Soạn bài Thiên nhiên và hồn người lúc sang thu
Video hướng dẫn giải
Nội dung chính
| Văn bản là lời cảm nhận sâu sắc của tác giả Vũ Nho đối với thiên nhiên và hồn người trong bài thơ Sang Thu. – Hữu Thỉnh. |
Chuẩn bị đọc
(trang 62, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Ghi lại một vài cảm nhận của em khi đọc bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh (Ngữ văn 7 tập một, bộ sách Chân trời sáng tạo) trước khi đọc văn bản này.
Phương pháp giải:
Vận dụng kĩ năng đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
Bài thơ là cảm nhận tinh tế trước những dấu hiệu giao mùa từ hạ sang thu.
Trải nghiệm cùng VB 1
Câu 1 (trang 63, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Việc nêu ba câu hỏi liên tiếp có tác dụng gì?
Phương pháp giải:
Vận dụng kĩ năng đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
Cho thấy sự bất ngờ, ngỡ ngàng trước những dấu hiệu sang thu.
Trải nghiệm cùng VB 2
Câu 2 (trang 64, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Em hiểu thế nào về nhận xét “khổ thơ thứ ba là cái gốc của cây thơ đó”?
Phương pháp giải:
Vận dụng kĩ năng đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
“khổ thơ thứ ba là cái gốc của cây thơ đó” bởi khổ thơ đem đến một vẻ đẹp mới, làm trọn vẹn thêm cái ý sang thu
Suy ngẫm và phản hồi 1
Câu 1 (trang 65, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Xác định hệ thống luận điểm, lí lẽ, bằng chứng của văn bản.
Phương pháp giải:
Vận dụng kĩ năng đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
|
Luận điểm |
Lí lẽ, bằng chứng |
|
Luận điểm 1: Mùa thu đến một cách đột ngột và bất ngờ |
- Bắt đầu là hương ổi thơm nao nức. - Sương chùng chình qua ngõ. - Tác giả không tin mùa thu đã về: “Hình như thu đã về”. |
|
Luận điểm 2: Cảm nhận thực về mùa thu |
- Tác giả quan sát thiên nhiên ở không gian rộng lớn hơn. - Thấy được sự đổi thay của các sự vật: + Dòng sông khác ngày thường. + Chim bắt đầu vội vã. + Đám mây chuyển mình. |
|
Luận điểm 3: Những dấu hiệu rõ ràng của mùa thu |
- Mùa thu được cảm nhận bằng cả kinh nghiệm lẫn suy ngẫm. - Tác giả nhận ra sự khác thường của mưa, nắng, sấm, chớp... |
|
Luận điểm 4: Cảm nhận, suy nghĩ, tình cảm của tác giả đối với mùa thu |
- Sự thay đổi của con người khi sang thu. - Nhan đề thấm vào cảnh vật và con người. |
Suy ngẫm và phản hồi 2
Câu 2 (trang 65, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Nêu luận đề của văn bản. Dựa trên cơ sở nào em xác định như vậy?
Phương pháp giải:
Vận dụng kĩ năng đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
- Luận đề: Sự thay đổi của con người và thiên nhiên trong buổi giao mùa từ hạ sang thu.
- Dựa vào nhan đề của văn bản, đoạn kết và cách trình bày đoạn văn.
Suy ngẫm và phản hồi 3
Câu 3 (trang 65, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Phân tích mối liên hệ giữa luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng
Phương pháp giải:
Vận dụng kĩ năng đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
Luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng có mối quan hệ chặt chẽ, không thể tách rời.
Suy ngẫm và phản hồi 4
Câu 4 (trang 65, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Tìm câu văn thể hiện bằng chứng khách quan và ý kiến, đánh giá chủ quan của người viết trong đoạn văn sau:
Với các thi nhân, mùa thu lưu dấu của mình trong những vần thơ đượm một vẻ riêng trong trẻo. Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu, Huy Cận, Lưu Trọng Lư, Tế Hanh, Nguyễn Đình Thi,… đều có những câu thơ, bài thơ tuyệt đẹp. Đến lượt mình, Hữu Thỉnh lại làm cho mùa thu có thêm hương sắc mới.
Phương pháp giải:
Vận dụng kĩ năng đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
Bằng chứng khách quan: “Với các thi nhân, mùa thu lưu dấu ấn của mình trong những vần thơ đượm một vẻ riêng trong trẻo: Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu, Huy Cận, Lưu Trọng Lư, Tế Hanh. Nguyễn Đình Thi,... đều có những câu thơ, bài thơ tuyệt đẹp.”
Ý kiến, đánh giá chủ quan: “Đến lượt mình, Hữu Thỉnh lại làm cho mùa thu có thêm hương sắc mới”.
Suy ngẫm và phản hồi 5
Câu 5 (trang 65, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Em có đồng ý với nhận định: “Nhan đề Sang thu vừa bao trùm lại vừa thấm vào từng từ ngữ, cảnh vật” hay không? Vì sao?
Phương pháp giải:
Vận dụng kĩ năng đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
Em đồng ý với nhận định rằng “Nhan đề Sang Thu vừa bao trùm lại vừa thấm vào từng từ ngữ, cảnh vật” vì nhan đề đã giúp tác giả truyền tải chủ đề tác phẩm
Suy ngẫm và phản hồi 6
Câu 6 (trang 65, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Viết đoạn văn (từ bảy đến chín câu) để trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp của thiên nhiên lúc giao mùa.
Phương pháp giải:
Vận dụng kĩ năng tạo lập văn bản
Lời giải chi tiết:
Có lẽ là, tiết trời đã bắt đầu chuyển mùa từ cuối tháng sáu. Cái oi nồng, nóng bức của mùa hạ đã bắt đầu dịu xuống, thay vào đó là một bầu trời trong xanh, lộng gió thu sang. Những cây phượng già đã bắt đầu rụng lá, ngập đỏ cả một con đường. Trên kia, từng tia nắng ấm đã dần dần nhuộm vàng lên từng hàng cây, hay nền gạch tạo nên một khung cảnh mùa thu như trong thơ ca vẫn thường nói đến. Một khung cảnh tuyệt đẹp và rất hiếm thấy. Và cảm giác mát mẻ của sự chuyển mùa ấy bắt đầu len lỏi vào tâm hồn tôi, xóa tan cái nóng bức và khó chịu của mùa hạ. Thu đã sang, nhưng dư âm của mùa hạ vẫn còn vương. Những đám mây trắng lãng đãng như vẫn còn ấm màu nắng của mùa hạ. Đâu đó màu hoa cúc nở rộ bỗng nhuốm đầy không gian hòa vào với khung cảnh thơ ca êm đềm, thơ mộng.