Soạn bài Cách ghi chép để nắm chắc nội dung bài học
Nội dung chính
Văn bản hướng dẫn cách ghi chép thông tin nhanh và nắm thông tin hiệu quả.
Chuẩn bị đọc
(trang 102, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Mỗi khi đọc lại phần ghi chép bài học trong các trang vở của mình, em có thấy nội dung ghi chép của em dễ hiểu, dễ nhớ hay không?
Phương pháp giải:
Liên hệ thực tế, em hãy tìm và xem lại các quyển vở ghi chép của mình
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Mỗi khi đọc lại phần ghi chép bài học trong các trang vở của mình, em thấy nội dung ghi chép của em dễ nhìn tuy nhiên chưa giúp em dễ nhớ khi đọc lại vì chưa có sự ghi chép khoa học, dễ hiểu
Mỗi khi đọc lại phần ghi chép bài học trong các trang vở của mình, em có thấy được nội dung ghi chép của em đọc khá dễ hiểu tuy nhiên vẫn còn gặp khó khăn trong việc ghi nhớ.
Dễ hiểu, dễ nhớ/Không dễ hiểu, dễ nhớ
* Tóm tắt tác phẩm:
Các cách ghi chép để nắm chắc nội dung bài học cần có phương pháp.
1. Lập ra quy tắc ghi chép: chia rõ các phần
- Phân vùng: Dùng phần lề trái trong chỗ phân vùng để ghi lại sơ lược nội dung bài học.
- Chia theo màu sắc: Dùng bút màu để ghi chép những nội dung có ý nghĩa khác nhau, như vậy nhìn một lần là biết trọng tâm ở đâu.
- Khoanh vùng trọng tâm: Dùng bút màu gạch chân hoặc dùng kí hiệu đặc biệt để đánh dấu.
2. Học cách tìm nội dung chính
- Tìm từ khóa và câu chủ đề: Thông thường những câu được tô đậm được viết in hoa; những câu mở đầu, kết thúc… mang từ khóa quan trọng, hoặc những câu chủ đề có thể tổng kết khái quát nội dung toàn văn bản.
- Đánh dấu những nội dung mà thầy cô giáo nhấn mạnh tầm “quan trọng” hay giảng đi giảng lại nhiều lần.
- Tự đặt câu hỏi và tự trả lời.
- Dùng sơ đồ tóm lược lại những kiến thức đã học.
3. Phân tích và đối chiếu: Thiết lập mối liên hệ giữa các trọng tâm bài học
Chú ý từ in đậm hoặc in hoa trong sách giáo khoa, hoặc tự khái quát một đoạn thành vài chữ hoặc một câu sau đó ghi chú lên phía trên bàn ghi chép.
Mỗi khi đọc lại phần ghi chép bài học trong các trang vở của mình, em thấy nội dung ghi chép của em dễ hiểu, dễ nhớ vì em thường có thói quen ghi chép các từ khoá, ý chính tránh dườm dà, gây mất tập trung.
Trải nghiệm cùng VB 1
Câu 1 (trang 102, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Đoạn văn in nghiêng có vai trò thế nào trong văn bản?
Phương pháp giải:
Quan sát đoạn văn in nghiêng mở đầu văn bản trang 102, SGK Ngữ văn 7 tập 1
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Đoạn văn in nghiêng có vai trò giải thích ý nghĩa cho các thuật ngữ chính mà văn bản nhắc tới
Đoạn văn in nghiêng có vai trò: giải thích thuật ngữ quan trọng trong văn bản, gợi mở cho người đọc về nội dung văn bản.
Đoạn văn in nghiêng có vai trò nhằm giải thích ý nghĩa cho các thuật ngữ chính có trong văn bản.
Đoạn văn in nghiêng có vai trò dẫn dắt tới vấn đề sắp sửa được nói tới đồng thời giải thích các thuật ngữ có liên quan trong văn bản
Trải nghiệm cùng VB 2
Câu 2 (trang 103, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Đã bao giờ em dùng các "mẹo nhỏ" này trong ghi chép chưa?
Phương pháp giải:
Liên hệ thực tế bản thân em
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Đôi khi em cũng từng sử dụng các “mẹo nhỏ” được nêu trong mục này.
Một số mẹo nhỏ: Vẽ sơ đồ tư duy, Ghi lại từ khóa quan trọng…
Em có dùng các "mẹo nhỏ" này trong ghi chép.
Em luôn dùng các “mẹo nhỏ” này trong ghi chép.
Suy ngẫm và phản hồi 1
Câu 1 (trang 105, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Những dấu hiệu nào trong văn bản trên giúp em nhận ra đây là văn bản giải thích về một quy tắc hay luật lệ, cách thức trong hoạt động? Mục đích của văn bản này là gì?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ bao quát văn bản, xem thêm phần hướng dẫn đầu Bài 5
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Những dấu hiệu giúp em nhận biết văn bản trên là một văn bản giải thích về một quy tắc hay luật lệ, cách thức trong hoạt động
- Văn bản có các bước hướng dẫn và các đề mục rõ ràng, có hình ảnh minh họa cụ thể.
- Văn bản trên giới thiệu những mẹo đọc liên quan đến hoạt động học tập.
- Văn bản cung cấp thông tin bổ ích và được trình bày ngắn gọn, dễ hiểu.
Mục đích văn bản: hướng dẫn học sinh cách ghi chép khoa học để nắm bắt thông tin văn bản nhanh nhất.
- Dấu hiệu:
- Nhan đề ngắn gọn, cụ thể: Cách ghi chép để nắm chắc nội dung bài học.
- Đề mục rõ ràng, hình minh họa cụ thể cho các mục.
- Thông tin được trình bày ngắn gọn, dễ hiểu.
- Mục đích: Cung cấp phương pháp ghi chép hiệu quả.
- Những dấu hiệu trong văn bản trên giúp em nhận ra đây là văn bản giải thích về một quy tắc hay luật lệ, cách thức trong hoạt động: văn bản có bố cục các phần rõ ràng, có hình ảnh minh hoa cụ thể, cung cấp các thông tin đầy đủ, bổ ích và được trình bày ngắn gọn, dễ hiểu.
- Mục đích của văn bản này là giúp học sinh ghi chép một cách khoa học để nắm bắt thông tin của một văn bản hiệu quả nhất.
- Dấu hiệu: nhan đề ngắn gọn, đề mục rõ ràng, hình minh họa cụ thể
- Mục đích: giới thiệu phương pháp ghi chép hiệu quả
Suy ngẫm và phản hồi 2
Câu 2 (trang 105, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Xác định thông tin cơ bản của văn bản. Nhận xét về mối quan hệ giữa đặc điểm với mục đích của văn bản trên
Phương pháp giải:
Em đọc toàn văn bản, chú ý các đề mục lớn ở từng phần, từ đó xác định thông tin chính và nhận xét mối quan hệ
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Thông tin cơ bản của văn bản trên: hướng dẫn cách ghi chép thông tin nhanh và nắm thông tin hiệu quả.
- Nhận xét về mối quan hệ giữa đặc điểm với mục đích viết của văn bản:
+ Đặc điểm văn bản: rõ ràng, dễ hiểu, ngắn gọn, được chia ra làm nhiều đề mục và có hình ảnh minh họa.
+ Mục đích viết văn bản: hướng dẫn học sinh cách ghi chép khoa học để nắm bắt thông tin văn bản nhanh nhất.
=> Đặc điểm trình bày của văn bản và mục đích có sự gần gũi, phối hợp chặt chẽ với nhau
- Thông tin cơ bản: Cách ghi chép thông tin nhanh, hiệu quả.
- Mối quan hệ giữa đặc điểm với mục đích của văn bản:
- Đặc điểm: Có nhan đề, đề mục rõ ràng; Nội dung ngắn gọn, dễ hiểu; Hình ảnh minh họa cụ thể, rõ ràng.
- Mục đích của văn bản: Hướng dẫn học sinh cách ghi chép để nắm chắc nội dung bài học.
- Thông tin cơ bản của văn bản là hướng dẫn cách ghi chép thông tin nhanh và nắm thông tin hiệu quả.
- Mối quan hệ giữa đặc điểm với mục đích của văn bản: liên kết, phối hợp chặt chẽ với nhau:
+ Đặc điểm của văn bản: có các đề mục, hình minh họa cụ thể, rõ ràng, dễ hiểu và ngắn gọn.
- Thông tin cơ bản: cách ghi chép thông tin nhanh, hiệu quả
- Mối quan hệ giữa đặc điểm với mục đích của văn bản:
- Đặc điểm: nhan đề, đề mục rõ ràng, có hình ảnh minh họa, thông tin trình bày dễ hiểu
- Mục đích của văn bản: hướng dẫn cách ghi chép hiệu quả
Suy ngẫm và phản hồi 3
Câu 3 (trang 105, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Hình minh họa trong mục A (mục 1. Phân vùng) đã hỗ trợ như thế nào cho phần lời trong việc thể hiện thông tin cơ bản ở phần này?
Phương pháp giải:
Quan sát hình minh họa để nhận xét
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Hình minh họa trong mục A đã giúp cho người đọc hình dung một cách cụ thể hơn, giúp phần lời được thể hiện rõ ràng hơn.
Hình ảnh minh họa đã giúp học sinh hiểu rõ phân vùng là gì, cách làm như thế nào.
Hình minh họa trong mục A (Phương pháp phân vùng) trong văn bản đã hỗ trợ cho người đọc hình dung cụ thể, giúp phần nội dung phần thông tin đọc được thể hiện rõ ràng hơn.
Tác dụng: giới thiệu phân vùng là gì, cách làm như thế nào.
Suy ngẫm và phản hồi 4
Câu 4 (trang 105, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Việc tách riêng mỗi “mẹo nhỏ” trong ghi chép thành một đoạn riêng và đánh dấu bằng gạch đầu dòng trong mục Mẹo nhỏ giúp ghi chép để khi đọc là hiểu ngay có tác dụng gì trong việc thể hiện thông tin chi tiết của văn bản?
Phương pháp giải:
Chú ý phần Mẹo nhỏ trong mục A để nêu tác dụng
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Việc tách riêng mỗi “mẹo nhỏ” trong ghi chép thành một đoạn riêng và đánh dấu bằng gạch đầu dòng trong mục Mẹo nhỏ giúp ghi chép để khi đọc là hiểu ngay có tác dụng cho thấy đây là thông tin chi tiết, cách làm này đảm bảo sự sắp xếp thông tin theo bậc giúp cho việc truyền tải thông tin mạch lạc, có thứ tự, lớp lang hơn.
Giúp thông tin được truyền tải mạch lạc, khoa học hơn.
Việc tách riêng mỗi "mẹo nhỏ" trong ghi chép thành một đoạn riêng và đánh dấu bằng gạch đầu dòng trong mục Mẹo nhỏ ghi chép để khi đọc là hiểu ngay có tác dụng làm cho các thông tin sáng rõ, dễ hiểu hơn để học sinh có thể tiếp thu, nắm bắt cách ghi chép hiệu quả nhất.
Tác dụng: thông tin trở nên khoa học, mạch lạc hơn
Suy ngẫm và phản hồi 5
Câu 5 (trang 105, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Theo em, các từ ngữ, câu văn được in đậm và được đánh dấu bằng các chữ số 1,2,3,4 ở một số dòng trong mục B (Học cách tìm nội dung chính) có tác dụng gì trong việc thể hiện thông tin cơ bản của văn bản?
Phương pháp giải:
Em chú ý các từ ngữ được in đậm và được đánh số để hiểu tác dụng của chúng
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Theo em, các từ ngữ, câu văn được in đậm và được đánh dấu bằng các chữ số 1,2,3,4 ở một số dòng trong mục B có tác dụng nêu những nội dung chính trong việc thể hiện thông tin cơ bản của văn bản.
Tác dụng: Chỉ ra thông tin chính của đoạn văn bản
Theo em, các từ ngữ, câu văn được in đậm và được đánh dấu bằng các chữ số 1,2,3,4 ở một số dòng trong mục B (Học cách tìm nội dung chính) có tác dụng chỉ ra nội dung chính trong việc thể hiện thông tin cơ bản của văn bản.
Tác dụng: chỉ ra thông tin chính của đoạn văn bản
Suy ngẫm và phản hồi 6
Câu 6 (trang 105, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Văn bản đã mang lại những điều gì có ích cho việc ghi chép trong học tập của em?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản và rút ra kết luận của bản thân
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Văn bản đã mang lại nhiều điều có ích cho việc ghi chép trong học tập của em như:
- Cách lập ra quy tắc ghi chép
- Cách tìm nội dung chính
- Cách phân tích và đối chiếu
=> Đây đều là những điều cần thiết cho việc ghi chép giúp em ghi chép khoa học và dễ hiểu hơn.
Văn bản đã cung cấp phương pháp ghi chép cho học sinh, cách tìm nội dung chính và phân tích, đối chiếu trọng tâm của bài học.
Văn bản đã giúp em tiếp thu thêm được cách lập ra quy tắc ghi chép, cách tìm nội dung chính và cách phân tích, đối chiếu để em ghi chép khoa học và học bài dễ hiểu, dễ nhớ nhất.
Văn bản đã cung cấp phương pháp ghi chép cho học sinh.