Ôn tập học kì 2

Chọn phương án đúng 1

Trả lời Câu hỏi 1 trang 38 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Bài thơ Sông Đáy thuộc thể thơ nào?

A. Thơ sáu chữ

B. Thơ bảy chữ

C. Thơ tám chữ

D. Thơ tự do

Phương pháp giải:

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết:

Đáp án D

Chọn phương án đúng 2

Trả lời Câu hỏi 2 trang 38 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Những yếu tố nào giúp em nhận biết thể thơ của bài thơ Sông Đáy?

A. Vần, nhịp, số tiếng trong mỗi dòng thơ

B. Dòng thơ, khổ thơ, vần và nhịp của bài thơ

C. Số tiếng trong mỗi dòng thơ, số dòng trong mỗi khổ thơ

D. Số tiếng trong mỗi dòng thơ, số dòng trong mỗi khổ thơ, vần và nhịp thơ

Phương pháp giải:

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết:

Đáp án C

Chọn phương án đúng 3

Trả lời Câu hỏi 3 trang 38 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong hai dòng thơ: “Một cây ngô cuối vụ khô gầy/ Suốt đời buồn trong tiếng lá reo".

A. Nói quá

B. So sánh

C. Nói giảm nói tránh

D. Ẩn dụ

Phương pháp giải:

Vận dụng kiến thức đã học về các biện pháp tu từ

Lời giải chi tiết:

Đáp án D

Chọn phương án đúng 4

Trả lời Câu hỏi 4 trang 38 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Phương án nào sau đây chỉ bao gồm các từ láy được dùng trong đoạn thơ được trích dẫn?

A. vất vả, giàn giụa, âm thắm

B. vất vả, giàn giụa, dòng dòng

C. âm thắm, vất vả, buồn bã

D. giàn giụa, dòng dòng, buồn bã

Phương pháp giải:

Vận dụng kiến thức đã học về từ láy

Lời giải chi tiết:

Đáp án B

Trả lời câu hỏi 1

Trả lời Câu hỏi 1 trang 38 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Theo em, "tôi" trong bài thơ là ai?

Phương pháp giải:

Xác định ngôi kể, lời người kể chuyện

Lời giải chi tiết:

"Tôi" trong bài thơ là chủ thể của thế giới tam trang, mạch cảm xúc trữ tình trong bài thơ. "Tôi" cũng là sự hóa thân của tác giả trong bài thơ. Trong mối quan hệ với hình tượng “sông Đáy" và "mẹ tôi", "tôi" chính là người con của mẹ, của miền quê có dòng sông Đáy "chảy vào đời tôi". Người con ấy đang xa quê hương và hướng về mẹ, về dòng sông Đáy với những tình cảm thiết tha, mãnh liệt nhất.

Trả lời câu hỏi 2

Trả lời Câu hỏi 2 trang 38 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

"Sông Đáy" và “mẹ tôi" là những hình tượng xuyên suốt mạch cảm xúc của bài thơ. Mạch cảm xúc đó được thể hiện như thế nào qua các khổ thơ?

Phương pháp giải:

Nhận biết và phân tích được bố cục, kết cấu, hình tượng và mạch cảm xúc gắn với hình tượng thơ

Lời giải chi tiết:

Bài thơ được dẫn đã lược trích một số câu nhưng vẫn có bố cục khá rõ, gắn với bố cục đó là hình tượng “mẹ tôi", "sông Đáy" và mạch cảm xúc chủ đạo xuyên suốt trong toàn bài thơ:

- Khổ thơ 1 (từ Sông Đáy chảy vào đời tôi đến Suốt đời buồn trong tiếng lá reo): Hình tượng sông Đáy và “mẹ tôi" gắn bó trọn vẹn trong kí ức của "tôi" từ thuở ấu thơ đến khi xa quê hương. Hình tượng dòng sông quê hương và người mẹ hiện lên sống động, tràn đầy trong tâm trí của người con xa quê.

- Khổ thơ 2 (từ Những chiều xa quê đến giàn giụa nước mưa sông): Khổ thơ chỉ có 2 câu thơ nhưng biểu hiện trọn vẹn niềm khát khao, mong nhớ và sức sống của dòng sông quê hương, dòng sông tuổi thơ trong tâm trí người con.

- Khổ thơ cuối (từ Sông Đáy ơi đến dòng dòng): Niềm xúc động dâng tràn của người con khi trở về với mẹ, với sông Đáy quê hương.

Trả lời câu hỏi 3

Trả lời Câu hỏi 3 trang 38 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

"Sông Đáy" trong bài thơ vừa là một dòng sông thực, vừa gợi liên tưởng đến những ý nghĩa rộng hơn. Theo em, đó có thể là những ý nghĩa gì?

Phương pháp giải:

Xác định nghĩa hàm ẩn của câu

Lời giải chi tiết:

"Sông Đáy" trước hết là dòng sông thực, dòng sông gắn với một miền quê cụ thể nhưng có thể gợi lên ý nghĩa rộng hơn: quê hương, nguồn cội, đất nước, ...

Trả lời câu hỏi 4

Trả lời Câu hỏi 4 trang 38 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Hình ảnh so sánh trong các câu thơ “Sông Đáy chảy vào đời tôi/ Như mẹ tôi gánh nặng rẽ vào ngõ sau mỗi buổi chiều đi làm về vất vả" gợi cho em cảm nhận như thế nào về dòng sông quê hương và người mẹ trong tâm trí của nhân vật "tôi"?

Phương pháp giải:

Biện pháp tu từ so sánh được sử dụng nối từ câu thơ "Sông Đáy chảy vào đời tôi" sang câu thơ "Như mẹ tôi gánh nặng rẽ vào ngõ sau mỗi chiều đi làm về vất vả”

Lời giải chi tiết:

"Sông Đáy" được liên tưởng tương đồng với "mẹ tôi". Hình ảnh dòng sông "chảy" gợi liên tưởng tới hình ảnh người mẹ "gánh nặng rẽ vào ngõ sau mỗi chiều đi làm về vất và". Như vậy, dòng sông không chỉ là một dòng chảy của thiên nhiên, với nhịp điệu của con nước mà trĩu nặng trong đó là nhịp bước chân mẹ trong cuộc đời tần tảo, lam lũ, vất vả, trĩu nặng lo toan nhưng cũng tràn đầy yêu thương. Dường như nhịp chảy của dòng sông và nhịp bước chân mẹ đã hoà vào nhau trong tâm trí của người con: nhịp của phù sa, của lao động, của yêu thương gấp gáp mà trĩu nặng nỗi niềm ...

Trả lời câu hỏi 5

Trả lời Câu hỏi 5 trang 38 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Chỉ ra những hình ảnh gợi mối liên hệ sâu sắc giữa dòng sông và người mẹ trong tâm hồn, kí ức của nhân vật "tôi". Nêu cảm nhận, suy nghĩ của em về những hình ảnh đó.

Phương pháp giải:

Nhận biết và phân tích được sự gắn kết giữa hình ảnh người mẹ và hình ảnh dòng sông thể hiện xuyên suốt trong toàn bài thơ

Lời giải chi tiết:

Mối quan hệ song hành của hai hình tượng này: sông Đáy là dòng sông mẹ, cuộc đời mẹ cũng là dòng sông yêu thương vô tận, gần gũi, nồng nàn.

Chọn phương án đúng 1

Trả lời Câu hỏi 1 trang 41 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Xác định loại văn bản của bài đọc.

A. Văn bản thông tin

B. Văn bản nghị luận xã hội

C. Văn bản nghị luận văn học

D. Văn bản văn học

Phương pháp giải:

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết:

Đáp án C

Chọn phương án đúng 2

Trả lời Câu hỏi 2 trang 41 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Vấn đề chính được đề cập trong văn bản là gì?

A. Vấn đề sinh thái, môi trường nói chung

B. Vấn đề sinh thái, môi trường trong văn học

C. Vấn đề sinh thái trong văn học Việt Nam

D. Vấn đề sinh thái, môi trường và con người

Phương pháp giải:

Đọc kĩ nội dung văn bản

Lời giải chi tiết:

Đáp án C

Chọn phương án đúng 3

Trả lời Câu hỏi 3 trang 41 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Người viết đã sử dụng những phương tiện nào để trình bày vấn đề?

A. Các bằng chứng về vấn đề sinh thái, môi trường trong mối quan hệ với đời sống con người

B. Lí lẽ và bằng chứng về vấn đề sinh thái, môi trường trong văn học thế giới nói chung

C. Thông tin về vấn đề môi trường thiên nhiên, hệ sinh thái trong mối quan hệ với con người

D. Lí lẽ và bằng chứng về vấn đề sinh thái trong văn học, đặc biệt là văn học Việt Nam

Phương pháp giải:

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết:

Đáp án D

Chọn phương án đúng 4

Trả lời Câu hỏi 4 trang 42 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Người viết đã sử dụng cách trích dẫn nào?

A. Dẫn trực tiếp các câu văn, câu thơ từ tác phẩm văn học

B. Dẫn gián tiếp, trình bày nội dung trích dẫn bằng ngôn từ của mình

C. Phối hợp cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp một cách linh hoạt

D. Tóm tắt nội dung của các tác phẩm văn học

Phương pháp giải:

Vận dụng kiến thức đã học về cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp

Lời giải chi tiết:

Đáp án C

Chọn phương án đúng 5

Trả lời Câu hỏi 5 trang 42 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Cụm từ văn học sinh thái trong bài đọc mang ý nghĩa gì?

A. Môi trường sáng tác văn học

B. Bối cảnh của các tác phẩm văn học

C. Đề tài của các tác phẩm văn học

D. Văn học tập trung vào đề tài sinh thái

Phương pháp giải:

Xác định nghĩa của từ

Lời giải chi tiết:

Đáp án D

Trả lời câu hỏi 1

Trả lời Câu hỏi 1 trang 42 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Vấn đề được nêu ra trong văn bản được triển khai thành mấy ý chính? Tóm tắt các ý đó.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ nội dung văn bản

Lời giải chi tiết:

Vấn để chính (luận để) được nêu ra để bàn luận trong văn bản là: Đề tài sinh thái trong văn học Việt Nam đương đại. Đọc văn bản, có thể nhận biết được 3 phân có vai trò thể hiện 3 ý chính được triển khai:

- Phần (1): Giải thích ngắn gọn khái niệm văn học sinh thái và vấn đề để tài sinh thái trong văn học nói chung.

- Phần (2): Phân tích bối cảnh ra đời, trình bày khái quát về đặc điểm của sự thể hiện để tài sinh thái trong văn học Việt Nam đương đại.

- Phần (3): Làm rõ quá trình hình thành, phát triển của văn học sinh thái Việt Nam đương đại qua các bằng chứng và lí lẽ cụ thể.

Trả lời câu hỏi 2

Trả lời Câu hỏi 2 trang 42 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Các ý được trình bày theo trình tự như thế nào?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ nội dung văn bản

Lời giải chi tiết:

Do lô-gíc của vấn đề trình bày, có thể nhận thấy người viết đã chọn trình bày các ý theo cách đi từ khái quát đến cụ thể, theo trình tự thời gian.

Trả lời câu hỏi 3

Trả lời Câu hỏi 3 trang 42 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Tính toàn diện của việc trình bày vấn đề được thể hiện ra sao trong mối quan hệ giữa các ý chính?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ nội dung văn bản

Lời giải chi tiết:

Mối quan hệ giữa các ý đã cho thấy tính toàn diện của vấn đề được trình bày: Từ việc giải thích rõ khái niệm và nêu vấn đề chung ở phần (1), người viết đã phân tích bối cảnh lịch sử và đặc điểm chung của văn học sinh thái Việt Nam đương đại trong phần (2), sau đó mới nêu các bằng chứng cụ thể từ những tác giả có vai trò tiên phong như Nguyễn Minh Châu đến những tác giả có nhiều tác phẩm xuất sắc như Nguyễn Huy Thiệp và nhiều tác giả mới của thập niên 90 đến nay ở phần (3).

Trả lời câu hỏi 4

Trả lời Câu hỏi 4 trang 42 SBT Văn 9 Kết nối tri thức

Trong những tác phẩm văn học mà em đã học, đã đọc, có những tác phẩm nào thuộc văn học sinh thái? Nêu đề tài, cảm hứng chủ đạo, tóm tắt nội dung của tác phẩm.

Phương pháp giải:

Liên tưởng tới những tác phẩm đã học, đã đọc trong thực tế để xác định được tác phẩm phù hợp và nêu đề tài, cảm hứng chủ đạo, tóm tắt nội dung chính.

Lời giải chi tiết:

Một số tác phẩm gợi ý: Con chào mào (Mai Văn Phấn), Bản tin về hoa anh đào (Nguyễn Vĩnh Nguyên), Trái Đất (Ra-xun Gam-da-tốp), Bầy chim chìa vôi (Nguyễn Quang Thiều), ...