Soạn bài Thảo luận ý kiến về một vấn đề đời sống phù hợp với lứa tuổi (được gợi ra từ tác phẩm văn học đã học)
Đề bài
(trang 54, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Văn học thường gợi cho chúng ta những suy tư sâu sắc về con người và cuộc đời. Từ các văn bản ở phần Đọc như Đồng chí, Lá đỏ, Những ngôi sao xa xôi và những văn bản khác mà em đã học, hãy thảo luận về những vấn đề được gợi ra từ tác phẩm ấy để có được những nhận thức mới về cuộc sống và phát triển kĩ năng nói của bản thân.
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Thảo luận về những vấn đề được gợi ra từ một trong ba tác phẩm Đồng chí, Lá đỏ, Những ngôi sao xa xôi.
Lời giải chi tiết
Bài tham khảo 1:
Bài viết thảo luận về hình ảnh người lính qua bài thơ Đồng chí.
Đề tài người lính là đề tài tốn nhiều giấy mực của các nhà văn nhà thơ thời kì kháng chiến chống giặc cứu nước. Có người vẽ lên cuộc sống vất vả, sự hy sinh anh dũng nơi chiến trường của các chiến sĩ, có người vẽ lên vẻ đẹp oai hùng, uy nghi cùng với tinh thần lạc quan… Nhưng tất cả đều thể hiện tình yêu gia đình, yêu quê hương, đất nước sâu sắc. Vậy hình ảnh người lính được thể hiện như thế nào trong thơ văn kháng chiến, cụ thể là qua bài thơ Đồng chí, xin mời thầy cô và các bạn cùng lắng nghe và trao đổi.
Hình ảnh người lính trước hết được thể hiện ở xuất thân và lí tưởng sống cao đẹp. Người lính cụ Hồ xuất thân từ nhiều hoàn cảnh khác nhau, có thể là những người lao động nghèo khổ “Quê hương anh đất mặn đồng chua/ Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá” (Đồng Chí – Chính Hữu), hoặc là những chàng thanh niên trẻ tuổi vô tư “chưa một lần yêu/ còn mê thả diều” (Đồng dao mùa xuân- Nguyễn Khoa Điềm)… Dù xuất thân ở hoàn cảnh nào thì ở họ đều có chung một lí tưởng cao đẹp sẵn sàng hy sinh tuổi xuân, dũng cảm chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc. Người nông dân mặc áo lính gan dạ dũng cảm “tỳ tay trên mũi súng” (Cá nước – Tố Hữu), các anh dẻo dai bền bỉ hành quân vượt qua “trăm suối ngàn khe”, vượt suốt, trèo đèo trong cảnh “ngày nắng đốt” chói chang, những “đêm mưa dầm dề, gió buốt chân tay” quanh năm suốt tháng. Không một khó khăn, trở lực ngăn được bước tiến của anh:
“Rất đẹp hình anh lúc nắng chiều
Bóng dài trên đỉnh dốc cheo leo
Núi không đè nổi vai vươn tới”.
Bên cạnh đó, hình ảnh người lính còn được thể hiện ở hoàn cảnh sống và chiến đấu thiếu thốn, khắc nghiệt. Người lính chiến đấu ở những nơi rừng núi âm u rậm rạp “đêm nay rừng hoang sương muối” (Chính Hữu), “bụi phun tóc trắng”, “mưa xối xả”… Cuộc chiến đấu diễn ra trong mọi hoàn cảnh: trong đêm đông lạnh buốt, hay nắng lửa mưa ngàn, nơi chiến trường ác liệt. Người lính phải gắng vượt lên tất cả để hoàn thành nhiệm vụ. Không chỉ thời tiết, thiên nhiên khắc nghiệt mà cuộc sống chiến đấu ở chiến trường đầy gian khổ, thiếu thốn và cả sự khốc liệt của chiến tranh: những cơn sốt rét rừng hành hạ, ốm đau thiếu thuốc men, bom đạn rình rập đe dọa sự sống, cuộc chiến tranh khốc liệt, hiểm nguy mà những người lính phải đối mặt “áo rách, quần có vài mảnh vá, chân không giày” (Phạm Tiến Duật). Bằng những hình ảnh chân thực, sống động, những nét vẽ không màu. Thơ ca đã gieo vào lòng người đọc những xúc động lắng sâu về hoàn cảnh sống, chiến đấu vô cùng gian khổ, thiếu thốn, hy sinh, thử thách, của những người lính cách mạng- những anh bộ đội cụ Hồ. Đất nước gian lao, cuộc đời người lính cách mạng cũng đầy khó khăn thử thách. Người lính đã vượt lên, chiến thắng mọi hoàn cảnh để chiến thắng được kẻ thù .
Và cuối cùng, hình ảnh người lính hiện lên là những con người yêu nước với những phẩm chất tốt đẹp: giàu lòng yêu nước, kiên cường, lạc quan yêu đời. Những người lính ra đi từ mọi miền quê của đất nước, họ gác lại những tình cảm, ước mơ riêng, những khát khao tuổi trẻ băng qua bom đạn, vượt qua mọi khó khăn, để tiến về phía trước. Quyết tâm ra đi chiến đấu để bảo vệ độc lập cho quê hương cho Tổ quốc. Tất cả đều bắt nguồn từ lòng yêu nước sâu sắc và vô cùng vĩ đại của những người lính mang tên gọi vô cùng giản dị mà thân thương: Bộ đội cụ Hồ. Những người lính dũng cảm, kiên cường trong chiến đấu. Mọi khó khăn gian khổ, bom đạn của kẻ thù lùi lại phía sau bởi ở họ có một lòng yêu nước sâu sắc, một lý tưởng cao đẹp “Đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ việc gì, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao”. Với tinh thần “Tất cả vì Tổ quốc thân yêu”. Trong gian nan thử thách, tình đồng đội càng tỏa sáng, trong chiến đấu gian khổ, đồng đội là nguồn động viên là cánh tay dìu đỡ, là người chia lửa khi giáp mặt quân thù “thương nhau tay nắm lấy bàn tay”. Đồng thời đó cũng là động lực giúp người lính vượt qua tất cả để hoàn thành lý tưởng cao cả của mình. Dù hoàn cảnh chiến đấu còn đầy những cam go, thử thách, vẻ đẹp phẩm chất cách mạng của người lính vẫn rạng ngời tỏa sáng. Họ chính là những bài ca đi cùng năm tháng, bất tử với thời gian.
Đọc câu chuyện Dế Mèn phiêu lưu kí, em bắt gặp một hiện tượng đã và vẫn đang nhức nhối trong cuộc sống ngày nay. Đặc biệt là ở môi trường học đường. Đó chính là hiện tượng bắt nạt.
Bắt nạt là việc một người hoặc một nhóm người ỷ vào việc bản thân có sức mạnh hoặc vị trí, quyền lực, để đánh đấp, sai khiến, làm tổn thương thể xác và tinh thần của người khác. Hành vi đó khiến nạn nhân cảm thấy đau khổ, mệt mỏi và bất lực vô cùng. Việc bị bắt nạt không chỉ ảnh hưởng nạn nhân ở thời điểm đó, mà còn để lại các vết thương khó phai, kéo dài đến tương lai.
Hiện tượng bắt nạt không hề xa lạ gì với mỗi chúng ta. Đó cũng là một hiện tượng vô cùng nhức nhối trong xã hội hiện nay. Đặc biệt trong bối cảnh mạng xã hội ngày càng phát triển, thì cùng với việc bạo lực trong đời sống, việc bạo lực mạng cũng là hiện tượng ngày càng đáng lo ngại. Đó là việc mọi người cùng chê bai bằng từ ngữ thậm tệ về ngoại hình hay một hình ảnh bất kì của một người, khiến họ bị cô lập, chỉ trích nặng nề. Là việc rủ nhau tẩy chay một người đến mức khiến họ không thể đi chơi với bất kì ai và ở nơi nào. Ngoài ra, bắt nạt còn thể hiện ở những hành động sai khiến, lợi dụng người khác làm việc cho mình một cách thái quá, không đền đáp hay hồi trả bất cứ điều gì. Cực đoan hơn nữa, chính là việc đánh đập, xúc phạm về an toàn thể xác người bị bắt nạt.
Tất cả mọi hình thức bắt nạt từ nhẹ đến nặng đều gây ảnh hưởng đến người bị bắt nạt, từ tinh thần đến thể xác. Nó không chỉ khiến người đó buồn bã, đau khổ mà còn gián tiếp thúc đẩy họ đến các hành vi tiêu cực. Như rời khỏi tập thể, không chịu giao lưu tiếp xúc với mọi người, thậm chí là tự làm hại bản thân. Không chỉ vậy, những tác động ấy còn không phai mờ theo thời gian. Không ít bạn học sinh bị bắt nạt từ khi còn đi học, thì mãi đến lúc trưởng thành vẫn không thoát khỏi lớp bọc tự ti, e dè khi giao lưu với người khác. Tuy nhiên, bắt nạt cũng là con dao hai lưỡi, vì nó không chỉ gây hại đến người bị bắt nạt, mà còn tác động vào chính những kẻ đi bắt nạt. Những kẻ đó trở thành đối tượng xấu, kẻ tệ hại trong mắt tập thể. Họ dễ bị tập thể cô lập lại, bị tách khỏi nhóm những người học sinh tốt. Đồng thời, họ cũng sẽ bị thầy cô, người lớn nhắc nhở thường xuyên, áp dụng các hình phạt. Nặng nề, thì sẽ ảnh hưởng đến cả tượng lai của người đó. Chính vì thế, bắt nạt là điều chỉ đem đến tác hại mà thôi.
Do đó, chúng ta cần phải ngăn chặn và đẩy lùi hiện tượng bắt nạt một cách triệt để trong xã hội, ngay từ khi mỗi người mới chỉ còn là một đứa trẻ. Thông qua những bài học, tuyên truyền trong sách báo, phim hoạt hình, ca nhạc… Ngoài ra, còn cần sự kết hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường để sớm phát hiện ra những hình thức bắt nạt để xử lí triệt để và kịp thời. Cùng với đó, cũng cần có hình thức xử phạt răn đe phù hợp, để các trường hợp bắt nạt không còn tái phạm nữa. Hiện tượng bắt nạt là một mối nguy hại của toàn xã hội, do đó mọi người cần phải chung tay cùng nhau đẩy lùi hiện tượng này.
Bản thân em là một học sinh may mắn được sống trong môi trường lành mạnh, chan hòa. Em mong rằng, hiện tượng bắt nạt sẽ sớm bị đẩy lùi khỏi xã hội văn minh ngày này.
Đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên, em đã rất ấn tượng với hình ảnh nhân vật Dế Mèn - một chàng dế thanh niên cường tráng, mạnh mẽ. Hình ảnh cậu ta vui vẻ và tự tin về bản thân mình khiến em rất thích và ngưỡng mộ. Bởi Dế Mèn rất siêng năng luyện tập nên mới có cơ thể khỏe mạnh như vậy. Nhưng sau khi thấy những gì cậu ta gây ra cho Dế Choắt, em lại có phần ghét cậu ta lắm. Chỉ vì một phút nông nổi bày trò nghịch dại trêu chọc chị Cốc, mà Dế Mèn đã gây ra cái chết thảm thương cho Dế Choắt. Cũng từ đó, cậu ấy mới nhận ra được sai lầm của mình và quyết tâm sửa chữa. Qua câu chuyện ấy, trong em dấy lên những suy nghĩ về hiện tượng một số bạn trẻ hiện nay có cách hành xử nóng nảy và bồng bột, không suy nghĩ cẩn thận để dẫn đến hậu quả đau lòng.
Đó là những bạn trẻ còn ngồi trên ghế nhà trường với sự tò mò, thích thú với thế giới của người trưởng thành ngoài kia. Các bạn ấy đôi khi chỉ vì sự hiếu kì mà đã xem, đã làm, đã thử những điều cấm kị và không nên. Hay những bạn học sinh vì tính kiêu căng, nóng nảy, muốn khẳng định bản thân mình mà đã có hành vi bắt nạt bạn học, gian lận trong thi cử, trốn học… Những hành động ấy là sai trái nhưng các bạn ấy vì một phút bồng bột nên đã thực hiện, gây nên những hậu quả ảnh hưởng đến bản thân về sau. Nhẹ thì bị bạn bè xa lánh, nặng thì bị phạt kỉ luật, bị ghi vào học bạ. Nặng hơn nữa, có bạn đã bị đình chỉ, thôi học, thậm chí là bị tạm giam, đưa đến trại cải tạo. Những tình huống ấy vô cùng đáng tiếc và đáng thương. Bởi những hành động xốc nổi ấy đã khiến cả tương lai phía trước của các bạn có một vết đen khó mà xóa bỏ.
Từ đó, chúng ta cần quan tâm hơn và có các biện pháp cụ thể giúp hạn chế tình trạng các bạn trẻ có hành động nóng nảy, bồng bột thiếu suy nghĩ. Trước hết và cũng là quan trọng nhất chính là sự giáo dục của nhà trường và gia đình. Sau đó, nên tăng cường tuyên truyền về các bài học đạo đức cho thanh thiếu niên như qua các ca khúc, bộ phim, truyện tranh… Đồng thời có hình thức xử phạt, răn đe để các bạn ấy biết điều gì là không nên thử và không nên làm. Để tránh các bạn bắt chước, dẫm vào vết xe đổ của một số bạn khác.
Nhân vật Dế Mèn trong tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí thực sự là một nhân vật ý nghĩa mà em học hỏi được rất nhiều. Dế mèn đã cho em hiểu được rằng, mình phải cẩn trọng, không được kiêu căng, hống hách rồi có những hành động bồng bột, sai lầm.