Quy tắc “trong trái ngoài cùng” là gì? - Toán 10
Dấu của tam thức bậc hai - Từ điển môn Toán 10 Quy tắc “trong trái ngoài cùng” là gì? - Toán 10
Quy tắc “trong trái ngoài cùng” và ứng dụng xét dấu tam thức bậc hai, giải bất phương trình bậc hai một ẩn
1. Quy tắc “trong trái ngoài cùng”
Cho tam thức bậc hai \(f(x) = a{x^2} + bx + c\) \(\left( {a \ne 0} \right)\) với có hai nghiệm \({x_1}\), \({x_2}\).
+) f(x) trái dấu với a trong khoảng hai nghiệm \(\left( {{x_1};{x_2}} \right)\).
+) f(x) cùng dấu với a ngoài khoảng hai nghiệm \(\left( { - \infty ;{x_1}} \right)\) và \(\left( {{x_2}; + \infty } \right)\).
2. Ví dụ minh hoạ quy tắc “trong trái ngoài cùng”
1) Lập bảng xét dấu của tam thức bậc hai $f(x) = x^{2} - 3x + 2$.
Giải:
Tam thức bậc hai $f(x) = x^{2} - 3x + 2$ có hai nghiệm phân biệt $x_{1} = 1, x_{2} = 2$ và hệ số $a = 1 > 0$.
Ta có bảng xét dấu của $f(x)$ như sau:

2) Xét dấu tam thức bậc hai $2x^{2} + 6x - 8$.
Giải:
Dễ thấy $f(x) = 2x^{2} + 6x - 8$ có $\Delta' = 25 > 0$, $a = 2 > 0$ và có hai nghiệm phân biệt $x_{1} = -4$; $x_{2} = 1$.
Do đó ta có bảng xét dấu $f(x)$:

Suy ra $f(x) > 0$ với mọi $x \in (-\infty; -4) \cup (1; +\infty)$ và $f(x) < 0$ với mọi $x \in (-4; 1)$.
3) Xét dấu của tam thức bậc hai $f(x) = -x^{2} + 3x + 10$.
Giải:
$f(x) = -x^{2} + 3x + 10$ có $\Delta = 49 > 0$, hai nghiệm phân biệt là $x_{1} = -2, x_{2} = 5$ và $a = -1 < 0$.
Ta có bảng xét dấu $f(x)$ như sau:

Vậy $f(x)$ dương trong khoảng $(-2; 5)$ và âm trong hai khoảng $(-\infty; -2)$ và $(5; +\infty)$.
Luyện trắc nghiệm Toán lớp 1 Lớp LOP10
Học đi đôi với hành! Làm ngay các bộ đề trắc nghiệm chấm điểm tức thì, có đáp án chi tiết giúp ghi nhớ kiến thức sâu và chuẩn bị tốt cho các bài kiểm tra.
Học tập & ôn luyện trên ứng dụng Tri Thức Hub
Tải ứng dụng Tri Thức Hub trên điện thoại hoặc máy tính bảng (hỗ trợ Android & iOS) để làm bài kiểm tra, luyện tập và lưu tiến độ học tập!
