Giải mục 1 trang 70, 71, 72

Khám phá 1

Hình 1 thể hiện hai cách chiếu hình ℋ thành hình ℋ ’ lên mặt phẳng (P). Mô tả cách vẽ các đỉnh của hình chiếu ℋ ’ trong mỗi trường hợp.

Phương pháp giải:

Quan sát hình 1 để trả lời

Lời giải chi tiết:

⦁ Hình 1a:

Trong không gian, vẽ đường thẳng ℓ bất kì sao cho ℓ cắt (P) (hình vẽ).

Với điểm A trong không gian, vẽ một đường thẳng đi qua A và song song (hoặc trùng) với ℓ. Đường thẳng này cắt (P) tại A’.

Vẽ tương tự như trên cho các điểm B, C, D: với các điểm B, C, D trong không gian, vẽ các đường thẳng lần lượt đi qua các điểm B, C, D và song song (hoặc trùng) với ℓ. Các đường thẳng này lần lượt cắt (P) tại B’, C’, D’.

⦁ Hình 1b:

Trong không gian, vẽ đường thẳng ℓ bất kì sao cho ℓ vuông góc với (P) (hình vẽ).

Với điểm A trong không gian, vẽ một đường thẳng đi qua A và song song (hoặc trùng) với ℓ. Đường thẳng này cắt (P) tại A’.

Vẽ tương tự như trên cho các điểm B, C, D: với các điểm B, C, D trong không gian, vẽ các đường thẳng lần lượt đi qua các điểm B, C, D và song song (hoặc trùng) với ℓ. Các đường thẳng này lần lượt cắt (P) tại B’, C’, D’.

Thực hành 1

Dưới đây là ba hình biểu diễn của hình trụ có độ dài đường kính đáy bằng 10 cm và chiều cao bằng 12 cm. Chỉ ra phép chiếu được sử dụng tương ứng với mỗi hình.

Phương pháp giải:

Quan sát hình 5 và dựa vào kiến thức

- Trong không gian, cho mặt phẳng $\left(P\right)$và đường thẳng $l$ cắt $\left(P\right)$. Với mỗi điểm M trong không gian, vẽ một đường thẳng đi qua M và song song hoặc trùng với $l$. Đường thẳng này cắt $\left(P\right)$tại M’. Phép cho tương ứng mỗi điểm M trong không gian với điểm M’ của mặt phẳng $\left(P\right)$ được gọi là phép chiếu song song lên mặt phẳng $\left(P\right)$ theo phương $l$.

- Nếu phương chiếu vuông góc với mặt phẳng chiếu $\left(P\right)$ thì phép chiếu song song được gọi là phép chiếu vuông góc lên mặt phẳng $\left(P\right)$

Lời giải chi tiết:

– Hình 5a là hình tròn có độ dài đường kính đáy bằng 10 cm nên nó là hình chiếu của hình trụ qua phép chiếu vuông góc có mặt phẳng chiếu song song với mặt đáy của hình trụ.

– Phép chiếu được sử dụng ở Hình 5b là phép chiếu song song.

– Hình 5c là hình chữ nhật có chiều dài bằng 12 cm (bằng chiều cao của hình trụ) nên nó là hình chiếu của hình trụ qua phép chiếu vuông góc có mặt phẳng chiếu song song với đường sinh của hình trụ.

Vận dụng 1

Phép chiếu nào được sử dụng để vẽ các hình biểu diễn của bàn làm việc trong Hình 6?

Phương pháp giải:

Quan sát hình 6 và dựa vào kiến thức

- Trong không gian, cho mặt phẳng $\left(P\right)$và đường thẳng $l$ cắt $\left(P\right)$. Với mỗi điểm M trong không gian, vẽ một đường thẳng đi qua M và song song hoặc trùng với $l$. Đường thẳng này cắt $\left(P\right)$tại M’. Phép cho tương ứng mỗi điểm M trong không gian với điểm M’ của mặt phẳng $\left(P\right)$ được gọi là phép chiếu song song lên mặt phẳng $\left(P\right)$ theo phương $l$.

- Nếu phương chiếu vuông góc với mặt phẳng chiếu $\left(P\right)$ thì phép chiếu song song được gọi là phép chiếu vuông góc lên mặt phẳng $\left(P\right)$

Lời giải chi tiết:

– Hình 6a:

Phép chiếu được sử dụng ở hình vẽ trên là phép chiếu vuông góc có mặt phẳng chiếu song song với mặt trước của bàn làm việc.

Phép chiếu được sử dụng ở hình vẽ trên là phép chiếu vuông góc có mặt phẳng chiếu song song với mặt bên của bàn làm việc.

– Hình 6b:

Phép chiếu được sử dụng ở Hình 6b là phép chiếu song song.

– Hình 6c:

Phép chiếu được sử dụng ở Hình 6c là phép chiếu vuông góc có mặt phẳng chiếu song song với mặt bàn của bàn làm việc.