Soạn bài Hình ảnh hoa sen trong bài ca dao Trong đầm gì đẹp bằng sen SGK Ngữ Văn 7 tập 1 Chân trời sáng tạo - siêu ngắn

Nội dung chính

Văn bản khẳng định sự đạt đến độ hoàn mĩ hiếm có trong loại ca dao vịnh tả cảnh vật mang tính triết lí trong bài ca dao Trong đầm gì đẹp bằng sen

Chuẩn bị đọc 1

Câu 1 (trang 59, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Phương pháp giải:

Em có thể tham khảo sách báo, internet hoặc dựa vào hiểu biết của em

Lời giải chi tiết:

- Bài ca dao 1:

Hoa sen nở đẹp trong đầm

Mùi hương tinh khiết âm thầm tỏa bay

Yêu thương vun bón tháng ngày

Nay hoa hé nhụy lòng đầy nao nao

- Bài ca dao 2:

Xin cho sen sắc ngọt ngào

Ơn đời mưa nắng dạt dào tinh khôi

Tiếng cười luôn thắm trên môi

Dáng thanh tâm tịnh, đứng ngồi thoảng hương

- Bài ca dao 3:

Sen ơi giữ lấy tram đường

Gần bùn nhưng chẳng thấm vương mùi bùn

Nghĩa ân ghi nhớ bồi vun

Giàu sang không chuộng, khốn cùng chẳng khinh

Xem thêm cách soạn khác

Chuẩn bị đọc 2

Câu 2 (trang 59, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Phương pháp giải:

Em có thể vẽ tranh hoặc viết một đoạn văn

Lời giải chi tiết:

- Bức tranh:

- Viết đoạn văn:

Bằng ngôn từ trong sáng, giản dị nhất, bài ca dao làm nổi bật hình ảnh bông sen thơm ngát, đang nở trên đầm lầy. Bông sen đơn sơ, chân chất như người dân lao động mang nét đẹp bình dị, thôn dã, lúc nào cũng ngan ngát tỏa hương, một thứ hương thơm đặc biệt tinh khiết không pha lẫn mùi vị nào khác dù hoa sen trong đầm. Đầm lầy càng u tối, thối tha thi bóng hoa lại càng đẹp đẽ, sáng chói. Thông qua bài ca dao, hình ảnh của người dân lao động Việt Nam hiện lên một cách tự nhiên, hợp lý đến tài tình. Tâm hồn của mỗi con người được ví như một bông hoa thơm ngát, dù sống ở đâu, trong hoàn cảnh nào cũng giữ riêng cho mình nét trong trắng, thanh cao nguyên vẹn.

Xem thêm cách soạn khác

Trải nghiệm cùng VB 1

Câu 1 (trang 60, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản từ “Câu thứ hai…vừa mới nở”

Lời giải chi tiết:

- Ý kiến: “miêu tả vẻ đẹp của từng bộ phận cụ thể trong cây sen để chứng minh cho câu thứ nhất”

- Lí lẽ 1: “quan sát từ ngoài vào trong, rất tự nhiên, hợp lí”

+ Bằng chứng 1: “Từ “lá xanh” qua “bông trắng” đến “nhị vàng”

- Lí lẽ 2: “nhấn mạnh sự đa dạng nhiều thành phần và màu sắc đáng chú ý của cây sen”

+ Bằng chứng 2: “Từ “lại” được dùng rất đắt”

- Lí lẽ 3: “một bông hoa sen vừa mới nở”

+ Bằng chứng 3: “Từ “chen” nói lên sự kết chặt giữa hoa và nhị”

Xem thêm cách soạn khác

Trải nghiệm cùng VB 2

Câu 2 (trang 61, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản từ “Nhân dân lao động…từ ngàn đời nay”

Lời giải chi tiết:

Hình ảnh hoa sen trong nhiều bài ca dao khác nhằm phản ánh trung thực lẽ sống cao đẹp của người Việt Nam từ ngàn đời nay.

Xem thêm cách soạn khác

Suy ngẫm và phản hồi 1

Câu 1 (trang 61, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản từ “Trước hết, vẻ đẹp…hôi tanh mùi bùn”

Lời giải chi tiết:

Ý kiến 1: Vẻ đẹp của sen đã được miêu tả một cách khéo léo, tài tình		Ý kiến 2: Qua hình ảnh hoa sen, tác giả dân gian muốn gửi gắm những triết lí sống sâu sắc
Lí lẽ	Bằng chứng	Lí lẽ	Bằng chứng
Câu thứ nhất, tác giả dân gian khẳng định vẻ đẹp không gì sánh nổi của cây sen ở trong đầm.	Trạng ngữ “trong đầm” đã hạn chế sự tuyệt đối hóa trong câu ca dao, làm cho trở thành tương đối và có tính thuyết phục.	Câu thứ tư: Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.	- Phần nhiều đều chuyển ngay sang nghĩa bóng, sang hình ảnh con người và ý nghĩa triết lí nhân sinh trong đó. - “Sen” hóa thành người, bùn trong thiên nhiên hóa thành “bùn” trong xã hội, rồi cả cái “đầm” và mùi “hôi tanh” cũng được coi là hình ảnh tượng trưng, ẩn dụ theo nghĩa bóng. - Hình ảnh bông sen tượng trưng cho cách sống cao thượng.
Câu thứ hai, tác giả dân gian miêu tả vẻ đẹp của từng bộ phận cụ thể trong cây sen để chứng minh cho câu thứ nhất.	- Từ “lá xanh” qua “bông trắng” đến “nhị vàng”, tức là quan sát từ ngoài vào trong, rất tự nhiên hợp lí. - Từ “lại” được dùng rất đắt, có tác dụng nhấn mạnh sự đa dạng nhiều thành phần và màu sắc đáng chú ý của cây sen. - Từ “chen” nói lên sự kết chặt giữa hoa và nhị, chứng tỏ đây là một bông hoa vừa mới nở.
Câu thứ ba có vị trí đặc biệt trong toàn bài.	Câu chuyển để chuẩn bị cho câu kết.

Xem thêm cách soạn khác

Suy ngẫm và phản hồi 2

Câu 2 (trang 62, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản từ “Trước hết, vẻ đẹp của sen…hôi tanh mùi bùn”

Lời giải chi tiết:

Xem thêm cách soạn khác

Suy ngẫm và phản hồi 3

Câu 3 (trang 62, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản để nắm được mục đích và nội dung chính của văn bản

Lời giải chi tiết:

- Mục đích: thuyết phục người đọc về vẻ đẹp của hoa sen trong bài ca dao Trong đầm gì đẹp bằng sen

- Nội dung chính: Nhấn mạnh, khẳng định tầng nghĩa trực tiếp và tầng nghĩa biểu tượng của hình ảnh hoa sen trong bài ca dao Trong đầm gì đẹp bằng sen

Xem thêm cách soạn khác

Suy ngẫm và phản hồi 4

Câu 4 (trang 62, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

- Không thể vì sẽ làm xáo trộn mạch lập luận của văn bản, gây khó tiếp nhận cho người đọc

- Tác dụng: giúp người đọc dễ dàng tiếp nhận, nắm bắt lập luận của văn bản, từ đó làm tăng sức thuyết phục của văn bản

Xem thêm cách soạn khác

Suy ngẫm và phản hồi 5

Câu 5 (trang 62, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, chú ý từ ngữ

Lời giải chi tiết:

- Phương thức biểu đạt: nghị luận

- Mục đích: nhận xét, lí lẽ nhằm thuyết phục người đọc về vẻ đẹp của sen trong bài ca dao

- Sử dụng câu văn khẳng định

- Nêu lên các ý kiến, lí lẽ và dẫn chứng để chứng minh cho ý kiến

Xem thêm cách soạn khác

Suy ngẫm và phản hồi 6

Câu 6 (trang 62, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ bài ca dao và văn bản trên, hãy nêu cảm nhận của em

Lời giải chi tiết:

Trong đầm gì đẹp bằng sen

Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng

Nhị vàng bông trắng lá xanh

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.

Từ bao đời nay, nét trong sáng cao đẹp, phẩm chất đáng quý của con người Việt Nam luôn được ca ngợi. Qua tục ngữ, ca dao ta thấy hiện lên từng nét đẹp của tâm hồn giúp ta hiểu được chân giá trị của con người. Bằng ngôn từ trong sáng, giản dị nhất, bài ca dao làm nổi bật hình ảnh bông sen thơm ngát, đang nở trên đầm lầy nước đọng. Bông sen đơn sơ chân chất như người dân lao động mang nét đẹp bình dị, thôn dã lúp nào cũng ngan ngát. Hương thơm đặc biệt tinh khiết không pha lẫn một vị nào khác dù hoa sen ở trong đầm. Đầm lầy càng u tối, hôi hám thì bông sen càng đẹp đẽ sáng tươi. Thông qua bài ca dao, hình ảnh của con người Việt Nam hiện lên một cách thật tự nhiên, hợp lí đến tài tình. Tâm hồn của mỗi con người được ví như một bông hoa thơm ngát dù sống ở đâu, trong hoàn cảnh nào cũng giữ riêng cho mình nét trong trắng, thanh cao nguyên vẹn.

Xem thêm cách soạn khác

Bài đọc

>> Xem chi tiết: Văn bản Hình ảnh hoa sen trong bài ca dao Trong đầm gì đẹp bằng sen