Soạn bài Bài học từ cây cau
Nội dung chính
| Qua văn bản Bài học từ cây cau ta thấy được sự trân trọng, yêu mến cây cau của nhân vật “tôi”. Cây cau để lại cho tác giả nhiều kỉ niệm tuổi thơ, cây cau cùng những câu hỏi của ông nội cũng giúp tác giả có những bài học trong cuộc sống. |
Trải nghiệm cùng VB
(trang 106, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Có bao nhiêu cuộc hỏi - đáp giữa các nhân vật với nhau trong đoạn này?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản từ đầu đến “của dòng họ ta”
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Có 3 cuộc hỏi - đáp giữa các nhân vật với nhau trong đoạn này.
Có ba cuộc hỏi – đáp giữa các nhân vật với nhau trong đoạn: ông – bố, ông – tôi, tôi – ông
Suy ngẫm và phản hồi 1
Câu 1 (trang 107, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Hãy điền vào bảng sau những lời hỏi - đáp giữa các nhân vật với nhau và với hàng cau (làm vào vở)
|
Các cuộc hỏi - đáp |
Hỏi |
Đáp |
|
Giữa “ông” với “bố” |
“Nhìn lên cây cau con thấy điều gì? |
|
|
… |
… |
… |
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản, chú ý các cuộc đối thoại giữa các nhân vật
Lời giải chi tiết:
|
Cuộc hỏi - đáp |
Hỏi |
Đáp |
|
Giữa “ông” với “bố” |
“Nhìn lên cây cau con thấy điều gì?” |
“Con thấy bầu trời xanh” |
|
Giữa “ông” với “tôi” |
“Nhìn lên cây cau cháu thấy điều gì?” |
“Cháu thấy bài học làm người ngay thẳng. Đó là triết lí của ông phải không ạ?” |
|
Giữa “tôi” và “ông” |
“Vậy nhìn lên cây cau, ông đã thấy gì ạ?” |
“Ông thấy tương lai tươi đẹp của dòng họ ta”. |
|
Giữa “tôi” và “hàng cau” |
1. “Ở trên đó cau có gì vui?” 2. “Cau có thấy bầu trời cao rộng?” |
1. Từ trên những tàu cau một đàn chim xòe cánh bay ra. 2. Những tàu cau đung đưa, tạo ra âm thanh xào xạc. |
Suy ngẫm và phản hồi 2
Câu 2 (trang 107, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Theo em, những cây cau có gì đặc biệt mà có thể khơi gợi ở mỗi người trong gia đình của nhân vật “tôi” “một cách nghĩ”, “một cách sáng tạo, cách sống và làm việc,...”?
Phương pháp giải:
Liên hệ suy nghĩ của bản thân
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Theo em, những cây cau đặc biệt ở chỗ: hình dáng, cốt cách, sức sống của cây cau gợi nhắc sự ngay thẳng, vươn cao, cứng cỏi, hòa hợp đón nắng, đón gió, đón chim muông,... Đồng thời, về phía các nhân vật trong gia đình "tôi", mỗi người một thế hệ, một kiểu trải nghiệm, một kỉ niệm, tình cảm riêng khi nhìn ngắm cây cau...
Những cây cau đặc biệt vì đã gắn bó với ngôi nhà, thân thiết và tự nhiên như tình thân với gia đình. Nó thân thuộc khi luôn hiện diện trước nhà, là thực thể trong đời sống và nhiều sinh hoạt văn hóa. Cả nhà đều yêu cây cau, cây cau là tình yêu nhà, yêu thiên nhiên.
Cây cau gắn bó với mỗi người trong gia đình một cách tự nhiên và thân thuộc như tình thân; là thực thể trong đời sống và trong nhiều sinh hoạt văn hóa. Bởi vậy mỗi người trong gia đình của nhân vật “tôi” lại có một cảm nhận riêng.
Suy ngẫm và phản hồi 3
Câu 3 (trang 107, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Trong đoạn văn cuối, từ câu “Một ngày bình an, tôi ngước lên hàng cau và hỏi: “Ở trên đó cau có gì vui?”, đến hết văn bản, nhân vật xưng “tôi” trò chuyện với hàng cau hay trò chuyện với chính mình? Vì sao em kết luận như vậy?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn văn cuối, chú ý phần độc thoại của nhân vật
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Trong đoạn văn cuối, từ câu “Một ngày bình an, tôi ngước lên hàng cau và hỏi: “Ở trên đó cau có gì vui?”, đến hết văn bản, nhân vật xưng “tôi” trò chuyện với chính mình. Em kết luận như vậy vì nhân vật “tôi” tuy hỏi hàng cau nhưng lại độc thoại và tự cảm nhận câu trả lời cho mình
Trong đoạn văn cuối, từ câu “Một ngày bình an, tôi ngước lên hàng cau và hỏi: “Ở trên đó cau có gì vui?”, đến hết văn bản, nhân vật xưng “tôi” trò chuyện với chính mình. Vì không có lời hồi đáp, chỉ là nhân vật tự nói với lòng mình.
Nhân vật “tôi” đang tự trò chuyện với chính mình. Vì cây cau là một sự vật vô tri, vô giác. Lời hỏi của “tôi” không có lời đáp.
Suy ngẫm và phản hồi 4
Câu 4 (trang 107, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Tại sao có thể nói: Trò chuyện về cây cau, với cây cau cũng là cách giúp các nhân vật tự hoàn thiện bản thân?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Có thể nói: Trò chuyện về cây cau, với cây cau cũng là cách giúp các nhân vật tự hoàn thiện bản thân vì con người sống giữa thiên nhiên, không chỉ tìm kiếm trong thiên nhiên vẻ đẹp muôn hình vạn trạng mà còn học được ở thiên nhiên biết bao nhiêu bài học quý báu. Muốn như vậy, phải có khả năng làm bạn với thiên nhiên, tìm được tiếng nói chung với thiên nhiên.
Vì khi trò chuyện với cây cau, mỗi người một cách nghĩ, một “sự thấy” khác nhau đã làm nên sự đa tính cách, khác biệt trong mỗi thành viên, để người này không lặp lại người trước. Mỗi người có những cách sáng tạo, cách sống và làm việc, suy nghĩ để hoàn thiện mình.
Khi trò chuyện về cây cau, với cây cau sẽ thấy mỗi người có một cách nghĩ, cách cảm khác nhau. Từ đó bản thân nhận ra điều mình nhận ra sự khác biệt giữa mỗi người.