Soạn bài Đẽo cày giữa đường
Video hướng dẫn giải
Nội dung chính
| Thông qua câu chuyện ông cha ta muốn khuyên nhủ mọi người hãy giữ vững quan điểm lập trường kiên định bền gan bền trí để đạt được mục tiêu của chính mình, không giao động và lắng nghe ý kiến người khác một cách chọn lọc, có cân nhắc, có suy nghĩ đúng đắn. |
Chuẩn bị
(trang 6, SGK Ngữ văn 7 tập 2)
Trước một sự việc, hiện tượng có nhiều ý kiến khác nhau, em sẽ suy nghĩ và hành động như thế nào?
Phương pháp giải:
Tự liên hệ bản thân.
Lời giải chi tiết:
Khi làm một việc, trước những góp ý khác nhau của nhiều người, em sẽ suy xét thật kỹ về những góp ý đó và chọn lọc những điểm hữu ích, phù hợp với mục tiêu đã đề ra để sửa chữa, nghe theo.
Khi làm một việc, trước những góp ý khác nhau của nhiều người, em sẽ hành động: suy nghĩ xem lời nói của người góp ý với hành động của mình xem lời nói ấy có phù hợp hay không, có thật sự hữu ích không, nếu hợp lí thì em sẽ cải sửa, còn không hợp lí thì sẽ tiếp tục hành động của mình.
Trước một sự việc, hiện tượng có nhiều ý kiến khác nhau cần suy nghĩ, xem xét để tìm ra ý kiến đúng đắn.
Đọc hiểu 1
Câu 1 (trang 6, SGK Ngữ văn 7 tập 2)
Người thợ mộc được góp ý những gì? Anh ta xử lý ra sao?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản SGK.
Lời giải chi tiết:
Người thợ mộc được góp ý:
- Phải đẽo cho cao, cho to.
- Phải đẽo nhỏ hơn, thấp hơn.
- Mau đẽo to gấp đôi, gấp ba.
Sau mỗi lời góp ý, anh ta lại hấp tấp làm theo mà không tự suy xét lại mục đích, kế hoạch bản thân đã đề ra lúc đầu.
- Người thợ mộc được góp ý:
+ Đẽo cho cao, to thì mới dễ cày
+ Đẽo nhỏ, thấp hơn mới dễ cày
+ Đẽo to gấp đôi gấp ba để cày voi
=> Lần nào được khuyên anh cũng làm theo lời khuyên mà không xem xét tình hình thực tế.
- Người thợ mộc được góp ý về cách đẽo cày: Phải đẽo cho cao, cho to thì mới dễ cày; Phải đẽo nhỏ hơn, thấp hơn mới dễ cày; Anh mau đẽo to gấp đôi, gấp ba như thế này…
- Cách xử lí: Làm theo những lời khuyên.
Đọc hiểu 2
Câu 2 (trang 7, SGK Ngữ văn 7 tập 2)
Người thợ mộc phải chịu hậu quả như thế nào?
Phương pháp giải:
Đọc phần kết của câu chuyện
Lời giải chi tiết:
Người thợ mộc phải chịu hậu quả là bao nhiêu gỗ của anh ta đẽo hỏng hết, cái thì bé quá, cái thì to quá, vốn liếng đi đời nhà ma.
Người thợ mộc phải chịu hậu quả: không bán được chiếc cày nào, vốn liếng đi đời nhà ma.
Không có ai đến mua cày, bao nhiêu gỗ của anh ta đẽo hỏng hết, vốn liếng đi đời nhà ma.
CH cuối bài 1
Câu 1 (trang 7, SGK Ngữ văn 7 tập 2)
Em hãy nêu bối cảnh của truyện Đẽo cày giữa đường.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản SGK.
Lời giải chi tiết:
Bối cảnh của truyện Đẽo cày giữa đường là một anh thợ mộc dốc hết vốn liếng mua gỗ để mở một cửa hàng đẽo cày ngay bên vệ đường.
Truyện kể về một anh chàng thợ mộc mua gỗ để làm nghề đẽo cày. Mọi người đều đến xem anh đẽo và góp ý. Trước sự góp ý của mọi người anh đều làm theo.
Bối cảnh của truyện Đẽo cày giữa đường: Anh thợ mộc dốc hết vốn mua gỗ để mở cửa hàng đẽo cày bán, của hàng của anh ở ngay lề đường nhiều người qua lại.
CH cuối bài 2
Câu 2 (trang 7, SGK Ngữ văn 7 tập 2)
Người thợ mộc hành động như thế nào sau mỗi lần được góp ý?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản SGK.
Lời giải chi tiết:
Sau mỗi lần được góp ý, người thợ mộc lại răm rắp làm theo mà không hề dừng lại suy xét đến mục tiêu, kế hoạch bản thân đã đề ra ban đầu.
Mỗi lần được góp ý anh đều làm theo lời người ta góp ý mà không xem xét, suy nghĩ.
Sau mỗi lần được góp ý, người thợ mộc đều hành động là làm theo lời góp ý đó mà không suy xét tình hình thực tế.
CH cuối bài 3
Câu 3 (trang 7, SGK Ngữ văn 7 tập 2)
Vì sao người thợ mộc lại phải chịu hậu quả: “Vốn liếng đi đời nhà ma."?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản SGK, chú ý phần 2 của văn bản
Lời giải chi tiết:
Người thợ mộc không sai khi biết lắng nghe ý kiến góp ý của mọi người. Nhưng do người thợ mộc không có lập trường, suy nghĩ không chín chắn, không biết kết hợp giữa ý kiến góp ý của mọi người với suy nghĩ của chính mình để cân nhắc, lựa chọn nên phải chịu hậu quả: “Vốn liếng đi đời nhà ma”.
Bởi vì anh không có chính kiến của bản thân, nghe theo lời người khác mà đẽo cày vừa to quá, vừa nhỏ quá nên không ai mua cả. Kết quả là không bán được mà lại còn đẽo hỏng hết nên chẳng thu được tiền.
Người thợ mộc lại phải chịu hậu quả: “Vốn liếng đi đời nhà ma” là vì nghe theo những lời góp ý của người đi dường mà không xem xét tình hình thực tế.
CH cuối bài 4
Câu 4 (trang 7, SGK Ngữ văn 7 tập 2)
Theo em, có thể rút ra những bài học nào từ câu chuyện này? Ý nghĩa chính của thành ngữ đẽo cày giữa đường là gì?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản SGK.
Lời giải chi tiết:
- Những bài học có thể rút ra từ truyện:
+ Câu chuyện muốn khuyên nhủ mọi người biết giữ lập trường, quan điểm vững vàng, kiên định và bền chí để đạt được mục tiêu của chính mình
+ Khi đứng trước một quyết định của bản thân, chúng ta không nên dao động trước ý kiến của người khác và phải biết lắng nghe một cách chọn lọc, có cân nhắc, suy nghĩ đúng đắn
- Ý nghĩa của thành ngữ Đẽo cày giữa đường: hàm ý chê những kẻ không có lập trường, chính kiến của bản thân, luôn thay đổi theo ý kiến người khác, cuối cùng chẳng đạt được kết quả gì.
- Bài học rút ra từ câu chuyện: không nên vội vàng tin vào lời khuyên của người khác mà cần phải có chính kiến của riêng mình.
- Thành ngữ Đẽo cày giữa đường chỉ sự ngu ngốc nghe lời người khác, không có chính kiến của bản thân và cuối cùng không thu được kết quẩ gì cả.
- Có thể rút ra những bài học từ câu chuyện trên là:
+ Phê phán người không có chính kiến của mình
+ Cần lắng nghe ý kiến và có chọn lọc xem ý kiến nào phù hợp với bản thân
+ Đừng tin vào những gì bạn nghe mà hãy tin vào những gì bạn trải nghiệm
- Ý nghĩa của thành ngữ đẽo cày giữa đường là: phê phán những người không có chính kiến của mình, tin người và không tập trung.
CH cuối bài 5
Câu 5 (trang 7, SGK Ngữ văn 7 tập 2)
Liên hệ với một sự việc trong cuộc sống có tình huống tương tự truyện Đẽo cày giữa đường và kể lại ngắn gọn sự việc đó.
Phương pháp giải:
Hồi tưởng và liên hệ với câu chuyện đã gặp phải, trải qua.
Lời giải chi tiết:
Hè vừa rồi tôi có trồng một cây sen đá. Cây đẹp lắm, được tôi đổi về qua sự kiện đổi giấy lấy cây. Hằng ngày, tôi đem cây ra tắm nắng và tưới nước đầy đủ, chẳng mấy mà sen đá trông mọng nước và tốt tươi. Thế rồi, một hôm bố tôi bảo nắng nóng thế sen đá không sống nổi đâu, con cứ để cây trong nhà được rồi. Nghe lời bố, tôi chuyển hẳn cây vào góc học tập, không đưa ra ngoài nắng nữa. Được một thời gian, cây có vẻ ủ rũ và đổi sắc, không còn tươi tốt như ban đầu. Chị gái thấy thế lại khuyên: “Cây nào mà chẳng cần nắng, em phải để cây ra ban công kia kìa, sao lại đem cất trong nhà?”. Lần này, tôi lại chuyển sen đá ra góc ban công nắng nhất, đón ánh mặt trời lâu nhất. Rất nhanh, chỉ sau hai ngày sen đá bỗng héo queo xơ xác. Nhớ lại những ngày đầu chăm bẵm đúng cách nên cây tốt tươi mơn mởn, tôi quyết định làm theo chính kiến của mình, sáng sáng đem cây ra tắm nắng, khi mặt trời lên cao lại đem vào, cấp dinh dưỡng đầy đủ cho cây. Thật may vì tôi đã không mất hết vốn liếng như anh thợ cày, cây sen đá bây giờ rất tốt tươi, luôn gắn bó với tôi như người bạn nhỏ thân thiết. Tôi rất nâng niu cây sen đá bé bỏng của mình!
Trong một giờ kiểm tra nọ, hai bạn ngồi cạnh nhau. Bạn thứ nhất vì học kém hơn bạn thứ hai nên đã hỏi bạn mình một vài câu trắc nghiệm để so đáp án. Mỗi lần so đáp án, bạn thứ hai đều bảo “Không, đáp án đó sai rồi, nó phải là…”. Cứ thế, bạn thứ nhất cứ sửa lại đáp án theo bạn thứ hai bảo và cuối cùng bạn đó bị điểm thấp bởi hơn nửa đáp án bạn đó hỏi đều không đúng.
Một sự việc tương tự truyện Đẽo cày giữa đường: nhà hàng xóm có xây ngôi nhà, định hướng để cổng phía Đông, đang xây dở dang, có người họ hàng xa đến chơi bảo không nên làm cổng hướng Đông, cổng sau nhà không tốt. Nhà chủ nghe theo bèn phá đi xây cổng ra trước nhà. Khi xây gần xong, ông thầy bói bảo cổng trước nhà đâm thẳng vào cửa, phạm gia củ làm ăn không lên. Gia chủ nghe theo lại phá cổng đi và xây về hướng Tây.