Nữ tiến sĩ đầu tiên trang 113
Bài đọc
Nữ tiến sĩ đầu tiên
Thuở xưa, việc học hành, thi cử ở nước ta chỉ dành riêng cho nam giới. Vậy mà vào thời nhà Mạc, một người con gái đã cải trang thành nam giới để đi thi và đỗ tiến sĩ.
Tương truyền, người phụ nữ ấy là bà Nguyễn Thị Duệ, quê ở tỉnh Hải Dương. Năm lên mười, vì ham học, bà xin cha mẹ cho mặc trang phục nam giới, đổi tên thành Nguyễn Văn Du, đến trường học cùng các bạn nam. Nguyễn Thị Duệ học rất giỏi, được các bạn học kính nể.
Khoảng hai mươi tuổi, bà lấy tên Nguyễn Văn Du đi thi và đỗ tiến sĩ. Vua thấy vị tiến sĩ dáng hình yểu điệu, mặt mũi thanh tú, liền xét hỏi. Bà đành phải nói thật. Vua không trách tội mà còn khen hết lời. Vua mời bà vào cung dạy bảo các phi tần.
Năm 1625, nhà Mạc mất. Vua nhà Lê từ lâu đã nghe tiếng bà, rất mến phục, phong cho bà chức quan trông coi việc dạy học trong cung.
Ngày nay, ở Thủ đô Hà Nội và tỉnh Hải Dương có đường phố mang tên Nguyễn Thị Duệ. Bà được đúc tượng đồng để thờ cùng bảy danh nhân khác ở Văn Miếu Hải Dương. Bà được coi là nữ tiến sĩ đầu tiên ở Việt Nam.
Theo NGUYỄN PHƯƠNG BẢO AN - NGUYỄN HOÀNG TRANG
- Cải trang: thay đổi vẻ bên ngoài (cách trang điểm, quần áo,...) để người khác khó nhận ra.
- Phi tần: các vợ lẽ của vua thời xưa.
Câu 1
Nội dung của bài đọc là gì? Tìm ý đúng:
a) Giới thiệu cách thức thi cử thời nhà Mạc và nhà Lê.
b) Ca ngợi vẻ đẹp và sự thông minh của bà Nguyễn Thị Duệ.
c) Ca ngợi tài năng và lòng dũng cảm của bà Nguyễn Thị Duệ.
d) Ca ngợi tám danh nhân của đất nước Việt Nam.
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ bài đọc để trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
c) Ca ngợi tài năng và lòng dũng cảm của bà Nguyễn Thị Duệ.
Câu 2
Chi tiết nào cho thấy bà Nguyễn Thị Duệ đặc biệt ham học? Tìm ý đúng:
a) Năm lên mười, bà cải trang thành nam giới để được đi học.
b) Bà được vua mời vào cung dạy bảo các phi tần.
c) Bà học rất giỏi, được các bạn học kính nể.
d) Bà đỗ tiến sĩ và được vua khen hết lời.
Phương pháp giải:
Em dựa vào bài đọc để trả lời.
Lời giải chi tiết:
a) Năm lên mười, bà cải trang thành nam giới để được đi học.
Câu 3
Những chi tiết nào trong bài đọc thể hiện sự đánh giá cao từ xưa tới nay đối với bà Nguyễn Thị Duệ? Tìm các ý đúng:
a) Bà đổi tên thành Nguyễn Văn Du, đến trường học cùng các bạn nam.
b) Vua nhà Mạc và vua nhà Lê đều mời bà vào dạy học trong cung.
c) Bà được coi là nữ tiến sĩ đầu tiên ở Việt Nam.
d) Bà được đúc tượng đồng để thờ cúng.
Phương pháp giải:
Em đọc bài đọc để trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
b) Vua nhà Mạc và vua nhà Lê đều mời bà vào dạy học trong cung.
c) Bà được coi là nữ tiến sĩ đầu tiên ở Việt Nam.
d) Bà được đúc tượng đồng để thờ cúng.
Câu 4
Câu nào dưới đây là câu chủ đề của đoạn 3? Tìm ý đúng:
a) Khoảng hai mươi tuổi, bà lấy tên Nguyễn Văn Du đi thi và đỗ tiến sĩ.
b) Vua thấy vị tiến sĩ dáng hình yểu điệu, mặt mũi thanh tú, liền xét hỏi.
c) Vua không trách tội mà còn khen hết lời.
d) Vua mời bà vào cung dạy bảo các phi tần.
Phương pháp giải:
Em dựa vào bài đọc để trả lời.
Lời giải chi tiết:
a) Khoảng hai mươi tuổi, bà lấy tên Nguyễn Văn Du đi thi và đỗ tiến sĩ.
Câu 5
Viết đoạn văn (4 - 5 câu) kể về một người phụ nữ tài năng mà em biết.
Phương pháp giải:
Em viết đoạn văn theo đề bài yêu cầu
Lời giải chi tiết:
Một trong những nữ tướng mà em ngưỡng mộ nhất chính là Bà Triệu tên thật là Triệu Thị Trinh. Từ nhỏ, bà đã tỏ ra là người thông minh, mạnh mẽ, tài sắc khác thường. Khi trưởng thành bà cùng anh trai là Triệu Quốc Đạt chiêu mộ trai tráng, tập hợp quân sĩ dấy binh khởi nghĩa ở đất Quan Yên, được dân chúng khắp vùng nô nức tham gia. Từ miền đất Quan Yên, Bà Triệu cùng nghĩa quân vượt sông Chu tiến về ngàn Nưa, sau đó vượt sông Mã ra Bồ Điền. Sau đó, nghĩa quân nhanh chóng thu phục được các thành, ấp ở quận Cửu Chân và một số vùng của quận Giao Chỉ. Cuộc khởi nghĩa lan rộng như vũ bão và làm “ Chấn động Giao Châu” lúc bấy giờ.