Soạn bài Chiều sâu của truyện "Lão Hạc"
Video hướng dẫn giải
Nội dung chính
| Văn bản làm nổi bật tinh thần của nhân vật và giá trị nhân đạo cao cả của tác phẩm Lão Hạc |
Chuẩn bị
(trang 86, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Đọc trước văn bản Chiều sâu của truyện “Lão Hạc”, tìm hiểu thêm những bài viết về tác phẩm Lão Hạc.
Phương pháp giải:
Đọc trước văn bản và tìm hiểu thêm những bài viết về tác phẩm.
Lời giải chi tiết:
Bài viết Lão Hạc - Truyện ngắn của nhà văn Nam Cao,...
Đọc hiểu 1
Câu 1 (trang 87, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Việc đặt ra những câu hỏi ở đây nhằm mục đích gì?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn văn bản
Lời giải chi tiết:
Dẫn dắt vấn đề muốn làm rõ trong bài viết.
Đọc hiểu 2
Câu 2 (trang 87, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Việc tác giả điểm lại các cuộc trò chuyện trong tác phẩm Lão Hạc nhằm làm sáng tỏ cho vấn đề nào nêu ở phần (1)?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn văn bản
Lời giải chi tiết:
Vấn đề mà tác giả nghiệm ra ở tác phẩm "Một, ông đã đưa hoạt động... hệ lụy của chúng"
Đọc hiểu 3
Câu 3 (trang 87, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Điều mà người viết phát hiện ra phía sau “cách thức trò chuyện” là những gì?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn văn bản
Lời giải chi tiết:
Các nhân vật cứ dần dần lộ ra mỗi lúc một rõ nét những suy tư nội tâm của mình.
Đọc hiểu 4
Câu 4 (trang 88, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Từ những “điểm nhìn tự sự”, người viết khẳng định điều gì?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn văn bản
Lời giải chi tiết:
Khẳng định cái nhìn từ tấm lòng tác giả là mạch chủ đạo, chi phối và liên kết các điểm nhìn khác.
Đọc hiểu 5
Câu 5 (trang 88, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Luận điểm được trình bày ở phần (3) là gì?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần (3)
Lời giải chi tiết:
Từ việc miêu tả hoạt động giao tiếp của các nhân vật, tác giả đã gián tiếp đưa ra một tình thế lựa chọn của lão Hạc mà các dấu hiệu của nó đã được chuẩn bị ngay từ đầu.
Đọc hiểu 6
Câu 6 (trang 89, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Có thể xem phần (4) là kết bài không? Vì sao?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần (4)
Lời giải chi tiết:
Có vì nó đã tổng hợp lại nội dung bài viết.
CH cuối bài 1
Câu 1 (trang 89, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Dựa vào nhan đề và bố cục của văn bản, hãy chỉ ra luận đề và những luận điểm được triển khai trong văn bản.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ nhan đề, xác định bố cục
Lời giải chi tiết:
|
Luận đề |
Giá trị sâu sắc về tư tưởng và nghệ thuật tiềm ẩn trong tác phẩm Lão Hạc |
|
Luận điểm |
- Nhà văn đã đưa hoạt động giao tiếp trở thành đối tượng nhận thức và mô tả trực tiếp tính cách nhân vật - Thông qua nội dung các cuộc trò chuyện ấy, tác giả đã gián tiếp thể hiện một tình thế lựa chọn của lão Hạc. |
CH cuối bài 2
Câu 2 (trang 89, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Đọc kĩ phần (2) của văn bản và trả lời các câu hỏi sau (có thể dùng lời văn, bảng biểu hay sơ đồ tư duy):
a. Luận điểm của phần này có mối quan hệ như thế nào với luận đề?
b. Xác định lí lẽ và bằng chứng được sử dụng để làm sáng tỏ luận điểm
c. Nhận xét về cách trích dẫn và phân tích bằng chứng của người viết
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần (2)
Lời giải chi tiết:
a. Mối quan hệ gắn bó mật thiết.
b.
|
Lí lẽ |
Bằng chứng |
|
Cách thức trò chuyện đã ẩn tàng nhiều ý nghĩa sâu xa hơn là bản thân những lời trò chuyện. |
Nêu ra số lần ông giáo và lão Hạc trò chuyện. Ông giáo là người kể chuyện. |
|
Giấu đến tận cùng số phận nhân vật, thỉnh thoảng hé mở vài cảnh huống gây sự hiểu lầm, rồi cuối cùng giải tỏa sự hiểu lầm ấy là một thành công đặc sắc của nghệ thuật tự sự Nam Cao ở truyện này. |
Phân tích cuộc trò chuyện giữa các nhân vật |
|
Cái nhìn từ tấm lòng tác giả là mạch chủ đạo, chi phối và liên kết các điểm nhìn khác. |
Phân tích sự thay đổi mạch kể chuyện. |
c. Cách trích dẫn và phân tích bằng chứng của người viết rất thuyết phục, xác thực và được trình bày theo một trình tự hợp lí.
CH cuối bài 3
Câu 3 (trang 89, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Luận điểm được trình bày trong phần (3) góp phần làm sáng tỏ luận đề như thế nào? Nhận xét về cách lập luận được sử dụng trong phần này.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần (3)
Lời giải chi tiết:
- Góp phần đi sâu phân tích hoạt động giao tiếp của các nhân vật, về tình thế lựa chọn của lão Hạc trong truyện
- Cách lập luận giúp làm rõ hơn giá trị tư tưởng trong tác phẩm.
CH cuối bài 4
Câu 4 (trang 89, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Phần (4) khái quát điều gì? Vấn đề nghị luận được khẳng định như thế nào?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần (4)
Lời giải chi tiết:
- Khái quát lại nội dung toàn bài.
- Khẳng định: truyện Nam Cao không phải là loại truyện giản đơn trong cấu tứ, dựng truyện và triển khai mạch truyện.
CH cuối bài 5
Câu 5 (trang 89, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Văn nghị luận nghiêng về lí lẽ, bằng chứng nhưng cũng giàu tính biểu cảm. Hãy dẫn ra một đoạn văn trong văn bản thể hiện rõ tình cảm trân trọng, mến phục của người viết đối với tài năng nghệ thuật của Nam Cao.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Đoạn văn: “Nói chung, truyện của Nam Cao không phải là loại truyện giản đơn trong cấu tử, dựng truyện và triển khai mạch truyện; thậm chí không phải là dễ hiểu ngay được các tầng nghĩa nổi chìm trong đó (mặc dù chúng khoác một vẻ ngoài hết sức giản dị, thậm chí trần trụi – có lẽ nhờ đội quân ngôn ngữ lấm láp, quẫy đạp của ông). Thế nhưng truyện Lão Hạc thật tự nhiên, dung dị, hấp dẫn và mênh mông buồn. Tài nghệ và tấm lòng của nhà văn Nam Cao một lần nữa, ở đây, lại được kí thác hết mình.”
CH cuối bài 6
Câu 6 (trang 89, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Văn bản này giúp em hiểu sâu sắc hơn điều gì về truyện ngắn Lão Hạc?
Phương pháp giải:
Trả lời theo ý hiểu
Lời giải chi tiết:
Về nội dung, nghệ thuật và thông điệp đồng thời thấy được tinh thần nhân vật, nhân đạo cao cả của tác phẩm Lão Hạc.