Soạn bài Chiều xuân
Video hướng dẫn giải
Nội dung chính
| Bài thơ "Chiều xuân" là một bài thơ hay, có giá trị tư tưởng và nghệ thuật sâu sắc. Bài thơ đã thể hiện thành công vẻ đẹp của thiên nhiên và tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống của tác giả. Bài thơ là một tiếng nói đồng cảm với những người yêu thiên nhiên, và là một lời ca ngợi vẻ đẹp của cuộc sống. |
Đọc hiểu 1
Trả lời Câu hỏi 1 Đọc hiểu trang 43 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Bài thơ có sự kết hợp của những phương thức biểu đạt nào?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, xác định phương thức biểu đạt trong bài thơ.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Bài thơ có sự kết hợp của những phương thức biểu đạt: tự sự - miêu tả - biểu cảm.
Phương thức biểu đạt: tự sự - miêu tả - biểu cảm.
Tự sự - miêu tả - biểu cảm.
Đọc hiểu 2
Trả lời Câu hỏi 2 Đọc hiểu trang 43 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Nhân vật trữ tình xuất hiện trực tiếp hay gián tiếp?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, xác định nhân vật trữ tình xuất hiện như thế nào.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Nhân vật trữ tình xuất hiện gián tiếp.
Gián tiếp.
Xuất hiện gián tiếp.
Đọc hiểu 3
Trả lời Câu hỏi 3 Đọc hiểu trang 44 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Những biện pháp tu từ nào được sử dụng trong bài thơ?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, kết hợp kiến thức về BPTT và đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
-Biện pháp tu từ ẩn dụ: “đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi”.
-Biện pháp nhân hóa: “quán tranh đứng im lìm trong vắng lặng”.
- Ẩn dụ: “đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi”.
- Nhân hóa: “quán tranh đứng im lìm trong vắng lặng”.
- “đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi”.: ẩn dụ
- “quán tranh đứng im lìm trong vắng lặng”: nhân hoá
CH cuối bài 1
Trả lời Câu hỏi 1 CH cuối bài trang 44 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Cảm hứng chủ đạo của tác giả thể hiện trong bài thơ là gì? Bài thơ triển khai mạch cảm xúc theo trình tự nào?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Cảm hứng chủ đạo trong bài thơ: ca ngợi vẻ đẹp của mùa xuân xứ Bắc qua đó bày tỏ tình yêu làng quê, đất nước tha thiết.
- Bài thơ triển khai mạch cảm xúc theo trình tự: từ cảnh xuân yên bình đến cảnh nông thôn bình dị.
- Cảm hứng chủ đạo: ca ngợi vẻ đẹp của mùa xuân xứ Bắc qua đó bày tỏ tình yêu làng quê, đất nước.
- Trình tự mạch cảm xúc: từ cảnh xuân yên bình đến cảnh nông thôn bình dị.
- Cảm hứng chủ đạo: Ca ngợi vẻ đẹp của quê hương, đất nước
- Mạch cảm xúc: từ cảnh xuân yên bình đến cảnh nông thôn bình dị.
CH cuối bài 2
Trả lời Câu hỏi 2 CH cuối bài trang 44 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Chỉ ra bố cục của bài thơ Chiều xuân. Nêu nội dung chính của mỗi phần.
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, xác định bố cục của bài thơ, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Bố cục: 3 phần
+ Khổ 1: Bức tranh chiều xuân trên bến vắng
+ Khổ 2: Bức tranh chiều xuân trên đường đê
+ Khổ 3: Bức tranh chiều xuân trên cánh đồng
|
Bố cục |
Nội dung |
|
Khổ 1 |
Bức tranh chiều xuân trên bến vắng |
|
Khổ 2 |
Bức tranh chiều xuân trên đường đê |
|
Khổ 3 |
Bức tranh chiều xuân trên cánh đồng |
Bố cục: 3 phần
- Phần 1 (khổ 1): cảnh ngày xuân trên bến vắng
- Phần 2 ( khổ 2): ngày xuân trên con đường đê
- Phần 3 (khổ 3): Cảnh xuân trong ruộng lúa
CH cuối bài 3
Trả lời Câu hỏi 3 CH cuối bài trang 44 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Bức tranh cảnh chiều xuân được khắc hoạ trong bài thơ có đặc điểm gì? Em thích nhất hình ảnh hoặc chi tiết nào trong bức tranh đó? Vì sao?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Bức tranh chiều xuân được khắc họa trong bài thơ có con đò biếng lười, dòng sông trôi, quán tranh im lìm, hoa xoan tím rụng, cỏ non xanh biếc, đàn sáo mổ vu vơ, bướm bay rập rờn, trâu bò thong thả ăn, cánh đồng lúa xanh, lũ cò con chốc chốc bay, cô gái yếm thắm.
- Hình ảnh em tích nhất là “Ngoài đường đê cỏ non tràn biếc cỏ” vì cảnh chiều xuân được mở rộng hơn sau những ngày băng giá, xuân về cỏ non trở nên tốt tươi hơn “cỏ non tràn biếc cỏ”, điệp từ “cỏ” được lặp lại 2 lần đã khắc họa được cảnh vật thân quen ở nông thôn, cỏ non xanh mơn mởn, sức sống bừng lên mạnh mẽ qua cụm từ “tràn biếc cỏ”.
- Bức tranh “chiều xuân” qua ngòi bút của thi sĩ Anh Thơ hiện lên với vẻ bình dị, mộc mạc nhưng vẫn tràn đầy sức sống.
- Một số chi tiết, hình ảnh tiêu biểu:
+ Hình ảnh thiên nhiên được miêu tả với trạng thái nhẹ nhàng, khoan thai: mưa đổ bụi êm êm, đàn sáo vu vơ, cánh bướm rập rờn, trâu bò thong thả.
+ Không khí tĩnh lặng, bâng khuâng: quán đứng im lìm, đồng lúa ướt lặng, trâu bò thong thả cúi ăn mưa…
+ Màu sắc tươi tắn, giàu sức sống: màu tím hoa xoan, màu đen của đàn sáo, màu rực rỡ của cánh bướm, màu xanh rờn của đồng lúa, màu thắm đỏ của chiếc yếm.
- Bức tranh chiều xuân được khắc họa: con đò biếng lười, dòng sông trôi, quán tranh im lìm, hoa xoan tím rụng, cỏ non xanh biếc, đàn sáo mổ vu vơ…
- Hình ảnh em tích nhất: “cỏ non tràn biếc cỏ”, điệp từ “cỏ” được lặp lại 2 lần đã khắc họa sự sinh sôi nảy nở của vạn vật, cây cối.
CH cuối bài 4
Trả lời Câu hỏi 4 CH cuối bài trang 44 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Phân tích tác dụng của những biện pháp tu từ được sử dụng trong bài thơ Chiều xuân.
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Nhân hóa: “đò lười biếng nằm mặc nước sông trôi”, “quán tranh đứng im lìm”
=> Tạo cách diễn đạt sôi động, phác họa nên khung cảnh yên bình, vắng lặng của làng quê Bắc Bộ.
- Liệt kê:
+ Mưa bụi, con đò, nước sông trôi, quán tranh vắng, hoa xoan tím,...
=> Là những hình ảnh đặc trưng cho làng quê Bắc Bộ, bức tranh đẹp nhưng đượm buồn.
+ Cỏ non tràn biếc cỏ, đàn sáo, cánh bướm, trâu bò + sà xuống mổ vu vơ, rập rờn, thong thả
=> Bức tranh đổi từ gam màu buồn sang màu sôi động, từ tĩnh sang động, làm vơi nỗi cô đơn của bến vắng.
+ cúi, cuốc, cào, chốc chốc vụt qua
=> Diễn tả nhịp sống khoan thai nơi đồng quê
|
Biện pháp tu từ |
Tác dụng |
|
Nhân hóa: “đò lười biếng nằm mặc nước sông trôi”, “quán tranh đứng im lìm” |
Tạo cách diễn đạt sôi động, phác họa nên khung cảnh yên bình, vắng lặng của làng quê Bắc Bộ. |
|
Liệt kê: + Mưa bụi, con đò, nước sông trôi, quán tranh vắng, hoa xoan tím + Cỏ non tràn biếc cỏ, đàn sáo, cánh bướm, trâu bò + sà xuống mổ vu vơ, rập rờn, thong thả + cúi, cuốc, cào, chốc chốc vụt qua |
Là những hình ảnh đặc trưng cho làng quê Bắc Bộ, bức tranh đẹp nhưng đượm buồn. Bức tranh đổi từ gam màu buồn sang màu sôi động, từ tĩnh sang động, làm vơi nỗi cô đơn của bến vắng. Diễn tả nhịp sống khoan thai nơi đồng quê |
- Nhân hóa: “đò lười biếng nằm mặc nước sông trôi”, “quán tranh đứng im lìm”.
=> Tạo cách diễn đạt sôi động, phác họa nên khung cảnh yên bình, vắng lặng của làng quê Bắc Bộ.
- Liệt kê:
+ Mưa bụi, con đò, nước sông trôi, quán tranh vắng, hoa xoan tím,...
=> Là những hình ảnh đặc trưng cho làng quê Bắc Bộ, bức tranh đẹp nhưng đượm buồn.
- …
CH cuối bài 5
Trả lời Câu hỏi 5 CH cuối bài trang 44 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Chỉ ra màu sắc hội họa trong ngôn ngữ của bài thơ. Hãy vẽ hoặc viết một đoạn văn miêu tả lại bức tranh chiều xuân theo sự hình dung, tưởng tượng của em.
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Màu sắc hội họa trong ngôn ngữ của bài thơ được thể hiện như: hoa tím, cỏ non tràn biếc cỏ, đàn sáo đen, đồng lúa xanh, cô nàng yếm thắm.
- Bức tranh chiều xuân mở ra trên bến vắng với khung cảnh yên lặng và thanh bình. Quán tranh đứng lặng yên bên cây hoa xoan tím. Bên cạnh đó vạn vật như đang có sự chuyển động: cỏ non tràn biếc cỏ, đàn sáo đen sà xuống hòa cùng vào mấy cánh bướm trôi trước gió. Trên cánh đồng, đàn trâu đang thung thăng gặm cỏ, lũ cò chốc chốc lại vụt ra, cô nàng yếm thắm cào cỏ hi vọng một mùa màng bội thu.
- Màu sắc hội họa: hoa tím, cỏ non tràn biếc cỏ, đàn sáo đen, đồng lúa xanh, cô nàng yếm thắm.
- Bức tranh chiều xuân:
- Màu sắc hội họa trong ngôn ngữ của bài thơ: hoa tím, cỏ non tràn biếc cỏ, đàn sáo đen, đồng lúa xanh, cô nàng yếm thắm.
- Buổi chiều xuân trên bến vắng hiện ra mờ ảo với khung cảnh êm đềm, tĩnh lặng. Quán tranh im lìm đứng cạnh chòm xoan hoa tím. Cỏ cây bên đường tràn đầy sức sống với từng đàn sáo bay lượn trong gió cùng những cánh bướm dập dờn. Cảnh vật của buổi chiều xuân càng đẹp đẽ hơn khi trên cánh đồng từng đàn trâu thong thả gặm cỏ, lũ cò chốc chốc lại vụt ra, cô nàng yếm thắm cào cỏ hi vọng một mùa màng bội thu.