Soạn bài Thực hành Tiếng Việt bài 2
Câu 1
Trả lời câu 1 (trang 41 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Tìm từ láy trong những câu thơ dưới đây. Chỉ ra nghĩa và tác dụng của chúng đối với việc thể hiện nội dung mà tác giả muốn biểu đạt.
a)
Bàn tay mang phép nhiệm mầu
Chắt chiu từ những dãi dầu đấy thôi.
(Bình Nguyên)
b)
Nghẹn ngào thương mẹ nhiều hơn...
Rưng rưng từ chuyện giản đơn thường ngày.
(Đinh Nam Khương)
Phương pháp giải:
Nhớ lại kiến thức về từ láy để làm câu này.
Lời giải chi tiết:
Các từ láy là:
a. dãi dầu => Tác dụng: chỉ những vất vả, gian khó, sớm khuya làm lụng của người mẹ
b.
nghẹn ngào => Tác dụng: tâm trạng xúc động đến mức nghẹn trong cổ
rưng rưng => Tác dụng: cảm xúc nghẹn ngào, xúc động của người con khi nghĩ về mẹ
Câu 2
Trả lời câu 2 (trang 41 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Tìm ẩn dụ trong những câu thơ dưới đây. Nêu tác dụng của các ẩn dụ đó đối với việc miêu tả sự vật và biểu cảm.
Vẫn bàn tay mẹ dịu dàng
À ơi này cái trăng vàng ngủ ngon
À ơi này cải trăng tròn
À ơi này cái trăng còn nằm nôi...
(....)
A ơi này cái Mặt Trời bé con...
(Bình Nguyên)
Phương pháp giải:
Nhớ lại kiến thức về ẩn dụ.
Lời giải chi tiết:
- Ẩn dụ trong câu: "cái trăng vàng", "cái trăng tròn", "cái trăng" => ẩn dụ chỉ em bé
- Tác dụng: thể hiện tình cảm yêu thương, quý trọng, con là điều tốt đẹp quý giá nhất trần đời của mẹ, từ đó thể hiện tình yêu của mẹ dành cho con
Câu 3
Trả lời câu 3 (trang 42 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Trong cụm từ và các tục ngữ (in đậm) dưới đây, biện pháp ẩn dụ được xây dựng trên cơ sở so sánh ngầm giữa những sự vật, sự việc nào?
a)
Ru cho cái khuyết tròn đầy
Cái thương cái nhớ nặng ngày xa nhau.
(Bình Nguyên)
b) Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
(Tục ngữ)
c) Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng.
(Tục ngữ)
Phương pháp giải:
Nhớ lại kiến thức ẩn dụ và so sánh.
Lời giải chi tiết:
a. "Cái khuyết tròn đầy" => ẩn dụ cho em bé mụ mẫm, đáng yêu
b.
- “Ăn quả” so sánh ngầm với hình ảnh nói về những người hưởng thành quả.
- “trồng cây” so sánh ngầm với hình ảnh nói về những người làm ra thành quả cho người hưởng thụ.
c.
+ "Mực": so sánh ngầm với những môi trường, những phần tử xấu xa, tiêu cực trong cuộc sống.
+ "Đèn": so sánh ngầm với những điều tốt đẹp, tích cực.
Câu 4
Trả lời câu 4 (trang 42 SGK Ngữ văn 6 tập 1)
Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 4-5 dòng) về chủ đề tình cảm gia đình trong đó có sử dụng ít nhất 1 ẩn dụ.
Phương pháp giải:
Viết đoạn văn đáp ứng yêu cầu ngắn gọn và sử dụng phép ẩn dụ.
Lời giải chi tiết:
Trong gia đình tôi, mọi người đều rất yêu thương nhau. Cha mẹ thì dạy dỗ, chăm sóc con cái. Còn con cái thì kính trọng, yêu mến cha mẹ. Nhờ có tình cảm gia đình, mọi thành viên đều luôn gắn kết với nhau. Tình cảm gia đình trở thành ngọn hải đăng chỉ đường cho mỗi người trong suốt cuộc đời. Khi vui sướng, hạnh phúc hay khổ đau, vấp ngã thì chúng ta cũng luôn cần có gia đình. Bởi vậy mà mỗi người hãy biết trân trọng thứ tình cảm đáng quý này.
Phép ẩn dụ: Tình cảm gia đình trở thành ngọn hải đăng chỉ đường cho mỗi người trong suốt cuộc đời.