Giải Luyện tập trang 40 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 11 Kết nối tri thức

Luyện tập Câu 1

Trả lời câu hỏi Luyện tập 1 trang 40 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 11 Kết nối tri thức

Lời giải chi tiết:

Trong giờ thảo luận, cô giáo nêu một bài tập tình huống về thừa kế di sản với nội dung như sau:

Tình huống. Bố, mẹ, A và em gái sống cùng với ông bà nội tại ngôi nhà thuộc quyền sở hữu của bố mẹ A. Bố A là doanh nhân, mẹ ở nhà làm ruộng và lo công việc nội trợ. Ngày 15/12/2021, bố A mất do mắc bệnh hiểm nghèo mà không để lại di chúc.

- Khi thảo luận nhóm: M cho rằng trong tình huống này, di sản thừa kế của bố A phải chia theo pháp luật và những người được hưởng thừa kế gồm mẹ A, A và em gái. N cho rằng những người được hưởng di sản thừa kế của bố A gồm: ông nội, bà nội, mẹ, A và em gái.

Theo em, ý kiến đúng là của M hay N? Vì sao?

Luyện tập Câu 2

Trả lời câu hỏi Luyện tập 2 trang 40 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 11 Kết nối tri thức

Lời giải chi tiết:

- Trường hợp a) Hành vi của ông N là vi phạm pháp luật dân sự. Vì:

+ Theo quy định, nếu người mất không để lại di chúc, thì di sản của người mất sẽ được chia theo pháp luật. Trong đó: hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi.

+ Áp dụng vào trường hợp này, cả bố và mẹ của ông N đều không để lại di chúc, do đó, di sản do hai cụ để lại sẽ được chia cho 3 người con đẻ là: ông N, em trai và em gái của ông N.

- Trường hợp b) Hành vi của mẹ T là thực hiện đúng pháp luật dân sự. Vì:

+ Theo quy định tại điều 75 và 76 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014: con cái có quyền có tài sản riêng (bao gồm: tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng, thu nhập do lao động của con, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của con và thu nhập hợp pháp khác); Con từ đủ 15 tuổi trở lên có thể tự mình quản lí tài sản riêng.

+ Áp dụng vào trường hợp này: tài sản riêng của T được hình thành từ các nguồn: tiền mừng tuổi; tiền thưởng, tiền chúc mừng vào các dịp đặc biệt, tiền lãi từ sổ tiết kiệm. Khi T được 15 tuổi, mẹ đã giao lại tài sản riêng của T cho T quản lí.

- Trường hợp c) Hành vi của ông bà K đã thực hiện đúng pháp luật dân sự. Vì:

+ Theo quy định tại điều 69 Luật hôn nhân và gia đình: cha mẹ không được phân biệt đối xử với con trên cơ sở giới tính; khoản 3 điều 13 Luật con nuôi năm 2010 cũng nghiêm cấm hành vi phân biệt con đẻ với con nuôi.

+ Áp dụng vào trường hợp này, vợ chồng ông K đã luôn đối xử công bằng, nuôi dạy và chăm sóc chu đáo với hai con.

- Trường hợp d) Hành vi của vợ chồng anh P đã vi phạm quy định của pháp luật dân sự. Vì: vợ chồng anh P đã có hành vi ngược đãi cha mẹ.

Luyện tập Câu 3

Trả lời câu hỏi Luyện tập 3 trang 41 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 11 Kết nối tri thức

T (14 tuổi) đã lấy trộm xe đạp điện của V (bạn học cùng lớp) đem bán lấy tiền tiêu. Sau khi phát hiện sự việc, bố mẹ V đã yêu cầu T phải trả lại xe hoặc trả số tiền hợp lí với giá trị của chiếc xe đó cho V.

Theo em, trong trường hợp này T hay bố mẹ T phải bồi thường thiệt hại cho V? Vì sao?

Lời giải chi tiết:

- Trong trường hợp này, bố mẹ T phải bồi thường thiệt hại cho V. Vì: theo quy định tại khoản 2 điều 586 Bộ luật Dân sự năm 2015: người chưa đủ mười lăm tuổi gây thiệt hại mà còn cha, mẹ thì cha, mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại; nếu tài sản của cha, mẹ không đủ để bồi thường mà con chưa thành niên gây thiệt hại có tài sản riêng thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu.

Luyện tập Câu 4

Trả lời câu hỏi Luyện tập 4 trang 41 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 11 Kết nối tri thức

Em hãy đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:

- Trường hợp a. Vợ chồng anh B cùng là doanh nhân, mặc dù thu nhập khá cao song công việc của hai anh chị khá bận rộn, không có nhiều thời gian để làm việc nhà. Bố mẹ anh đều đã cao tuổi, mẹ anh lại có bệnh nền, cần phải được chăm sóc thường xuyên. Các con anh chị còn nhỏ, phải tập trung học tập nên cũng không có nhiều thời gian để chăm sóc ông bà.

Theo em, vợ chồng anh B có thể làm gì để thực hiện được nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ?

- Trường hợp b. Vợ chồng ông X có một khối tài sản chung khá lớn. Ông X rất muốn sau khi chết có thể để lại một phần di sản của mình để thờ cúng tổ tiên, một phần cho quỹ từ thiện mang tên ông, phần còn lại dành cho con cháu. Ông rất băn khoăn chưa biết làm cách nào để thực hiện được ý nguyện của mình.

1 Em hãy tư vấn cho ông X cách để thực hiện được ý nguyện đó.

2 Nếu viết di chúc, ông X có thể định đoạt toàn bộ khối tài sản chung của vợ chồng ông không? Vì sao?

Lời giải chi tiết:

* Trả lời câu hỏi trường hợp a) Để thực hiện nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ, vợ chồng anh B có thể:

+ Thu xếp công việc một cách hợp lý, dành thời gian để quan tâm, chăm sóc sức khỏe bố mẹ.

+ Trong trường hợp không thể sắp xếp được thời gian, vợ chồng anh B có thể thuê thêm người đáng tin cậy để phụ giúp việc chăm sóc, trông nom bố mẹ.

* Trả lời câu hỏi trường hợp b)

- Yêu cầu số 1: Để thực hiện được ý nguyện đó, ông X nên lập di chúc. Để di chúc này được coi là hợp pháp, ông X cần:

+ Lập di chúc khi sức khỏe còn minh mẫn, sáng suốt, không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép

+ Lập di chúc thành văn bản và mang bản di chúc đó tới cơ quan có thẩm quyền để chứng thực.

+ Trong trường hợp không thể hoặc không muốn lập di chúc bằng văn bản, ông X có thể lập di chúc bằng miệng trước mặt ít nhất 2 người làm chứng và ngay sau khi ông X lập di chúc bằng miệng, người làm chứng ghi chép lại, cùng kí tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày ông X lập di chúc, thì bản di chúc đó cần phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

- Yêu cầu số 2: Ông X không thể định đoạt toàn bộ khối tài sản chung của vợ chồng ông. Ông X chỉ có quyền định đoạt khối tài sản của riêng ông. Vì: theo quy định của pháp luật:

+ Tài sản của vợ chồng bao gồm: tài sản chung và tài sản riêng.

+ Đối với tài sản chung: vợ và chồng bình đẳng ngang nhau về quyền, nghĩa vụ trong việc tạo lập, chiếm hữu, sử dụng và định đoạt.

Vận dụng

Trả lời câu hỏi Vận dụng trang 41 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 11 Kết nối tri thức

Em hãy cùng các bạn trong nhóm xây dựng hoặc sưu tầm một vụ việc về thừa kế di sản và một câu chuyện về lòng hiếu thảo của con đối với cha mẹ. Hãy chia sẻ kết quả hoạt động của nhóm em với các bạn trong lớp.

Lời giải chi tiết:

(*) Tham khảo: vụ việc về thừa kế di sản

- Ông D và bà T kết hôn, chung sống với nhau hơn 30 năm và đã tạo lập được một khối tài sản bao gồm: 1 mảnh đất (300 m2 ở trong ngõ) và 1 mảnh đất (180 m² ở mặt đường). Ông và có bốn người con (3 gái và 1 trai). Ba người con của ông bà đều xây dựng gia đình và ở nhà riêng; ông bà ở cùng với người con trai và được anh chăm sóc, phụng dưỡng chu đáo.

- Năm 2015, ông Q qua đời mà không để lại di chúc. Đến năm 2020, bà T lập di chúc, chia mảnh đất ở trong ngõ cho 3 người con gái và mảnh đất ngoài mặt đường cho người con trai. Từ đó, mâu thuẫn gia đình bùng lên, khi 3 người con gái không đồng tình với việc phân chia di sản của mẹ. Họ cho rằng, người mẹ chỉ có quyền định đoạt 1/2 số tài sản chung; 1/2 số tài sản còn lại (di sản của người bố) là tài sản của cả 4 chị em. Do mẫu thuẫn không hòa giải được, nên 3 người con gái đã tuyên bố cắt đứt quan hệ với mẹ và em trai.

(*) Tham khảo: câu chuyện về người con hiếu thảo

- Em Nguyễn Hữu C là con út trong gia đình nghèo có 9 anh chị em. Năm 2020, trong dịp nghỉ hè, mong muốn kiếm tiền trang trải việc học, C đã xin đi chăn vịt thuê ở huyện Cờ Đỏ, thành phố Cần Thơ. Thấy em ngoan hiền, vợ chồng người thuê chăn vịt nhận em làm con nuôi.

- Khoảng 8 giờ ngày 7/10/2020, phát hiện bình gas trên ghe đang neo đậu bị rò rỉ, C liền chạy khỏi ghe. Thế nhưng, khi biết mẹ nuôi còn trên ghe, C quyết định quay lại kéo bà ra khỏi ghe. Đúng lúc này, bình gas phát nổ, cả 2 bị thổi bay xuống sông và nguy kịch. Em C được chuyển lên Bệnh viện Nhi đồng (Thành phố Hồ Chí Minh), mẹ nuôi được chuyển lên Bệnh viện Chợ Rẫy. Tuy nhiên, mẹ nuôi đã tử vong, còn em C bị phỏng 96% diện tích cơ thể, tiên lượng tình trạng rất xấu. Suốt 2 năm qua, Chính đã trải qua hơn 20 cuộc đại phẫu thuật tạo hình, ghép da, phục hồi cử động.