Soạn bài Đánh nhau với cối xay gió

* Tác giả:

- Xéc- van- tét (1547- 1616) tên đầy đủ là Miguel de Cervantes Saavedra

- Quê quán: là nhà văn người Tây Ban Nha

- Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác:

+ Ông được sinh ra trong một gia đình quý tộc nhỏ và sa sút

+ Khi 22 tuổi, ông đến Ý, đúng vào thời kỳ Phục Hưng và làm người hầu cho một Hồng y giáo chủ- đây là một cơ hội để ông có thể đọc sách và học tập.

+ Ông bị bắt giam ở An- giê từ năm 1575 đến năm 1580 và sống nghèo túng

+ Tác phẩm tiêu biểu: Tiểu thuyết kiểu mẫu, Hành trình đến Parnassus nhưng thành công hơn cả là tiểu thuyết hiệp sĩ Đôn-ki-ho-te

* Tác phẩm:

- Văn bản trích từ chương 8, 9 của tiểu thuyết Đôn Ki-hô-tê

1. Tác giả

- Miguel de Cervantes Saavedra (1547 – 1616), sinh ra tại thị trấn gần thủ đô Mađrít (Tây Ban Nha) trong một gia đình quý tộc nhỏ, đã sa sút. Ông thân sinh ra Xec-van-tec làm nghề thầy thuốc, phải lang thang từ tỉnh này sang tỉnh khác để kiếm tiền nuôi sống bảy đứa con.

- Ông sáng tạo ra kiểu nhân vật lưỡng diện: vừa điên rồ, vừa sáng suốt, dùng tiếng cười và thủ pháp lạ hóa điêu luyện trong việc bóc trần những thói hư, tật xấu của con người và xã hội.

2. Tiểu thuyết Đôn Ki-hô-tê (Don Quixote).

Đôn Ki-hô-tê, Don Quixote, Don Kijote, Don Quijote hay Đông-Ki-Sốt (tiếng Tây Ban Nha: Don Quixote de la Mancha) là tiểu thuyết của nhà văn Tây Ban Nha Miguel de Cervantes Saavedra (1547-1616). Tác phẩm còn có tên đầy đủ là El Ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha (Đôn Kihôtê, nhà hiệp sĩ quý tộc tài ba xứMancha). Phần đầu tiên được xuất bản năm 1605 và phần thứ 2 xuất bản năm 1615. Đây là một trong những tiểu thuyết viết sớm nhất bằng ngôn ngữ châu Âu hiện đại và có thể cho rằng là tác phẩm gây ảnh hưởng và điển hình nhất trong danh sách các tác phẩm của văn học Tây Ban Nha. Đôn Kihôtê được coi là một trong số ít tác phẩm có nhiều người đọc nhất trong văn học phương Tây; một cuộc điều tra năm 2002 do Viện Nobel Na Uy tiến hành đã cho thấy đây là tiểu thuyết hay nhất trong mọi thời đại.

- Phát hiện có ba, bốn chục chiếc cối xay gió giữa đồng.

- Đôn Ki-hô-tê nhận định đó là những gã khổng lồ ghê gớm.

Họ phát hiện có ba, bốn chục chiếc cối xay gió giữa đồng. Đôn Ki-hô-tê nhận định đó là những gã khổng lồ ghê gớm.

- Hai thầy trò phát hiện ra có ba, bốn chục cái cối xay gió giữa đồng.

- Nhận định:

+ Đôn-ki-hô-tê: cho rằng những chiếc cối xay gió là những tên khổng lồ

+ Xan-chô Pan-xa: phủ nhận rằng không có tên khổng lồ nào, mà chỉ là những cái cối xay gió

- Đôn Ki-hô-tê xông vào đánh cối xay gió.

- Kết quả: Giáo gãy tan tành, người và ngựa lăn ra xa, ngựa: toạc nửa vai.

- Xông vào đánh cối xay gió. Trong trận giao chiến: lấy khiên che kín thân, cầm ngọn giáo, thúc ngựa phi thẳng tới chiếc cối xay gió gần nhất, đâm giáo vào cánh quạt.

- Kết quả: Giáo gẫy tan tành, người và ngựa lăn ra xa, ngựa: toạc nửa vai.

- Đôn Ki-hô-tê xông vào đánh cối xay gió, trong trận giao chiến: lấy khiên che kín thân, cầm ngọn giáo, thúc ngựa phi thẳng tới chiếc cối xay gió gần nhất, đâm giáo vào cánh quạt.

=> Khiến giáo gãy tan tành, người và ngựa lăn ra xa, ngựa: toạc nửa vai.

- Đôn Ki-hô-tê: dù bị thương thế nào cũng không được rên rỉ

- Xan-chô: chỉ cần đau một chút là rên rỉ

Đôn-ki-hô-tê: các hiệp sĩ giang hồ dù có bị thương thế nào cũng không được rên rỉ, dù xổ cả ruột gan ra ngoài.

Xan-chô Pan-xa: chỉ cần hơi đau một chút là rên rỉ ngay

- Phần 1: Thầy trò Đôn-ki-hô-tê trước trận chiến đấu

- Phần 2: Hiệp sĩ liều mình tấn công lũ khổng lồ

- Phần 3: Hai thầy trò tiếp tục lên đường

=> Cốt truyện đơn tuyến vì nó chỉ xoay quanh truyện nhân vật Đôn Ki-hô-tê

- Nội dung chính của mỗi phần:

+ Phần 1: Nhận định về những chiếc cối xay gió

+ Phần 2: Thái độ và hành động của mỗi người.

+ Phần 3: Quan niệm và cách xử sự của mỗi người khi bị đau đớn, chung quanh chuyện ăn; chuyện ngủ.

- Cốt truyện trong đoạn trích này là cốt truyện đơn tuyến vì nó chỉ xoay quanh truyện nhân vật Đôn Ki-hô-tê đánh nhau với cối xay gió.

- Nội dung chính của mỗi phần:

+ Phần 1. Từ đầu đền “ chứ không phải là bọn khổng lồ ”: nhận định của hai thầy trò về những chiếc cối xay gió.

+ Phần 2. Tiếp theo đến “ con Rô-xi-a-nết cũng bị toác nửa vai ”: hành động của mỗi người đối với những chiếc cối xay.

+ Phần 3. Còn lại: cuộc bàn tán sau chuyến phưu lưu.

- Cốt truyện đơn tuyến, vì chỉ có duy nhất câu chuyện được kể liên quan đến Đôn-ki-hô-tê đánh nhau với cối xay gió.

* Đôn Ki-hô-tê:

- Xuất thân: thuộc tầng lớp quý tộc nghèo

- Ngoại hình: gầy gò, cao lêu nghêu

- Phương tiện đi lại: một con ngựa gầy gò, ốm yếu

- Lý tưởng: trừ gian diệt ác, cứu giúp người vô tội (quét sạch cái giống xấu xa này khỏi mặt đất là phụng sự Chúa đấy).

- Hành động: Cho rằng những chiếc cối xay gió là những tên khổng lồ, quyết tâm đánh nhau với chúng để bảo vệ chính nghĩa.

=> Một con người quá ham mê tiểu thuyết hiệp sĩ mà có những lời nói, hành động phi thực tế.

* Xan-chô Pan-xa

- Xuất thân: một bác nông dân

- Ngoại hình: béo, lùn

- Phương tiện đi lại: một con lừa vừa béo, vừa thấp.

- Lí tưởng: Chấp nhận làm giám mã cho Đôn Ki-hô-tê chỉ vì muốn trở được cai trị một hòn đảo - giàu có và quyền lực.

=> Một con người tỉnh táo, coi trọng cuộc sống vật chất và hèn nhát, sợ đau đớn.

- Đôn Ki-hô-tê đánh nhau với cối xay gió vì dũng cảm, theo gương các hiệp sĩ giang hồ kiên quyết tiêu diệt cái ác, cái xấu dù chúng dùng pháp thuật xấu xa.

- Xan-chô nhận định đó chỉ là những chiếc cối xay gió còn Đôn Ki-hô-tê cho rằng đó là những gã khổng lồ.

- Đôn Ki-hô-tê đánh nhau với cối xay gió vì:

+ Kiên quyết tiêu diệt cái ác, cái xấu

+ Dũng cảm, chủ động tấn công địch, không sợ chênh lệch lực lượng

+ Quyết chiến thắng kẻ thù cho dù chúng dùng pháp thuật xấu xa.

+ Theo gương các hiệp sĩ giang hồ, dù có bị thương.

- Xan-chô xác định những thứ Đôn Ki-hô-tê nói đến là cối xay gió trong khi Đôn Ki-hô-tê cho rằng đó là những gã khổng lồ.

- Đôn Ki-hô-tê cho rằng những chiếc cối xay gió là những tên khổng lồ, quyết tâm đánh nhau với chúng để bảo vệ chính nghĩa.

- Xan-chô nhìn nhận về cối xay gió:

+ Ngạc nhiên khi thấy Đôn Ki-hô-tê nói về những gã khổng lồ (Những tên khổng lồ nào cơ?).

+ Tỉnh táo nói với Đôn Ki-hô-tê rằng không có tên khổng lồ nào mà chỉ là những chiếc cối xay gió.

Nhận xét: Hai tính cách trên tương phản nhau nhưng lại không mâu thuẫn mà bổ sung cho nhau. Chúng hạn chế được những mặt yếu, phát huy được những mặt mạnh, trở thành một khối thống nhất vững chắc trong mọi suy nghĩ, sinh hoạt và hành động.

- Qua đoạn trích Đánh nhau với cối xay gió, ta thấy cách xây dựng hai nhân vật Đôn Ki-hô-tê và Xan-chô: Tính cách của hai nhân vật trên tương phản nhau nhưng lại không mâu thuẫn với nhau.  

+ Thực tế cho thấy trong các cuộc phiêu lưu mạo hiểm, hiệp sĩ Đôn-ki-hô- tê luôn luôn có giám mã Xan-chô Pan-xa đi theo phục vụ. Hai người sống với nhau rất hòa thuận, gắn bó mặc dù hai người tính cách đều phiến diện, cực đoan không thể tồn tại mà không gặp khó khăn và thất bại. Hai người họ đi đôi với nhau, nương tựa vào nhau, chúng hạn chế được những mặt yếu, phát huy được những mặt mạnh, trở thành một khối thống nhất vững chắc trong mọi suy nghĩ, sinh hoạt và hành động.

 Đôn Ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa được nhà văn là cố tình xây dựng với sự tương phản hoàn toàn về mọi mặt. Đôn Ki-hô-tê gầy gò, cao lênh khênh lại cưỡi trên lưng con ngựa còm nên trông như càng cao thêm. Xan-chô Pan-xa đã béo lùn lại ngồi trên lưng lừa nên càng lùn tịt. Đôn Ki-hô-tê có khát vọng cao cả, Xan-chô Pan-xa chỉ có ước muốn tầm thường. Đôn Ki-hô-tê khao khát giúp ích cho đời, Xan-chô Pan-xa chỉ nghĩ đến quyền lợi cá nhân. Đôn Ki-hô-tê sống với ảo ảnh và lí tưởng, Xan-chô Pan-xa sống với rượu thịt và thực tế. Đôn Ki-hô-tê dũng cảm, Xan-chô Pan-xa hèn nhát… Đặt cạnh nhau, người này sẽ làm cho tính cách của người kia nổi bật.

=> Câu chuyện nhằm phê phán những tiểu thuyết hiệp sĩ phiêu lưu hão huyền trong xã hội đương thời; chế giễu tàn dư của lí tưởng hiệp sĩ phong kiến lỗi thời.

- Mắt tốt: có lí tưởng tốt đẹp là hành hiệp trượng nghĩa, cứu đời giúp người.

- Mặt không tốt: đầu óc bị mê muội, không tỉnh táo vì đọc quá nhiều tiểu thuyết hiệp sĩ, hành động điên rồ, phi thực tế

Theo em, nên dung hòa cả hai lối sống trên. Con người sống cần phải có lí tưởng, có ước mơ nhưng không nên quá đắm chìm trong mộng tưởng. Chúng ta không nên sống quá thực dụng, sẽ dễ bỏ qua những điều tốt đẹp trong cuộc sống.

Đoạn trích Đánh nhau với cối xay gió gợi cho người đọc hai lối sống: mơ mộng và thực dụng. Tuy nhiên, em không chọn một lối sống nào trong cả hai. Bởi lẽ:

- Lối sống thực dụng là lối sống coi nặng giá trị vật chất, chạy đua theo những nhu cầu trước mắt, đặt lợi ích của bản thân lên trên tất cả, gần với sự ích kỉ, trục lợi. Lối sống thực dụng là một căn bệnh nguy hiểm có thể làm băng hoại đạo đức con người.

- Cuộc sống xung quanh chúng ta, có rất nhiều người thường hay suy nghĩ mộng tưởng, xa rời thực tế về công việc, tình yêu, bạn bè,...Một người mơ mộng, sống không thực tế có khả năng cao phải đối diện với rất nhiều thất bại trong cuộc sống. Công việc có thể hiểu là trong làm ăn, chuyện tình cảm, chuyện bạn bè,... Đối trước công việc nào cũng mộng tưởng sinh ra chán nản, nhàm chán dẫn đến mọi việc đổ vỡ, thất bại. 

Theo em, không nên chọn lối sống mơ mộng hay thực dụng, chúng ta cần sống thực tế, nhưng đôi khi cũng cần có sự mơ mộng, lãng mạn.