo Điều 305 Bộ luật Hình sự. Xét hành vi phạm tội mà bị cáo đã thực hiện là cố ý và nguy hiểm cho xã hội, trực tiếp xâm phạm trật tự, an toàn xã hội, cần phải xử lí nghiệm. Tuy nhiên, do Q lần đầu phạm tội, trong quá trình điều tra và tại phiên toà bị cáo đã thành khăn khai báo, ăn năn hối lỗi nên bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ. Toà án đã quyết định áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ đối với Q và giao Q cho Uỷ ban nhân dân xã P giám sát, giáo dục.

Hình phạt cải tạo không giam giữ có ý nghĩa như thế nào đối với người dưới 18 tuổi phạm tội?

Lời giải chi tiết:

Đối với người dưới 18 tuổi, việc áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ giúp họ được tiếp tục sống, làm việc ổn định, tự cải tạo dưới sự giám sát, giáo dục của UBND xã nơi cư trú.

Khám phá 3c Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 61 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 18 năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định (khoản 1 Điều 101 Bộ luật Hình sự).

2. X (16 tuổi) phạm tội nghiêm trọng mà theo quy định của Bộ luật Hình sự thi mức hình phạt áp dụng đối với tội này là phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình. Qua xét xử, Toà án quyết định áp dụng mức hình phạt đối với X là 12 năm.

Vì sao Toà án áp dụng mức hình phạt tù đối với X là 12 năm?

Lời giải chi tiết:

Tòa án áp dụng hình phạt tù với X là 12 năm vì: theo khoản 1 Điều 101 Bộ luật Hình sự thì X 16 tuổi nên chỉ áp dụng mức phạt tối đa 18 năm tù hoặc không quá 3/4 mức phạt tù mà điều luật quy định.

Khám phá 3c Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 61 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 18 năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định (khoản 1 Điều 101 Bộ luật Hình sự).

2. X (16 tuổi) phạm tội nghiêm trọng mà theo quy định của Bộ luật Hình sự thi mức hình phạt áp dụng đối với tội này là phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình. Qua xét xử, Toà án quyết định áp dụng mức hình phạt đối với X là 12 năm.

Việc áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người dưới 18 tuổi phạm tội cần căn cứ vào nguyên tắc nào trong Bộ luật Hình sự?

Lời giải chi tiết:

Việc áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người dưới 18 tuổi phạm tội cần căn cứu vào nguyên tắc nhân đạo trong bộ luật hình sự.

Khám phá 4a Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 62 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

Trường hợp. Năm 15 tuổi, trong một lần trộm cắp tài sản, do sợ vì bị phát hiện V đã phóng xe bỏ chạy và gây tai nạn làm nạn nhân bị thương (tỉ lệ thương tích 18%). Năm 17 tuổi do mẫu thuẫn cá nhân, V lại phạm tội cố ý gây thương tích.

Năm 15 tuổi, V phạm những tội nào? Theo em, Toà án sẽ quyết định hình phạt thế nào?

Lời giải chi tiết:

- Năm 15 tuổi, V phạm những tội: trộm cắp tài sản, gây tai nạn với tỉ lệ thương tích 18%.

- Theo em, khi xét xử cùng một lần người dưới 18 tuổi phạm nhiều tội thì tòa án quyết định hình phạt đối với từng tội và tổng hợp hình phạt chung theo quy định.

Khám phá 4a Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 62 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

Trường hợp. Năm 15 tuổi, trong một lần trộm cắp tài sản, do sợ vì bị phát hiện V đã phóng xe bỏ chạy và gây tai nạn làm nạn nhân bị thương (tỉ lệ thương tích 18%). Năm 17 tuổi do mẫu thuẫn cá nhân, V lại phạm tội cố ý gây thương tích.

Khi xem xét tội của V ở lần phạm tội năm 17 tuổi, Toà án có bỏ qua lần phạm tội năm 15 tuổi không? Vì sao?

Lời giải chi tiết:

Khi xét tội của V ở lần phạm tội năm 17 tuổi, Tòa án không bỏ qua lần phạm tội năm 15 tuổi vì: Theo quy định tại Điều 103 của Bộ luật Hình sự, khi xét xử cùng một lần người dưới 18 tuổi phạm nhiều tội thi Toà án quyết định hình phạt đối với từng tội và tổng hợp hình phạt chung theo quy định.

Khám phá 4b Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 63 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

Trường hợp. Trong thời gian chấp hành án phạt tù tại trại, N đã chấp hành được hai phần năm mức hình phạt và có nhiều tiến bộ nên được trại giam đề nghị Toà án xem xét giảm mức hình phạt đã tuyên.

Vì sao N được giảm mức hình phạt đã tuyên?

Lời giải chi tiết:

N được giảm mức hình phạt đã tuyên vì: N đã chấp hành được 2/5 mức hình phạt và có nhiều tiến bộ; N đã được ban giám thị trại giam đề nghị giảm mức hình phạt đã tuyên.

Khám phá 4b Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 63 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

Trường hợp. Trong thời gian chấp hành án phạt tù tại trại, N đã chấp hành được hai phần năm mức hình phạt và có nhiều tiến bộ nên được trại giam đề nghị Toà án xem xét giảm mức hình phạt đã tuyên.

Em hãy nêu ví dụ minh hoạ về điều kiện để được giảm mức hình phạt đã tuyên đối với người dưới 18 tuổi phạm tội theo quy định của luật hình sự.

Lời giải chi tiết:

Ví dụ minh hoạ: Bạn T bị tuyên án phạt 7 năm tù. Trong thời gian chấp hành án phạt tại trại giam, N đã có nhiều biểu hiện tiến bộ, chấp hành tốt mọi quy định của trại giam và đã thực hiện án phạt được 3 năm. Trước những biểu hiện tiến bộ của T, ban giám thị trại giam đã đề nghị Tòa án xem xét giảm mức hình phạt đã tuyên.

Khám phá 4c Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 63 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

Trường hợp. U (17 tuổi) phạm tội và bị phạt tù. Trong thời gian chấp hành án tại trại giam T, U được giáo dục, cải tạo và có nhiều tiến bộ, thể hiện ý thức cải tạo tốt. Xét thấy U phạm tội lần đầu, có nơi cư trú rõ ràng và chấp hành được một phần ba thời hạn phạt tù nên được Ban Giám thị trại giam T đề nghị xét tha tù trước thời hạn.

U đã làm gì để được tha tù trước thời hạn?

Lời giải chi tiết:

U được tha tù trước thời hạn vì:

+ U phạm tội lần đầu

+ U đã chấp hành được 1/3 thời hạn phạt tù

+ U thể hiện ý thức cải tạo tốt.

+ U được Ban Giám thị trại giam đề nghị xét tha tù trước thời hạn.

Khám phá 4c Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 63 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

Trường hợp. U (17 tuổi) phạm tội và bị phạt tù. Trong thời gian chấp hành án tại trại giam T, U được giáo dục, cải tạo và có nhiều tiến bộ, thể hiện ý thức cải tạo tốt. Xét thấy U phạm tội lần đầu, có nơi cư trú rõ ràng và chấp hành được một phần ba thời hạn phạt tù nên được Ban Giám thị trại giam T đề nghị xét tha tù trước thời hạn.

Em hãy nêu ví dụ minh hoạ về điều kiện tha tù trước thời hạn đối với người dưới 18 tuổi phạm tội theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Lời giải chi tiết:

Nguyễn Văn A phạm tội “trộm cắp tài sản” quy định tại khoản 1 Điều 173 Bộ luật Hình sự (là tội phạm ít nghiêm trọng); thuộc trường hợp phạm tội lần đầu và bị tòa án phạt 03 năm tù giam. Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, A bị đưa vào trại cải tạo để chấp hành hình phạt 03 năm tù và đã chấp hành được 18 tháng (1/2) mức hình phạt. Trong thời gian chấp hành hình phạt, A có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt; có nơi cư trú rõ ràng; đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là hình phạt tiền, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại và án phí, trại cải tạo đã xét giảm hết thời gian còn lại của hình phạt tù cho A và trả tự do cho A.

Khám phá 4d Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 64 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Án tích là hậu quả pháp lí của việc phạm tội, là đặc điểm xấu về nhân thân của người bị kết án và áp dụng hình phạt. Án tích được ghi, lưu lại trong li lịch tư pháp trong thời gian luật định. Án tích chỉ đặt ra khi một người vi phạm luật hình sự, có bản án về tội phạm mà mình thực hiện. Người được xoá án tích coi như chưa bị kết án.

2. Khi 15 tuổi, M bị Toà kết án do phạm tội rất nghiêm trọng. Sau khi ra tù, M luôn cố gắng học tập, rèn luyện, tuân thủ pháp luật để trở thành công dân có ích cho xã hội. Tuy nhiên, M rất lo vì sợ sau này trong lí lịch tư pháp của mình có ghi án tích. Khi M xin ý kiến tư vấn của Trung tâm hỗ trợ pháp lí thì được biết rằng trường hợp của mình được coi là không có án tích vi khi kết án M dưới 16 tuổi.

Án tích là gì? Việc xoá án tích sẽ đem lại điều gì đối với người dưới 18 tuổi phạm tội khi tái hoà nhập cộng đồng? 

Lời giải chi tiết:

- Án tích là: Án tích là hậu quả pháp lý của việc phạm tội và là một trong những hình thức thực hiện trách nhiệm hình sự. Đây là đặc điểm xấu về nhân thân của người bị kết án nhưng không có tính vĩnh viễn. Án tích tồn tại trong quá trình người phạm tội bị kết án về một tội phạm cho đến khi được xóa án tích.

- Việc xoá án tích sẽ đem lại nhiều điều đối với người dưới 18 tuổi phạm tội khi tái hoà nhập cộng đồng: giúp những người phạm tội không bị mặc cảm trong quá trình hòa nhập cộng đồng, xã hội.

Khám phá 4d Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 64 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Án tích là hậu quả pháp lí của việc phạm tội, là đặc điểm xấu về nhân thân của người bị kết án và áp dụng hình phạt. Án tích được ghi, lưu lại trong li lịch tư pháp trong thời gian luật định. Án tích chỉ đặt ra khi một người vi phạm luật hình sự, có bản án về tội phạm mà mình thực hiện. Người được xoá án tích coi như chưa bị kết án.

2. Khi 15 tuổi, M bị Toà kết án do phạm tội rất nghiêm trọng. Sau khi ra tù, M luôn cố gắng học tập, rèn luyện, tuân thủ pháp luật để trở thành công dân có ích cho xã hội. Tuy nhiên, M rất lo vì sợ sau này trong lí lịch tư pháp của mình có ghi án tích. Khi M xin ý kiến tư vấn của Trung tâm hỗ trợ pháp lí thì được biết rằng trường hợp của mình được coi là không có án tích vi khi kết án M dưới 16 tuổi.

Vì sao M không có án tích?

Lời giải chi tiết:

M không có án tích vì: khi kết án M dưới 16 tuổi, sau khi ra tù, M luôn cố gắng học tập, rèn luyện, tuân thủ pháp luật để trở thành công dân có ích cho xã hội.

Khám phá 4d Câu 3

Trả lời câu hỏi 3 trang 64 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy đọc thông tin, trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

1. Án tích là hậu quả pháp lí của việc phạm tội, là đặc điểm xấu về nhân thân của người bị kết án và áp dụng hình phạt. Án tích được ghi, lưu lại trong li lịch tư pháp trong thời gian luật định. Án tích chỉ đặt ra khi một người vi phạm luật hình sự, có bản án về tội phạm mà mình thực hiện. Người được xoá án tích coi như chưa bị kết án.

2. Khi 15 tuổi, M bị Toà kết án do phạm tội rất nghiêm trọng. Sau khi ra tù, M luôn cố gắng học tập, rèn luyện, tuân thủ pháp luật để trở thành công dân có ích cho xã hội. Tuy nhiên, M rất lo vì sợ sau này trong lí lịch tư pháp của mình có ghi án tích. Khi M xin ý kiến tư vấn của Trung tâm hỗ trợ pháp lí thì được biết rằng trường hợp của mình được coi là không có án tích vi khi kết án M dưới 16 tuổi.

Em hãy nêu ý nghĩa của việc xoá án tích đối với người dưới 18 tuổi phạm tội.

Lời giải chi tiết:

Ý nghĩa của việc xóa án tích đối với người dưới 18 tuổi phạm tội:

- Xóa án tích thể hiện sự nhìn nhận của pháp luật vào chiều hướng thay đổi tích cực của người phạm tội, khích lệ, động viên họ nhìn nhận ra điều sai trái mà mình đã mắc phải, đồng thời cho họ một cơ hội làm lại cuộc đời.

- Xóa án tích còn có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình học tập, lao động và ảnh hưởng đến đời sống của những người này, nhất là đối với người phạm tội chưa thành niên.

- Việc xóa án sẽ giúp cho những người đã từng lầm lỡ có cơ hội làm lại cuộc đời, xóa đi cảm giác mặc cảm, bởi quá khứ tội lỗi của mình và tránh được kì thị của người khác, dễ dàng hòa nhập với cộng đồng.

- Ngoài ra, việc xóa án tích còn mang tính phòng ngừa tội phạm cao. Bởi lẽ, xóa án tích đã góp phần động viên người bị kết án tích cực cải tạo, học tập, lao động và ngăn ngừa họ phạm tội mới để nhanh chóng trở thành người lương thiện, có ích cho xã hội.