Soạn bài Muối của rừng
Nội dung chính
|
Tác phẩm Muối của rừng kể về bối cảnh đi săn trong rừng của nhân vật Diểu, sau đó ông bắn được chú khỉ đực và các sự kiện diễn ra sau đó khiến cho nhân vật có nhiều cảm xúc và bài học về những điều tuyệt vời của cuộc sống sau này. |
Trước khi đọc 1
Trả lời Câu hỏi 1 Trước khi đọc trang 106 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Nêu một số tác phẩm văn học hiện đại có yếu tố kì ảo mà bạn biết. Hãy chia sẻ cảm nghĩ của bạn về yếu tố kì ảo ở một tác phẩm trong số đó.
Phương pháp giải:
Vận dụng tri thức Ngữ văn, vận dụng khả năng phân tích, bình luận
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Một số tác phẩm văn học hiện đại có yếu tố kì ảo:
- Việt Nam:
+ Truyện Kiều (Nguyễn Du): Kể về cuộc đời lưu lạc của nàng Kiều
+ Vàng và Máu (Thế Lữ): Tác phẩm mang màu sắc huyền bí, rùng rợn, thể hiện những góc khuất trong tâm hồn con người.
+ Chuyện xứ Lang Biang (Nguyễn Nhật Ánh): Câu chuyện huyền thoại về tình yêu và sự hy sinh, đan xen giữa thực tế và ảo mộng.
- Thế giới:
+ Alice ở xứ sở thần tiên (Lewis Carroll): Cuốn sách kinh điển đưa người đọc đến với thế giới kì ảo đầy màu sắc và trí tưởng tượng.
+ Harry Potter (J.K. Rowling): Series truyện về cậu bé phù thủy Harry Potter đã trở thành huyền thoại, thu hút hàng triệu người đọc trên thế giới.
- Truyện Kiều của Nguyễn Du có các yếu tố kì ảo liên quan đến tâm linh như: tiên, phật, linh hồn, giấc mộng,… tạo nên sự hấp dẫn cho người đọc và cũng là thể hiện tư tưởng, quan niệm của tác giả về con người.
Các tác phẩm văn học hiện đại có yếu tố kỳ ảo: Tết ở làng địa ngục (Thảo Trang), Chuyện xứ Lang- Biang ( Nguyễn Nhật Ánh), Alice ở xứ sở thần tiên (Lewis Carroll).
Trong chuyện xứ Lang Biang, tác phẩm xây dựng một thế giới phù thủy đầy bí ẩn, hấp dẫn với những phép thuật kỳ diệu, những sinh vật huyền bí và những câu chuyện ly kỳ.
Trước khi đọc 2
Trả lời Câu hỏi 2 Trước khi đọc trang 106 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Theo bạn, con người cần phải ứng xử với thiên nhiên như thế nào?
Phương pháp giải:
Vận dụng khả năng suy luận, tư duy phản biện để nêu lên quan điểm của bản thân
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Con người cần phải ứng xử với thiên nhiên một cách hài hòa và có trách nhiệm. Một số hành động cụ thể mà con người có thể thực hiện để ứng xử với thiên nhiên một cách tốt đẹp hơn:
+ Sử dụng tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên: Tắt đèn khi không sử dụng, sử dụng phương tiện giao thông công cộng, tiết kiệm nước,...
+ Giảm thiểu rác thải: Hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần, tái sử dụng và tái chế rác thải,...
+ Bảo vệ môi trường sống: Tham gia trồng cây xanh, dọn dẹp vệ sinh môi trường,...
+ Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường: Tuyên truyền, giáo dục cho bản thân và cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ thiên nhiên.
Con người cần ứng xử với thiên nhiên một cách trách nhiệm, hài hòa và bền vững. Điều này thể hiện qua các hành động cụ thể như bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên thiên nhiên hợp lý, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và sống hòa hợp với thiên nhiên. Bảo vệ môi trường bao gồm hạn chế rác thải, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ nguồn nước, bảo vệ rừng và bảo vệ động vật hoang dã và nhiều hành động khác
Theo em, con người cần phải hiểu rằng thiên nhiên chính là nguồn sống của con người, vì nơi đây là nơi cung cấp đồ ăn sức uống và rất nhiều khoảng sản. Do đó, con người cần phải bảo vệ thiên nhiên: trồng thêm nhiều cây xanh, sử dụng tài nguyên tiết kiệm, giảm thiểu rác thải,…
Trong khi đọc 1
Trả lời Câu hỏi 1 Trong khi đọc trang 106 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Chi tiết nói về sự chuyển đổi tâm trạng đột ngột của nhân vật có thể báo hiệu điều gì?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ tác phẩm, chú ý những chuyển biến tâm trạng của nhân vật, vận dụng khả năng phân tích nhân vật
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Báo hiệu sự thay đổi nội tâm của nhân vật:
+ Nhân vật nhận thức được sai lầm của bản thân: Ông Diểu từ một người thợ săn hung hãn trở nên hối hận và thương xót cho bầy khỉ sau khi chứng kiến cảnh con khỉ mẹ hy sinh để bảo vệ con.
Sự thay đổi tâm trạng đột ngột có thể báo hiệu một sự kiện quan trọng sắp xảy ra. Ví dụ, trong "Muối của rừng", khi ông Diểu nhìn thấy con khỉ đầu đàn xuất hiện, ông bỗng dưng cảm thấy sợ hãi và lo lắng. Điều này báo hiệu một cuộc đối đầu gay cấn sắp diễn ra giữa ông Diểu và con khỉ đầu đàn.
Trong khi đọc 2
Trả lời Câu hỏi 2 Trong khi đọc trang 107 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Theo dõi sự tương phản giữa suy nghĩ của nhân vật và đời sống của đàn khỉ trong rừng.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản tìm ra chi tiết cho thấy sự tương phản giữa suy nghĩ của nhân vật và đời sống của đàn khỉ.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
|
Suy nghĩ của nhân vật |
Đời sống của đàn khỉ |
|
Ban đầu: Coi khỉ là loài vật hoang dã, cần phải tiêu diệt. |
Bình yên, gắn bó với thiên nhiên. |
|
Sau khi chứng kiến cảnh con khỉ mẹ hy sinh: Hối hận, thương xót cho bầy khỉ. |
Bị đe dọa bởi con người. |
|
Sự tương phản: |
|
|
- Suy nghĩ ban đầu đối lập với đời sống của đàn khỉ. |
- Suy nghĩ sau khi chứng kiến cảnh con khỉ mẹ hy sinh đồng cảm với đời sống của đàn khỉ. |
|
Ý nghĩa: |
|
|
- Nhận thức được tác động tiêu cực của con người đến thiên nhiên. |
- Kêu gọi con người bảo vệ thiên nhiên và môi trường sống của các loài động vật. |
Trước khi bắn khỉ, ông Diểu mang trong mình tâm lý háo hức, sung sướng của một chuyến đi săn. Ông coi khỉ là con mồi, là vật thể để thể hiện bản lĩnh phái mạnh. Tuy nhiên, sau khi chứng kiến cảnh gia đình khỉ đau khổ vì mất đi người cha, ông Diểu dần cảm thấy bối rối, hối hận. Nỗi ám ảnh về tiếng kêu thảm thiết của khỉ cái và hình ảnh những đứa con khỉ mồ côi khiến ông không ngừng day dứt. Ông nhận ra sự tàn nhẫn của hành động săn bắn và sự vô giá của những sinh mạng trong thiên nhiên.
Khác với suy nghĩ của ông Diểu, đời sống của đàn khỉ gắn liền với sự hòa hợp với thiên nhiên. Chúng tự do sinh sống trong rừng sâu, kiếm ăn và vui đùa trong môi trường tự nhiên. Tuy nhiên, cuộc sống bình yên của đàn khỉ bị đe dọa bởi hoạt động săn bắn của con người. Nỗi lo âu, sợ hãi luôn hiện diện trong tâm trí chúng, và nỗi đau mất đi người thân là vết thương không dễ gì phai mờ.
Sự mâu thuẫn và tương phản giữa suy nghĩ của nhân vật và đời sống của đàn khỉ thể hiện rõ nét qua hành động của họ. Ông Diểu, vì thú vui cá nhân, đã xâm phạm vào môi trường sống của khỉ, gây ra nỗi đau và sự mất mát cho chúng. Ngược lại, đàn khỉ dù bị đe dọa nhưng vẫn cố gắng bảo vệ bản thân và gia đình, sống hòa hợp với thiên nhiên.
Suy nghĩ của nhân vật:
- Ban đầu:
+ Ông Diểu coi khỉ là loài vật hoang dã, cần phải tiêu diệt để bảo vệ mùa màng.
+ Ông có suy nghĩ đơn giản, chỉ nhìn nhận vấn đề từ góc độ lợi ích của con người.
- Sau khi chứng kiến cảnh con khỉ hy sinh:
+ Ông Diểu nhận thức được sự tàn nhẫn của hành động săn bắn.
+ Ông cảm thấy hối hận và thương xót cho bầy khỉ.
+ Ông nhận ra rằng khỉ cũng có tình cảm, biết yêu thương và hy sinh cho con.
Sự tương phản:
- Suy nghĩ của nhân vật ban đầu đối lập với đời sống của đàn khỉ:
+ Nhân vật coi khỉ là loài vật hoang dã, cần phải tiêu diệt.
+ Khỉ lại có đời sống bình yên, gắn bó với thiên nhiên.
- Sự thay đổi trong suy nghĩ của nhân vật sau khi chứng kiến cảnh con khỉ hy sinh:
+ Nhân vật nhận thức được sự tàn nhẫn của hành động săn bắn.
+ Nhân vật đồng cảm với đời sống của đàn khỉ.
Trong khi đọc 3
Trả lời Câu hỏi 3 Trong khi đọc trang 108 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Chú ý sự mâu thuẫn trong các hành động của nhân vật
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản, tìm ra các chi tiết cho thấy sự mâu thuẫn trong các hành động của nhân vật.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Mâu thuẫn trong hành động của ông Diểu thể hiện rõ nét qua hai khía cạnh: giữa hành động săn bắn và lòng nhân ái, giữa sự tàn nhẫn và lòng vị tha.
Nhân vật ông Diểu trong truyện ngắn "Muối của rừng" của Nguyễn Huy Thiệp là một hình ảnh phức tạp và đầy mâu thuẫn. Ông là một thợ săn lão luyện, thường xuyên vào rừng săn bắn, coi đó là thú vui, cách kiếm sống và thể hiện bản lĩnh đàn ông. Tuy nhiên, sau khi bắn chết con khỉ đực, ông lại hối hận và ân hận, chứng kiến cảnh gia đình khỉ đau khổ, ông chấp nhận phóng sinh cho khỉ đực về với bầy khỉ.
Mâu thuẫn trong hành động của ông Diểu thể hiện rõ nét qua hai khía cạnh: giữa hành động săn bắn và lòng nhân ái, giữa sự tàn nhẫn và lòng vị tha.
Mâu thuẫn này cũng xuất phát từ mâu thuẫn giữa bản năng con người và ý thức bảo vệ thiên nhiên. Tuy nhiên, sau khi chứng kiến cảnh gia đình khỉ đau khổ, ông đã nhận thức được sai lầm của mình và có hành động sửa chữa.
Trong khi đọc 4
Trả lời Câu hỏi 4 Trong khi đọc trang 108 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Chú ý sự thay đổi điểm nhìn và cách đánh giá về ông Diểu
Phương pháp giải:
Đọc kĩ tác phẩm, chú ý các điểm nhìn của tác giả, chú ý các từ ngữ được sử dụng để đánh giá nhân vật.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
|
Giai đoạn |
Điểm nhìn |
Cách đánh giá |
|
Ban đầu |
Thợ săn hung hãn, tàn nhẫn |
Lên án, chỉ trích |
|
Sau khi chứng kiến cảnh con khỉ mẹ hy sinh |
Phức tạp, mâu thuẫn nội tâm |
Hiểu, thông cảm |
|
Cuối cùng |
Có lương tâm, biết thức tỉnh và hối hận |
Tin tưởng, đánh giá cao |
Thoạt đầu, ông Diểu hiện lên như một thợ săn lão luyện, dày dặn kinh nghiệm với bản năng săn mồi mạnh mẽ. Hình ảnh ông Diểu cầm súng đi vào rừng hiện lên đầy tự tin và bản lĩnh. Ông say mê với thú vui săn bắn, coi đó là cách thể hiện bản lĩnh đàn ông và kiếm sống. Tuy nhiên, sau khi chứng kiến cảnh gia đình khỉ đau khổ, đặc biệt là hình ảnh con khỉ cái cứ luôn đi theo ông khi ông cầm con khỉ đực bị thương, ông Diểu bắt đầu có sự thay đổi trong cách nhìn nhận và đánh giá bản thân.
Sự thay đổi này diễn ra theo các giai đoạn: Giai đoạn đầu, ông Diểu hiện lên như một thợ săn tàn nhẫn, chỉ quan tâm đến thú vui và lợi ích cá nhân. Giai đoạn chuyển tiếp, ông Diểu bắt đầu có sự mâu thuẫn nội tâm, dao động giữa bản năng săn bắn và lòng trắc ẩn. Giai đoạn cuối, ông Diểu nhận thức được sai lầm của bản thân, thức tỉnh về lòng nhân ái và ý thức bảo vệ thiên nhiên.
Sự thay đổi này có ý nghĩa quan trọng: Thể hiện sức mạnh của lòng nhân ái trong việc thức tỉnh con người, gửi gắm thông điệp về tầm quan trọng của việc bảo vệ thiên nhiên và môi trường, làm cho nhân vật ông Diểu trở nên phức tạp, chiều sâu và có sức hấp dẫn hơn.
Sự thay đổi trong cách nhìn nhận và đánh giá về ông Diểu phản ánh sự trưởng thành trong tư duy của độc giả. Họ đã học cách nhìn nhận con người từ nhiều góc độ khác nhau, với sự khách quan và toàn diện. Đồng thời, họ cũng đã phát triển khả năng thông cảm và sẵn lòng chia sẻ với những khó khăn và mâu thuẫn trong cuộc sống của người khác.
Trong khi đọc 5
Trả lời Câu hỏi 5 Trong khi đọc trang 108 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Theo dõi sự tự khám phá của ông Diểu về chính mình
Phương pháp giải:
Đọc kĩ tác phẩm, chú ý các từ ngữ miêu tả về cảm nhận của ông Diểu, theo dõi những biến chuyển về suy nghĩ và hành động của ông Diểu.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
|
Giai đoạn |
Tâm trạng |
Suy nghĩ |
Hành động |
|
Xuất phát điểm |
Tự tin, kiêu hãnh |
Coi khỉ là loài vật hoang dã, cần phải tiêu diệt |
Săn bắn khỉ |
|
Bắt đầu thức tỉnh |
Hối hận, thương xót |
Nhận thức được giá trị của sự sống và tình mẫu tử |
Bắt đầu nghi ngờ những giá trị và niềm tin |
|
Khủng hoảng nội tâm |
Dằn vặt, tự trách |
Khủng hoảng về niềm tin và giá trị |
Bắt đầu những suy nghĩ lo lắng |
|
Bước ngoặt |
Quyết tâm |
Muốn chuộc lỗi, sống hòa hợp với thiên nhiên |
Từ bỏ nghề săn bắn |
|
Hành trình tiếp tục |
Hiểu biết, tôn trọng |
Học được cách tôn trọng sự sống và giá trị của thiên nhiên |
Bảo vệ thiên nhiên |
Thoạt đầu, ông Diểu hiện lên như một thợ săn lão luyện, dày dặn kinh nghiệm, mang trong mình bản năng săn mồi mạnh mẽ. Hình ảnh ông Diểu cầm súng đi vào rừng hiện lên đầy tự tin và bản lĩnh. Ông say mê với thú vui săn bắn, coi đó là cách thể hiện bản lĩnh đàn ông và kiếm sống. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài mạnh mẽ ấy, ông Diểu che giấu những góc khuất trong tâm hồn, sự chai sạn và thiếu đi sự trân trọng đối với thiên nhiên.
Bắt đầu từ việc bắn chết con khỉ đực, những mâu thuẫn nội tâm trong ông Diểu dần bộc lộ.
Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình tự khám phá của ông Diểu. Lòng trắc ẩn thức tỉnh trong ông, khiến ông nhận thức được sự tàn nhẫn và thiếu đi lòng nhân ái trong hành động của mình. Ông cảm nhận được sự đau đớn, mất mát của gia đình khỉ, từ đó nhìn nhận bản thân một cách khách quan và tỉnh táo hơn.
Trong khi đọc 6
Trả lời Câu hỏi 6 Trong khi đọc trang 109 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Hình dung cảnh tượng được miêu tả ở đoạn này.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ tác phẩm vận dụng trí tưởng tượng cảnh được miêu tả trong đoạn văn.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Cảnh tượng được miêu tả ở đoạn này là cảnh tượng ông Diểu rùng mình khi nghe thấy tiếng rú thê thảm của con khỉ nhỏ, ông có những thay đổi đột ngột về cảm xúc, ông kinh hoàng bởi cảnh vật dưới vực thật ngút ngàn, heo hút, ong dâng lên cảm xúc sợ hãi tột cùng. Và có lẽ từ lúc thơ ấu tới ông mới có lần bỏ chạy như ma đuổi như lần này.
Cảnh tượng được miêu tả ở đoạn này là cảnh tượng ông Diểu rùng mình khi nghe thấy tiếng rú thê thảm của con khỉ nhỏ, ông có những thay đổi đột ngột về cảm xúc, ông kinh hoàng bởi cảnh vật dưới vực thật ngút ngàn, heo hút, ong dâng lên cảm xúc sợ hãi tột cùng.
Miêu tả cảnh ông Diểu bất ngờ và kinh hoàng khi nghe tiếng rú thê thảm của con khỉ nhỏ. Cảnh vật dưới vực, ngút ngàn và heo hút, khiến ông cảm thấy sợ hãi tột cùng. Điều này khiến ông rùng mình và bỏ chạy, có lẽ là lần đầu tiên ông trải qua cảm giác sợ hãi như vậy kể từ khi còn nhỏ.
Trong khi đọc 7
Trả lời Câu hỏi 7 Trong khi đọc trang 109 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Vì sao đối mặt với Hõm Chết, nhân vật lại nghĩ đến “ma”? Theo dõi tâm trạng của ông Diểu trước những “sự lạ” tiếp theo.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ tác phẩm, quan sát các diễn biến tâm trạng của nhân vật, tìm ra các từ ngữ bộc lộ cảm xúc của nhân vật.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Ý nghĩa của việc nhân vật nghĩ đến “ma”: Hõm Chết và "ma" có thể được hiểu là biểu tượng của những nỗi sợ hãi và lo lắng ẩn sâu trong tâm hồn con người. Hành trình tự tìm hiểu bản thân: Việc đương đầu với "ma" trở thành một hành trình khám phá bản thân, vượt qua những giới hạn tâm trí và tinh thần của bản thân.
- Tâm trạng của ông Diểu trước những “sự lạ” chính là lo lắng, hoang mang sau đó là tò mò, muốn khám phá và cuối cùng là bình tĩnh, chấp nhận.
- Lý do ông Diểu nghĩ đến "ma" khi đối mặt với Hõm Chết:
+ Hõm Chết là một nơi hoang vu, âm u, ít người qua lại. Nơi đây được bao phủ bởi những vách đá cheo leo, những tán cây rậm rạp, tạo nên bầu không khí bí ẩn và những lời đồn đoán đáng sợ về người chết ở đây.
+ Tâm trạng của ông Diểu trước những "sự lạ" tiếp theo: Khi thấy con khỉ trắng ấy, ông sợ hãi, bàng hoàng
- Sự thay đổi tâm trạng của ông Diểu:
+ Ban đầu, ông Diểu chạy treo con khỉ trắng đến Hõm Chết, ông bàng hoàng khi nhận ra khu vực mình tới => Ông ngờ vực khi con khỉ màu trắng đoạt lấy súng của mình => Ông mừng rỡ khi thấy được đường leo lên
Trong khi đọc 8
Trả lời Câu hỏi 8 Trong khi đọc trang 110 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Điều gì khiến ông Diểu chưa chịu bỏ cuộc?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ tác phẩm, nhận biết được tính cách của nhân vật qua cách miêu tả nhân vật của tác giả.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Có nhiều lý do khiến ông Diểu chưa chịu bỏ cuộc khi chưa bắt được con khỉ. Những lý do này thể hiện những khía cạnh khác nhau trong tính cách con người, từ lòng tham, sự hận thù đến lòng kiên trì, ý chí quyết tâm. Hành trình truy lùng con khỉ trắng cũng là một hành trình ẩn dụ cho hành trình theo đuổi ước mơ và chiến thắng bản thân của con người.
Niềm tin vào sự may mắn khiến ông Diểu tin rằng mình sẽ gặp được may mắn, Sự tham lam là bản năng của một thợ săn lão luyện, khiến ông Diểu mong muốn bắt được con khỉ , con mồi quý hiếm và có giá trị cao trên thị trường, để kiếm lời. Lòng tự trọng cao của ông Diểu không cho phép ông thua cuộc.
Ông Diểu không từ bỏ việc truy lùng con khỉ trắng vì nhiều lý do, từ lòng tham, sự hận thù đến lòng kiên trì và ý chí quyết tâm. Hành trình này cũng là một biểu tượng cho việc theo đuổi ước mơ và vượt qua chính mình.
Trong khi đọc 9
Trả lời Câu hỏi 9 Trong khi đọc trang 110 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Ông Diểu đã chứng kiến “sự lạ” nào? Dự đoán những hoạt động tiếp theo của nhân vật.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ tác phẩm, liệt kê ra các sự lạ mà nhân vật chứng kiến từ đó nêu ra những dự đoán của mình về hoạt động tiếp theo của nhân vật.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Những “sự lạ” mà ông Diểu đã chứng kiến: hòn đá biết nói, con khỉ trắng kì bí, hiện tượng kỳ ảo.
- Dự đoán: Ông Diểu sẽ tiếp tục truy lùng con khỉ trắng. Có thể sẽ khám phá bí mật của Hõm Chết. Cũng có thể là ông sẽ bỏ cuộc về nhà
Ông Diểu đã trải qua nhiều "sự lạ" kỳ bí trong hành trình truy lùng con khỉ trắng tại khu rừng:
- Con khỉ đực: Rúc tay vào người ông như đang van xin sự giúp đỡ.
Dựa trên những gì đã xảy ra, có thể dự đoán những hoạt động tiếp theo của ông Diểu như sau:
- Băng bó cho khỉ đực, cứu nó khỏi vết thương do đạn của ông rồi phóng sinh nó về rừng.
- Bỏ cuộc và quay về nhà: Sau nhiều lần thất bại và trải qua những nguy hiểm, ông Diểu có thể cảm thấy nản lòng và quyết định bỏ cuộc.
Trong khi đọc 10
Trả lời Câu hỏi 10 Trong khi đọc trang 111 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Ông Diểu đang đối diện với tình thế gì?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Ông Diểu đang đang đối mặt với tình thế một là cứu con khỉ khỏi lũ mối – có thể khiến bất cứ thứ gì thành cám và thứ hai là mang nó về hoặc phóng sinh con khỉ đang bị thương ấy trở lại với khu rừng.
Và ông đang phải đối mặt với những suy nghĩ rối bời, ông sợ cái nhìn chế giễu từ thiên hạ khi ông vào rừng mà không mang được con vật nào trở về.
Ông Diểu đang đang đối mặt với lũ mối
Trong khi đọc 11
Trả lời Câu hỏi 11 Trong khi đọc trang 111 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Theo bạn, tình huống này có thường xảy ra không?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ tình huống và đưa ra ý kiến bản thân
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Theo tôi tình huống này ít khi sảy ra.
Tình huống này ít xảy ra
Trong khi đọc 12
Trả lời Câu hỏi 12 Trong khi đọc trang 111 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Chú ý chi tiết hoa tử huyền
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần tác giả miêu tả về hoa tử huyên làm rõ được ý nghĩa của hình ảnh này.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Người nào gặp hoa tử huyền sẽ gặp may mắn. Hoa này màu trắng, vị mặn, bé bằng đầu tăm, người ta vẫn gọi hoa này là muối của rừng. Khi rừng kết muối, đấy là điềm báo đất nước thanh bình, mùa màng phong túc
Hoa tử huyền là một chi tiết quan trọng trong "Muối của rừng". Nó không chỉ là phần không thể thiếu của kết thúc mở của tác phẩm, mà còn chứa đựng ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Người nào gặp hoa tử huyền sẽ gặp may mắn. Hoa này màu trắng, vị mặn, bé bằng đầu tăm, người ta vẫn gọi hoa này là muối của rừng. Khi rừng kết muối, đấy là điềm báo đất nước thanh bình, mùa màng phong túc
Sau khi đọc 1
Trả lời Câu hỏi 1 Sau khi đọc trang 113 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Giữa nhan đề Muối của rừng và nội dung câu chuyện có liên hệ với nhau như thế nào?
Phương pháp giải:
Vận dụng tri thức văn học phân tích được rõ ý nghĩa nhan đề, đọc kĩ tác phẩm để hiểu sâu sắc về nội dung từ đó tìm ra mối liên hệ.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Nhan đề "Muối của rừng" có liên hệ mật thiết với nội dung câu chuyện. Nó không chỉ là điểm khởi đầu cho hành trình khám phá của nhân vật mà còn là thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm đến người đọc.
Nhan đề "Muối của rừng" có mối liên hệ chặt chẽ với nội dung truyện ngắn. Nhan đề không chỉ gợi mở chủ đề, mà còn là lời nhắn nhủ sâu sắc về tầm quan trọng của việc bảo vệ thiên nhiên, trân trọng cuộc sống và hướng đến những giá trị tốt đẹp.
Tiêu đề "Muối của rừng" không chỉ là một từ ngữ ngẫu nhiên, mà nó chứa đựng một ý nghĩa sâu xa và một liên kết sâu sắc với cốt truyện. Nó là một cảnh báo về sự phức tạp và những bí ẩn trong rừng sâu. Cái tên đó là một thước đo cho sự bí ẩn và sức mạnh của tự nhiên, đồng thời là một lời nhắc nhở về việc không ngừng khám phá và học hỏi trong cuộc sống.
Sau khi đọc 2
Trả lời Câu hỏi 2 Sau khi đọc trang 113 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Hành trình đi săn của ông Điểu cũng là hành trình trải nghiệm và nhận thức. Bạn hãy kể tóm tắt hành trình đó bằng sơ đồ.
Phương pháp giải:
Nắm rõ nội dung của tác phẩm, sử dụng tư duy phân tích tổng hợp để thực hiện yêu cầu của đề bài.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Ông Diểu gặp đàn khỉ (nghĩ về con người) → Ông Diểu bắn khỉ đực (sợ hãi vì làm việc ác) → Chứng kiến khỉ cái dìu khỉ đực chạy trốn (tức giận, buồn bã) → Bị khỉ con lấy súng (phá lên cười) → Chứng kiến cảnh tượng Hõm Chết (bàng hoàng, kinh sợ) → Cứu chữa khỉ đực rồi bế xuống núi (tiếc con mồi, mủi lòng thương cảm) → Khỉ cái bám theo (cảm thấy bị xúc phạm, khổ sở, giác ngộ) → Ông Diểu phóng sinh cho khỉ đực, gặp hoa tử huyền (cô đơn, hạnh phúc)
Sơ đồ hành trình đi săn của ông Diểu trong văn bản "Muối của rừng":
Bắt đầu: Niềm vui, háo hức → Gặp đàn khỉ→ Bắn chết khỉ đực→ Quan sát khỉ cái chăm sóc khỉ đực→ Bị khỉ cái tấn công→ Cố gắng chiến đấu, thoát chết→ Suy nghĩ về hành động của mình→ Kết thúc→ Hân hoan → Nhận thức mới→ Suy nghĩ, cảm xúc→ Biểu tượng
Sau khi đọc 3
Trả lời Câu hỏi 3 Sau khi đọc trang 113 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Ông Diểu đã có những ý nghĩ gì khi chứng kiến đời sống của đàn khỉ trong khu rừng mùa xuân? Bạn có đồng tình với những ý nghĩ đó không? Vì sao?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ tác phẩm, vận dụng tri thức Ngữ văn để phân tích những chi tiết được tác giả miêu tả về suy nghĩ của nhân vật.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Khi chứng kiến đời sống của đàn khỉ trong khu rừng mùa xuân, ông Diểu đã trải qua nhiều cung bậc cảm xúc và có những ý nghĩ phức tạp:
1. Ngỡ ngàng, thích thú:
- Bị thu hút bởi vẻ đẹp của khu rừng mùa xuân.
- Thích thú trước sự tinh nghịch, hồn nhiên của đàn khỉ.
- Tò mò về tập tính sinh sống của loài khỉ.
2. Xót thương, đồng cảm:
- Chứng kiến cảnh khỉ mẹ chăm sóc khỉ con bị thương, ông Diểu cảm thấy thương xót.
- Nhận ra tình cảm mẹ con thiêng liêng giữa loài khỉ cũng như con người.
- Bắt đầu suy nghĩ về hành động săn bắn của bản thân.
3. Hối hận, tự trách:
- Nhìn thấy sự gắn bó của gia đình khỉ, ông Diểu hối hận vì đã bắn chết khỉ đực.
- Tự trách bản thân vì đã tàn nhẫn, phá vỡ hạnh phúc của gia đình khỉ.
- Cảm giác tội lỗi, day dứt.
Những ý nghĩ của ông Diểu khi chứng kiến đời sống của đàn khỉ trong khu rừng mùa xuân là đáng trân trọng. Chúng ta cần học hỏi và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và sự sống của các loài động vật.
Khi chứng kiến đời sống của đàn khỉ trong khu rừng mùa xuân, ông Diểu trải qua một loạt những cung bậc cảm xúc: ngạc nhiên, thích thú, hối hận, thương cảm, thức tỉnh.
Những ý nghĩ của ông Diểu thể hiện sự thay đổi tích cực trong nhận thức của ông. Bài học từ câu chuyện "Muối của rừng" là lời cảnh tỉnh cho con người về sự tàn phá môi trường và hậu quả nghiêm trọng của nó.
Sau khi đọc 4
Trả lời Câu hỏi 4 Sau khi đọc trang 113 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Từ lúc đến Hõm Chết, những sự việc kì lạ đã làm cho ông Diểu thay đổi cảm xúc và suy nghĩ như thế nào?
Phương pháp giải:
Chú ý tới những chi tiết cho thấy cảm xúc và hành động của nhân vật.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
+ Từ coi thiên nhiên là đối tượng khai thác sang nhận thức thiên nhiên là bạn đồng hành.
+ Từ thói quen săn bắn vì thú vui sang ý thức bảo vệ thiên nhiên.
+ Từ trạng thái vô cảm sang cảm thông với muôn loài.
+ Sự thay đổi trong suy nghĩ của ông Diểu là một bài học ý nghĩa về tầm quan trọng của việc bảo vệ thiên nhiên.
- Lo lắng, sợ hãi:
+ Khi nghe những lời đồn thổi về Hõm Chết, ông Diểu cảm thấy lo lắng và do dự.
+ Tiếng hú rợn tóc gáy, khiến ông hoang mang, sợ hãi.
- Tham lam, liều lĩnh:
+ Dù vậy, ông nhìn thấy con khì đực mình bắn ở gần cạnh
+ Lòng tham lam khiến ông liều lĩnh, tìm đường đê đem con khỉ xuống dưới núi
- Thức tỉnh, giác ngộ:
+ Ông thấy con khỉ cái lẽo đeo theo sau mình kể từ khi ở Hõm Chết. Sau khi băng bó, ông quyết định tha chết cho nó.
+ Khi nhìn thấy hoa tử huyền nở rộ, ông Diểu cảm nhận được sức sống mãnh liệt của thiên nhiên.
Từ việc coi thiên nhiên là nguồn tài nguyên để khai thác, chúng ta dần nhận thức được thiên nhiên là bạn đồng hành đồng thời. Từ thói quen săn bắn vì thú vui, chúng ta hướng tới ý thức bảo vệ và sự cân nhắc trong tương tác với tự nhiên. Từ trạng thái vô cảm, lòng tin và sự cảm thông dành cho muôn loài được nhen nhóm trong lòng chúng ta. Sự thay đổi trong cách ông Diểu suy nghĩ là một bài học quý giá về tầm quan trọng của việc bảo vệ và tôn trọng thiên nhiên.
Sau khi đọc 5
Trả lời Câu hỏi 5 Sau khi đọc trang 113 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Bạn nghĩ gì về chi tiết “hoa tử huyền” xuất hiện ở cuối truyện?
Phương pháp giải:
Vận dụng tri thức Ngữ văn, sử dụng khả năng phân tích, suy luận về hình ảnh.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Hoa tử huyền được miêu tả là loài hoa có màu trắng tinh khôi, mọc lên sau cơn mưa rào, sự thanh tẩy, gột rửa những tội lỗi và sai lầm của con người. Sau khi trải qua biến cố và hối hận về hành động của mình, ông Diểu gặp được hoa tử huyền như một sự thanh tẩy tâm hồn, giúp ông tìm lại sự bình yên và thanh thản.
- Hoa tử huyền được cho là chỉ nở ba mươi năm một lần, tượng trưng cho sự hy vọng vào một tương lai tươi sáng, một sự khởi đầu mới. Sau khi nhận thức được sai lầm của mình, ông Diểu quyết tâm thay đổi, trở thành người bảo vệ thiên nhiên. Hoa tử huyền như lời hứa hẹn về một tương lai tốt đẹp hơn, nơi con người sống hòa hợp với thiên nhiên.
- Chi tiết "hoa tử huyền" góp phần tô đậm thêm vẻ đẹp huyền bí, kỳ ảo của thiên nhiên, tạo nên sự bất ngờ và ấn tượng cho người đọc. Đồng thời, chi tiết này cũng góp phần thể hiện chủ đề tư tưởng của tác phẩm: con người cần phải bảo vệ thiên nhiên.
Chi tiết "hoa tử huyền" xuất hiện ở cuối truyện "Muối của rừng" mang nhiều ý nghĩa sâu sắc. Nó là biểu tượng cho sự sống mới, niềm tin, lời nhắn nhủ về sự thức tỉnh, hướng thiện, khẳng định sức mạnh của thiên nhiên và gợi mở về sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên. Đây là chi tiết nghệ thuật độc đáo góp phần tạo nên giá trị tư tưởng sâu sắc cho tác phẩm.
Chi tiết về "hoa tử huyền" không chỉ là một yếu tố nghệ thuật quan trọng, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên thành công của tác phẩm "Muối của rừng": sự hy vọng về việc tái sinh, biểu tượng cho vẻ đẹp thuần khiết và đồng thời nâng cao giá trị nghệ thuật của tác phẩm. Điều này xuất phát từ việc chi tiết này mang đầy ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, giúp tác giả truyền đạt chủ đề tư tưởng và gửi gắm thông điệp ý nghĩa đến người đọc một cách hiệu quả.
Sau khi đọc 6
Trả lời Câu hỏi 6 Sau khi đọc trang 113 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Phân tích sự tương phản về diện mạo và tình thế của ông Diểu được kể ở đầu truyện và cuối truyện, từ đó, làm rõ thông điệp của tác phẩm.
Phương pháp giải:
Vận dụng khả năng phân tích, chú ý các chi tiết miêu tả diện mạo và tình thế của nhân vật
Lời giải chi tiết:
Cách 1
1. Diện mạo:
- Đầu truyện:
+ Ông Diểu được miêu tả: "mặc áo ấm, đội mũ lông, đi giày cao cổ"
- Cuối truyện:
+ Ông Diểu "trần truồng", "lấm lem bùn đất", "tóc tai rũ rượi".
+ Hình ảnh ông Diểu cho thấy sự thay đổi hoàn toàn về diện mạo
2. Tình thế:
- Đầu truyện:
+ Ông Diểu là một người thợ săn lão luyện, có kinh nghiệm đi rừng và săn bắn.
+ Ông Diểu chủ động trong cuộc đi săn, tự tin và đầy bản lĩnh.
- Cuối truyện:
+ Ông Diểu trở nên yếu thế, bị động và hoàn toàn phụ thuộc vào thiên nhiên.
- Thông điệp của tác phẩm:
+ Lên án hành động tàn phá thiên nhiên của con người.
+ Kêu gọi con người cần phải bảo vệ thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên.
+ Khẳng định sức mạnh của thiên nhiên và sự trừng phạt dành cho những kẻ xâm hại thiên nhiên.
Trước khi đi săn, ông mang trong mình sự hào hứng. Tiết trời đẹp đẽ của màu xuân khi muôn vật căng tràn sức sống và khí trời trong lành, mát mẻ. Thêm nữa là đứa con học ở nước ngoài gửi về biếu ông khẩu súng hai nòng. Ông chuẩn bị rất chu đáo chu chuyến đi săn của bản thân mình.
Đoạn cuối của truyện, sau khi từ Hõm Chết trở về, người ông đầy vết thương. Ông trần truồng đi xuống dưới núi, hòa vào làn mưa xuân sau khi thả con khỉ đực về với tự nhiên.
Sự tương phản về diện mạo và tình thế của ông Diểu không chỉ là một kỹ thuật nghệ thuật mà tác giả sử dụng để làm sáng tỏ thông điệp của tác phẩm: Đầu truyện ông Diểu là một người thợ săn già nua, lam lũ nhưng cuối truyệnT ông Diểu lại “trần truồng”, “lấm lem”; với tình thế, thì ở đầu truyện ông Diểu là người tự tin, lão luyện còn cuối truyện ông lại yếu đuối, bị động. Thông qua điều này, tác giả muốn truyền đạt một bài học quý giá về tầm quan trọng của việc bảo vệ thiên nhiên và sống hòa hợp với tự nhiên đến người đọc.
Sau khi đọc 7
Trả lời Câu hỏi 7 Sau khi đọc trang 113 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Những chi tiết kì ảo trong Muối của rừng có điểm gì khác với chi tiết kì ảo trong Đền thiêng cửa bể?
Phương pháp giải:
Tìm ra các chi tiết kì ảo trong hai tác phẩm, vận dụng khả năng so sánh sự khác nhau giữa hai tác phẩm.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
So sánh chi tiết kì ảo trong "Muối của rừng" và "Đèn thiêng cửa bể":
*Điểm giống nhau:
- Cả hai tác phẩm đều sử dụng chi tiết kì ảo để:
+ Tạo nên sự hấp dẫn, ly kỳ cho câu chuyện.
+ Thể hiện quan niệm của người xưa về thế giới tự nhiên và tâm linh.
+ Phản ánh những vấn đề xã hội và gửi gắm thông điệp của tác giả.
*Điểm khác nhau:
|
Tiêu chí |
Muối của rừng |
Đèn thiêng cửa bể |
|
Loại chi tiết kì ảo |
Hiện thực kỳ ảo |
Kỳ ảo hoang đường |
|
Mức độ phổ biến |
Ít, chỉ xuất hiện ở một vài chi tiết |
Nhiều, bao trùm cả câu chuyện |
|
Vai trò |
Làm điểm nhấn, góp phần thể hiện chủ đề |
Cốt lõi, tạo nên cấu trúc và mạch truyện |
|
Ví dụ |
Tiếng kêu của khỉ, hoa tử huyền |
Cây đèn thiêng, con ốc, con rùa |
|
Tác dụng |
Thể hiện sự bí ẩn của thiên nhiên, thức tỉnh con người |
Thể hiện ước mơ và niềm tin vào công lý, ca ngợi phẩm chất tốt đẹp |
Muối của rừng không có những yếu tố như thần linh, phép thuật giúp đỡ như Đền thiêng cửa bể. Những chi tiết của Đền thiêng cửa bể tạo nên sự hấp dẫn, kỳ bí cho câu chuyện. Còn Muối của rừng, những chi tiết kỳ ảo lại khiến nhân vật thức tỉnh trong tiềm thức về môi trường.
Cả "Muối của rừng" và "Đền thiêng cửa bể" đều sử dụng chi tiết kì ảo để thể hiện chủ đề và thông điệp của mình. Tuy nhiên, cách mà hai tác phẩm này sử dụng chi tiết này lại khác nhau, phản ánh phong cách sáng tạo riêng của từng tác giả.
Kết nối đọc - viết
Trả lời Câu hỏi Kết nối đọc viết trang 113 SGK Văn 12 Kết nối tri thức
Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của bạn về vai trò của yếu tố kì ảo trong truyện ngắn Muối của rừng.
Phương pháp giải:
Dựa vào phần phân tích ở trên
Dựa vào kĩ năng viết đoạn vân đã học
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Yếu tố kì ảo trong "Muối của rừng" là một điểm sáng tạo độc đáo, góp phần làm nên thành công của tác phẩm. Nó thể hiện qua những chi tiết như tiếng kêu ai oán của khỉ mẹ, sự xuất hiện của hoa tử huyền và giấc mơ của ông Diểu.Tiếng kêu của khỉ mẹ sau khi thấy khỉ đực bị bắn là lời cảnh tỉnh con người về hành động tàn phá thiên nhiên. Nó ám ảnh ông Diểu, khiến ông day dứt, trăn trở và thức tỉnh lương tâm. Tiếng kêu như lời oán trách, lời nguyền rủa đối với hành động tàn ác của con người. Giấc mơ của ông Diểu là sự kết hợp giữa hiện thực và ảo mộng, thể hiện sự đấu tranh nội tâm của nhân vật. Giấc mơ cho thấy ông Diểu đang bị ám ảnh bởi tiếng kêu của khỉ và khao khát được chuộc lỗi. Yếu tố kì ảo trong "Muối của rừng" có vai trò quan trọng. Ngoài thể hiện chủ đề: Lên án hành động tàn phá thiên nhiên, khẳng định sức mạnh của thiên nhiên và sự trừng phạt dành cho những kẻ xâm hại thiên nhiên yếu tố kì ảo còn giúp phát triển cốt truyện. Yếu tố kì ảo trong "Muối của rừng" là một dụng ý nghệ thuật tinh tế, góp phần thể hiện chủ đề, phát triển cốt truyện, thể hiện quan niệm của người xưa và tăng tính hấp dẫn cho tác phẩm.
Chi tiết sương mù cuồn cuộn sau khi chú khỉ con rơi xuống vách đá và cất lên tiếng kêu thảm thiết không chỉ gợi lên khung cảnh lạnh lẽo, ảm đạm mà còn thể hiện nội tâm bối rối, hoang mang của ông Diểu. Sương mù như che phủ tất cả, khiến con người ta mất phương hướng, lạc lối, cũng như chính ông Diểu đang chìm trong sự hối hận và day dứt sau hành động sai trái của mình. Hình ảnh hoa tử huyền nở rộ cuối câu chuyện mang ý nghĩa tượng trưng cho điều tốt đẹp, cho sự may mắn và ấm no. Loài hoa quý hiếm này mọc lên từ nơi ông Diểu đã gieo rắc tội lỗi, như lời nhắn nhủ về sự thức tỉnh, hướng thiện của con người. Hoa tử huyền như khẳng định niềm tin vào chiến thắng của cái thiện, tạo nên khung cảnh huyền thoại và đầy sức sống, gieo hi vọng về một tương lai tươi sáng hơn. Những chi tiết nghệ thuật độc đáo này góp phần làm nổi bật chủ đề nhân sinh sâu sắc của tác phẩm. Khi con người ngày càng bị tha hóa, những giá trị đạo đức bị phá hủy, câu chuyện "Muối của rừng" như một lời cảnh tỉnh về hậu quả của lòng tham lam, tàn ác. Hành trình đi tìm lại cái thiện của ông Diểu, từ hối hận, ân hận đến thức tỉnh, giác ngộ, là bài học quý giá cho mỗi người về lòng trắc ẩn, yêu thương thiên nhiên và ý thức bảo vệ môi trường sống.
Yếu tố kì ảo trong "Muối của rừng" là một phần không thể thiếu và đặc biệt quan trọng trong việc tạo nên sức hấp dẫn của tác phẩm. Được thể hiện qua các chi tiết như tiếng kêu ai oán của khỉ mẹ, sự xuất hiện bất ngờ của hoa tử huyền và giấc mơ đầy ẩn ý của ông Diểu, những yếu tố này không chỉ làm sâu sắc hơn thông điệp của tác phẩm mà còn làm tăng thêm sự hấp dẫn cho câu chuyện. Tiếng kêu của khỉ mẹ, như một lời cảnh tỉnh, gợi nhắc con người về hành động tàn phá thiên nhiên, đồng thời ám ảnh và thức tỉnh lương tâm của nhân vật chính. Hoa tử huyền nở rộ như một biểu tượng của sự thanh tẩy và sự sống mới, mang lại hy vọng và khích lệ cho ông Diểu nhìn nhận lại mình và thay đổi hành động. Cuối cùng, giấc mơ đầy ảo giác của ông Diểu là sự phản ánh của sự đấu tranh nội tâm, khi anh ta cảm nhận áp lực và hối tiếc từ quá khứ, cũng như khao khát sự chuộc lỗi. Tất cả những yếu tố này không chỉ làm sâu sắc hơn thông điệp về tầm quan trọng của việc bảo vệ thiên nhiên, mà còn tạo ra một lớp vỏ kì bí và hấp dẫn cho câu chuyện, thu hút và kích thích sự tò mò của độc giả. Nhờ vào sự kết hợp tinh tế của những yếu tố này, "Muối của rừng" trở thành một tác phẩm đầy ấn tượng và ý nghĩa.