Soạn bài Thạch Sanh
Nội dung chính
| Truyện ngợi ca những chiến công rực rỡ và những phẩm chất cao đẹp của người anh hùng – dũng sĩ dân gian. Thể hiện ước mơ về sự đổi đời, ước mơ đạo lí của nhân dân: cái thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà, hòa bình thắng chiến tranh,… |
Chuẩn bị 1
Trả lời câu 1 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Em xem lại phần Kiến thức ngữ văn, chú ý khái niệm cổ tích để trả lời các câu hỏi liên quan đến tác phẩm này.
Lời giải chi tiết:
- Truyện kể về người anh hùng Thạch Sanh.
- Các sự việc chính:
+ Sự ra đời và lớn lên kì lạ của Thạch Sanh.
+ Gặp Lý Thông và kết nghĩa anh em.
+ Đi canh miếu và diệt chằn tinh.
+ Giết đại bàng, cứu công chúa, bị Lý Thông lấp cửa hang.
+ Hồn đại bàng và chằn tinh báo oán, Thạch Sanh bị nhốt vào ngục.
+ Tiếng đàn của Thạch Sanh giúp công chúa khỏi bị câm, vạch mặt Lý Thông và giải oan cho mình.
+ Thạch Sanh đối với 18 nước.
+ Về già, vua truyền ngôi cho Thạch Sanh.
Chuẩn bị 2
Trả lời câu 2 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Em xem lại phần Kiến thức ngữ văn, chú ý khái niệm cổ tích để trả lời các câu hỏi liên quan đến tác phẩm này.
Lời giải chi tiết:
- Truyện kể về Thạch Sanh. Thạch Sanh là nhân vật nổi bật.
- Kết thúc truyện, số phận các nhân vật:
+ Thạch Sanh: cưới công chúa, lên ngôi vua
+ Mẹ con Lý Thông: bị sét đánh chết rồi hóa kiếp thành bọ hung
Chuẩn bị 3
Trả lời câu 3 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Em xem lại phần Kiến thức ngữ văn, chú ý khái niệm cổ tích để trả lời các câu hỏi liên quan đến tác phẩm này.
Lời giải chi tiết:
- Ước mơ lớn nhất của nhân dân muốn gửi gắm trong cuộc chiến cái thiện thắng cái ác, về công bằng xã hội.
- Điều đó có liên quan tới cuộc sống ngày nay bởi cuộc sống này thiện ác phân minh, con người ta luôn hướng tới sự công bằng trong xã hội.
Chuẩn bị 4
Trả lời câu 4 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Em xem lại phần Kiến thức ngữ văn, chú ý khái niệm cổ tích để trả lời các câu hỏi liên quan đến tác phẩm này.
Lời giải chi tiết:
- Những chi tiết kì ảo::
+ Ngọc Hoàng sai thái tử xuống làm con nuôi cho hai vợ chồng già.
+ Bà vợ mang thai mấy năm mới đẻ.
+ Chằn tinh hiện nguyên hình là con trăn khổng lồ, chết để lại bộ cung tên bằng vàng.
+ Tiếng đàn của Thạch Sanh vang lên trong ngục và lúc ra với quân giặc.
+ Niêu cơm của Thạch Sanh ăn mãi không hết.
=> Tác dụng: làm cho câu chuyện sinh động, hấp dẫn và cuốn hút người đọc, người nghe và tạo nên cuộc sống tốt đẹp hơn cho nhân vật.
Đọc hiểu 1
Trả lời câu 1 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ phần (1), xem Thạch Sanh xuất thân từ đâu.
Lời giải chi tiết:
Thạch Sanh là thái tử, con trời hạ phàm đầu thai xuống gia đình nọ.
Đọc hiểu 2
Trả lời câu 2 (trang 20 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn (2) và xem Thạch Sanh đã cư xử thế nào với mọi người và với các sự việc xung quanh.
Lời giải chi tiết:
- Tính cách: Thật thà, ngay thẳng, dũng cảm, xả thân muốn giúp đỡ người khác khi người ấy gặp khó khăn.
- Từ được lặp lại 2 lần trong phần này: Thật thà.
+ Thạch Sanh thật thà nhận lời đi ngay
+ Thạch Sanh thật thà tin ngay.
Đọc hiểu 3
Trả lời câu 3 (trang 21 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn văn (3), liệt kê những hành động dũng cảm của Thạch Sanh.
Lời giải chi tiết:
Các chi tiết thể hiện sự dũng cảm của Thạch Sanh:
- Trông thấy đại bàng quắp theo một cô gái bay qua, Thạch Sanh không ngần ngại liền dùng cung tên vàng bắn. Chàng theo vết máu truy tìm chỗ nó ở.
- Chàng xung phong xin xuống hang cứu công chúa, bắn mù hai mắt, vung búa chặt đứt vuốt sắc, bổ vỡ đôi đầu con quái vật.
- Cứu con trai vua Thủy Tề
Đọc hiểu 4
Trả lời câu 4 (trang 21 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Với bản tính mưu mô, xảo quyệt của Lý Thông, em thử dự đoán xem hắn sẽ làm điều xấu hay điều tốt.
Lời giải chi tiết:
Em dự đoán Lý Thông sẽ giết Thạch Sanh nhằm cướp công về mình.
Đọc hiểu 5
Trả lời câu 5 (trang 22 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Chú ý tính cách Thạch Sanh và các chi tiết ở phần này.
Lời giải chi tiết:
Khi xin cây đàn, Thạch Sanh không hề biết đó là cây đàn thần.
Đọc hiểu 6
Trả lời câu 6 (trang 22 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Chú ý phần kết đoạn và trả lời câu này.
Lời giải chi tiết:
- Sau tất cả mọi chuyện, Thạch Sanh không giết họ và cho chúng về quê làm ăn
- Kết cục của mẹ con Lý Thông: Đi nửa đường thì bị sét đánh chết rồi hóa thành bọ hung
Đọc hiểu 7
Trả lời câu 7 (trang 23 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Chú ý phần kết đoạn, xét xem hành động của Thạch Sanh khi đối phó với quân giặc.
Lời giải chi tiết:
Điều Thạch Sanh làm khi đứng trước quân giặc:
- Cầm đàn ra đánh trước quân giặc, khiến cho binh sĩ các nước bủn rủn tay chân, không còn nghĩ tới chuyện đánh nhau nữa.
- Thiết đãi họ bằng niêu cơm thần và hứa trọng thưởng cho ai ăn hết nhưng không một ai làm được
CH cuối bài 1
Trả lời câu 1 (trang 23 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Xét các kiểu nhân vật đã nêu trên và chọn lựa chọn chính xác.
Lời giải chi tiết:
Thạch Sanh thuộc kiểu nhân vật dũng sĩ.
CH cuối bài 2
Trả lời câu 2 (trang 23 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Đọc lại toàn văn bản và chọn các sự kiện chính.
Lời giải chi tiết:
Sự kiện chính:
(1) Sự ra đời, lai lịch của Thạch Sanh.
(2) Thạch Sanh được thiên thần dạy võ nghệ.
(3) Thạch Sanh kết nghĩa với Lý Thông.
(4) Thạch Sanh diệt chằn tinh, bị Lý Thông cướp công.
(5) Thạch Sanh diệt đại bàng, cứu công chúa, lại bị cướp công.
(6) Thạch Sanh cứu thái tử, được tặng đàn thần, bị vu oan phải vào ngục.
(7) Thạch Sanh được giải oan.
(8) Tiếng đàn và niêu cơm của Thạch Sanh khiến 18 nước chư hầu xin thua
- Em thích nhất sự kiện: tiếng đàn và niêu cơm của Thạch Sanh khiến 18 nước chư hầu xin thua.
CH cuối bài 3
Trả lời câu 3 (trang 23 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Đã đọc xong văn bản, giờ em có thể đưa ra nhận xét về nhân vật và tìm chi tiết chứng minh.
Lời giải chi tiết:
- Thạch Sanh là người nhân hậu, độ lượng, trong sáng vô cùng. Chàng luôn tin người, sẵn sàng giúp đỡ người bị hại, không bao giờ nghĩ tới việc người đền ơn.
- Các chi tiết khẳng định nhận xét ấy:
+ Thạch Sanh dù biết được bộ mặt thật của mẹ con nhà Lý Thông nhưng vẫn thả họ về quê.
+ Thạch Sanh cứu công chúa, cứu Thái tử mà không mong được đền ơn.
+ Thạch Sanh tìm biện pháp hòa bình để giải quyết vấn đề căng thẳng với các nước chư hầu.
CH cuối bài 4
Trả lời câu 4 (trang 23 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Đọc kĩ toàn văn bản và liệt kê các chi tiết kì ảo, hoang đường từ đó nêu tác dụng của chúng với việc xây dựng nhân vật.
Lời giải chi tiết:
- Các chi tiết kì ảo và ý nghĩa của chúng:
+ Thạch Sanh là thái tử do Ngọc Hoàng phái xuống đầu thai làm con vợ chồng nhà nọ. Bà mẹ mang thai mấy năm mới đẻ.
+ Được thiên thần dạy đủ các môn võ nghệ, mọi phép thần thông.
+ Cậu giết chằn tinh và đại bàng.
=> Khẳng định nguồn gốc cao quý, tài năng phi thường của Thạch Sanh.
+ Cứu con trai vua Thủy Tề và được mời xuống chơi Thủy Cung.
=> Người hiền sẽ gặp lành.
+ Hồn chằn tinh và đại bàng tìm cách vu oan cho Thạch Sanh.
=> Sức sống dai dẳng của cái ác.
+ Niêu cơm thần ăn mãi không hết.
=> Ước mơ về cuộc sống no đủ của nhân dân lao động.
+ Cây đàn thần làm cho Thạch Sanh giải oan, nó còn làm cho đất nước hòa bình.
- Tác dụng: tăng sức hấp dẫn cho truyện thể hiện quan niệm của người dân lao động về công lí và mơ ước ở đời đồng thời xây dựng một nhân vật Thạch Sanh lí tưởng, trượng nghĩa và có tấm lòng bao dung độ lượng.
CH cuối bài 5
Trả lời câu 5 (trang 23 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Phương pháp giải:
Suy nghĩ về cách kết thúc này, xét xem nhân dân muốn gửi gắm điều gì.
Lời giải chi tiết:
Các chi tiết kết thúc truyện thể hiện ước mơ của nhân dân ta về công lí, người hiền gặp lành, ác giả ác báo, phê phán những kẻ vong ân bội nghĩa.
CH cuối bài 6
Trả lời câu 6 (trang 24 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Đoạn thơ sau đã nhấn mạnh thêm ý nghĩa nào của truyện Thạch Sanh?
Đàn kêu: Ai chém chằn tinh
Cho mày vinh hiển dự mình quyền sang?
Đàn kêu: Ai chém xà vương
Đem nàng công chúa triều đường về đây?
Đàn kêu: Hỡi Lý Thông mày
Cớ sao phụ nghĩa lại rày vong ân?
Đàn kêu: Sao ở bất nhân
Biết ăn quả lại quên ân người trồng?
(Truyện thơ Nôm Thạch Sanh)
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn thơ và xét xem đoạn thơ ấy nói về phẩm chất nào của nhân vật.
Lời giải chi tiết:
Ý nghĩa:
Nhân danh công lí, tiếng đàn ấy đã thay lời nạn nhân oan uổng nói to lên, vang lên tất cả sự thật, bênh vực người có công, tố cáo kẻ gian xảo, cướp công, gây tội ác, bất nghĩa, bất nhân. Âm thanh, nhịp phách của tiếng đàn rắn rỏi, mạnh mẽ, dứt khoát,… như tiếng vị quan toà phân xử rạch ròi, như lưỡi rìu, mũi tên chàng dũng sĩ nhằm giữa mặt kẻ quyền cao chức lớn, nhưng chúng là thủ phạm gieo đau khổ cho người dân lương thiện. Tiếng đàn của Thạch Sanh vang lên giữa thanh thiên bạch nhật, nói rõ tất cả mọi lẽ đời ân oán, nghĩa tình, vọng từ ngục tối, vọng khắp kính thành.
trithuchub.com
Bài đọc