Soạn bài Chích bông ơi!

+ Truyện kể về việc cậu bé Ò Khìn nhờ pa Dế Vần giải thoát một chú chim chích bông mắc kẹt khiến pa nhớ lại kỉ niệm xưa vô tình bắt chú chim chích bông con xa mẹ phải chết.

Thời gian và địa điểm xảy ra câu chuyện khi Dế Vần 8 tuổi theo pa nên nương.

+ Truyện có những nhân vật: Ò Khìn – con trai Dế Vần, Dế Vần, pa Dế Vần chú chim chích bông. Nhân vật chính là Dế Vần: từ là một cậu ham chơi, ích kỉ thích giữ mọi thứ cho riêng mình nhưng đến khi nhận ra bài học thì liền ân hận, ăn năn bởi lỗi lầm của mình.

+ Truyện kể theo ngôi kể thứ ba và tác dụng của ngôi kể ấy là mang đến cái nhìn khách quan, bao quát toàn bộ câu chuyện.

+ Truyện nêu lên vấn đề tấm lòng nhân hậu, yêu thương động vật. Vấn đề ấy có liên quan đến cuộc sống hiện nay khi mà mọi người đang ngày càng tàn phá môi trường, hủy hoại cả nhân loại. Từ đó, cá nhân em rút ra bài học, cách ứng xử thân thiện với môi trường xung quanh vì bảo vệ nó là bảo vệ cuộc sống của nhân loại.

Truyện kể về cậu bé O Khìn nhờ bố bắt con chim chích bông bị mắc ở bụi gai. Điều đó làm người cha nhớ lại câu chuyện khi mình còn nhỏ.

Thời điểm xảy ra: Dế Vần lúc đã trưởng thành, Dế Vần khi còn nhỏ.

Truyện có nhân vật: Ò Khìn, Dế Vần, pa của Dế Vần.

Nhân vật chính: Dế Vần

Dế Vần là cậu bé hiền lành, yêu thương động vật.

Truyện kể theo ngôi thứ ba. Cách kể này giúp người kể có thể kể chuyện một cách linh hoạt, tự do những gì diễn ra với nhân vật.

Truyện kể đặt ra bài học về việc bảo vệ động vật. Vấn đề này có liên quan đến cuộc sống hiện nay, khi mà số lượng các loài động vật đang dần suy giảm.

-  Truyện kể về một lần cậu bé nhờ bố bắt một chú chim chích bông mắc kẹt khiến Dế Vần - người bố nhớ lại kỉ niệm xưa vô tình bắt chú chim chích bông con xa mẹ phải chết để người con rút ra bài học cho mình.

- Thời điểm xảy ra; khi Dế Vần 8 tuổi theo pa lên nương

- Truyện có nhân vật: con trai của Dế Vần, Dế Vần, pa của Dế Vần

- Nhân vật chính: Dế Vần

- Dế Vần là cậu bé hiền lành, luôn ân hận về những điều mình đã làm sai.

- Kể theo ngôi thứ ba, người kể tự giấu mình đi và gọi tên các nhân vật theo tên của chúng => người kể có thể kể chuyện một cách linh hoạt, tự do những gì diễn ra với nhân vật.

- Câu chuyện muốn nhắn gửi ta rằng cần có lòng nhân hậu, luôn giúp đỡ người khác, bảo vệ động vật.

+ Nhà văn Cao Duy Sơn tên thật là Nguyễn Cao Sơn, sinh ngày 28 – 4 – 1956 tại Thị trấn Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng.

+ Mỗi tác phẩm của Cao Duy Sơn chính là một sự tìm tòi, khám phá, phát hiện mới, độc đáo về đời sống và con người tại quê hương.

+ Giải thưởng:

• Giải A Văn học Dân tộc Thiểu số của Hội Nhà văn Việt Nam 1993, với tác phẩm Người lang thang
• Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2008 cho tập truyện ngắn Ngôi nhà xưa bên suối
• Giải thưởng Văn học ASEAN năm 2009

+ Tác phẩm tiêu biểu:

• Tiểu thuyết: Người lang thang, Cực lạc, Hoa mận đỏ, Đàn trời, Chòm ba nhà
• Truyện ngắn: Những chuyện ở lũng Cô Sầu, Những đám mây hình người, Hoa bay cuối trời, Ngôi nhà xưa bên suối

Tác giả Cao Duy Sơn: Tên thật là Nguyễn Cao Sơn. Sinh ngày 28 tháng 4 năm 1956 tại Thị trấn Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Ông là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam

* Tác giả Cao Duy Sơn:

- Nhà văn Cao Duy Sơn tên thật là Nguyễn Cao Sơn.

- Sinh ngày 28/4/1956 tại Thị trấn Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng.

- Ông là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Hiện ông là Phó Chủ tịch Hội Văn học – Nghệ thuật các dân tộc Thiểu số Việt Nam, Tổng biên tập Tạp chí Văn hóa các dân tộc.

- Một số tác phẩm:

+ Tiểu thuyết: Người lang thang, Cực lạc, Hoa mận đỏ…

+ Truyện ngắn: Những chuyện ở lũng Cô Sầu, Những đám mây hình người, Hoa bay cuối trời…

Nội dung bức tranh liên quan đến sự việc Ò Khìn nhìn thấy chú chim chích bông bé xíu đang giãy giụa trong bụi gai.

Cậu bé O Khìn phát hiện một chú chích bông bị mắc trong bụi gai.

Nội dung tranh thể hiện sự kiện cậu bé Ò Khìn vô tình nhìn thấy một chú chim mắc kẹt trong bụi gai.

- Chuyện đang xảy ra (hiện tại): Ò Khìn phát hiện ra một chú chim chích bông đang bị mắc kẹt.

- Chuyện đã xảy ra (quá khứ): Dế Vần đã từng phát hiện và giữ chú chim chích bông đến khi nó chết đi.

- Trong hiện tại là câu chuyện xoay quanh con trai Dế Vằn phát hiện ra chú chim nhỏ.

- Trong quá khứ là câu chuyện kí ức của Dế Văn lúc nhỏ và chú chim chích bông.

- Chuyện xảy ra ở hiện tại: của con trai Dế Vần.

- Chuyện xảy ra ở quá khứ: của Dế Vần.

“Chú bé” ở phần 2 là Dế Vần hồi tám tuổi.

“Chú bé” ở phần 2 là Dế Vần - pa của O Khìn khi còn nhỏ.

Dế Vần

“Pa” ở đây là cha của Dế Vần, ông nội của Ò Khìn còn “pa” ở đầu truyện là Dế Vần, cha của Ò Khìn.

Không cùng một người: “pa” ở đây là bố của Dế Vần (ông nội của O Khìn); “pa” ở đầu truyện là Dế Vần.

- “Pa” ở phần đầu là Dế Vần bố của Ò Khìn

- “Pa” ở phần sau là bố của Dế Vần (ông của Ò Khìn)

Theo em, người cha định nói với con rằng mẹ của chú chim chích bông ấy đang đi tìm con của mình, con hãy thả chú chim đó đi để nó quay trở về bên mẹ mình.

Người cha định nói với con rằng con chim còn non yếu, cần có sự chăm sóc của mẹ. Con không nên đem nó khỏi tổ.

Người cha định nói: “Con hãy đem trả nó về tổ đi, nó còn nhỏ quá, tối về mẹ nó không thấy nó sẽ rất buồn và lo lắng”.

Phần 3 kể chuyện hiện tại.

Phần 3 kể chuyện hiện tại, O Khìn nhớ Dế Vần cứu con chim chích bông đang mắc ở bụi gai.

Kể chuyện hiện tại.

Nội dung tranh minh họa có thể hiện được phần kết thúc của truyện khi Ò Khìn cùng pa Dế Vần thả tự do cho chú chim chích bông bị mắc kẹt ấy.

Nội dung tranh minh họa đã thể hiện được nội dung ở phần kết thúc

Nội dung tranh minh họa có thể hiện được kết thúc của truyện khi kết thúc hai cha con thả chú chim bay đi về với chim mẹ của nó.

Chú chim tung cánh bay vút lên bầu trời. Phía dưới, hai cha con ngước nhìn theo đầy hạnh phúc và vui vẻ. Không may thay, vì bị kẹt quá lâu, chích bông non nớt đã kiệt sức và rơi xuống. Hai người lập tức đi tìm chú chim đã chết và chôn chú. Một khoảng lặng sau đó khi hoàng hôn buông xuống, trong lòng Dế Vần nhiều bâng khuâng.

Dế Vần thầm nói một lời cảm ơn với người cha đã mất của mình.

Theo một hướng khác, bố con Dế Vần không thả con chim đi mà nhốt lại làm thú nuôi, chắc chắn hai mẹ con chim chích bông sẽ rất buồn và không bao giờ được tự do trên bầu trời nữa.

- Truyện kể về việc cậu bé Ò Khìn nhờ pa Dế Vần giải thoát một chú chim chích bông mắc kẹt khiến pa nhớ lại kỉ niệm xưa vô tình bắt chú chim chích bông con xa mẹ phải chết.

- Nhân vật chính là Dế Vần: từ là một cậu ham chơi, ích kỉ thích giữ mọi thứ cho riêng mình nhưng đến khi nhận ra bài học thì liền ân hận, ăn năn bởi lỗi lầm của mình.

- Truyện viết về nhân vật Dế Vần. Truyện kể về cậu bé O Khìn nhờ bố bắt con chim chích bông bị mắc ở bụi gai. Điều đó làm người cha nhớ lại câu chuyện khi mình còn nhỏ.

- Dế Vần là một người hiền lành, tốt bụng và luôn ân hận về sai lầm của mình.

- Truyện viết về Dế Vần sau khi con trai Ò Khìn nhờ giải thoát cho chú chim chích bông đã nhớ về kí ức tuổi thơ vô tình bắt chú chim chích bông con xa mẹ phải chết.

- Dế Vần hồi nhỏ là cậu bé ham chơi, vô tâm, ích kỷ và đã ân hận và nhận ra lỗi lầm của mình đã khiến một chú chim bị chết.

Điểm giống nhau giữa hai câu chuyện trong văn bản này:

- Ò Khìn, Dế Vần đều là cậu bé tám tuổi tinh nghịch và muốn nuôi giữ khi bắt gặp một chú chim chích bông.

- Đều có nhân vật người cha xuất hiện.

→ Từ đó em hiểu cách viết “truyện trong truyện” ở đây là lồng ghép một câu chuyện nhỏ có liên quan tới câu chuyện chính.

Cả O Khìn và Dế Vần khi còn nhỏ đều rất tinh nghịch, muốn bắt chim chích bông để nuôi.

Cách viết “truyện trong truyện” là lòng ghép một câu chuyện phụ (liên quan hoặc không liên quan về nội dung) trong một câu chuyện chính.

- Điểm giống nhau:

+ Lứa tuổi của Ò Khìn hiện tại và Dế Vần trong quá khứ, xoay quanh sự kiện bắt gặp một chú chim chích bông.

+ Đều có sự xuất hiện của người cha.

=> Truyện trong truyện là hình thức viết truyện lồng ghép một câu chuyện nhỏ (ở một thời điểm khác, không gian khác,…) có liên quan tới mạch truyện chính, từ đó làm sáng rõ hơn ý nghĩa nội dung truyện.

Ở đầu truyện, Ò Khìn muốn pa bắt con chích bông để chơi nhưng đến cuối truyện lại thả để chim bay vút lên trời với lời thì thầm: “Bay đi, bay về với mẹ mày đi…” vì Ò Khìn đã rút ra được bài học từ sai lầm của pa Dế Vần trong quá khứ. Nếu cậu đòi bắt giữ chích bông non thì mẹ của cậu ấy sẽ mất đi một người con như câu chuyện của pa Dế Vần vậy.

Sau khi nghe câu chuyện mà “pa” của mình kể, Ò Khìn đã hiểu ra hành động bắt chim để chơi là không đúng. Bản thân Ò Khìn cũng là một cậu bé hiểu chuyện, có tấm lòng nhân hậu và yêu thương loài vật.

Vì Ò Khìn rất yêu thích con chim chích bông nhưng đến cuối cùng đã hiểu ra rằng chim chích bông cần về với chim mẹ và được bay lượn trên bầu trời, Ò Khìn đã rút ra được từ bài học của pa Dế Vần.

Truyện muốn nhắn gửi người đọc vấn đề tấm lòng nhân hậu, yêu thương động vật. Đối với em, cách đối xử yêu thương động vật gây ấn tượng nhất vì trong cuộc sống hiện nay khi mà mọi người đang ngày càng tàn phá môi trường, hủy hoại cả nhân loại. Và nếu chúng ta không biết cách ứng xử thân thiện với môi trường xung quanh thì cuộc sống của nhân loại đang dần bị phá hủy.

Truyện gửi gắm bài học về tấm lòng yêu thương, quý trọng loài vật. Phần kết thúc của truyện: O Khìn và pa cùng nhìn theo chú chim chích bông đang tung cánh vút lên bầu trời đã để lại ấn tượng sâu sắc. Đây là một cái kết đẹp chứa đựng bài học ý nghĩa.

Câu chuyện gửi gắm thông điệp về lòng nhân hậu, yêu thương động vật và biết cư xử đúng đắn với từng giống loài để con người góp phần bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên thay vì tiếp tay cho quá trình hủy hoại môi trường, sinh vật bằng những việc làm tưởng như vô tri vô giác để thỏa mãn mưu cầu cá nhân.