Soạn bài Quang Trung đại phá quân Thanh
Video hướng dẫn giải
Nội dung chính
| Qua đoạn trích, người đọc cảm nhận về vẻ đẹp hào hùng của người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ trong chiến công đại phá quân Thanh, sự thảm bại của bọn xâm lược và số phận bi thảm của lũ vua quan phản nước hại dân. |
Chuẩn bị 1
Câu 1 (trang 56, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Truyện viết về sự kiện gì? Cốt truyện, bối cảnh, nhân vật chính trong truyện liên quan như thế nào với lịch sử của dân tộc?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Truyện viết về sự kiện Quang Trung đại phá quân Thanh năm 1789.
Cốt truyện, bối cảnh, nhân vật chính có liên quan trực tiếp đến sự kiện có thật trong lịch sử dân tộc.
- Sự kiện Quang Trung đại phá quân Thanh năm 1789.
- Liên quan trực tiếp đến sự kiện có thật trong lịch sử dân tộc.
Truyện viết về sự kiện Quang Trung đại phá quân Thanh năm 1789. Cốt truyện, bối cảnh, nhân vật chính có liên quan trực tiếp đến sự kiện có thật trong lịch sử dân tộc.
Chuẩn bị 2
Câu 2 (trang 56, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Chủ đề, tư tưởng, thông điệp nội dung mà văn bản truyện muốn thể hiện
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, xác định chủ đề, tư tưởng, nội dung của văn bản
Lời giải chi tiết:
Chủ đề: Sự kiện lịch sử Quang Trung đại phá quân Thanh (1789)
Tư tưởng: Ngợi ca vua Quang Trung
Nội dung: Chiến thắng của Tây Sơn dưới sự lãnh đạo của vua Quang Trung trước quân Thanh
- Chủ đề: Sự kiện lịch sử Quang Trung đại phá quân Thanh (1789)
- Nội dung: Chiến thắng của Tây Sơn dưới sự lãnh đạo của vua Quang Trung trước quân Thanh
Chủ đề, tư tưởng: Hoàng Lê nhất thống chí đã tái hiện chân thực hình ảnh người anh hùng áo vải Quang Trung qua chiến công đại phá quân Thanh cũng như sự thất bại thảm hại của quân tướng nhà Thanh và số phận bi đát của vua tôi Lê Chiêu Thống.
Chuẩn bị 3
Câu 3 (trang 56, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Một số đặc điểm hình thức nổi bật của truyện (sự kiện, nhân vật, ngôn ngữ mang không khí và dấu ấn lịch sử)
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần Kiến thức ngữ văn đầu bài
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Sự kiện, nhân vật trong truyện là những sự kiện, nhân vật có thật trong lịch sử.
Ngôn ngữ truyện mang không khí và dấu ấn lịch sử, phù hợp với bối cảnh và thời đại.
- Sự kiện, nhân vật có thật trong lịch sử.
- Ngôn ngữ truyện mang không khí và dấu ấn lịch sử, phù hợp với bối cảnh và thời đại.
Đặc điểm hình thức nổi bật của truyện: lối kể chuyện xen với miêu tả, những đoạn đối thoại… giúp cho câu chuyện trở nên chân thực, sống động.
Chuẩn bị 4
Câu 4 (trang 56, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Những tình cảm, cảm xúc, cảm hứng chủ đạo của người viết thể hiện qua văn bản truyện
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Tác giả thể hiện sự ngợi ca, tự hào với chiến thắng của vua Quang Trung và nhà Tây Sơn trước quân Thanh.
Ngợi ca, tự hào với chiến thắng của vua Quang Trung và nhà Tây Sơn trước quân Thanh.
Ngợi ca, tự hào
Chuẩn bị 5
Câu 5 (trang 57, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Đọc trước văn bản Quang Trung đại phá quân Thanh; tìm hiểu thêm thông tin về nhóm tác giả Ngô gia văn phái.
Phương pháp giải:
Đọc văn bản và tìm hiểu thông tin về tác giả
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Nhóm tác giả Ngô gia văn phái là một nhóm tác giả Việt Nam thuộc dòng họ Ngô Thì ở làng Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai, trấn Sơn Nam (nay thuộc huyện Thanh Trì, Hà Nội). Người đề xướng và dựng lên Văn phái (về sau được mệnh danh là Ngô gia văn phái) là Ngô Chi Thất và Ngô Trân. Ngô gia văn phái gồm 20 tác giả thuộc 9 thế hệ trong đó hai tác giả chính là Ngô Thì Chí (1753 – 1788) làm quan thời Lê Chiêu Thống và Ngô Thì Du (1772-1840), làm quan dưới triều nhà Nguyễn.
- Là một nhóm tác giả Việt Nam gồm 20 tác giả thuộc 9 thế hệ của dòng họ Ngô Thì ở làng Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai, trấn Sơn Nam (nay thuộc huyện Thanh Trì, Hà Nội).
- Người đề xướng và dựng lên Văn phái là Ngô Chi Thất và Ngô Trân.
- Hai tác giả chính là Ngô Thì Chí (1753 – 1788) làm quan thời Lê Chiêu Thống và Ngô Thì Du (1772-1840), làm quan dưới triều nhà Nguyễn.
Ngô Gia Văn Phái là một nhóm tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì, ở làng Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Trong đó có hai tác giả chính là Ngô Thì Chí (1753 - 1788) làm quan thời Lê Chiêu Thống và Ngô Thì Du (1772 - 1840) làm quan dưới triều nhà Nguyễn.
Đọc hiểu 1
Câu 1 (trang 57, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Phần (1) kể về tuyến nhân vật nào?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần (1)
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Phần 1 kể về tướng nhà Thanh Tôn Sĩ Nghị.
Kể về tướng nhà Thanh Tôn Sĩ Nghị.
Phần 1 kể về tuyến nhân vật Tôn Sĩ Nghị.
Đọc hiểu 2
Câu 2 (trang 59, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Tóm tắt ý chính lời dụ của Quang Trung.
Phương pháp giải:
Đọc và tóm tắt lời dụ của Quang Trung
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Lời phủ dụ của Quang Trung có khẳng định chủ quyền dân tộc của nước ta. Đồng thời lên án tội ác của giặc, khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng căm thù giặc. Qua đó kêu gọi binh sĩ đánh giặc, đề ra kỷ luật rất nghiêm.
- Khẳng định chủ quyền dân tộc của nước ta.
- Lên án tội ác của giặc, khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng căm thù giặc.
- Kêu gọi binh sĩ đánh giặc, đề ra kỷ luật rất nghiêm.
Trong lời phủ dụ của Quang Trung có khẳng định chủ quyền dân tộc của nước ta. Đồng thời lên án tội ác của giặc, khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng căm thù giặc. Qua đó kêu gọi binh sĩ đánh giặc, đề ra kỉ luật rất nghiêm.
Lên án tội ác của giặc, khơi gợi lòng yêu nước của binh sĩ, kêu gọi đánh giặc.
Đọc hiểu 3
Câu 3 (trang 60, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Ý nào trong lời của Quang Trung thể hiện tầm nhìn, biết “lo xa”?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn văn bản tương ứng với câu hỏi
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Quang Trung đã nhìn thấy trước việc quân Thanh sau khi thua trận ắt sẽ thẹn mà lo mưu báo thù, nhân dân lại khổ sở. Chính vì vậy, ông đã dự định để Ngô Thì Nhậm, một người khéo lời lẽ ra dẹp việc binh đao
Thấy trước việc quân Thanh sau khi thua trận ắt sẽ thẹn mà lo mưu báo thù, nhân dân lại khổ sở => để Ngô Thì Nhậm, một người khéo lời lẽ ra dẹp việc binh đao.
Chúng là nước lớn gấp mười nước mình, sau khi bị thua một trận, ắt lấy làm thẹn mà lo mưu báo thù.
Chờ mười năm nữa, cho ta được yên ổn mà nuôi dưỡng lực lượng, bấy giờ nước giàu quân mạnh, thì ta có sợ gì chúng?
Đọc hiểu 4
Câu 4 (trang 61, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Cách đánh giặc của Quang Trung có gì đặc biệt?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Nét độc đáo trong cách đánh giặc của Quang Trung Hoàng đế trong đại phá quân Thanh:
- Quân sự:
+ Chiến lược hành quân thần tốc, đảm bảo yếu tố bất ngờ
+ Khả năng đánh đồn giặc chớp nhoáng, khiến giặc không kịp trở tay.
+ Quang Trung có những trận chiến sòng phẳng với quân Thanh, đánh theo lối tổng tấn công, chứ không du kích như các triều đại trước đây.
- Chính trị:
+ Nhanh chóng lấy lòng nhân sĩ và nhân dân Bắc Hà.
+ Lên ngôi hoàng đế sớm để thể hiện tính chính danh
|
Nét độc đáo trong cách đánh giặc của Quang Trung Hoàng đế trong đại phá quân Thanh |
|
|
Quân sự |
- Chiến lược hành quân thần tốc, đảm bảo yếu tố bất ngờ - Khả năng đánh đồn giặc chớp nhoáng, khiến giặc không kịp trở tay. - Quang Trung có những trận chiến sòng phẳng với quân Thanh, đánh theo lối tổng tấn công, chứ không du kích như các triều đại trước đây. |
|
Chính trị |
- Nhanh chóng lấy lòng nhân sĩ và nhân dân Bắc Hà. - Lên ngôi hoàng đế sớm để thể hiện tính chính danh |
Nét độc đáo trong cách đánh giặc xủa vua Quang Trung:
* Quân sự:
- Vua Quang Trung có chiến thuật hành quân thần tốc, tiến đánh bất ngờ.
- Khác với các cuộc kháng chiến chúng ta phải giữ thế thủ và phản công khi địch còn yếu, vua Quang Trung chủ động đánh sòng phẳng ngay khi địch còn đang mạnh.
* Chính trị:
- Nhanh chóng lấy lòng nhân sĩ và nhân dân Bắc Hà.
- Lên ngôi hoàng đế sớm để thể hiện tính chính danh.
Đọc hiểu 5
Câu 5 (trang 62, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Phần (3) có thể coi là một tuyến truyện không? Vì sao?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần (3)
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Phần 3 có thể coi là một tuyến truyện vì trong phần này đã tái hiện những diễn biến phức tạp của nhân vật Vua Lê. Khác với phần hai tập trung viết về nhân vật Quang Trung.
Có vì phần này đã tái hiện những diễn biến phức tạp của nhân vật Vua Lê
Phần 3 có thể coi là một tuyến truyện vì trong phần này đã tái hiện những diễn biến phức tạp của nhân vật Vua Lê.
Đọc hiểu 6
Câu 6 (trang 62, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Hình dung thái độ và hành động của vua Lê.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Vua Lê lúc này trong lòng sợ hãi quân Tây Sơn sắp đuổi đến liền vội vã cùng triều thần bỏ chạy.
- Thái độ: sợ hãi quân Tây Sơn
- Hành động: vội vã cùng triều thần bỏ chạy.
Thái độ và hành động của vua Lê: sợ hãi, vội vã bỏ chạy
CH cuối bài 1
Câu 1 (trang 63, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Văn bản Quang Trung đại phá quân Thanh kể về những sự kiện gì? Các sự kiện ấy liên quan đến những tuyến nhân vật nào?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản tóm tắt các sự kiện chính
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Văn bản Quang Trung đại phá quân Thanh kể về 3 sự kiện chính:
- Tướng giặc Tôn Sĩ Nghị chủ quan, hống hách, bắt nạt triều đình vua Lê
- Quang Trung thần tốc ra Bắc đánh tan quân Thanh
- Vua Lê cùng một số triều thần chạy trốn lên biên giới phía bắc
Các sự kiện ấy liên quan đến những tuyến nhân vật: Quang Trung, vua Lê Chiêu Thống, Ngô Thì Nhậm, tướng nhà Thanh như Tôn Sĩ Nghị, Sầm Nghi Đống,..
- 3 sự kiện chính:
+ Tướng giặc Tôn Sĩ Nghị chủ quan, hống hách, bắt nạt triều đình vua Lê
+ Quang Trung thần tốc ra Bắc đánh tan quân Thanh
+ Vua Lê cùng một số triều thần chạy trốn lên biên giới phía bắc
- Những tuyến nhân vật liên quan: Quang Trung, vua Lê Chiêu Thống, Ngô Thì Nhậm, tướng nhà Thanh như Tôn Sĩ Nghị, Sầm Nghi Đống,..
- Văn bản Quang Trung đại phá quân Thanh kể về những sự kiện:
+ Tướng giặc Tôn Sĩ Nghị hống hách, bắt nạt triều đình vua Lê
+ Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế (hiệu là Quang Trung) rồi đem quân thần tốc ra Bắc đánh tan quân Thanh
+ Vua Lê cùng một số triều thần chạy trốn lên biên giới phía bắc
- Các sự kiện ấy liên quan đến những tuyến nhân vật:
+ Phản diện: Tôn Sĩ Nghị, Lê Chiêu Thống
+ Chính diện: Quang Trung
CH cuối bài 2
Câu 2 (trang 63, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Đặt tên và nêu nội dung chính của mỗi phần trong đoạn trích.
Phương pháp giải:
Đặt tên cho mỗi phần và nêu nội dung chính
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Phần 1 (Từ đầu đến ngày “25 tháng chạp năm Mậu Thân 1788”): Quân Thanh chiếm thành Thăng Long, Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế.
- Phần 2 (Từ đoạn "Vua Quang Trung tự mình đốc suất đại binh" đến "vua Quang Trung tiến binh đến Thăng Long, rồi kéo vào thành): Cuộc hành quân và chiến thắng vang dội của vua Quang Trung và nghĩa quân Tây Sơn.
- Phần 3 (Còn lại): Sự thảm hại của vua tôi Lê Chiêu Thống.
- Phần 1: (từ đầu đến “...hôm ấy nhằm vào ngày 25 tháng cháp năm Mậu Thân 1788”): được tin báo quân Thanh chiếm Thăng Long, Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế và thân chinh cầm quân dẹp giặc.
- Phần 2: (tiếp theo đến “… vua Quang Trung tiến binh đến Thăng Long, rồi kéo vào thành”): Cuộc hành quân thần tốc và chiến thắng lẫy lừng của vua Quang Trung.
Phần 1. Từ đầu đến “vào ngày 25 tháng Chạp năm Mậu Thân (1788)".: quân Thanh chiếm thành Thăng Long, Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế đem quân đi đánh quân Thanh.
Phần 2. Tiếp theo đến “vua Quang Trung tiến binh đến Thăng Lăng, rồi kéo vào thành”: cuộc hành quân thần tốc và chiến thắng vang dội của Quang Trung.
Phần 3. Còn lại: sự đại bại của quân Thanh và sự thảm hại của vua tôi Lê. Chiêu Thống.
CH cuối bài 3
Câu 3 (trang 63, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Phân tích một số chi tiết trong văn bản để làm rõ đặc điểm tính cách của hai nhân vật Quang Trung và Lê Chiêu Thống.
Phương pháp giải:
Phân tích làm rõ hai nhân vật
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Nhận được tin giặc chiếm Thăng Long, quân Tây Sơn mất cả một vùng đất rộng lớn ông không hề nao núng nhưng “giận lắm”, “định thân chinh cầm quân đi ngay”. Nhờ tướng sĩ can ngăn, ông lấy lại bình tĩnh, mở cuộc luận bàn kế sách đánh giặc. Sau khi kế hoạch diệt giặc đã chu tất, ông nhanh chóng tiến hành. Chỉ trong vòng hơn một tháng, Nguyễn Huệ đã làm rất nhiều việc lớn: tế cáo trời đất, lên ngôi hoàng đế để “chính vị hiệu”, “giữ lấy lòng người”, chiêu mộ nhân tài ra giúp nước. khi tiến quân, ông tự mình “đốc suất đại binh” ra Bắc.
- Đi đến đâu, ông chiêu mộ binh sĩ đến đó. Chính sách cũng hết sức hài hòa, lấy dân làm gốc, không bao giờ cưỡng bách dân chúng. Nghe tin đất Hà Tĩnh có cao nhân Nguyễn Thiếp, ông năm lần bảy lược đến thỉnh cầu, thực tâm mời Nguyễn Thiếp ra giúp sức. Trước khi tiến quân đến Bắc Hà, ông tổ chức tổng lực duyệt binh, củng cố đội hình, ra hịch chiêu dụ tướng sĩ, nâng cao tinh thần sĩ khí, quyết tâm diệt giặc xâm lăng. => Mỗi hành động của Quang Trung- Nguyễn Huệ đều rất quả quyết, mạnh mẽ phi thường khiến cho tướng sĩ tin tưởng hết sức.
- Khi Sở và Lân mang gươm đến chịu tội vì để giặc chiếm vùng Tam Điệp. Ông giận lắm nhưng vì hiểu tường tận năng lực của bề tôi, nắm được thế giặc nên khen chê đúng người đúng việc. => Nguyễn Huệ rất sáng suốt trong việc xét đoán và dùng người.
- Mới khởi binh, chưa lấy được tấc đất nào, vậy mà Quang Trung đã tuyên bố chắc nịch “phương lược tiến đánh đã có sẵn”, “Chẳng qua mươi ngay có thể đuổi được người Thanh”. => Quang Trung có tầm nhìn vượt thời đại, thật hiếm có trên đời.
- Ông nghĩ xa đến việc chính sách ngoại giao của ta sau cuộc đại chiến: phương Bắc nước “lớn gấp mười nước mình”, bị thua một trận “ắt lấy làm thẹn mà lo mưu báo thù” khiến việc binh đao không bao giờ dứt nên sau chiến thắng để có thời gian “yên ổn mà nuôi dưỡng lực lượng”, làm cho nước giàu quân mạnh. => Ông có trí tuệ của bậc quân vương biết lo xa, nhìn rõ toàn cục, định liệu như thần.
- Cuộc hành quân thần tốc của nghĩa quân Tây Sơn do đích thân vua Quang Trung chỉ huy. Từ Thanh Hóa ra đến Bắc Hà, vừa đi, vừa nghỉ với khí giới, quân trang, quân dụng nặng nề lại vừa phải đánh giặc phá thành, chiếm đóng, thế mà Quang Trung ấn định trong bảy ngày. => Nguyễn Huệ là người có tài dụng binh như thần.
Lê Chiêu Thống:
- Trong phần 3 của văn bản có chi tiết khắc họa nhân vật Lê Chiêu Thống là: Vua Lê ở thành Thăng Long không nghe được tin cấp báo nên trong ngày Tết mọi người chỉ chăm chú vào tiệc yến mừng, không lo chi đến việc bất trắc.
- Sau khi biết tin: Vua Lê ở trong điện, nghe tin có việc biến ấy, vội vã cùng bọn Lê Quỳnh, Trịnh hiến đưa thái hậu ra ngoài. Cả bọn chạy đến bến sông thì thấy cầu phao đã đứt, thuyền bè cũng không, bèn gấp rút chạy đến Nghi Tàm, gặp được chiếc thuyền đánh cá vội cướp lấy rồi chèo sang bờ Bắc.
=> Vua Lê Chiêu Thống là một ông vua bù nhìn, đặt lợi ích cá nhân lên trước lợi ích của đất nước, cấu kết với nhà Thanh để đất nước rơi vào tay của kẻ thù phương Bắc. Ông không xứng đáng làm vua nước Nam nên kết cục ông phải trả giá. Ông đã bán sống bán chết chạy trốn, thậm chí còn bị đói chạy đến cửa ải để tìm đường sống và "nhìn nhau than thở, oán giận chảy nước mắt”.
|
Nhân vật |
Phân tích |
|
Nguyễn Huệ |
- Nhận được tin giặc chiếm Thăng Long, “giận lắm”, “định thân chinh cầm quân đi ngay”. Chỉ trong vòng hơn một tháng, Nguyễn Huệ đã làm rất nhiều việc lớn: tế cáo trời đất, lên ngôi hoàng đế, “giữ lấy lòng người”, chiêu mộ nhân tài ra giúp nước… - Đi đến đâu, ông chiêu mộ binh sĩ đến đó. Chính sách cũng hết sức hài hòa, lấy dân làm gốc, không bao giờ cưỡng bách dân chúng. - Nguyễn Huệ rất sáng suốt trong việc xét đoán và dùng người. - Quang Trung có tầm nhìn vượt thời đại, thật hiếm có trên đời. - Ông có trí tuệ của bậc quân vương biết lo xa, nhìn rõ toàn cục, định liệu như thần. - Nguyễn Huệ là người có tài dụng binh như thần. |
|
Lê Chiêu Thống |
- Chỉ chăm chú vào tiệc yến mừng, không lo chi đến việc bất trắc. - Vội vã cùng bọn Lê Quỳnh, Trịnh hiến đưa thái hậu ra ngoài. - Là một ông vua bù nhìn, đặt lợi ích cá nhân lên trước lợi ích của đất nước, cấu kết với nhà Thanh để đất nước rơi vào tay của kẻ thù phương Bắc |
* Vua Quang Trung:
- Nhận được tin giặc chiếm Thăng Long, quân Tây Sơn mất cả một vùng đất rộng lớn ông không hề nao núng nhưng “giận lắm”, “định thân chinh cầm quân đi ngay”. Nhờ tướng sĩ can ngăn, ông lấy lại bình tĩnh, mở cuộc luận bàn kế sách đánh giặc. Sau khi kế hoạch diệt giặc đã chu tất, ông nhanh chóng tiến hành. Chỉ trong vòng hơn một tháng, Nguyễn Huệ đã làm rất nhiều việc lớn: tế cáo trời đất, lên ngôi hoàng đế để “chính vị hiệu”, “giữ lấy lòng người”, chiêu mộ nhân tài ra giúp nước. khi tiến quân, ông tự mình “đốc suất đại binh” ra Bắc.
- Đi đến đâu, ông chiêu mộ binh sĩ đến đó. Chính sách cũng hết sức hài hòa, lấy dân làm gốc, không bao giờ cưỡng bách dân chúng. Nghe tin đất Hà Tĩnh có cao nhân Nguyễn Thiếp, ông năm lần bảy lược đến thỉnh cầu, thực tâm mời Nguyễn Thiếp ra giúp sức. Trước khi tiến quân đến Bắc Hà, ông tổ chức tổng lực duyệt binh, củng cố đội hình, ra hịch chiêu dụ tướng sĩ, nâng cao tinh thần sĩ khí, quyết tâm diệt giặc xâm lăng. => Mỗi hành động của Quang Trung- Nguyễn Huệ đều rất quả quyết, mạnh mẽ phi thường khiến cho tướng sĩ tin tưởng hết sức.
- Mới khởi binh, chưa lấy được tấc đất nào, vậy mà Quang Trung đã tuyên bố chắc nịch “phương lược tiến đánh đã có sẵn”, “Chẳng qua mươi ngay có thể đuổi được người Thanh”. => Quang Trung có tầm nhìn vượt thời đại, thật hiếm có trên đời.
- Ông nghĩ xa đến việc chính sách ngoại giao của ta sau cuộc đại chiến: phương Bắc nước “lớn gấp mười nước mình”, bị thua một trận “ắt lấy làm thẹn mà lo mưu báo thù” khiến việc binh đao không bao giờ dứt nên sau chiến thắng để có thời gian “yên ổn mà nuôi dưỡng lực lượng”, làm cho nước giàu quân mạnh. => Ông có trí tuệ của bậc quân vương biết lo xa, nhìn rõ toàn cục, định liệu như thần.
- Cuộc hành quân thần tốc của nghĩa quân Tây Sơn do đích thân vua Quang Trung chỉ huy. Từ Thanh Hóa ra đến Bắc Hà, vừa đi, vừa nghỉ với khí giới, quân trang, quân dụng nặng nề lại vừa phải đánh giặc phá thành, chiếm đóng, thế mà Quang Trung ấn định trong bảy ngày. => Nguyễn Huệ là người có tài dụng binh như thần.
* Lê Chiêu Thống:
- Trong phần 3 của văn bản có chi tiết khắc họa nhân vật Lê Chiêu Thống là: Vua Lê ở thành Thăng Long không nghe được tin cấp báo nên trong ngày Tết mọi người chỉ chăm chú vào tiệc yến mừng, không lo chi đến việc bất trắc.
- Sau khi biết tin: Vua Lê ở trong điện, nghe tin có việc biến ấy, vội vã cùng bọn Lê Quỳnh, Trịnh hiến đưa thái hậu ra ngoài. Cả bọn chạy đến bến sông thì thấy cầu phao đã đứt, thuyền bè cũng không, bèn gấp rút chạy đến Nghi Tàm, gặp được chiếc thuyền đánh cá vội cướp lấy rồi chèo sang bờ Bắc.
=> Vua Lê Chiêu Thống là một ông vua bù nhìn, đặt lợi ích cá nhân lên trước lợi ích của đất nước, cấu kết với nhà Thanh để đất nước rơi vào tay của kẻ thù phương Bắc. Ông không xứng đáng làm vua nước Nam nên kết cục ông phải trả giá. Ông đã bán sống bán chết chạy trốn, thậm chí còn bị đói chạy đến cửa ải để tìm đường sống và "nhìn nhau than thở, oán giận chảy nước mắt”.
CH cuối bài 4
Câu 4 (trang 63, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Hãy làm sáng tỏ đặc điểm của một truyện lịch sử có cốt truyện đa tuyến qua đoạn trích (chú ý các yếu tố nhân vật và sự kiện chính).
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần Kiến thức ngữ văn đầu bài để thực hiện yêu cầu
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Tác giả đã trình bày một chuỗi các sự kiện từ việc quân Thanh sang xâm lược đến việc Nguyễn Huệ lên ngôi vua dẫn quân đánh bại quân Thanh, vua Lê Chiêu Thống và quần thần tháo chạy.
Đoạn trích của tái hiện những diễn biến phức tạp của nhiều nhân vật khác nhau:
+ Suy nghĩ, tâm trạng của nhân vật Tôn Sĩ Nghị
+ Các cảm xúc, suy nghĩ, hành động của Quang Trung
+ Diễn biến tâm trạng, cảm xúc, hành động của vua Lê Chiêu Thống
|
Sự kiện |
Từ việc quân Thanh sang xâm lược đến việc Nguyễn Huệ lên ngôi vua dẫn quân đánh bại quân Thanh, vua Lê Chiêu Thống và quần thần tháo chạy |
|
Nhân vật |
Tái hiện những diễn biến phức tạp của nhiều nhân vật khác nhau: - Suy nghĩ, tâm trạng của nhân vật Tôn Sĩ Nghị - Các cảm xúc, suy nghĩ, hành động của Quang Trung - Diễn biến tâm trạng, cảm xúc, hành động của vua Lê Chiêu Thống |
- Sự kiện: Từ việc quân Thanh sang xâm lược đến việc Nguyễn Huệ lên ngôi vua dẫn quân đánh bại quân Thanh, vua Lê Chiêu Thống và quần thần tháo chạy
- Nhân vật: tái hiện những diễn biến phức tạp của nhiều nhân vật khác nhau:
+ Suy nghĩ, tâm trạng của nhân vật Tôn Sĩ Nghị
+ Các cảm xúc, suy nghĩ, hành động của Quang Trung
+ Diễn biến tâm trạng, cảm xúc, hành động của vua Lê Chiêu Thống
CH cuối bài 5
Câu 5 (trang 63, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Theo em, qua đoạn trích, tác giả muốn gửi gắm đến người đọc thông điệp gì? Thông điệp ấy có giá trị với cuộc sống hôm nay như thế nào?
Phương pháp giải:
Trả lời theo ý hiểu
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Theo em, qua đoạn trích, tác giả muốn gửi gắm đến người đọc thông điệp về lòng yêu nước và tôn trọng lịch sử dân tộc.
Đến ngày nay tinh thần yêu nước và tự hào về lịch sử của dân tộc vẫn còn được lưu giữ và phát huy, thế hệ trẻ ngày càng có ý thức trong việc xây dựng và phát triển đất nước.
- Thông điệp về lòng yêu nước và tôn trọng lịch sử dân tộc.
- Giá trị: được lưu giữ và phát huy, thế hệ trẻ ngày càng có ý thức trong việc xây dựng và phát triển đất nước.
- Tác giả muốn gửi gắm đến người đọc thông điệp về lòng yêu nước và tôn trọng lịch sử dân tộc.
- Thông điệp: Luôn nêu cao tinh thần yêu nước, chống giặc ngoại xâm.
Theo em, qua đoạn trích, tác giả muốn gửi gắm đến người đọc thông điệp về lòng yêu nước và tôn trong lịch sử dân tộc.
Thông điệp về lòng yêu nước vẫn luôn có giá trị với cuộc sống. Từ xưa đến nay, nhân dân ta luôn có một lòng yêu nước nồng nàn và cách thể hiện lòng yêu nước trong mỗi người sẽ có những biểu hiện khác nhau. Cho đến nay, lòng yêu nước vẫn luôn được mọi con dân đất Việt giữ vững trong tim.
CH cuối bài 6
Câu 6 (trang 63, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Để viết bài giới thiệu về nhân vật Quang Trung trong văn bản Quang Trung đại phá quân Thanh, em sẽ nêu những ý chính nào?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Giới thiệu khái quát thông tin về nhân vật (tên, thời đại)
- Phẩm chất con người của ông. (Tính cách, tài năng)
- Những chiến công của ông.
- Giới thiệu khái quát thông tin về nhân vật
- Phẩm chất con người và những chiến công của ông
Để viết bài giới thiệu về nhân vật Quang Trung trong văn bản Quang Trung đại phá quân Thanh, em sẽ nêu những ý chính sau:
- Giới thiệu khái quát thông tin về nhân vật (tên, bối cảnh lịch sử…)
- Phẩm chất con người của ông. (Tính cách, tài năng)
- Những chiến công của ông (chiến công tiêu biểu)
- …