Nghiệm và biểu diễn miền nghiệm của bất phương trình bậc nhất hai ẩn - Toán 10
Bất phương trình bậc nhất hai ẩn - Từ điển môn Toán 10 Nghiệm và biểu diễn miền nghiệm của bất phương trình bậc nhất hai ẩn - Toán 10
Nghiệm và biểu diễn miền nghiệm của bất phương trình bậc nhất hai ẩn
1. Định nghĩa nghiệm của bất phương trình bậc nhất hai ẩn
2. Định nghĩa miền nghiệm của bất phương trình bậc nhất hai ẩn
3. Biểu diễn miền nghiệm của bất phương trình bậc nhất hai ẩn
4. Bài tập vận dụng
1. Định nghĩa nghiệm của bất phương trình bậc nhất hai ẩn
Cặp số (x0;y0) thoả mãn ax0+by0≤c được gọi là một nghiệm của bất phương trình ax+by≤c.
Nghiệm của các bất phương trình ax+by<c; ax+by>c; ax+by≥c được định nghĩa tương tự.
Nhận xét: Bất phương trình bậc nhất hai ẩn luôn có vô số nghiệm.
Ví dụ minh hoạ:
Cặp số (2;−1) là một nghiệm của bất phương trình 3x+2y≥−5, vì 3.2+2.(−1)=4≥−5.
Cặp số (−2;0) không là một nghiệm của bất phương trình 3x+2y≥−5, vì 3.(−2)+2.0=−6<−5.
2. Định nghĩa miền nghiệm của bất phương trình bậc nhất hai ẩn
Trong mặt phẳng toạ độ Oxy, miền nghiệm của bất phương trình ax+by≤c là tập hợp các điểm (x0;y0) sao cho ax0+by0≤c.
Miền nghiệm của các bất phương trình ax+by<c; ax+by>c; ax+by≥c được định nghĩa tương tự.
3. Biểu diễn miền nghiệm của bất phương trình bậc nhất hai ẩn
Biểu diễn miền nghiệm của bất phương trình ax+by≤c.
Bước 1: Vẽ đường thẳng Δ:ax+by=c.
Bước 2: Lấy điểm A(x0;y0) không thuộc Δ. Tính ax0+by0 rồi so sánh với c.
Bước 3: Kết luận:
+ Nếu ax0+by0<c thì miền nghiệm là nửa mặt phẳng (kể cả bờ Δ) chứa điểm A(x0;y0).
+ Nếu ax0+by0>c thì miền nghiệm là nửa mặt phẳng (kể cả bờ Δ) không chứa điểm A(x0;y0).
Chú ý: Đường thẳng Δ:ax+by=c là tập hợp các điểm (x; y) thoả mãn ax+by=c.
Do đó miền nghiệm của các bất phương trình ax+by<c; ax+by>c không chứa đường thẳng Δ (hay không kể bờ Δ), khi đó ta thường vẽ Δ bằng nét đứt.
Ví dụ minh hoạ:
Biểu diễn miền nghiệm của bất phương trình 2x−y>2.
Giải:
Bước 1: Vẽ đường thẳng Δ:2x−y=2 (nét đứt) đi qua (1;0) và (0; -2).

Bước 2: Lấy điểm O(0;0) không thuộc Δ. Ta có 2.0−0=0 và c=2.
Bước 3: Vì 2.0−0=0<2 nên điểm O(0;0) không thuộc miền nghiệm.
Vậy miền nghiệm là nửa mặt phẳng (không kể bờ Δ) không chứa điểm O(0;0) (miền không gạch chéo).

4. Bài tập vận dụng
Cặp số (-2;3) là nghiệm của bất phương trình nào dưới đây?

Gợi ý