Soạn bài Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh cuộc đời và sự nghiệp
Nội dung chính
| Văn bản đã đem đến cho người đọc những thông tin cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Ái Quốc. Người là một anh hùng dân tộc, một danh nhân văn hóa kiệt xuất. Đồng thời cũng là một nhà văn, nhà thơ lớn của dân tộc. |
Chuẩn bị
Trả lời Câu hỏi Chuẩn bị trang 5 SGK Văn 12 Cánh diều
Tìm hiểu những thông tin về bối cảnh lịch sử, văn hóa Việt Nam cuối thế kỉ 19 – đầu thế kỉ 20, quê hương, gia đình, cuộc đời của Nguyễn Ái Quốc. Lựa chọn, ghi chép 1 số thông tin quan trọng có liên quan tới sự nghiệp văn học của tác giả.
Phương pháp giải:
Chú ý lựa chọn thông tin phù hợp, phục vụ cho việc đọc hiểu.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Bối cảnh lịch sử:
+ Cuối thế kỷ 19 – đầu thế kỷ 20 là khoảng thời gian quan trọng và ý nghĩa trong lịch sử Việt Nam, đánh dấu bước ngoặt sự chi phối ngoại quốc và sự nổi dậy của phong trào giải phóng dân tộc.
+ Trong thời kỳ này, Việt Nam đang chịu sự chiếm đóng của các thể lực thực dân từ Pháp Và Trung Quốc, cùng với đó các vùng miền trong nước đang chịu ảnh hưởng và tác động từ nhiều nền văn hóa khác nhau.
- Văn hóa Việt Nam:
+ Văn hóa Việt Nam trong giai đoạn cuối thế kỷ 19 – đầu thế kỷ 20 chịu nhiều tác động từ các yếu tố lịch sử, xã hội và văn hóa trong và ngoài nước. Nó đã lan tỏa cái nhìn sâu sắc về cuộc sống, khát vọng tự do và nhân quyền, đồng thời tạo ra một nền văn hóa đa dạng và phong phú.
+ Văn học, nghệ thuật và âm nhạc trong thời kỳ này phản ánh sự khát khao tự do, tiến bộ, chống lại sự áp bức của thực dân Pháp và mang tính biểu tượng cao.
- Khái quát về Nguyễn Ái Quốc:
+ Nguyễn Ái Quốc (1890 – 1969) thuở nhỏ tên là Nguyễn Sinh Cung, lớn lên đi học lấy tên là Nguyễn Tất Thành, khi hoạt động cách mạng lất tên là Nguyễn Ái Quốc và nhiều tên khác. Từ năm 1942, Người lấy tên là Hồ Chí Minh.
+ Quê quán: Làng Kim Liên (làng Sen), nay là xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
+ Gia đình: Sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước. Song thân của Người là cụ phó bảng Nguyễn Sinh Sắc và bà Hoàng Thị Loan.
+ Hồ Chí Minh không chỉ là nhà yêu nước, nhà cách mạng, anh hùng dân tộc mà còn là nhà văn hóa kiệt xuất.
+ Cốt lõi của tư tưởng văn hóa Hồ Chí Minh là lòng yêu nước, thương dân, hết lòng phục vụ nhân dân và Tổ quốc.
+ Các tác phẩm nổi tiếng: Nhật ký trong tù, Tức cảnh Pác Pó, Tuyên ngôn độc lập,…
+ Với những đóng góp to lớn về sự nghiệp giải phóng dân tộc và về văn hóa của Người, năm 1990, UNESCO đã ghi nhận và suy tôn Người là “Anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hóa kiệt xuất”
* Bối cảnh lịch sử, văn hoá Việt Nam cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX:
- 1858, thực dân Pháp nổ súng mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam. 1884, Pháp đặt ách đô hộ lên toàn bộ lãnh thổ Việt Nam.
- Đầu thế kỷ XX, Phan Bội Châu chủ trương dựa vào sự giúp đỡ bên ngoài, thiết lập một nhà nước theo mô hình quân chủ lập hiến của Nhật
- Các phong trào đấu tranh theo tư tưởng phong kiến hay dân chủ tư sản cuối cùng đều thất bại. Việc tìm cho dân tộc Việt Nam một con đường giải phóng khỏi ách đô hộ của thực dân Pháp ngày càng trở nên cấp thiết.
* Tác giả: Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh
- Quê hương: làng Kim Liên, xã Nam Liên (nay là xã Kim Liên), huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An
- Gia đình: Nguyễn Ái Quốc sinh ra trong một gia đình nhà Nho nghèo. Thân sinh là cụ Nguyễn Sinh Sắc, ông lớn lên trong một môi trường nho học, từng giữ chức Tri huyện. Thân mẫu là Bà Hoàng Thị là một người phụ nữ hiền hậu, hết lòng vì chồng con. Các anh chị em trong gia đình đều là những người tích cực tham gia các hoạt động yêu nước chống thực dân.
- Cuộc đời:
+ Thuở nhỏ đã tiếp thu được truyền thống yêu nước, lòng nhân ái từ gia đình và quê hương đất nước.
+ 10 năm sống ở Huế - tiếp xúc với nhiều sách báo Pháp, với nền văn hóa mới và những bàn luận về các phong trào chống Pháp của các sĩ phu yêu nước.
+ 05/06/1911, Người lên con tàu Đô đốc Latútsơ Tơrêvin sang Pháp, để nghiên cứu các học thuyết cách mạng.
+ 1911 - 1917, Người đã đến nhiều nước ở châu Á, châu Âu, châu Phi, châu Mỹ.
+ Tháng 7/1920, Người đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V.I.Lênin, tìm ra con đường cứu nước
+ Tháng 10/1934, Người được vào học Trường Quốc tế Lênin, Người học đầy đủ các môn lý luận cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin
+ Năm 1941, ông trở về Việt Nam và lãnh đạo phong trào giải phóng dân tộc.
+ Ngày 2 tháng 9 năm 1945, ông đọc bản Tuyên ngôn Độc lập Việt Nam khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại quảng trường Ba Đình, Hà Nội.
- Sự nghiệp văn học: Người để lại nhiều tác phẩm giá trị với đa dạng các phong cách và thể loại.
+ Quan điểm sáng tác nghệ thuật: văn nghệ là vũ khí, nghệ sĩ là chiến sỹ vì văn chương phải phục vụ cách mạng, phục vụ công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, chống lại cái ác, cái bất công ngang trái
+ Sự nghiệp sáng tác văn học của Nguyễn Ái Quốc nổi bật ở 3 thể loại: Văn chính luận, truyện và kí, thơ ca.
- Các tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh :
+ Truyện và kí: Lời than vãn của bà Trưng Trắc; Chuyện con rùa; Những con người biết mùi hun khói; Vi hành; Những trò lố hay là Varen và Phan Bội Châu; Nhật ký chìm tàu;....
+ Thơ: Nhật kí trong tù; Tức cảnh Pác Bó; Cảnh khuya; Đi thuyền trên sông Đáy; Lên núi; Rằm tháng giêng; Tặng cụ Bùi Bằng Đoàn; …
+ Văn nghị luận: Bản án chế độ thực dân Pháp (1925); Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (1946); Không có gì quý hơn độc lập tự do (1966); Bản Di chúc (1965-1969);....
Đọc hiểu 1
Trả lời Câu hỏi 1 Đọc hiểu trang 6 SGK Văn 12 Cánh diều
Những chi tiết nào trong tiểu sử giúp em hiểu thêm về các tác phẩm của chủ tịch Hồ Chí Minh?
Phương pháp giải:
Chú ý vào các chi tiết nói về các hoạt động, trải nghiệm và các cống hiến của bác
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Trong thời gian ở Pháp, Người tích cực viết báo, viết sách tuyên truyền chống chủ nghĩa thực dân và đoàn kết các dân tộc thuộc địa.
- Hồ Chí Minh đã sớm hấp thụ truyền thống văn hóa của dân tộc mà giá trị tập trung nhất là lòng yêu nước thiết tha, ý chí đấu tranh cách mạng kiên cường, bất khuất, tinh thần khoan dung, nhân ái,..
- Sinh ra trong một gia đình nhà Nho yêu nước
- Thuở nhỏ được học chữ Hán, sau đó học chữ Quốc ngữ và tiếng Pháp ở trường Quốc học Huế
- Người đi đến nhiều quốc gia trên hành trình đi tìm đường cứu nước: Mỹ, Anh, Pháp.
Những chi tiết trong tiểu sử giúp em hiểu thêm về các tác phẩm của chủ tịch Hồ Chí Minh là:
- Trong thời gian ở Pháp, Người tích cực viết báo, viết sách tuyên truyền chống chủ nghĩa thực dân và đoàn kết các dân tộc thuộc địa.
- Hồ Chí Minh đã sớm hấp thụ truyền thống văn hóa của dân tộc mà giá trị tập trung nhất là lòng yêu nước thiết tha, ý chí đấu tranh cách mạng kiên cường, bất khuất, tinh thần khoan dung, nhân ái,..
Đọc hiểu 2
Trả lời Câu hỏi 2 Đọc hiểu trang 7 SGK Văn 12 Cánh diều
Chú ý yếu tố gia đình và quê hương?
Phương pháp giải:
Bám sát nội dung văn bản và tóm lược những ý chính
Lời giải chi tiết:
- Gia đình:
+ Hồ Chí Minh sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước
+ Song thân của Người là cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc và bà Hoàng Thị Loan.
- Quê hương:
+ Người sinh ra và lớn lên tại 1 vùng quê giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng
+ Quê Bác ở làng Kim Liên (làng Sen), nay là xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
Đọc hiểu 3
Trả lời Câu hỏi 3 Đọc hiểu trang 7 SGK Văn 12 Cánh diều
Chú ý câu văn chuyển đoạn sang luận điểm khác
Phương pháp giải:
Chú ý đến các cụm từ xuất hiện trong câu. VD: không chỉ … mà còn, nếu … thì,…
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Hồ Chí Minh không chỉ là nhà yêu nước, nhà cách mạng, anh hùng dân tộc mà còn là nhà văn hóa kiệt xuất.
Câu văn chuyển đoạn sang luận điểm khác: “Hồ Chí Minh không chỉ là nhà yêu nước, nhà cách mạng, anh hùng dân tộc mà còn là nhà văn hóa kiệt xuất”
Đọc hiểu 4
Trả lời Câu hỏi 4 Đọc hiểu trang 7 SGK Văn 12 Cánh diều
Quan điểm sáng tác văn chương của Hồ Chí Minh có gì đặc sắc?
Phương pháp giải:
Bám sát nội dung văn bản, tập trung vào các quan niệm văn chương mà Bác viết.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Hồ Chí Minh luôn quan niệm văn chương là “Vũ khí chiến đấu”, phân biệt rõ văn chương nghệ thuật và văn chương tuyên truyền, xác định rõ mục đích, đối tượng hướng tới. Từ đó mới quyết định nội dung và cách viết.
🡪 Với quan điểm sáng tác như vậy, các tác phẩm mà Bác viết có khả năng tác động mạnh mẽ tới tư tưởng và cảm xúc của con người. Qua đó gợi lên những suy nghĩ sâu sắc và thúc đẩy con người ra khỏi những quan điểm cũ rập khuôn và tìm ra các ý tưởng mới. Nó hình thành và tạo nên sức mạnh của văn chương trong việc lan truyền thông điệp, giá trị, niềm tin và lý tưởng, tạo ra những kết nối giữa con người.
- Người quan niệm văn chương là vũ khí chiến đấu
- Người thường xác định rõ mục đích và đối tượng cần hướng tới, từ đó mới quyết định nội dung và cách viết.
Đọc hiểu 5
Trả lời Câu hỏi 5 Đọc hiểu trang 8 SGK Văn 12 Cánh diều
Những biểu hiện phong phú trong sáng tác của Hồ Chí Minh là gì?
Phương pháp giải:
Bám sát nội dung văn bản, tập trung vào các thể loại và phong cách nghệ thuật mà Hồ Chí Minh sử dụng trong các tác phẩm của mình
Lời giải chi tiết:
Cách 1
+ Người viết bằng nhiều thể loại với những bút pháp và phong cách khác nhau
+ Viết bằng nhiều ngôn ngữ, khi viết bằng tiếng Pháp, lúc viết bằng tiếng Hán, nhiều sáng tác bằng tiếng Việt (chữ Quốc ngữ),…
+ Thể loại: Văn chính luận, truyện và kí, thơ ca.
- Người viết bằng nhiều thể loại với bút pháp và phong cách khác nhau
- Người viết bằng nhiều ngôn ngữ ( tiếng Pháp, tiếng Hán, chữ Quốc ngữ)
- Nổi bật trong sự nghiệp của Người là các tác phẩm văn nghị luận, truyện và kí, thơ ca.
Đọc hiểu 6
Trả lời Câu hỏi 6 Đọc hiểu trang 8 SGK Văn 12 Cánh diều
Văn chính luận của Hồ Chí Minh có những tác phẩm nào tiêu biểu?
Phương pháp giải:
Liệt kê 1 số tác phẩm và nội dung chính của tác phẩm đó
Lời giải chi tiết:
Cách 1
+ Tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp” (Le Procès de la Colonisation Francaise)
🡪 Tác phẩm đã vạch trần chính sách vô nhân đạo, tội ác và sự lừa dối của thực dân Pháp đối với nhân dân các nước thuộc địa từ những bằng chứng xác thực, lí lẽ đanh thép, lời văn sắc bén,..
+ Bản “Tuyên ngôn Độc lập”
🡪 Với lời văn ngắn gọn, súc tích, lập luận chặt chẽ, giàu sức thuyết phục, cảm hứng hào sảng, mạnh mẽ, lời văn đanh thép mà đầy cảm xúc,…
+ Tác phẩm “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (1946)”
🡪 Kêu gọi nhân dân cả nước đứng lên bảo vệ nền độc lập non trẻ vừa giành được.
- Những tác phẩm tiêu biểu:
+ Bản án chế độ thực dân Pháp
+ Tuyên ngôn độc lập
+ Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến
Đọc hiểu 7
Trả lời Câu hỏi 7 Đọc hiểu trang 9 SGK Văn 12 Cánh diều
Chú ý hoàn cảnh ra đời của các lời kêu gọi.
Phương pháp giải:
Xác định thời gian ra đời của lời kêu gọi và đề cập đến tình hình đất nước thời điểm đó.
Lời giải chi tiết:
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, thực dân Pháp dã tâm dùng vũ lực hòng đặt lại ách thống trị trên đất nước ta một lần nữa. Trước vận mệnh đất nước đang ở tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” vì thù trong, giặc ngoài, nạn đói, nạn dốt hoành hành khắp nơi, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận thức rõ việc động viên sức mạnh của toàn thể dân tộc Việt Nam là điều rất cần thiết để thực hiện nhiệm vụ cấp bách của cách mạng: xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng, chống thực dân Pháp xâm lược, bài trừ nội phản, cải thiện đời sống nhân dân.
Ngày 19/12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến. Với ý chí “thà hi sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ", toàn dân tộc Việt Nam đã nhất tề đứng lên kháng chiến, chống thực dân Pháp xâm lược.
Đọc hiểu 8
Trả lời Câu hỏi 8 Đọc hiểu trang 9 SGK Văn 12 Cánh diều
Những sự kiện nào được Nguyễn Ái Quốc viết thành truyện ngắn?
Phương pháp giải:
Liệt kê các truyện ngắn và năm sáng tác truyện ngắn đó, đề cập đến các sự kiện xảy ra tại thời điểm đó.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
+ Truyện ngắn “Lời than vãn của bà Trưng Trắc”, “Vi hành” được Bác viết khi Bác nhận tin quốc vương nước Nam là Khải Định sắp làm “khách của nước Pháp”.
+ Truyện ngắn “Những trò lố hay là Va – ren và Phan Bội Châu” được Bác viết nhân sự kiện nhà cách mạng Phan Bội Châu bị thực dân Pháp bắt cóc (1925) ở Trung Quốc giải về giam ở Hỏa Lò – Hà Nội và sắp bị xử bắn, còn Va – ren thì chuẩn bị sang nhận chức Toàn quyền Đông Dương.
- Nhận tin quốc vương nước Nam là Khải Định sắp làm “khách của nước Pháp”, Người viết nên tác phẩm “Lời than vãn của bà Trưng Trắc”; “Vi hành”
- Nhà cách mạng Phan Bội Châu bị thực dân Pháp bắt cóc, đang giam ở Hỏa lò, chuẩn bị xử bắn. Người viết nên tác phẩm “Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu”.
Đọc hiểu 9
Trả lời Câu hỏi 9 Đọc hiểu trang 9 SGK Văn 12 Cánh diều
Chú ý cái tôi Hồ Chí Minh ở các tác phẩm kí.
Phương pháp giải:
Xác định cái tôi ở trong tác phẩm nào và cái tôi nói lên tính cách, phong cách gì ở Bác.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Qua tập hồi kí, người đọc thấy được một cái tôi hiện lên ở Bác rất đỗi trẻ trung và hồn nhiên, giản dị, thể hiện một tình cảm chân thành, nồng hậu,…
Cái tôi hồn nhiên, trẻ trung, giản dị, thể hiện một tình cảm chân thành, nồng hậu
Đọc hiểu 10
Trả lời Câu hỏi 10 Đọc hiểu trang 10 SGK Văn 12 Cánh diều
Vì sao Nhật ký trong tù được nhắc đến đầu tiên?
Phương pháp giải:
Chú ý vào hoàn cảnh ra đời và góc nhìn phía sau mà tác phẩm mang lại
Lời giải chi tiết:
+ Hoàn cảnh ra đời: Được Bác viết trong khoảng thời gian Bác bị giam giữ tại nhà tù Quốc dân đảng Trung Quốc tại Tỉnh Quảng Tây từ mùa thu năm 1942 đến mùa thu năm 1943.
+ Nội dung: Bức tranh hiện thực đầy bất công, tàn bạo, được người tái hiện 1 cách sống động, chân thực nhằm tố cáo mạnh mẽ chế độ nhà tù của Quốc dân đảng
🡪 Thông qua tác phẩm, độc giả thấy được ở Bác là 1 người có tình cảm nhân đạo, tinh thần lạc quan cách mạng từ trong ngục tối, luôn nhìn ra ánh sáng và hướng đến 1 tương lai mang lại sự tự do và độc lập cho dân tộc.
Đọc hiểu 11
Trả lời Câu hỏi 11 Đọc hiểu trang 10 SGK Văn 12 Cánh diều
Những bài thơ viết từ sau năm 1941 có đặc điểm gì?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ nội dung, tóm lược các đặc điểm đã được nêu rõ trong văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Những bài thơ viết từ sau năm 1941 có đặc điểm:
+ Gồm những bài thơ tuyên truyền vận động cách mạng (nhiều nhất là thời kì xây dựng mặt trận Việt Nam) và thơ trữ tình
+ Thể hiện tình cảm sâu nặng của Hồ Chí Minh đối với đất nước, ca ngợi, động viên những con người kháng chiến.
+ Thể hiện 1 tâm hồn nghệ sĩ phong phú, tinh tế trước vẻ đẹp của tạo vật và tình người.
- Là những bài thơ tuyên truyền vận động cách mạng
- Thể hiện tình cảm sâu nặng của Hồ Chí Minh đối với đất nước, ca ngợi, động viên những con người kháng chiến.
- Thể hiện một tâm hồn nghệ sĩ phong phú, tinh tế trước vẻ đẹp của tạo vật và tình người.
Đọc hiểu 12
Trả lời Câu hỏi 12 Đọc hiểu trang 11 SGK Văn 12 Cánh diều
Chú ý tên của mỗi tiểu mục là một luận điểm
Phương pháp giải:
Liệt kê các tiểu mục đã có sẵn trong văn bản. Chú ý các tiểu mục đã được đánh số ở đầu và được in nghiêng
Lời giải chi tiết:
+ Luận điểm 1: Hồ Chí Minh – Anh hùng dân tộc
+ Luận điểm 2: Hồ Chí Minh – Danh nhân văn hóa kiệt xuất
+ Luận điểm 3: Hồ Chí Minh có một sự nghiệp văn học lớn lao và phong phú
+ Luận điểm 4: Hồ Chí Minh có một phong cách nghệ thuật đa dạng mà thống nhất.
Đọc hiểu 13
Trả lời Câu hỏi 13 Đọc hiểu trang 11 SGK Văn 12 Cánh diều
Luận điểm được triển khai như thế nào?
Phương pháp giải:
Nhận xét về hình thức và nội dung các luận điểm
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Các luận điểm được triển khai 1 cách rõ ràng, ngắn gọn, đi đúng trọng tâm và phù hợp với nội dung mà đoạn văn hướng đến.
Các luận điểm được triển khai lô gích, chặt chẽ với hệ thống dẫn chứng cụ thể, tăng sức thuyết phục cho lí lẽ nêu ở trên.
Đọc hiểu 14
Trả lời Câu hỏi 14 Đọc hiểu trang 11 SGK Văn 12 Cánh diều
Chú ý cách lí giải về tính thống nhất của phong cách Hồ Chí Minh.
Phương pháp giải:
Bám sát các ý trong văn bản và nêu ngắn gọn về tính thống nhất
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Phong cách nghệ thuật Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh vừa đa dạng vừa thống nhất:
+ Tinh thống nhất được thể hiện bởi tất cả sự nghiệp sáng tác của Người chủ yếu hướng đến mục đích lớn nhất là vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, vì hạnh phúc nhân dân
+ Nội dung các sáng tác chủ yếu tập trung vào đề tài “Chống thực dân đế quốc, chống phong kiến địa chủ, tuyên truyền cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội”
+ Tính thống nhất còn được thể hiện ở hình thức và cách viết. Lối viết ngắn gọn, trong sáng, giản dị, phù hợp với đối tượng, rất linh hoạt, sáng tạo trong việc sử dụng các thể loại, ngôn ngữ và bút pháp nghệ thuật khác nhau để có được hiệu quả biểu đạt cao nhất.
- Tính thống nhất từ việc tất cả các sáng tác của người đều hướng đến mục đích lớn nhất – sự nghiệp giải phóng dân tộc
- Nội dung sáng tác của Người tập trung vào đề tài chống thực dân, phong kiến địa chủ, tuyên truyền độc lập dân tộc.
Đọc hiểu 15
Trả lời Câu hỏi 15 Đọc hiểu trang 12 SGK Văn 12 Cánh diều
Phần kết nêu lên các nội dung gì?
Phương pháp giải:
Khái quát lại các luận điểm đã nêu ở trên
Lời giải chi tiết:
Cách 1
+ Hồ Chí Minh không chỉ là anh hùng dân tộc mà còn là danh nhân văn hóa kiệt xuất. Người là lãnh tụ cách mạng, đồng thời là nhà văn, nhà thơ lớn của dân tộc.
+ Sự nghiệp văn học của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô giá đối với dân tộc Việt Nam, để lại dấu ấn sâu sắc trong tâm hồn của người dân Việt Nam và bạn bè quốc tế.
- Vai trò của Người: Hồ Chí Minh không chỉ là anh hùng dân tộc mà còn là danh nhân văn hóa kiệt xuất.
- Giá trị mà người để lại: Sự nghiệp văn học của Nguyễn Ái Quốc là tài sản tinh thần vô giá đối với dân tộc Việt Nam.
Sau khi đọc 1
Trả lời Câu hỏi 1 Sau khi đọc trang 12 SGK Văn 12 Cánh diều
Văn bản Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh – Cuộc đời và sự nghiệp gồm mấy phần? Hãy xác định nội dung chính của từng phần.
Phương pháp giải:
Chú ý vào các luận điểm
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Gồm 4 phần:
+ Phần 1: Hồ Chí Minh – Anh hùng dân tộc
+ Phần 2: Hồ Chí Minh – Danh nhân văn hóa kiệt xuất
+ Phần 3: Hồ Chí Minh có một sự nghiệp văn học lớn lao và phong phú
+ Phần 4: Hồ Chí Minh có một phong cách nghệ thuật đa dạng mà thống nhất.
- Văn bản gồm 2 phần chính :
+ Phần 1: Hồ Chí Minh – anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa kiệt xuất.
+ Phần 2: Hồ Chí Minh – Nhà văn, nhà thơ lớn
Sau khi đọc 2
Trả lời Câu hỏi 2 Sau khi đọc trang 12 SGK Văn 12 Cánh diều
Dựa vào văn bản trên, em hãy trình bày những điểm nổi bật về cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh bằng 1 sơ đồ?
Phương pháp giải:
Bám sát nội dung văn bản và nêu những ý chính nhất theo yêu cầu của đề
Lời giải chi tiết:
Sau khi đọc 3
Trả lời Câu hỏi 3 Sau khi đọc trang 12 SGK Văn 12 Cánh diều
Từ nội dung bài học, phân tích và làm sáng tỏ hai điểm sau:
a. Sự nghiệp văn học của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh luôn gắn chặt với sự nghiệp cách mạng của Người
b. Đó là một sự nghiệp văn học lớn lao
Phương pháp giải:
Đọc kĩ nội dung văn bản, nêu bật được những điểm sáng trong các sáng tác của Bác.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
a. Sự nghiệp văn học của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh thường phản ánh và gắn chặt với sự nghiệp cách mạng của Người.
+ Nguyễn Ái Quốc không chỉ là một nhà văn, nhà thơ lớn mà Bác còn là một người lãnh đạo cách mạng tài ba của Việt Nam.
+ Các tác phẩm văn học của Bác thường mang thông điệp cách mạng, tuyên truyền về tinh thần yêu nước, hướng tới mục tiêu giải phóng dân tộc và xã hội.
+ Sự kết hợp giữa văn học và cách mạng trong sự nghiệp của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã giúp tạo nên một hình ảnh đặc biệt của Bác trong lòng nhân dân Việt Nam và trên trường quốc tế.
+ Bằng cách sử dụng văn học như một công cụ tuyên truyền, Bác đã truyền đạt ý chí cách mạng và tinh thần đoàn kết, khích lệ người dân tham gia vào cuộc chiến đấu giành độc lập cho đất nước.
b. Hồ Chí Minh không chỉ là một nhà cách mạng, một nhà lãnh tụ của Việt Nam mà còn là một nhà văn, nhà thơ có ảnh hưởng sâu sắc trong văn học Việt Nam.
+ Sự nghiệp văn học của Bác rất phong phú bao gồm các bài văn chính luận, bút kí, thơ ca, các bài báo,… Nội dung chính trong các sáng tác của Bác là tình yêu đất nước, ý thức cách mạng và lý tưởng cộng sản.
+ Bằng cách liên kết những vấn đề xã hội, chính trị với nghệ thuật văn chương, Bác đã đạt được sự kết hợp hoàn hảo giữa sáng tạo nghệ thuật và ý nghĩa nhân văn, góp phần tạo ra một di sản văn học lớn lao và bền vững.
+ Đồng thời, thông qua những tác phẩm văn học, Bác cũng đã truyền đạt tri thức và tinh thần cách mạng cho thế hệ trẻ, khẳng định vai trò của văn học trong việc giáo dục và tuyên truyền lý tưởng cách mạng, từ đó củng cố sự đồng lòng, đoàn kết giữa nhân dân Việt Nam.
+ Đây chính là lý do mà sự nghiệp văn học của Bác được xem là một sự nghiệp lớn lao và có ý nghĩa sâu sắc đối với văn chương Việt Nam trong thế kỷ XX và đến ngày nay.
a) Sự nghiệp văn học của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh luôn gắn chặt với sự nghiệp cách mạng của Người biểu hiện :
- Tất cả các sáng tác của người đều hướng đến mục đích lớn nhất – sự nghiệp giải phóng dân tộc.
- Nội dung sáng tác của Người tập trung vào đề tài chống thực dân, phong kiến địa chủ, tuyên truyền độc lập dân tộc.
- Thơ của người thương thể hiện tình cảm sâu nặng đối với đất nước, ca ngợi, động viên những con người kháng chiến.
b) Sự nghiệp văn học lớn lao và phong phú :
- Người viết bằng nhiều thể loại với bút pháp và phong cách khác nhau. Nổi bật trong sự nghiệp của Người là các tác phẩm văn nghị luận, truyện và kí, thơ ca.
- Các tác phẩm của Người được viết bằng nhiều ngôn ngữ ( tiếng Pháp, tiếng Hán, chữ Quốc ngữ)
- Sự nghiệp văn học của Người mang lại giá trị tinh thần to lớn, để lại dấu ấn sâu sắc trong tâm hồn người dân Việt và bạn bè quốc tế
Sau khi đọc 4
Trả lời Câu hỏi 4 Sau khi đọc trang 13 SGK Văn 12 Cánh diều
Vì sao có thể nói: Phong cách nghệ thuật của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh là 1 phong cách đa dạng mà thống nhất?
Phương pháp giải:
Đề cập đến sự kết hợp giữa tính đa dạng về hình thức, phong cách và chủ đề
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Sự đa dạng trong phong cách nghệ thuật được thể hiện ở đề tài, mục đích, nội dung, thể loại và cách viết rất khác nhau. Như truyện ngắn “Vi hành” được bác viết bằng tiếng Pháp với lối viết hài hước, châm biếng kiểu Pháp, áng văn xuôi theo phong cách châu Âu hiện đại hay tập thơ “Nhật kí trong tù” được Bác viết bằng chữ Hán theo thể thơ Đường luật rất cô đọng và hàm súc.
- Thống nhất được thể hiện đó là tất cả các tác phẩm mà Bác viết chủ yếu đều hướng tới mục đích lớn nhất là vì sự nghiệp giải phóng dân tộc và vì hạnh phúc của nhân dân. Bên cạnh đó, sự thống nhất còn được thể hiện ở lối viết giản dị, ngắn gọn, phù hợp với đối tượng, sáng tạo trong việc sử dụng các thể loại, ngôn ngữ và bút pháp nghệ thuật khác nhau để có hiệu quả biểu đạt cao nhất
- Người có đa dạng được thể hiện qua các tác phẩm của Người được viết dưới nhiều thể loại, nhiều ngôn ngữ khác nhau nhưng chúng đều mang tính thống nhất. Tính thống nhất ấy đến từ việc tất cả các sáng tác của người đều hướng đến mục đích lớn nhất – sự nghiệp giải phóng dân tộc.
- Các phong cách khác nhau cũng đều nhằm nổi bật lên nội dung sáng tác của Người, tập trung vào đề tài chống thực dân, phong kiến địa chủ, tuyên truyền độc lập dân tộc.
Sau khi đọc 5
Trả lời Câu hỏi 5 Sau khi đọc trang 13 SGK Văn 12 Cánh diều
Em hiểu như thế nào về nhận xét: “Sự nghiệp văn học của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô giá đối với dân tộc Việt Nam”
Phương pháp giải:
Chú ý vào dấu ấn trong các tác phẩm mà Bác để lại và nó ảnh hưởng gì đến các thế hệ người Việt ngày nay.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Thông qua các sáng tác đề cao tinh thần đoàn kết, chiến đấu vì lẽ phải của dân tộc, phác họa rõ nét bức tranh nhân dân ta phải chịu áp bức, bóc lột của các kẻ thù nước ngoài, các tác phẩm mà Bác để lại đã truyền cảm hứng và lan tỏa tư tưởng độc lập, tự do, và công bằng trong cộng đồng. Đóng góp của Bác đã góp phần quan trọng trong việc định hình văn hóa và tinh thần dân tộc Việt Nam. Do đó sự nghiệp văn học của Bác được xem là một tài sản vô giá đối với dân tộc Việt Nam.
Sự nghiệp văn học của Người là tài sản vô giá của dân tộc là bởi chúng mang đậm tinh thần Việt và dấu ấn dân tộc. Những tác phẩm ấy đã thể hiện tinh thần bất khuất, kiên cường của con người Việt Nam và đặc biệt là lòng yêu nước mạnh mẽ và tâm hồn cao cả, giàu lòng nhân ái. Qua những tác phẩm của người đã gợi nhắc về một thời kì lịch sử vàng son mà hào hùng của dân tộc. Đóng một vai trò to lớn trong việc hình thành khuôn mẫu cho nhiều thể loại văn học Việt Nam như văn nghị luận, truyện kí và thơ.
Sau khi đọc 6
Trả lời Câu hỏi 6 Sau khi đọc trang 13 SGK Văn 12 Cánh diều
Hãy nêu dàn ý cho bài thuyết trình về cuộc đời và sự nghiệp văn học của Chủ tịch Hồ Chí Minh nếu em được chuẩn bị cho buổi sinh hoạt câu lạc bộ văn học.
Phương pháp giải:
Nêu những ý trọng tâm về cuộc đời và sự nghiệp của Bác. Sử dụng các câu văn để liên kết giữa các phần để bài thuyết trình không bị rời rạc.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
1. Mở bài: Chào thầy/cô và các bạn. Như chúng ta đã biết thì Bác Hồ được coi là vị lãnh tụ của toàn dân tộc Việt Nam. Nhân dịp kỉ niệm 135 năm ngày sinh của Bác hãy cùng mình đi tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của Bác nhé!
2. Thân bài:
Trước hết là về cuộc đời của Bác (có thể nêu 1 số ý sau):
- Sinh ngày:19/05/1890
- Sống trong gia đình trí thức có truyền thống yêu nước.
- Bác đã gắn bó và hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng và cho dân tộc Việt Nam
Tiếp theo là về sự nghiệp của Bác (có thể nêu 1 số ý sau)
- Năm 1910: Dạy học ở trường Dục Thanh. ít lâu sau vào Sài Gòn sau đó đi nước ngoài tìm đường cứu nước
- Năm 1918: tham gia Đảng xã hội Pháp, thành lập Hội những người Việt Nam yêu nước
- 6/1 - 7/2/1930: Chủ trì hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
- 02/1941: Người về nước, thành lập mặt trận Việt Minh
- 02/09/1945: Người đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
- Để lại 1 số tác phẩm nổi tiếng: Nhật kí trong tù, Cảnh rừng Việt Bắc, Bài ca du kích,...
Sau khi nói về cuộc đời và sự nghiệp của Bác có thể liên hệ đến bản thân và thế hệ trẻ ngày nay đã kế thừa và hành động ra sao để thể hiện sự tri ân và công lao của Bác.
Bên cạnh đó, trong quá trình thuyết minh có thể đặt 1 số câu hỏi cho người nghe để tăng thêm phần tương tác cho bài thuyết trình.
3. Kết bài: Khái quát lại về cuộc đời và sự nghiệp của Bác, dành lời cảm ơn đến người nghe và đặt 1 vài câu hỏi để củng cố lại bài nói vừa trình bày.
* Mở bài: Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ kính yêu, Người không chỉ là anh hùng dân tộc mà còn là một nhà thơ, nhà văn kiệt xuất. Để hiểu rõ hơn về Người, ngay sau đây chúng ta hãy cùng tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
* Thân bài
- Tiểu sử :
+ Người sinh ra trong một gia đình nhà Nho yêu nước
+ Quê ở làng Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An
+ Thuở nhỏ được học chữ Hán, sau đó học chữ Quốc ngữ và tiếng Pháp ở trường Quốc học Huế.
- Hoạt động cách mạng
+ 1911: Người ra đi tìm đường cứu nước
+ Người đi đến nhiều quốc gia trên hành trình đi tìm đường cứu nước: Mỹ, Anh, Pháp.
+ 1930: Người chủ trì Hội nghị thành lập Đảng cộng sản Việt Nam
+ 2/1941: Người về nước thành lập mặt trận Việt Minh
+ 2/9/1945: Người đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
- Sự nghiệp văn chương :
+ Quan niệm sáng tác: Văn học là vũ khí chiến đấu
+ Người sáng tác đa dạng về thể loại (nghị luận, truyện và kí, thơ ca) và ngôn ngữ (tiếng Pháp, tiếng Hán, chữ Quốc ngữ)
+ Phong cách sáng tác: Đa dạng mà thống nhất, kết hợp giữa cổ điển và hiện đại, lời văn ngắn gọn, trong sáng, giản dị.
+ Một số tác phẩm tiêu biểu của Người như: Bản án chế độ thực dân Pháp; Tuyên ngôn độc lập; Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến,…
* Kết bài: Cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là một hành trình cách mạng đầy thách thức mà còn là một ví dụ về tinh thần yêu nước và sự giản dị. Ông đã để lại một di sản vĩ đại cho dân tộc Việt Nam và là nguồn cảm hứng cho các thế hệ sau học tập và làm theo.