Soạn bài Thực hành đọc hiểu Tôi yêu em
Video hướng dẫn giải
Chuẩn bị Câu 1
Đọc các chú thích để thấy được ý thơ trong nguyên tác so với lời thơ dịch.
Phương pháp giải:
Đọc bài thơ và đọc phần chú thích phía cuối trang để so sánh.
Lời giải chi tiết:
- Ý thơ trong nguyên tác có phần hơi xa cách, tự ti hơn so với lời thơ dịch.
+ Nguyên tác:
Tôi yêu em tình yêu vẫn, có lẽ
Chưa tắt hẳn trong lòng tôi
…
Cầu trời cho em được người khác (cũng) yêu (chân thành, dịu dàng) như thế.
+ Dịch thơ (Bản dịch của Thúy Toàn)
Tôi yêu em đến nay chừng có thể
Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai;
…
Cầu cho em được người tình như tôi đã yêu em.
Chuẩn bị Câu 2
Tìm hiểu thêm thông tin về tác giả A-lếch-xan-đrơ Xéc-ghê-ê-vích Pu-skin (Aleksandr Sergeyevich Pushkin) - người được tôn vinh là "Mặt trời của thi ca Nga".
Phương pháp giải:
Tìm kiếm trên internet về thông tin tác giả Pu-skin và bài thơ Tôi yêu em: cuộc đời, sự nghiệp văn học, hoàn cảnh ra đời.
Lời giải chi tiết:
- Tác giả Pu-skin:
+ Sinh năm 1799, mất năm 1867.
+ Ông là nhà thơ vĩ đại và có tầm ảnh hưởng lớn trên đất nước Nga.
+ Nhìn chung các tác phẩm của Pu-skin phản ánh đời sống tinh thần phong phú cùng với khát khao hạnh phúc và tự do của người dân Nga. Thơ của Pu-skin thể hiện tâm hồn nhân hậu và tuyệt đẹp của con người nơi đây.
+ Một số tác phẩm nổi tiếng của nhà thơ cần kể đến như Ép-ghê-nhi Ô-nhê-ghin được sáng tác từ năm 1831 đến năm 1837. Tiếp sau đó là một số tác phẩm thơ và truyện ngụ ngôn trữ tình, đầy thâm trầm như Bô-rít Gô-đu-nốp ra đời năm 1825 và Cô tiểu thư nông dân truyện ngắn ra đời năm 1830.
- Bài thơ Tôi yêu em:
+ Ra đời vào mùa hè năm 1829.
+ Là một trong số những bài thơ tình nổi tiếng được yêu thích của Puskin.
+ Tác phẩm mang cảm hứng chủ đạo về tình yêu đôi lứa với nhiều cung bậc cảm xúc tình cảm, khơi nguồn từ mối tình của nhà thơ dành cho Ô-lê-nhi-na.
Trong khi đọc Câu 1
Lời giãi bày thể hiện tình cảm, tâm trạng gì của nhân vật trữ tình?
Phương pháp giải:
Đọc khổ một, chú ý những tâm trạng, tình cảm.
Lời giải chi tiết:
+ Thể hiện tình yêu mãnh liệt vẫn còn vấn vương, vẫn còn khao khát.
+ Tình cảm của nhân vật trữ tình dành cho cô gái đã quá rõ, thế nhưng chàng trai ấy lại không muốn làm khó thêm nữa vì đây chỉ là mối tình đơn phương. Đó là sự cảm thông và vị tha trong thứ tình cảm cao đẹp của lứa đôi.
→ Lời từ giã đầy ắp tình yêu nồng cháy, thấm đượm nỗi buồn của tình cảm vô vọng.
Trong khi đọc Câu 2
Chú ý biện pháp lặp cấu trúc và hai dòng thơ kết.
Phương pháp giải:
Đọc khổ hai tìm ra biện pháp lặp cấu trúc kết hợp với ý thơ trong hai dòng thơ kết.
Lời giải chi tiết:
+ Biện pháp lặp cấu trúc: “Tôi yêu em…”
+ Tính từ “đằm thắm”; “chân thành”
→ Nhấn mạnh về tình yêu sâu đậm mà nhân vật trữ tình dành cho cô gái đó. Tình yêu ấy, dù chỉ đơn phương nhưng đã mang đủ mọi cung bậc xúc cảm, dù lặng lẽ âm thầm nhưng da diết cháy bỏng và chân thành. Tình yêu ấy sẽ không bao giờ nhạt phai, sẽ còn mãi và đọng lại nơi tận cùng của trái tim. Để rồi kết lại đoạn thơ vừa là lời chúc phúc, cầu chúc cho người con gái mình yêu có được hạnh phúc và cũng là lời ngầm khẳng định lại về tình cảm sâu sắc của nhân vật trữ tình.
Sau khi đọc Câu 1
Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai? Dựa vào yếu tố nào để em xác định điều đó?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ bài thơ, chú ý đại từ xưng hô của tác giả
Lời giải chi tiết:
Nhân vật trữ tình trong bài thơ: là tác giả, nhận biết qua đại từ xưng hô “tôi - em”.
Sau khi đọc Câu 2
Cụm từ nào trở thành điệp khúc được lặp lại nhiều lần trong bài thơ? Tác dụng nghệ thuật của biện pháp lặp cấu trúc đó là gì?
Phương pháp giải:
Đọc lại toàn bài, xác định điệp khúc và tác dụng của nó.
Lời giải chi tiết:
- Cụm từ trở thành điệp khúc là "Tôi yêu em".
+ Cụm từ được dùng trong câu mở đầu khổ một, hai, câu ba khổ hai.
+ Tôi yêu em được sử dụng lên 3 lần.
- Tác dụng: Tạo nên giọng điệu của toàn bài, là lời giãi bày tình cảm của chủ thể trữ tình "tôi". Làm cho bài thơ có nhịp điệu, gây ấn tượng sâu sắc với người đọc.
Sau khi đọc Câu 3
Tâm trạng của nhân vật trữ tình được thể hiện như thế nào qua bốn dòng thơ đầu?
Phương pháp giải:
Đọc khổ một, chú ý diễn biến tâm trạng.
Lời giải chi tiết:
- Trong khổ thơ đầu, tác giả đã diễn tả lời từ giã tình yêu nhưng cũng chính là lời giãi bày tình cảm.
- Khổ thơ thể hiện nỗi buồn trong sáng của một tâm hồn yêu đương chân thành, mãnh liệt, vị tha. Đó là là lời giã từ này có sự đúng đắn của lí trí, cả sự cao thượng, vị tha. Nó không chỉ đẹp, mà còn vươn tới giá trị tinh thần cao đẹp của loài người.
Sau khi đọc Câu 4
Trong mạch cảm xúc của bài thơ, hai dòng thơ kết có gì đặc biệt và cho thấy điều gì trong quan niệm về tình yêu của tác giả?
Phương pháp giải:
Đọc hai dòng kết khổ hai, tìm ra tình cảm và quan niệm về tình yêu.
Lời giải chi tiết:
- Kết lại đoạn thơ vừa là lời chúc phúc, cầu chúc cho người con gái mình yêu có được hạnh phúc và cũng là lời ngầm khẳng định lại về tình cảm sâu sắc của nhân vật trữ tình. Đây là hành động đẹp, cao cả trong tình yêu.
Sau khi đọc Câu 5
Theo em, nhân vật xưng “tôi” trong bài thơ là người như thế nào?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ bài thơ và đưa ra phân tích
Lời giải chi tiết:
Theo em, nhân vật “tôi” là người hiểu biết, thấu hiểu chuyện trong tình yêu, ta thấy được ông thể hiện tình yêu sâu sắc và tâm hồn cao thượng trong tình yêu, sẵn sàng hy sinh để người mình yêu được hạnh phúc, được vui vẻ, dẫu điều đó có khiến lòng ông đau đớn, tổn thương vô cùng.
Sau khi đọc Câu 6
Từ bài thơ Tôi yêu em, hãy viết một đoạn văn (khoảng 8-10 dòng) nói lên suy nghĩ của em về cách ứng xử trong tình yêu
Phương pháp giải:
Đọc lại toàn bài thơ đưa ra suy nghĩ về cách ứng xử trong tình yêu.
Vận dụng những kiến thức và kĩ năng đã học
Lời giải chi tiết:
Pu-skin không chỉ là Mặt trời của nền thi ca Nga ở tư cách công dân mà còn là thi sĩ ca hát về tình yêu. Hầu như tình yêu, tình bạn luôn luôn là những tình cảm chi phối nhà thơ nhiều nhất và là ngọn nguồn trực tiếp nhất của hạnh phúc và đau khổ của cả đời ông. Bài thơ Tôi yêu em của Pu-skin đã gây một niềm xúc động lớn lao vì đã vươn tới những giá trị tinh thần chung của loài người: những tình cảm chân thành, cao thượng, nhân ái của tình yêu chứa đựng trong những lời giản dị, trong sáng nhất. Tình yêu đó bắt đầu từ những điều bình dị nhất như cách xưng hô Tôi / em. Nó thể hiện sự trang trọng, dành trọn trái tim cho người mà mình yêu thương. Tình yêu của Puskin không một tình yêu ích kỉ, vụ lợi, ông tự nguyện chấp nhận sự lựa chọn của người con gái, không hờn dỗi, trách móc hay oán thán. Lời cầu mong cuối bài thơ cũng còn là lời nhắn nhủ của một trái tim giàu độ lượng và cao thượng, cầu mong hạnh phúc sẽ đến với cô gái mà chàng trai yêu sâu đậm. Yêu là muốn những điều tốt đẹp nhất đến với người mình yêu.