Soạn bài "Người con gái Nam Xương" - một bi kịch của con người
Video hướng dẫn giải
Nội dung chính
| Văn bản là những suy nghĩ, nhận định của tác giả với thân phân bi kịch của những nhân vật trong truyện Người con gái Nam Xương, đặc biệt là cuộc đời của Vũ Nương. Từ đó, tác giả bày tỏ những tình cảm xót thương cho thân phận con người trong truyện truyền kì của Nguyễn Dữ. |
Trước khi đọc 1
Trả lời câu hỏi 1 Trước khi đọc trang 89 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức
Kể tên một vài tác phẩm văn học Việt Nam viết về số phận bi kịch của con người.
Phương pháp giải:
Dựa vào hiểu biết cá nhân để chia sẻ về tác phẩm.
Lời giải chi tiết:
Tác phẩm: Chí Phèo (Nam Cao); Vợ nhặt (Kim Lân); Bánh trôi nước (Hồ Xuân Hương)...
Tác phẩm: Chí Phèo, Vợt nhặt, Bánh trôi nước...
Các tác phẩm văn học Việt Nam viết về số phận bi kịch của con người là: Tắt đèn (Ngô Tất Tố), Số đỏ (Vũ Trọng Phụng), Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài), Chí Phèo (Nam Cao),...
Một số tác phẩm: Chí Phèo (Nam Cao), Tắt đèn (Ngô Tất Tố), Bước đường cùng (Nguyễn Công Hoan),...
Các tác phẩm văn học Việt Nam viết về số phận bi kịch của con người là : Lão Hạc, Vợ Chồng A Phủ, Truyện Kiều,...
Trước khi đọc 2
Trả lời câu hỏi 2 Trước khi đọc trang 89 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức
Ở bài 1, em đã được học tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương. Hãy chia sẻ cảm nhận về một chi tiết mà em ấn tượng nhất trong tác phẩm.
Phương pháp giải:
Dựa vào hiểu biết cá nhân để chia sẻ về tác phẩm.
Lời giải chi tiết:
- Em ấn tượng nhất với chi tiết “Vũ Nương hiện ra và hai vợ chồng đã bày tỏ nỗi lòng cả hai về những hiểu nhầm trước đó”.
- Chi tiết là kết thúc hóa giải mọi hiểu nhầm và để đối phương hiểu được nỗi lòng.
Chi tiết “Vũ Nương hiện ra và hai vợ chồng đã bày tỏ nỗi lòng cả hai về những hiểu nhầm trước đó” - là kết thúc hóa giải mọi hiểu nhầm và để đối phương hiểu được nỗi lòng.
Cái bóng của Vũ Nương trên vách là một chi tiết tưởng chừng nhỏ bé nhưng lại mang vai trò quan trọng trong việc đẩy bi kịch của nhân vật lên đến đỉnh điểm. Chi tiết này không chỉ thể hiện sự thấu hiểu tâm lý trẻ thơ của Vũ Nương mà còn là minh chứng cho bi kịch éo le trong cuộc đời nàng. Cái bóng xuất hiện khi Trương Sinh đi lính, Vũ Nương ở nhà một mình, phải lo toan mọi việc. Nàng thường trỏ bóng mình trên vách và bảo con rằng đó là cha Đản. Chi tiết cái bóng của Vũ Nương thể hiện sự thấu hiểu tâm lý trẻ thơ của Vũ Nương, đồng thời cũng là bi kịch éo le trong cuộc đời nàng. Chi tiết này góp phần làm nổi bật tính cách nhân vật và phản ánh hiện thực xã hội phong kiến bất công, tàn bạo. Chi tiết “cái bóng” cũng là lời cảnh tỉnh cho con người về sự ghen tuông mù quáng và hậu quả bi thảm của nó. Khi Trương Sinh trở về, nghe lời con trẻ nói về "cha Đản", anh đã nghi ngờ vợ thất tiết. Cái bóng vốn là sự dối trá do Vũ Nương tạo ra để an ủi con, nhưng lại trở thành bằng chứng cho sự nghi ngờ của Trương Sinh.
Biết không thể giải thích được nỗi oan, Vũ Nương tắm gội chay sạch, ra bến Hoàng Giang, ngửa mặt lên trời than rằng: “Kẻ bạc mệnh này…” rồi nhảy xuống sông tự vẫn.
=> Vũ Nương đau đớn, thất vọng trước sự nghi ngờ của chồng. Nàng lựa chọn cái chết để rửa sạch nỗi tủi nhục. Qua đây, thấy được số phận bất hạnh của người phụ nữ trong xã hội xưa.
Trong tác phẩm "Chuyện người con gái Nam Xương", chi tiết để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất là cái bóng của Vũ Nương trên vách. Chi tiết này tuy nhỏ nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong việc đẩy bi kịch của Vũ Nương lên đến đỉnh điểm.
Cái bóng xuất hiện khi Trương Sinh đi lính, Vũ Nương ở nhà một mình, phải lo toan mọi việc. Nàng thường trỏ bóng mình trên vách và bảo con rằng đó là cha Đản. Chi tiết này thể hiện sự hiểu biết về tâm lý trẻ thơ của Vũ Nương. Nàng muốn con có được hình dung về người cha, để bé Đản không cảm thấy thiếu thốn tình cảm.
Tuy nhiên, cái bóng vô tri lại trở thành nguyên nhân dẫn đến bi kịch. Khi Trương Sinh trở về, nghe lời con trẻ nói về "cha Đản", anh đã nghi ngờ vợ thất tiết. Cái bóng vốn là sự dối trá do Vũ Nương tạo ra để an ủi con, nhưng lại trở thành bằng chứng cho sự nghi ngờ của Trương Sinh.
Sau khi đọc 1
Trả lời câu hỏi 1 Sau khi đọc trang 93 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức
Xác định vấn đề được bàn luận và bố cục của bài nghị luận.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản, xác định vấn đề và chia bố cục.
Lời giải chi tiết:
- Luận đề của văn bản là vấn đề bi kịch của con người trong tác phẩm Người con gái Nam Xương. Bố cục của VB gồm 5 phần, tương ứng với các phần được đánh số trong SGK.
- Bố cục văn bản:
+ Phần (1): giới thiệu khái quát về truyện Người con gái Nam Xương và nàng Vũ Thị Thiết.
+ Phần (2) khái quát về cuộc đời bi kịch của nhân vật Vũ Nương.
+ Phần (3) phân tích nguyên nhân gây nên bi kịch của Vũ Nương.
+ Phần (4) phân tích sự kết hợp giữa yếu tố hiện thực và kì ảo trong tác phẩm. Phần (5) khẳng định sức hấp dẫn của tác phẩm đối với bạn đọc.
- Vấn đề: Bi kịch của nhân vật Vũ Nương.
- Bố cục: 5 phần
+ Phần 1 (Từ đầu đến Miếu vợ chàng Trương): Giới thiệu vấn đề.
+ Phần 2: (Tiếp theo đến hàm hồ và mù quáng): Nhận xét về cuộc đời nhân vật Vũ Nương.
+ Phần 3: (Tiếp theo đến muốn nói với người đời): Nhận xét nhân vật Trương Sinh và lí do bi kịch của Vũ Thị Thiết một phần là do nàng.
+ Phần 4: (Tiếp theo đến bi kịch gia đình): Nét độc đáo của truyện truyền kì Nguyễn Dữ.
+ Phần 5: (Còn lại): Kết thúc vấn đề.
- Vấn đề bàn luận: Bi kịch của nhân vật Vũ Nương.
- Bố cục: 5 phần
+ Phần 1 (Từ đầu đến Miếu vợ chàng Trương): Giới thiệu vấn đề.
+ Phần 2: (Tiếp theo đến hàm hồ và mù quáng): Tác giả nhận xét về cuộc đời nhân vật Vũ Nương.
+ Phần 3: (Tiếp theo đến muốn nói với người đời): Nhận xét nhân vật Trương Sinh và lí do bi kịch của Vũ Thị Thiết một phần là do nàng.
+ Phần 4: (Tiếp theo đến bi kịch gia đình): Nét độc đáo của truyện truyền kì Nguyễn Dữ.
+ Phần 5: (Còn lại): Kết thúc vấn đề.
- Vấn đề: bi kịch của người phụ nữ
- Bố cục: 5 phần
Vấn đề: Bi kịch của nhân vật Vũ Nương.
Bố cục: (5 phần)
Phần 1: Giới thi0ệu vấn đề.
Phần 2: Nhận xét về cuộc đời Vũ Nương.
Phần 3: Nhận xét về Trương Sinh và nguyên nhân bi kịch của Vũ Nương.
Phần 4: Nét độc đáo trong truyện truyền kì của Nguyễn Dữ.
Phần 5: Kết luận vấn đề.
Sau khi đọc 2
Trả lời câu hỏi 2 Sau khi đọc trang 93 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức
Từ luận đề, tác giả đã triển khai các luận điểm theo trình tự nào?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản để nhận xét về cách triển khai luận điểm.
Lời giải chi tiết:
Ngoài phần (1) - mở đầu, và phẩn (5) - kết luận, các luận điểm trong bài được tổ chức theo trình tự:
- Nhận diện bi kịch - phần (2)
- Lí giải bi kịch - phần (3)
- Hoá giải bi kịch - phần (4).
Trình tự: Nội dung tác phẩm đến tài năng của Nguyễn Dữ.
- Từ luận đề, tác giả triển khai các luận điểm theo trình tự từ cụ thể đến bao quát, từ nguyên nhân đến kết quả:
(1) Phân tích các phẩm chất tốt đẹp của Vũ Nương => (2) Tập trung phân tích tính cách ghen tuông của Trương Sinh => (3) Phân tích bi kịch của Vũ Nương và lí giải nguyên do bi kịch xảy ra => (4) Phân tích sự xuất hiện của Vũ Nương để làm nổi bật bi kịch gia đình => (5) Ý nghĩa của tác phẩm.
Nhận diện bi kịch - phần 2
Lí giải bi kịch - phần 3
Hóa giải bi kịch - phần 4
Từ luận đề, tác giả đã phân tích những nét đặc sắc của truyện “Người con gái Nam Xương”, từ đó thể hiện tài năng của Nguyễn Dữ.
Sau khi đọc 3
Trả lời câu hỏi 3 Sau khi đọc trang 93 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức
Đọc phần (2) và cho biết, theo tác giả, bi kịch của nhân vật Vũ Nương là gì. Tác giả đã làm sáng tỏ bi kịch ấy qua những lí lẽ và bằng chứng nào?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần (2) để chỉ ra bi kịch của nhân vật Vũ Nương. Từ đó xác định lí lẽ bằng chứng.
Lời giải chi tiết:
- Lí lẽ:
+ Vũ Nương xinh đẹp, chu toàn, có nhiều phẩm chất tốt đẹp của người phụ nữ yên bề nghi gia nghi thất, lẽ ra nàng phải được hạnh phúc (ý của đoạn “Cuộc đời Vũ Nương tuy ngắn ngủi ... làm vợ, làm mẹ!").
+ Nhưng cuộc đời oái oăm đã khiến nàng rơi vào bi kịch: “Ngày sum họp cùng chồng, cũng là ngày nàng phải vĩnh viễn lìa xa tổ ấm. Và đau đớn hơn, kẻ đẩy nàng vào cái chết bi thảm không phải ai xa lạ, mà chính là người chồng nàng hằng "ba năm giữ gìn một tiết" đợi chờ và đứa con trai duy nhất mà nàng suốt ba năm nâng niu bú mớm".
- Bằng chứng:
+ Những trích dẫn trực tiếp từ tác phẩm được đặt trong dấu ngoặc kép.
+ Trích ý gián tiếp từ tác phẩm không được đặt trong dấu ngoặc kép (Đoạn bằng chứng: “Đứa trẻ thì ngây thơ, chỉ kể lại những điều mà đêm đêm mẹ thường dạy khi cha vắng nhà .. hàm hồ và mù quáng").
- Bi kịch của nhân vật Vũ Nương là: Bị chính người thân yêu nghi ngờ, đẩy đến cái chết bi thảm.
- Lí lẽ, bằng chứng:
+ Đứa trẻ thì ngây thơ, chỉ kể lại những điều mà đêm đêm mẹ thường dạy khi cha vắng nhà...
+ Còn người chồng thì cả ghen, hàm hồ và mù quáng.
- Bi kịch của Vũ Nương là hết lòng với gia đình, nhưng cuối cùng lại bị hai người thân thương nhất, gần gũi nhất gây ra nỗi oan trái cho nàng, đẩy nàng đến cái chết
- Tác giả đã làm sáng tỏ bi kịch ấy qua các lí lẽ và bằng chứng:
+ Lí lẽ: Cuộc đời Vũ Nương tuy ngắn ngủi nhưng nàng đã kịp làm trọn nghĩa vụ của một kiếp đàn bà: làm con, làm dâu, làm vợ, làm mẹ.
=> Bằng chứng: Nêu ra những việc làm của Vũ Nương khi chồng vắng nhà và mong ước gặp chồng của nàng.
+ Lí lẽ: Hai người thân thương nhất, gần gũi nhất lại là kẻ gây ra oan trái cho đời nàng.
=> Bằng chứng: Đứa trẻ thì ngây thơ… Còn người chồng thì cả ghen, hàm hồ và mù quáng.
- Lí lẽ: Vũ Nương xinh đẹp, có phẩm chất tốt của người phụ nữ yên bề gia thất, đáng lẽ phải được hạnh phúc nhưng cuộc đời oái oăm khiến nàng rơi vào bi kịch
- Dẫn chứng:
+ Trích dẫn trực tiếp đặt trong dấu ngoặc kép
+ Trích dẫn gián tiếp từ tác phẩm không đặt trong dấu ngoặc kép
Theo tác giả, bi kịch của Vũ Nương chính là nỗi đau bị nghi ngờ từ những người thân quen nhất của mình.
Sau khi đọc 4
Trả lời câu hỏi 4 Sau khi đọc trang 93 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức
Đọc phần (3) và cho biết, theo tác giả, điều gì đã khiến Vũ Nương gieo mình xuống sông tự tử. Em có suy nghĩ gì về cách lí giải của tác giả?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần (3) để đưa ra điều khiến nhân vật nhảy xuống sông tự tử. Từ đó đưa ra suy nghĩ về cách lí giải.
Lời giải chi tiết:
- Điều khiến Vũ Nương nhảy xuống sông tự tử: Vũ Nương không thể chứng minh cho nỗi oan của mình và chỉ còn cách bày tỏ tấm lòng trong trắng bằng cách gieo mình xuống sông.
- Cách lí giải của tác giả là hợp lí, nó được dựa trên những lời nói, hành động của các nhân vật.
Có thể thấy, tác giả đã căn cứ trên các tình tiết trong văn bản để suy luận, lí giải. Tác giả đã suy luận một cách hết sức lô-gíc diễn biến tâm lí của nhân vật Trương Sinh, từ đó cắt nghĩa cách hành xử của chàng. Lí giải của tác giả dựa trên sự suy luận tỉ mỉ về tâm lí của nhân vật, mặc dù đời sống tâm lí của nhân vật trong văn học trung đại thường không được miêu tả trực tiếp. Bởi vậy, những phân tích của tác giả cho thấy người viết bài nghị luận đã thực sự nhập thân, thấu hiểu thế giới nội tâm của nhân vật.
=> Tác giả cũng nhìn nhận nguyên nhân gây nên kết cục bi kịch của Vũ Nương từ hai phía: cả phía người chồng và người vợ, khách quan và chủ quan, do đó cách lí giải toàn diện chứ không phiến diện, một chiều.
Nguyên nhân khiến Vũ Nương gieo mình xuống sông tự tử:
- Do Trương Sinh ghen tuông mù quáng, nàng không có cách nào chứng minh sự trong sạch của bản thân, do đó gieo mình xuống sông để bày tỏ tấm lòng trong trắng.
- Do nàng không thực sự hiểu tâm lí chồng để tránh đi những ngờ vực, ghen tuông không đáng có.
- Vũ Nương không thể chứng minh cho nỗi oan của mình và chỉ còn cách bày tỏ tấm lòng trong trắng bằng cách gieo mình xuống sông.
- Cách lí giải của tác giả là hợp lí, dựa trên những lời nói, hành động của các nhân vật.
- Điều khiến Vũ Nương nhảy xuống sông tự tử: Vũ Nương không thể chứng minh cho nỗi oan của mình và chỉ còn cách bày tỏ tấm lòng trong trắng bằng cách gieo mình xuống sông.
- Cách lí giải của tác giả là hợp lí, nó được dựa trên những lời nói, hành động của các nhân vật.
Điều khiến Vũ Nương nhảy xuống sông chính là việc Vũ Nương khôngt hể chứng minh cho nỗi oan của mình. Họ hàng làng xóm “bênh vực và biện bạch cho nàng cũng chẳng ăn thua”. Cuối cùng, Vũ Nương chỉ còn biết bày tỏ tấm lòng trong trắng bằng cách “gieo mình xuống sông mà chết".”
Cách lí giải của tác giả hoàn toàn hợp lý và chính xác.
Sau khi đọc 5
Trả lời câu hỏi 5 Sau khi đọc trang 93 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức
Nét đặc sắc nào trong truyện truyền kì của Nguyễn Dữ được làm rõ ở phần (4)?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần (4) để chỉ ra những nét đặc sắc được tác giả làm rõ.
Lời giải chi tiết:
Trong phần (4), tác giả bài nghị luận đã làm rõ những nét đặc sắc của truyện truyền kì Nguyễn Dữ là sự dung hoà giữa yếu tố hiện thực và yếu tố kì ảo, giữa đời thực và ước mơ. Yếu tố kì ảo giúp Vũ Nương được minh oan, hội ngộ với Trương Sinh dù chỉ trong chốc lát, nhưng yếu tố hiện thực lại khiến cho sự đoàn tụ chỉ diễn ra trong khoảnh khắc, còn chia li mới là vĩnh viễn. Từ đây, tác giả bài nghị luận khái quát vấn đề: bi kịch của Vũ Nương không chỉ là bi kịch của cá nhân nàng, mà còn là bi kịch của con người, bi kịch của gia đình: “đứa trẻ mồ côi, người chồng cô đơn, người vợ bị chết". Cũng từ đây, người đọc hiểu hơn về nhan đề bài nghị luận: Người con gái Nam Xương là bi kịch của con người nói chung chứ không giới hạn ở một số phận cụ thể. Chính những phân tích của tác giả bài viết đã cho thấy ý nghĩa phổ quát của tác phẩm.
- Để minh oan cho lòng ngay thẳng, Nguyễn Dữ đã tưởng tượng ra cảnh Vũ Nương hội ngộ Trương Sinh => tái hợp.
- Dung hòa được hiện thực với ước mơ, giữa cái tồn tại với ảo ảnh.
- Ảo ảnh đoàn tụ mau chóng tan biến để lại một hiện thực đắng cay không thể xóa bỏ.
=> Nét đặc sắc trong truyện truyền kì của Nguyễn Dữ mà các tác giả khác không thể vượt qua.
- Giá trị nhân đạo: Để minh oan cho lòng ngay thẳng, Nguyễn Dữ đã tưởng tượng ra cảnh Vũ Nương hội ngộ Trương Sinh
- Dung hòa được hiện thực với ước mơ, giữa cái tồn tại với ảo ảnh.
- Giá trị hiện thực: Ảo ảnh đoàn tụ mau chóng tan biến để lại một hiện thực đắng cay không thể xóa bỏ.
Những nét đặc sắc: dung hòa giữa hiện thực và ước mơ, giữa cái tồn tại và cái ảo ảnh, chủ nghĩa hiện thực và chủ nghĩa nhân đạo
Để minh oan cho lòng ngay thẳng, Nguyễn Dữ đã tưởng tượng ra cảnh Vũ Nương hội ngộ Trương Sinh bằng những chi tiết kỳ ảo. Dệt nên đó những ước mơ, khát vọng bằng những chi tiết kỳ ảo chính là một trong những đặc sắc trong truyện truyền kì của Nguyễn Dữ. Bên cạnh đó, cũng là một hiện thực tàn khốc vẫn không thể thay đổi: Vũ Nương đã chết, Trương Sinh mất vợ, bé Đản mất cha. Đó hiện lên như một nỗi niềm cay đắng không thể thay chuyển. Nét đặc sắc trong truyện truyền kì của Nguyễn Dữ mà các tác giả khác không thể vượt qua chính là “dung hòa được hiện thực với ước mơ”.
Sau khi đọc 6
Trả lời câu hỏi 6 Sau khi đọc trang 93 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức
Đọc phần (3) và (5) cho biết tác giả đã làm nổi bật nét độc đáo trong truyện truyền kì của Nguyễn Dữ bằng cách nào. Những câu văn đã giúp em hiểu rõ về nét độc đáo đó?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ cả hai phần để chỉ ra nét độc đáo được tác giả đưa ra bằng cách nào.
Lời giải chi tiết:
Trong phần (3), tác giả đã khẳng định nét độc đáo của truyện truyền kì Nguyễn Dữ thể hiện ở nghệ thuật sáng tạo chi tiết để đẩy câu chuyện đến đỉnh điểm trong tương quan so sánh với các truyện truyển kì khác của Việt Nam và của các nước Trung Hoa, Nhật Bản, Hàn Quốc, ... Điều đó được làm rõ ở câu văn: “Lấy hình tượng cái bóng người và lời nói ngây thơ của đứa con để đẩy câu chuyện lên tới đỉnh điểm là nét độc đáo riêng của Nguyễn Dữ, không thể tìm thấy trong bất cứ truyện truyền kì nào của Việt Nam cũng như của các nước Trung Hoa, Nhật Bản, Hàn Quốc, ... ".
Trong phần (5), tác giả khẳng định nét độc đáo của truyện truyền kì Nguyễn Dữ thể hiện qua nghệ thuật xây dựng hình tượng người phụ nữ trong tương quan so sánh với các truyện khác thuộc thể truyền kì. Câu văn giúp hiểu rõ điều đó là: “Có thể nói, với “Người con gái Nam Xương", Nguyễn Dữ đã vượt khỏi những công thức thông lệ về hình tượng người phụ nữ trong thể truyền kì”.
- Tác giả đã phân tích từng nhân vật và so sánh với các tác phẩm của các tác giả khác cùng thể loại truyện để làm nổi bật nét độc đáo của Nguyễn Dữ.
- Câu văn giúp em hiểu rõ:
+ Lấy hình tượng cái bóng người và lời nói ngây thơ của đứa con để đẩy câu chuyện tới đỉnh điểm là nét độc đáo riêng của Nguyễn Dữ không thể tìm thấy trong bất cứ truyện truyền kì nào của Việt Nam hay Trung Hoa, Nhật Bản...
+ Có thể nói, với Người con gái Nam Xương, Nguyễn Dữ đã vượt khỏi những công thức thông lệ về hình tượng người phụ nữ trong thể truyền kì.
- Bằng cách phân tích từng nhân vật và so sánh với các tác phẩm của các tác giả khác cùng thể loại truyện để làm nổi bật nét độc đáo của Nguyễn Dữ.
- Câu văn giúp em hiểu rõ:
+ Lấy hình tượng cái bóng người và lời nói ngây thơ của đứa con để đẩy câu chuyện tới đỉnh điểm là nét độc đáo riêng của Nguyễn Dữ không thể tìm thấy trong bất cứ truyện truyền kì nào của Việt Nam hay Trung Hoa, Nhật Bản...
+ Có thể nói, với Người con gái Nam Xương, Nguyễn Dữ đã vượt khỏi những công thức thông lệ về hình tượng người phụ nữ trong thể truyền kì.
- Cách: phân tích những chi tiết, hình tượng tiêu biểu
- Những câu văn:
+ Lấy hình tượng cái bóng người…Trung Hoa, Nhật Bản, Hàn Quốc
+ Vũ Nương không phải …trong đời thực.
- Tác giả đã làm nổi bật nét độc đáo của truyện truyền kì Nguyễn Dữ bằng cách so sánh những tác phẩm truyện truyền kì khác để thấy tài năng của Nguyễn Dữ.
- Câu văn giúp em hiểu rõ:
+ Lấy hình tượng cái bóng người và lời nói ngây thơ của đứa con để đẩy câu chuyện tới đỉnh điểm là nét độc đáo riêng của Nguyễn Dữ không thể tìm thấy trong bất cứ truyện truyền kì nào của Việt Nam hay Trung Hoa, Nhật Bản...
+ Có thể nói, với Người con gái Nam Xương, Nguyễn Dữ đã vượt khỏi những công thức thông lệ về hình tượng người phụ nữ trong thể truyền kì.
Sau khi đọc 7
Trả lời câu hỏi 7 Sau khi đọc trang 93 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức
Phần (5) có vai trò gì trong bài nghị luận? Câu văn nào giúp em xác định được vai trò ấy?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần (5) để nhận xét về vai trò trong cấu trúc bài nghị luận. Chỉ ra câu văn cho thấy vai trò đó.
Lời giải chi tiết:
Phần (5) đóng vai trò kết thúc vấn đề trong bài nghị luận, khái quát và nâng cao các ý đã phân tích trong bài, khẳng định sức sống của tác phẩm Người con gái Nam Xương. Câu văn đảm nhận vai trò này là: “Có lẽ vì vậy mà "Người con gái Nam Xương" vẫn còn sức hấp dẫn đối với bạn đọc ngày nay".
- Phần (5) mang vai trò là kết thúc bài nghị luận. Khẳng định lại vấn đề nghị luận.
- Câu văn thể hiện: Phản ánh số phận Vũ Thị Thiết, Nguyễn Dữ đã đề cập tới cái bi kịch muôn thuở của con người.
- Vai trò: kết thúc và khẳng định lại vấn đề nghị luận.
- Câu văn thể hiện: Phản ánh số phận Vũ Thị Thiết, Nguyễn Dữ đã đề cập tới cái bi kịch muôn thuở của con người.
- Vai trò nêu lên ý nghĩa, đặc điểm nổi bật của tác phẩm.
- Câu văn:
+ Có thể nói, với Người con gái Nam Xương…truyện truyền kì.
+ Phản ánh số phận…của con người.
+ Có lẽ vì vậy mà…ngày nay.
Phần 5 chính là đoạn kết, chốt lại vấn đề của bài nghị luận.
Câu văn giúp em xác định được vai trò ấy, là : “Phản ánh số phận Vũ Thị Thiết, Nguyễn Dữ đã đề cập tới cái bi kịch muôn thuở của con người. Có lẽ vì vậy mà Người con gái Nam Xương vẫn còn sức hấp dẫn đối với người đọc ngày nay.”
Sau khi đọc 8
Trả lời câu hỏi 8 Sau khi đọc trang 93 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức
Một số chi tiết và nhân vật trong tác phẩm “Người con gái Nam Xương” không được tác giả bài nghị luận phân tích, chẳng hạn như chi tiết người mẹ dặn dò trước khi Trương Sinh ra trận, các nhân vật Linh Phi, Phan Lang... Từ đó, em có suy nghĩ gì về việc sử dụng lí lẽ và dẫn chứng trong văn bản nghị luận văn học?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ cả tác phẩm và đưa ra suy nghĩ của bản thân.
Lời giải chi tiết:
Một số chi tiết và nhân vật trong tác phẩm Người con gái Nam Xương không được tác giả bài nghị luận phân tích, chẳng hạn như chi tiết người mẹ dặn dò trước khi Trương Sinh ra trận, các nhân vật Linh Phi, Phan Lang, ... Điều đó cho thấy lí lẽ và bằng chứng trong văn bản nghị luận văn học cần hướng vào trọng tâm vấn để được chọn, người viết không cần phân tích tất cả chi tiết hay nhân vật có trong văn bản, lựa chọn chi tiết hay nhân vật nào phụ thuộc vào luận để và dung lượng của bài nghị luận.
Việc sử dụng lí lẽ và dẫn chứng trong văn bản nghị luận văn học cần bám sát vấn đề nghị luận. Chỉ phân tích những chi tiết liên quan đến vấn đề mình đang cần làm rõ, tránh lan man, không liên quan đến vấn đề.
Việc sử dụng lí lẽ và dẫn chứng trong văn bản nghị luận văn họ cần bám sát vấn đề nghị luận, tránh lan man, không liên quan đến vấn đề.
Suy nghĩ: lí lẽ rõ ràng, dẫn chứng cụ thể
Tác giả không quá đi sâu vào những chi tiết như người mẹ dặn dò,.. để tránh lan man, dài dòng cho tác phẩm khi tác phẩm chủ yếu là nói về số phận của người phụ nữ thông qua nhân vật Vũ Nương.
Việc sử dụng lí lẽ và dẫn chứng trong văn bản nghị luận văn học cần được thực hiện một cách cẩn thận và chọn lọc. Tác giả cần tập trung vào những chi tiết và nhân vật quan trọng nhất, đồng thời cũng cần khuyến khích người đọc tự khám phá tác phẩm.
Viết kết nối với đọc
Trả lời câu hỏi Viết kết nối với đọc trang 93 SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức
Em có đồng tình với những phân tích của tác giả bài viết “Người con gái Nam Xương” - một bi kịch của con người về chi tiết chiếc bóng trên vách không? Viết đoạn văn (khoảng 7 - 9 câu) để trả lời câu hỏi trên.
Phương pháp giải:
Nêu suy nghĩ của bản thân
Lời giải chi tiết:
Trong tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương” của tác giả Nguyễn Dữ là một chi tiết đặc sắc, giàu ý nghĩa . Hình ảnh cái bóng trên tường của Vũ Nương trong trò vui đùa với con là một yếu tố độc đáo, có vai trò thắt nút và mở nút câu chuyện tình đầy trái ngang, oan khuất của Vũ Nương. Có thể thấy rõ cái bóng là hiện thân của lòng tốt, tình mẹ con, đạo vợ chồng. Cái bóng cũng là nguyên nhân tạo nên bi kịch thê thảm đối với nhân vật Vũ Nương và đối với cái gia đình bé nhỏ của nàng. Chiếc bóng thức tỉnh Trương Sinh, giúp chàng nhận ra nỗi oan của vợ. Hình ảnh chiếc bóng thể hiện tư tưởng, tình cảm và quan niệm của tác giả đối với con người: sự thấu hiểu, cảm thương sâu sắc số phận những con người bất hạnh, nhất là người phụ nữ. Qua hình ảnh cái bóng, nhà văn gửi gắm những triết lí sâu sắc, thấm đẫm tinh thần nhân văn: Cuộc sống luôn đầy những yếu tố bất thường, con người không thể lường trước; thân phận con người nói chung và người phụ nữ nói riêng: thân phận mỏng manh như cái bóng mong manh dễ tan vỡ, khi còn, khi mất. Hạnh phúc, sự sống, … có thể bị hủy hoại vì bất cứ lí do gì, bất cứ lúc nào…. “Người con gái Nam Xương” - một bi kịch của con người về chi tiết chiếc bóng trên vách. Chi tiết cái bóng còn tạo nên sự hàm súc, đa nghĩa đồng thời vừa thắt nút, mở nút tăng sức hấp dẫn cho tác phẩm.
Chi tiết chiếc bóng trên vách trong tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương” của tác giả Nguyễn Dữ là một chi tiết đặc sắc, giàu ý nghĩa . Hình ảnh cái bóng trên tường của Vũ Nương trong trò vui đùa với con là một yếu tố độc đáo, có vai trò thắt nút và mở nút câu chuyện tình đầy trái ngang, oan khuất của Vũ Nương. Có thể thấy rõ cái bóng là hiện thân của lòng tốt, tình mẹ con, đạo vợ chồng. Cái bóng cũng là nguyên nhân tạo nên bi kịch thê thảm đối với nhân vật Vũ Nương và đối với cái gia đình bé nhỏ của nàng. Chiếc bóng thức tỉnh Trương Sinh, giúp chàng nhận ra nỗi oan của vợ. Hình ảnh chiếc bóng thể hiện tư tưởng, tình cảm và quan niệm của tác giả đối với con người: sự thấu hiểu, cảm thương sâu sắc số phận những con người bất hạnh, nhất là người phụ nữ. Qua hình ảnh cái bóng, nhà văn gửi gắm những triết lí sâu sắc, thấm đẫm tinh thần nhân văn: Cuộc sống luôn đầy những yếu tố bất thường, con người không thể lường trước; thân phận con người nói chung và người phụ nữ nói riêng: thân phận mỏng manh như cái bóng mong manh dễ tan vỡ, khi còn, khi mất. Hạnh phúc, sự sống, … có thể bị hủy hoại vì bất cứ lí do gì, bất cứ lúc nào…. “Người con gái Nam Xương” - một bi kịch của con người về chi tiết chiếc bóng trên vách. Chi tiết cái bóng còn tạo nên sự hàm súc, đa nghĩa đồng thời vừa thắt nút, mở nút tăng sức hấp dẫn cho tác phẩm.
- Ý kiến: đồng tình
- Chứng minh:
+ Tác giả phân tích đúng đắn, rõ ràng.
+ Chi tiết cái bóng là chi tiết thắt nút cũng như mở nút cho câu chuyện, khiến cho Trương Sinh hiểu lầm dẫn đến bi kịch của Vũ Nương cũng như gỡ bỏ được hiểu lầm, trả lại sự trong sạch, chứng minh tấm lòng chung thủy của nàng
Em hoàn toàn đồng ý với những phân tích của tác giả bài viết "Người con gái Nam Xương" - một bi kịch của con người. Chi tiết này là một sáng tạo nghệ thuật độc đáo của Nguyễn Dữ, góp phần quan trọng vào việc xây dựng hình ảnh nhân vật Vũ Nương và đẩy bi kịch của tác phẩm lên đến đỉnh điểm. Cái bóng là biểu tượng cho sự oan khuất của Vũ Nương khi nàng là người phụ nữ đức hạnh, nết na, thủy chung, nhưng lại phải chịu oan khuất mà không có cơ hội giải thích. Cái bóng cũng là biểu tượng cho số phận bấp bênh, mỏng manh của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Phân tích của tác giả về chi tiết này rất logic, chặt chẽ, có sức thuyết phục cao. Tác giả đã sử dụng nhiều dẫn chứng cụ thể từ tác phẩm để làm sáng tỏ ý kiến của mình đồng thời cũng nói lên sự tài tình của Nguyễn Dữ.
Em hoàn toàn đồng ý với nhận định của tác giả về chi tiết "chiếc bóng" trong truyện ngắn "Người con gái Nam Xương". Chi tiết này đã góp phần tạo nên một kết thúc đầy bất ngờ và đau đớn cho câu chuyện, đồng thời cũng là minh chứng rõ ràng nhất cho sự oan khuất của Vũ Nương. Chiếc bóng xuất hiện ở cuối truyện như một lời giải thích cho tất cả những nghi ngờ, hiểu lầm của Trương Sinh. Nó là bằng chứng cho thấy Vũ Nương vẫn luôn chung thủy, son sắt, chịu bao nhiêu khổ đau, tủi nhục. Tuy nhiên, chi tiết này cũng mang đến một nỗi buồn sâu sắc cho người đọc. Nó khiến ta cảm thấy xót xa cho số phận bất hạnh của Vũ Nương, khi cô phải chịu đựng sự nghi ngờ vô cớ từ chính người chồng mình yêu thương. Đồng thời, nó cũng là lời cảnh tỉnh cho chúng ta về tầm quan trọng của việc thấu hiểu và tin tưởng lẫn nhau trong cuộc sống hôn nhân.