Soạn bài Ai ơi mồng chín tháng tư

Văn bản thuật lại sự kiện lễ hội Gióng hay còn gọi là hội làng Phù Đổng, diễn ra vào ngày mồng 9 tháng 4 âm lịch. tại xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội

Lễ hội Gióng hay còn gọi là hội làng Phù Đổng, diễn ra vào ngày mồng 9 tháng 4 âm lịch, tại xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. 

Văn bản thuật lại sự kiện về lễ hội Thánh Gióng.

Đoạn mở đầu của văn bản cho biết các thông tin về sự kiện ( lễ hội Gióng): thời gian diễn ra sự kiện ( mồng 9 tháng 4 âm lịch) và các thông tin về bối cảnh ( có mưa, mưa dông), tính chất, đặc điểm ( là một trong những lễ họi lưỡn nhất ở khu vực Đồng bằng Bắc Bộ)

- Đoạn mở đàu nêu rõ các thông tin: 

+ Tên sự kiện: lễ hội Gióng. 

+ Thời gian diễn ra sự kiện: mồng 9 tháng 4 âm lịch. 

+ Bối cảnh: có mưa, có dông. 

+ Tính chất, đặc điểm: là một trong những lễ hội lớn nhất ở khu vực đồng bằng Bắc Bộ. 

Thời gian diễn ra sự kiện: mồng 9 tháng 4 âm lịch, bắt đầu mùa mưa dông.

Tên gọi: Lễ hội Gióng, hay còn gọi là hội làng Phù Đổng.

Quy mô: một trong những lễ hội lớn nhất ở khu vực đồng bằng Bắc Bộ.

Một số địa danh diễn ra hội Gióng gợi ta nhớ tới chi tiết:

Cố Viên: vườn cà của mẹ Thánh Gióng

Miếu Ban: nơi Thánh Gióng được sinh ra

Đền Mẫu: nơi thờ mẹ Thánh Gióng

Đền Thượng: nơi phụng thờ Thánh

- Một số địa danh diễn ra hội Gióng: 

+ Cố Viên - giữa đồng thôn Đổng Viên: vườn cà của mẹ Thánh Gióng - nơi bà giẫm phải vết chân ông Đổng, tảng đá có dấu chân kì lạ cũng ở đây.  

+ Miếu Ban - thôn Phù Dực - tên cũ là rừng Trại Nòn: nơi Thánh Gióng được sinh ra. Đằng sau còn 1 ao nhỏ, giữa ao có gò, trên gò có bể con bằng đá tượng trưng cho bồn tắm và một chiếc liềm bằng đá là dụng cụ cắt rốn cho người anh hùng.

+ Đến Mẫu (đền Hạ): nơi thờ mẹ Thánh Gióng, xây ở ngoài đê. 

+ Đền Thượng: nơi phụng thờ Thánh - xây cất từ vị trí ngôi miếu tương truyền có từ thời Hùng Vương thứ sáu, trên nền nhà cũ của mẹ Thánh – có tượng Thánh, 6 tượng quan văn, quan võ chầu hai bên cùng 2 phỗng quỳ và 4 viên hầu cận.

Địa điểm diễn ra trên một khu vực rộng lớn, xung quanh những vết tích còn lại của Thánh tại quê hương:

- Cố Viên: tức vườn cũ, nay ở giữa đồng thôn Đổng Viên, tương truyền là vườn cà của mẹ Gióng, nơi bà giẫm phải vết chân ông Đổng, tảng đá có dấu chân kì lạ cũng ở đây.

- Miếu Ban: thuộc thôn Phù Dực (tên cũ là rừng Trại Nòn), nơi Thánh được sinh ra. Đằng sau còn một ao nhỏ, giữa ao có gò, trên gò có một bể con bằng đá tượng trưng cho bồn tắm và một chiếc liềm bằng đá là dụng cụ cắt rốn cho người anh hùng.

- Đền Mẫu (đền Hạ): nơi thờ mẹ Gióng, xây ở ngoài đê.

- Đền Thượng: nơi thờ phụng Thánh, xây cất từ vị trí ngôi miếu tương truyền có từ thời Hùng Vương thứ sáu, trên nền nhà cũ của mẹ Thánh, có tượng Thánh, 6 tượng quan văn, quan võ chầu hai bên cùng 2 phỗng quỳ và 4 viên hầu cận.

Từ mồng 1 tháng 3 đến mồng 5 tháng 4: thời gian chuẩn bị.

Mồng 6 tháng 4: Bắt đầu hội chính.

Mồng 8 tháng 4, Rước nước từ đền Hạ về đền Thượng.

Mồng 9 tháng 4, múa hát thờ, hội trận và khao quân.

Ngày mồng 10, vãn hôi có lễ duyệt quân, tạ ơn thánh.

Ngày 11 làm lễ rửa khí giới.

Ngày 12 làm lễ rước cờ báo tin thắng trận.

Một số hình ảnh, hoạt động trong lẻ hội đã được tác giả bài viết giải thích rõ ý nghĩa tượng trưng như:

Lễ rước nước từ đền Hạ về đến Thượng, ngày mồng 8: tượng trưng cho việc tôi luyện vũ khí trước khi đánh giặc

Hội trận mô phỏng cảnh Thánh Gióng đánh giặc

28 cô tướng từ 9 đến 12 tuổi mặc tướng phục đẹp tượng trưng cho 28 đạo quân thủ

80 phù giá lưng đeo túi đết, chân quấn xà cạp là quân ta

Dăm ba bé trai cẩm roi rồng, mặc áo đỏ di dọn đường, tượng trưng cho đạo quân mục đồng

Cảnh chia nhau những đồ tế lễ tượng trưng cho việc xin lộc Thánh để được may mắn trong cả năm

Ngày 12 là lễ rước cờ tượng trưng cho việc báo tin thắng trận với trời đất, thiên hạ hưởng thái bình.

- Một số hình ảnh, hoạt động trong lễ hội đã được tác giả giải thích rõ ý nghĩa tượng trưng như:

+ Lễ rước nước từ đền hạ về đến đền Thượng, ngày mồng 8: tượng trưng cho việc tôi luyện vũ khí trước khi đánh giặc.

+ Hội trận mô phỏng cảnh Thánh Gióng đánh giặc.

+ 28 cô tướng từ 9 đến 12 tuổi mặc tướng phục đẹp tượng trưng cho 28 đạo quân thù.

+ 80 phù giá lưng đeo túi dết, chân quấn xà cạp là quân ta.

+ Dăm ba bé trai cầm roi rồng, mặc áo đỏ đi dọn đường, tượng trưng cho đạo quân mục đồng.

+ Cảnh chia nhau những đồ tế lễ tượng trưng cho việc xin lộc Thánh để được may mắn cho cả năm.

+ Ngày 12 là lễ rước cờ tượng trưng cho việc báo tin thắng trận với trời đất, thiên hạ hưởng thái bình.

Lễ rước nước từ đền Hạ về đến Thượng, ngày mồng 8: tượng trưng cho việc tôi luyện vũ khí trước khi đánh giặc

Hội trận mô phỏng cảnh Thánh Gióng đánh giặc.

28 cô tướng từ 9 đến 12 tuổi mặc tướng phục đẹp tượng trưng cho 28 đạo quân thù.

80 phù giá lưng đeo túi dết, chân quấn xà cạp là quân ta.

Dăm ba bé trai cầm roi rồng, mặc áo đỏ đi dọn đường, tượng trưng cho đạo quân mục đồng.

Cảnh chia nhau những đồ tế lễ tượng trưng cho việc xin lộc Thánh để được may mắn trong cả năm.

Ngày 12 là lễ rước cờ tượng trưng cho việc báo tin thắng trận với trời đất, thiên hạ hưởng thái bình.

Theo tác giả bài viết, lễ hội Gióng là một di sản vô giá của văn hoá dân tộc, là dịp để mỗi người Việt Nam có thể cảm nhận được mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng, thực tại và hư vô, thiêng liêng và trần thế,... Lễ hội cẩn được bảo tổn và phát huy để giữ gìn những giá trị truyền thống tốt đẹp cho muôn đời.

Theo tác giả bài viết, lễ hội Gióng là 1 di sản vô giá của văn hóa dân tộc, là dịp để mỗi người Việt Nam có thể cảm nhận được mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng, thực tại và hư vô, thiêng liêng và trần thế,… Lễ hội cần được bảo tồn và phát huy để giữ gìn những giá trị truyền thống tốt đẹp cho muôn đời.

Giúp người xem chứng kiến được các nghi thức lễ mang tính nghệ thuật và biểu tượng cao.

Dịp để người Việt Nam cảm nhận mối quan hệ nhiều chiều: cá nhân và cộng đồng, thực tại và hư vô, thiêng liêng và trần thế…

Gìn giữ tài sản vô giá lưu truyền về sau.