Giải Luyện tập và Vận dụng trang 64 - Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Luyện tập Câu 1

Trả lời câu hỏi Luyện tập 1 trang 64 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Những nhận định về nguyên tắc xét xử đối với người dưới 18 tuổi phạm tội sau đây đúng hay sai? Vì sao?

a. Việc xử lí người dưới 18 tuổi phạm tội chỉ căn cứ vào độ tuổi và khả năng nhận thức của họ.

b. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hinh sự về mọi tội phạm.

c. Việc áp dụng các biện pháp giám sát, giáo dục đối với người dưới 18 tuổi phạm tội không thể thực hiện được mục đích giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm để trở thành công dân có ích cho xã hội.

d. Không áp dụng hình phạt tiền là hình phạt chính đối với người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi

Lời giải chi tiết:

- Nhận định a. Sai, vì việc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội ngoài căn cứ vào độ tuổi và khả năng nhận thức của họ, phải căn cứ tính chất nguy hiểm của hành vi phạm tội, phải bảo đảm lợi ích tốt nhất và nhằm mục đích giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm để trở thành công dân có ích cho xã hội.

- Nhận định b. Sai, vì khoản 1 Điều 12 Bộ luật Hình sự quy định: “1. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác”. Do đó, trong một số trường hợp Bộ luật Hình sự quy định, người từ đủ 16 tuổi trở lên phạm tội sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự.

- Nhận định c. Sai, vì việc áp dụng các biện pháp giám sát, giáo dục đối với người dưới 18 tuổi phạm tội nhằm mục đích giáo dục, giúp đỡ và tạo điều kiện để họ sửa chữa sai lầm, trở thành công dân có ích cho xã hội. Khi xét xử, Toà án chỉ áp dụng hình phạt đối với người dưới 18 tuổi phạm tội nếu xét thấy việc miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng một trong các biện pháp giám sát, giáo dục hoặc việc áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng không bảo đảm hiệu quả, không có tác dụng răn đe, phòng ngừa.

- Nhận định d. Sai, vì theo quy định tại Điều 99 Bộ luật Hình sự, hình phạt tiền áp dụng đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội nếu người đó có thu nhập hoặc có tài sản riêng. Mức phạt không quá một phần hai mức tiền phạt mà điều luật quy định.

Luyện tập Câu 2

Trả lời câu hỏi Luyện tập 2 trang 65 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Chủ thể nào dưới đây phải chịu trách nhiệm hình sự? Vì sao?

a. Ph (15 tuổi) đi xe máy không đội mũ bảo hiểm.

b. S (16 tuổi) và (N 13 tuổi) cùng nhau lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người hàng xóm mới chuyển đến rồi đem bán.

c. L (15 tuổi) và Tr (14 tuổi) cùng xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của bạn V cùng khu phố.

Lời giải chi tiết:

- Trường hợp a. Ph (15 tuổi) không phải chịu trách nhiệm hình sự vì dưới 16 tuổi nhưng bị xử phạt hành chính đối với hành vi vi phạm Luật Giao thông đường bộ (không đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy và không đủ tuổi sử dụng xe máy).

- Trường hợp b. S (16 tuổi) phải chịu trách nhiệm hình sự do đủ 16 tuổi và có hành vi vi phạm quy định Điều 174 Bộ luật Hình sự (tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản). N (13 tuổi) không phải chịu trách nhiệm hình sự.

- Trường hợp c. Hai bạn L, Tr phải chịu trách nhiệm hình sự do có hành vi xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác quy định tại Điều 155 Bộ luật Hình sự (tội làm nhục người khác).

Luyện tập Câu 3

Trả lời câu hỏi Luyện tập 3 trang 65 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy cho biết biện pháp giám sát, giáo dục nào là phù hợp để áp dụng đối với Đ. Vì sao?

Tình huống. Khi đang trộm cắp xe máy. Đ (16 tuổi) đã bị bắt quả tang. Tại cơ quan điều tra, Đ thành thật khai báo và nhận tội. Cơ quan điều tra nhận thấy Đ lần đầu phạm tội, chưa gây hậu quả nên quyết định áp dụng biện pháp giám sát, giáo dục.

Lời giải chi tiết:

- Trường hợp này có thể áp dụng biện pháp hòa giải tại cộng đồng (theo Điều 94 Bộ luật Hình sự) nếu người bị hại tự nguyện hòa giải và đề nghị miễn giảm trách nhiệm hình sự đối với Đ.

- Căn cứ để xác định hình phạt:

+ Về độ tuổi – Đ phạm tội khi 16 tuổi

+ Đây là lần đầu Đ phạm tôi, chưa gây hậy quả

+ Đ thể hiện thái độ ăn năn, hối lỗi khi đã thành thật khai báo và nhận tội.

Luyện tập Câu 4

Trả lời câu hỏi Luyện tập 4 trang 65 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Giải đáp pháp luật

- Tình huống a. Năm 15 tuổi, H đã phạm tội và Toà án ra quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng với thời hạn là 2 năm. Sau khi chấp hành xong hình phạt, H trở về địa phương tiếp tục học tập và luôn tuân thủ pháp luật. Khi làm hồ sơ xin việc ở một công ty, phòng nhân sự có yêu cầu phải có Phiếu lí lịch tư pháp.

Theo em, trong Phiếu lí lịch tư pháp của H có ghi án tích không? Vì sao?

- Tình huống b. Y (17 tuổi) phạm tội và bị kết án phạt tù. Y đã chấp hành được gần một phần ba thời hạn phạt tù. Trong thời gian chấp hành án, Y có nhiều cố gắng trong học tập, rèn luyện và tiến bộ. Y muốn cải tạo thật tốt để sớm được ra tù, trở về đoàn tụ với gia đình.

Theo em, Y có thể được xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt không? Vì sao?

Lời giải chi tiết:

- Tình huống a. Theo em, trong phiếu lí lịch tư pháp của H không có ghi án tích vì: khi phạm tội H dưới 16 tuổi; sau khi chấp hành xong hình phạt, H trở về địa phương tiếp tục học tập và luôn tuân thủ pháp luật.

- Tình huống b. Theo em, Y sẽ được xét giảm thời hạn chấp hành án vì: Y dưới 18 tuổi; trong thời gian chấp hành án, Y có nhiều cố gắng trong học tập, rèn luyện và tiến bộ.

Luyện tập Câu 5

Trả lời câu hỏi Luyện tập 5 trang 65 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức
 

Em hãy đưa ra lời khuyên cho các bạn trong những trường hợp sau:

a. Bố mẹ li hôn, L (15 tuổi) buồn chán, đi bụi đời với đám bạn xấu. Thấy vậy, ông U - người thường xuyên vận chuyển hàng lậu qua biên giới rủ L cùng làm để có tiền ăn chơi.

b. Thấy hai bạn nữ đánh nhau ở công trường, V rù các bạn dừng xe xem và quay video định đưa lên mạng xã hội.

c. Mặc dù biết chú Đ hàng xóm thường xuyên tổ chức đánh bạc tại nhà riêng nhưng M sợ không dám tố giác vì nhiều lần bị chủ đe doạ.

d. H (16 tuổi) cùng G (17 tuổi) vào rừng kiếm củi. Trong lúc nghỉ chân, H đào được rất nhiều khoai nên đã bảo G đốt củi nướng khoai ăn. G băn khoăn vi sợ có thể gây ra chảy rừng.

Lời giải chi tiết:

- Trường hợp a. Lời khuyên dành cho L: không nên làm theo lời rủ rê của ông U, vì việc làm của ông U là trái pháp luật, phải chịu trách nhiệm hình sự. L nên cố gắng học tập để trở thành những công dân tốt cho xã hội.

- Trường hợp b. Lời khuyên dành cho V: không nên rủ các bạn đứng xem mà nên can ngăn các bạn đang đánh nhau; V không được quay video đưa lên mạng xã hội vì đây là hành vi có tính lan truyền, cổ vũ những hình ảnh xấu, ảnh hưởng không tốt trực tiếp đến những người trong video và mọi người trên mạng xã hội; sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự.

- Trường hợp c. Lời khuyên dành cho M: nên mạnh dạn tố cáo vì đây là hành vi tội phạm, cần phải lên án và truy cứu trách nhiệm.

- Trường hợp d. Lời khuyên dành cho G: tốt nhất là hai bạn không nên đốt lửa nướng khoai trong rừng nếu không có kinh nghiệm vì vô tình sẽ làm cháy rừng, gây nhiều thiệt hại và ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng con người.

Vận dụng Câu 1

Trả lời câu hỏi Vận dụng 1 trang 65 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức
 

Em hãy tìm hiểu một vụ án về người dưới 18 tuổi phạm tội và chia sẻ bài học em rút ra từ câu chuyện đó.

Lời giải chi tiết:

- Ví dụ về vụ án: Lê Ngọc C (sinh ngày 31/5/1991, trú tại Thanh Văn, Thanh Oai, Hà Nội) là học sinh lớp 10A5 trường THPT Thanh Oai. Ngày 9/4/2007, do chán cảnh mẹ và bố dượng suốt ngày cãi nhau và chửi mắng mình nên C đã quyết định bỏ học, bỏ nhà ra đi. Khi bỏ nhà đi, C lấy trộm của gia đình 1 triệu đồng và chiếc xe máy của người bố dượng rồi lang thang lên Hà Nội và được giới thiệu đến làm việc rửa xe thuê cho gia đình anh Đỗ Quốc H( 42 tuổi, ở phường Thanh Lương, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội). Trong một lần bị gia chủ nhắc nhở tội “tắt mắt”, C đem lòng thù tức và đến ngày 2/5/2007, hắn mò đến nhà anh H, xuống tay sát hại cả nhà anh, khiến cho 3 người tưt vong và 2 người bị thương nặng.

- Bài học rút ra từ câu chuyện trên: Qua vụ án này thì thấy, tuy ở độ tuổi còn rất trẻ, song hành vi phạm tội của C là rất nguy hiểm và quyết liệt, có sự chuẩn bị về công cụ, phương tiện với thủ đoạn tinh vi, xuống tay sát hại người khác một cách hết sức dã man. Do vậy, hậu quả để lại là rất nặng nề, gây bức xúc trong nhân dân và gây dư luận xấu trong xã hội. Chính vì vậy, việc siết chặt cũng như nới lỏng chính sách xử lý hình sự đối với người dưới 18 tuổi phạm tội một cách phù hợp, đủ sức răn đe, giáo dục là hết sức cần thiết, vừa đáp ứng yêu cầu kéo giảm tội phạm, vừa phù hợp với quan điểm chung của cộng đồng quốc tế.

Vận dụng Câu 2

Trả lời câu hỏi Vận dụng 2 trang 65 Chuyên đề Kinh tế Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Em hãy viết và chia sẻ với các bạn về các biện pháp phòng ngừa vi phạm pháp luật đối với người dưới 18 tuổi.

Lời giải chi tiết:

(*) Tham khảo:

Các biện pháp phòng ngừa vi phạm pháp luật đối với người dưới 18 tuổi:

- Ủy ban nhân dân và Công an xã, phường quản lý chặt chẽ, nắm chắc những người chưa thành niên có các biểu hiện vi phạm pháp luật và biểu hiện phạm tội tại cơ sở để có các biện pháp quản lý, ngăn chặn kịp thời những hành vi vi phạm pháp luật của người dưới 18 tuổi.

- Công an thành phố tăng cường lực lượng tuần tra ban đêm để phát hiện, ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật; có kế hoạch kiểm tra, vận động các điểm kinh doanh game, trò chơi điện tử trong việc phân loại nội dung game dành cho người dưới 18 tuổi, đồng thời quan tâm đẩy nhanh tiến độ xử lý, giải quyết nguồn tin về tội phạm liên quan đến người dưới 18 tuổi.

- Các tổ chức chính trị - xã hội thành phố tăng cường tuyên truyền, giáo dục về lối sống lành mạnh, ý thức chấp hành pháp luật trong thanh thiếu niên; quan tâm, giáo dục, quản lý con chưa thành niên, đặc biệt là giữ mối liên hệ trao đổi thông tin giữa gia đình- nhà trường - xã hội.

- Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố phối hợp với các cơ quan thành viên Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật thành phố có kế hoạch phối hợp để đưa vào chương trình giảng dạy về nội dung tuyên truyền Luật Trẻ em 2016, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và các văn bản pháp luật liên quan.

Lưu ý: Học sinh trình bày quan điểm cá nhân. Bài làm trên chỉ mang tính tham khảo