Soạn bài Thực thi công lí
Nội dung chính
|
Vở hài kịch đưa lại giá trị nhân văn sâu sắc : ca ngợi con người, ca ngợi những tình cảm cao đẹp và tiếng nói của lương tri, chính nghĩa. Bên cạnh đó, vở kịch đã phê phán chế độ phong kiến lạc hậu và xã hội tư bản bóc lột và chèn ép con người. |
Chuẩn bị
Trả lời Câu hỏi Chuẩn bị trang 57 SGK Văn 12 Cánh diều
Đọc trước đoạn trích Thực thi công lí; tìm hiểu thông tin về tác giả Uy-li-am Sếch-xpia và vở hài kịch Người lái buôn thành Vơ-ni-dơ
Phương pháp giải:
Tìm hiểu thông tin tác giả, tác phẩm
Lời giải chi tiết:
Cách 1
* Tác giả:
a. Tiểu sử, cuộc đời:
+ Tên khai sinh: William Shakespeare
+ Năm sinh: 1564 - 1616
+ Là nhà văn vĩ đại nhất của Anh và nhà viết kịch đi trước thời đại
+ Ông được vinh danh là nhà thơ tiêu biểu của nước Anh và là “ Thi sĩ của dòng sông Avon”
b. Sự nghiệp văn chương:
- Vô cùng đồ sộ, phong phú: Viết hơn 40 vở kịch, đều dưới dạng thơ
- Các tác phẩm tiêu biểu:
+ Bi kịch: Romeo và Juliet, Hoàng tử Hamlet, Vua Macbeth…..
+ Hài kịch: Hài kịch của những hiểu lầm, Hai chàng ở thành Veron; Đêm thứ mười hai, , ….
+ Thơ: Shakespaere’s Sonnets,…
- Vở hài kịchNgười lái buôn thành Vơ-ni-dơ:
+ Thể loại: Hài kịch
+ Hoàn cảnh sáng tác: thế kỉ XVI ( 1596-1571)
+ Phương thức biểu đạt: Tự sự
+ Nội dung: Viết về một thương gia thành Venice tên là Antonio, người đã không có khả năng trả một khoản nợ lớn vay từ một người Do Thái chuyên cho vay lấy lãi tên là Shylock.
* Tác giả Uy-li-am Sếch-xpia (1564 – 1616)
- Quê quán : sinh ra và lớn lên tại Stratford-upon-Avon, nước Anh
- Sự nghiệp : Là nhà văn vĩ đại nhất của Anh và là nhà viết kịch đi trước thời đại. Ông còn được vinh danh là nhà thơ tiêu biểu của nước Anh và là "Thi sĩ của dòng sông Avon”. Sếch-xpia viết hơn 40 vở kịch, tất cả đều dưới dạng thơ, và được chia thành ba loại:
+ Hài kịch: "Giông tố", "As you like it", "Cardenio",...
+ Bi kịch: “Hamlet”, “Othello”, “King Lear”, “ Romeo and Juliet”,...
+ Kịch lịch sử: “King John”, “Henry V”, “Richard II”, ....
* Vở hài kịch “Người lái buôn thành Vơ-ni-dơ”
- Thời gian sáng tác : là một vở kịch thế kỉ XVI của William Shakespeare. Vở kịch được cho là đã được sáng tác trong giai đoạn 1596-1599.
- Nội dung : viết về một thương gia thành Venice tên là Antonio, người đã không có khả năng trả một khoản nợ lớn vay từ một người Do Thái chuyên cho vay lấy lãi tên là Shylock.
- Giá trị : Vở hài kịch đưa lại giá trị nhân văn sâu sắc : ca ngợi con người, ca ngợi những tình cảm cao đẹp và tiếng nói của lương tri, chính nghĩa. Bên cạnh đó, vở kịch đã phê phán chế độ phong kiến lạc hậu và xã hội tư bản bóc lột và chèn ép con người.
Đọc hiểu 1
Trả lời Câu hỏi 1 Đọc hiểu trang 58 SGK Văn 12 Cánh diều
Đọc lướt văn bản xem đoạn trích sử dụng những kiểu lời thoại nào (đối thoại, độc thoại)
Phương pháp giải:
Đọc lướt đoạn trích và trả lời câu hỏi
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Đoạn trích sử dụng những kiểu lời thoại: đối thoại, độc thoại
Đoạn trích sử dụng nhiều kiểu lời thoại, bao gồm cả độc thoại và đối thoại nhưng đối thoại chiếm ưu thế.
Đoạn trích sử dụng kiểu lời thoại: đối thoại giữa Poóc-xi-a và Sai-lốc.
Đọc hiểu 2
Trả lời Câu hỏi 2 Đọc hiểu trang 58 SGK Văn 12 Cánh diều
Hành động kịch của Poóc- xi-a ở đây là gì?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ đoạn trích
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Hành động trong hài kịch là toàn bộ hoạt động của nhân vật ( lời thoại, cử chỉ, điệu bộ, hành vi,…) thể hiện và thúc đẩy xung đột, bộc lộ tính cách đáng cười của nhân vật hài kịch
- Hành động kịch của Poóc- xi-a ở đây là lời đối thoại với Sai lốc để giải thích về lý do việc Sai -lốc phải khoan hồng
Hành động kịch của Poóc-xi-a là hành động kịch qua lời thoại. Là hành động bên ngoài được thể hiện qua lời nói.
Hành động kịch của Poóc-xi-a ở đây là thuyết phục Sai-lốc đưa đến sự khoan hồng
Đọc hiểu 3
Trả lời Câu hỏi 3 Đọc hiểu trang 59 SGK Văn 12 Cánh diều
Hình dung giọng điệu, cử chỉ, nét mặt, tâm trạng của Sai-lốc mỗi khi cất lời ca tụng vị quan tòa
Phương pháp giải:
Đọc kỹ những chi tiết miêu tả nhân vật Sai-lốc
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Qua đoạn trích, mỗi khi cất lời ca tụng vị quan tòa, người đọc có thể hình dung nhân vật Sai lốc với tâm trạng ung dung, giọng điệu thì nịnh bợ, cử chỉ thành khẩn, kính trọng khi đưa văn khế với người vị quan tòa.
Mỗi khi cất lời ca tụng vị quan toàn, Sai-lốc thể hiện với tâm trạng ung dung, giọng điệu nịnh bợ, cử chỉ thành khẩn kính trọng.
Đọc hiểu 4
Trả lời Câu hỏi 4 Đọc hiểu trang 60 SGK Văn 12 Cánh diều
Lời thoại của Gra-ti-a-nô có gì giống và khác với lời thoại của Sai- lốc ở phần trước?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn trích từ đó tìm lời thoại của Gra-ti-a-nô và Sai-lốc
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Lời thoại của Gra-ti-a-nô:
+ “ Ôi, quan tòa công minh quá, hả, Sai-lốc? Quan tòa giỏi quá?”
+ “ Ôi, quan tòa giỏi quá, nhỉ, Sai- lốc? Ôi, quan tòa giỏi quá”
- Lời thoại của Sai- lốc:
+ “ Ôi, vị quan tòa cao quý! Ôi, chàng trẻ tuổi ưu việt”
+ “ Thật là chí lí! Ôi! Vị quan tòa ngay thẳng và sáng suốt! Ngài thật là già dặn hơn bên ngoài nhiều lắm”
+ “ Quan tòa thật là công minh quá!”
+ “ Quan thật là giỏi quá! Án quyết như thế, mới là án quyết! Nào, anh, chuẩn bị đi”
→ Nhận xét:
- Điểm giống: cả hai lời thoại của Gra-ti-a-nô và Sai-lốc đều là những lời khen, lời ca ngợi với vị quan tòa khi xử kiện
- Điểm khác:
+ Đối với lời thoại của Sai-lốc thì đó là lời khen, nịnh bợ của Sai- lốc với quan tòa khi nghe quan tòa thực thi công lý trên phiên xét xử.
+ Đối với lời thoại của Gra-ti-a-nô là lời khen với quan tòa nhưng mục đích là nói với Sai- lốc. Từ đó thể hiện thái độ châm biếm, mỉa mai của Gra-ti-a-nô với Sai-lốc.
- Lời thoại của các nhân vật :
+ Sai-lốc: “Ôi, vị quan tòa cao quý !”/ “Ôi, vị quan tòa ngay thẳng và sáng suốt”/ “Quan tòa thật là công minh quá !”/ “ Quan tòa thật là giỏi quá !”
+ Gra-ti-a-nô : “Ôi, quan tòa công minh quá, hả, Sai-lốc!” / “Ôi, quan tòa giỏi quá, nhỉ, Sai-lốc?”
- Giống: cấu trúc có phần giống nhau “ôi, quan tòa...” và đều sử dụng thán từ “ôi” để thể hiện cảm xúc.
- Khác : Lời thoại của Gra-ti-a-nô dùng để khen quan tòa nhưng như một câu hỏi giành cho Sai-lốc, thể hiện qua các từ “hả”, “nhỉ” . Còn lời khen của Sai-lốc dùng trực tiếp đến quan tòa.
*Lời thoại của Gra-ti-a-nô:
- “Ôi, quan tòa công minh quá, hả, Sai-lốc? Quan toàn giỏi quá?”
- “Ôi, quan tòa giỏi quá, nhỉ, Sai-lốc? Ôi, quan toàn giỏi quá”.
*Lời thoại của Sai-lốc:
- “Quan tòa thật là công minh quá!”
- “Quan toàn thật là giỏi quá! Án quyết như thế, mới là án quyết chứ! Nào, anh, chuẩn bị đi.
*Nhận xét:
- Điểm giống: Cả hai đều sử dụng cấu trúc tương tự “Ôi, quan tòa…” và đều sử dụng thấn từ “ôi” để thể hiện cảm xúc; đều là những lời khen, lời ca với vị quan tòa khi xử kiện.
- Khác nhau:
+ Đối với Sai-lốc: đó là những lời khen, nịnh bợ của Sai-lốc với quan tòa khi nghe quan tòa thực thi công lý trên phiên xét xử
+ Đối với Gra-tin-a-nô: đấy là lời khen với quan tòa nhưng với mục đích là mỉa mai, châm biếm Sai-lốc.
Đọc hiểu 5
Trả lời Câu hỏi 5 Đọc hiểu trang 61 SGK Văn 12 Cánh diều
Tưởng tượng suy nghĩ, tâm trạng của Sai- lốc khi nghe lời tuyên án của Poóc-xi-a
Phương pháp giải:
Đọc kỹ phần cuối đoạn trích
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Đến cuối phiên xét xử, Poóc-xi-a đã đưa ra lời tuyên án cho Sai-lốc với hình phạt thích đáng: “một nửa tài sản của y sẽ bị tịch thu để trả lại cho người bị mưu hại, còn nửa kia sẽ bị sung vào quỹ riêng của nhà nước”
→ Từ đó, có thể hình dung tâm trạng của Sai-lốc: ngỡ ngàng, ngạc nhiên, không thể tin được bản thân mình đi kiện nhưng cuối cùng lại kết tội và bị tịch thu hết tài sản.
Đến cuối phiên xét xử, Poóc-xi-a đã đưa ra lời tuyên án cho Sai-lốc với hình phạt thích đáng “một nửa tài sản của y sẽ bị tịch thu để trả lại cho người bị mưu hại, còn nửa kia sẽ bị sung vào quỹ riêng của nhà nước”.
Sai-lốc không thể tin rằng một phán quyết có thể được đưa ra chống lại anh, đặc biệt là khi anh đã chắn chắn rằng mình sẽ thắng trong vụ kiện. Sai-lốc có thể cảm thấy tức giận vì sự bất công mà anh nghĩ mình đã phải chịu đựng. Khi nhận ra rằng anh đã mất tất cả, từ tiền bạc đến danh vọng, Sai – lốc có thể cảm thấy tuyệt vọng, anh cảm thấy mình không còn gì để mất nữa.
Sau khi đọc 1
Trả lời Câu hỏi 1 Sau khi đọc trang 62 SGK Văn 12 Cánh diều
Liệt kê các hành động kịch của nhân vật Poóc-xi- a và Sai- lốc trong đoạn trích Thực thi công lí; từ đó nêu tình huống kịch trong đoạn trích
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn trích và tìm các chi tiết liên quan tới hành động kịch của hai nhân vật
Lời giải chi tiết:
Cách 1
|
Nhân vật |
Hành động kịch |
|
Poóc-xi-a |
+ Hỏi Sai-lốc về tên cũng như nhận định về vụ kiện của Sai-lốc + Hỏi An-tô-ni-ô về việc thừa nhận văn khế + Yêu cầu và đưa ra những lí lẽ buộc Sai-lốc phải khoan hồng + Hỏi Ba-sa-ni-ô việc hoàn lại tiền cho Sai-lốc + Yêu cầu Sai-lốc đưa tờ văn khế + Lại một lần nữa yêu cầu Sai-lốc khoan hồng + Yêu cầu An-tô ni-ô phanh ngực ra + Đưa ra các lý lẽ để nói rằng tờ văn khế cho phép Sai-lốc lấy thịt nhưng không được mất đi giọt máu nào + Đưa ra lời luận tội tuyên án với Sai-lốc |
|
Sai-lốc |
+ Không chấp nhận với lời yêu cầu khoan hồng và muốn được giải thích + Yêu cầu việc thực thi công lý và các điều khoản văn khế + Đưa ra lời ngợi ca với Poóc-xi-a + Đưa tờ văn khế cho Poóc-xi-a + Yêu cầu Poóc-xi-a tiến hành cuộc xét xử + Không chấp nhận với yêu cầu của Poóc-xi-a → cử chỉ: nói to + Chấp nhận lời đề nghị + Yêu cầu cho xin tiền nợ và để cho Sai lốc đi + Từ bỏ việc đòi nợ |
→ Tình huống kịch: Sai-lốc kiện An-tô-ni-ô ra tòa đòi thực hiện hình phạt lấy một cân thịt trên cơ thể An-tô-ni-ô. Poóc-xi-a yêu cầu Sai-lốc khoan hồng nhưng Sai-lốc không chấp nhận; yêu cầu thực thi công lý và theo các điều khoản pháp luật.
- Hành động kịch của nhân vật Poóc-xi-a : Cải trang thành chàng tiến sĩ luật sư ; Hỏi rõ về giấy khế ước và sự chấp thuận hai bên ; Thuyết phục Sai- lốc đưa đến sự khoan hồng; Chấp thuận giao ước trong khế ước mượn tiền; Dựa vào điều kiện giao ước lật lại vụ án; Khiến Sai-lốc nhận trừng phạt.
- Hành động kịch của nhân vật Sai-lốc : Cứng đầu, đòi quan tòa phải xử đúng giao ước, không có sự khoan hồng; Vui mừng sẵn sàng lấy cân thịt trên người Antonio; Hoảng sợ khi biết không thể thực hiện giao ước và bị luật pháp trừng phạt.
- Tình huống kịch : Sai-lốc kí tờ văn khế mượn tiền, nếu vi phạm, Antonio phải cho Sai-lốc được quyền lấy một cân thịt trên cơ thể. Đã quá hạn trả tiền trên tờ văn khế, Sai-lốc đem chuyện này kiện ra quan tòa để được lấy 1 cân thịt trên người Antonio.
Sau khi đọc 2
Trả lời Câu hỏi 2 Sau khi đọc trang 62 SGK Văn 12 Cánh diều
Tìm phần văn bản ở bên A phù hợp với cấu trúc đối thoại ở bên B. Chỉ ra tác dụng của cách tổ chức các lời thoại đó.
|
A |
B |
|
|
(1) Từ “Poóc-xi-a: Tên ông có phải là Sai-lốc không?” đến “Tôi khăng khăng một mực yêu cầu theo đúng văn khế” |
a. Tấn công, luận tội- Xuống nước, đầu hàng |
|
|
(2) Từ “An-tô-ni-ô: Tôi khẩn cầu tòa tuyên án đi cho.” Đến “Nào, anh, chuẩn bị đi” |
b. Thuyết phục- Phản đối |
|
|
(3) Từ “Poóc-xi-a: Khoan đã, chưa hết.” đến hết |
c. Chấp thuận- Tán thưởng |
|
|
d. Thăm dò- Lảng tránh |
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản và nội dung của các cột
Lời giải chi tiết:
Cách 1
(1) Từ “Poóc-xi-a: Tên ông có phải là Sai-lốc không?” đến “Tôi khăng khăng một mực yêu cầu theo đúng văn khế”
→ Cấu trúc đối thoại: Thăm dò- lảng tránh
(2) Từ “An-tô-ni-ô: Tôi khẩn cầu tòa tuyên án đi cho.” Đến “Nào, anh, chuẩn bị đi”
→ Cấu trúc đối thoại: Thuyết phục- phản đối; Chấp thuận- tán thưởng
(3) Từ “Poóc-xi-a: Khoan đã, chưa hết.” đến hết:
→ Cấu trúc đối thoại: Tấn công, luận tội- Xuống nước, đầu hàng
*Cách tổ chức cấu trúc đối thoại trong hài kịch thường mang nội dung đối nghịch từ đó thể hiện các tính cách trái ngược nhau của nhân vật trong đoạn trích Thực thi công lý : Sai- lốc một thương gia mưu mẹo, tham lam; Poóc-xi-a : đầy bản lĩnh, tự tin, thông minh…
- Ghép phần văn bản ở cột A với cấu trúc đối thoại phù hợp ở cột B :
(1) - d
(2) - b, c
(3) - a
- Tác dụng của cách tổ chức các lời thoại : Qua việc tổ chức lời thoại theo cấu trúc như trên thể hiện trí thông minh và sự mưu trí của nhân vật Pooc-xi-a. Ban đầu cô vẫn ra sức thuyết phục mong cho tên đểu cáng Sai-lốc sẽ thay đổi ý kiến và khoan nhượng, nhưng không, hắn ta từ chối. Biết không thể thuyết phục được nữa, cô chưa vội tấn công mà cho hắn thứ hắn muốn nhằm buông lỏng cảnh giác và lừa hắn vào bẫy về sau. Lúc thời cơ chín muồi cô mới tung đòn tấn công và khiến hắn sập bẫy. Cuối cùng hắn ta không chỉ lấy được lạng thịt nào mà còn mất thêm tài sản của mình. Đó chính là trí thông minh của Pooc-xi-a.
1 – d
2 – b, c
3 – a
Tác dụng của cách tổ chức lời đối thoại đó: thể hiện tính cách trái ngược nhau của nhân vật trong đoạn trích Thực thi công lý: Sai-lốc một thương gia mưu mẹo, tham lam; Poóc-xi-a: đầy bản lĩnh, tự tin, thông minh
Sau khi đọc 3
Trả lời Câu hỏi 3 Sau khi đọc trang 62 SGK Văn 12 Cánh diều
Chỉ ra và nêu nhận xét của em về xung đột kịch trong đoạn trích (Gợi ý: Xung đột xảy ra giữa ai với ai và về điều gì? Đỉnh điểm của xung đột là khi nào và xung đột được giải quyết ra sao? Cảm xúc của người đọc diễn biến như thế nào theo mức độ phát triển của xung đột?...)
Phương pháp giải:
Đọc lại lý thuyết về xung đột kịch trong đoạn trích và trả lời câu hỏi
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Trong đoạn trích Thực thi công lí, xung đột xảy ra Poóc- xi- a và người lái buôn Sai- lốc về việc giải quyết vụ kiện của Sai-lốc với An-tô-ni-ô để thực hiện hình phạt lấy một cân thịt trên cơ thể của An-tô-ni-ô
Đỉnh điểm của xung đột là khi Sai- lốc biết rằng mình phải khoan hồng với vụ kiện tại phiên tòa xét xử; yêu cầu đòi hỏi công lý và thi hành các điều khoản của việc văn kiện. Xung đột được giải quyết bằng việc Poóc-xi a đã đưa ra những lí lẽ để chứng minh rằng văn kế đã kí của Sai- lốc và Ba-sa-nhi-ô không cho Sai-lốc có quyền thực hiện hình phạt ấy và thậm chí tất cả tài sản của Sai-lốc sẽ bị tịch thu theo quy định của pháp luật.
Cảm xúc của người đọc cũng thay đổi theo diễn biến của xung đột. Lúc Pooc-xi-a thuyết phục giải quyết xung đột bằng sự khoan hồng, mọi người cảm thấy thuyết phục và chí lí. Lúc Sai-lốc chuẩn bị lấy một cân thịt của người lái buôn đã tạo nên cảm giác hồi hộp, sợ hãi. Lúc quan tòa giải quyết ổn thỏa xung đột, kẻ xấu đã bị trừng trị thích đáng đã đưa lại cảm giác thỏa mãn cho người đọc.
- Xung đột xảy ra giữa Sai-lốc và Antonio về vấn đề vay mượn tiền. Đã qua thời hạn mượn tiền trong tờ văn khế và đã đến lúc Antonio nhận hình phạt do đã vi phạm văn khế
- Xung đột được giải quyết bằng cách đưa ra quan tòa để xử án. Nhờ trí thông minh của Pooc-xi-a cô đã giải quyết ổn thỏa xung đột, giúp người tốt bụng ( Antonio) thoát khỏi âm mưu hãm hại của tên xấu xa Sai-lốc.
- Cảm xúc của người đọc cũng thay đổi theo diễn biến của xung đột. Lúc Pooc-xi-a thuyết phục giải quyết xung đột bằng sự khoan hồng, mọi người cảm thấy thuyết phục và chí lí. Lúc Sai-lốc chuẩn bị lấy một cân thịt của người lái buôn đã tạo nên cảm giác hồi hộp, sợ hãi. Lúc quan tòa giải quyết ổn thỏa xung đột, kẻ xấu đã bị trừng trị thích đáng đã đưa lại cảm giác thỏa mãn cho người đọc.
Xung đột xảy ra giữa Poóc-xi-a và Sai-lốc về việc giải quyết vụ kiện của Sai-lốc với An-tô-ni-ô để thực hiện hình phạt lấy một cân thịt trên cơ thể An-tô-ni-ô.
Đỉnh điểm của xung đột là khi Sai-lốc biết mình phải khoan hồng với vụ kiện tại phiên tòa xét xử; yêu cầu đòi hỏi công lý và thi hành các điều khoản của việc văn kiện.
Xung đột được giải quyết bằng việc Poóc-xi-a đã đưa ra những lí lẽ để chứng minh rằng văn khế đã kí của Sai-lốc và Ba-sa-nhi-ô không cho Sai-lốc có quyền thực hiện hình phạt ấy và thậm chi tất cả tài sản của Sai-lốc sẽ bị tịch thu theo quy định của pháp luật
Cảm xúc của người đọc: Người đọc có thể cảm thấy căng thẳng và lo lắng khi xung đột đạt đến đỉnh điểm. Tuy nhiên, khi xung đột được giải quyết, người đọc có thể cảm thấy hài lòng và nhẹ nhõm.
Sau khi đọc 4
Trả lời Câu hỏi 4 Sau khi đọc trang 62 SGK Văn 12 Cánh diều
Qua lời thoại và hành động kịch của nhân vật, hãy làm rõ tính cách của nhân vật Sai-lóc. Vì sao đây là một nhân vật hài kịch?
Phương pháp giải:
Tìm các chi tiết thể hiện tính cách của nhân vật Sai-lốc từ đỏ trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Sai-lốc, người Do Thái chuyên cho vay nặng lãi, đã kí với An-tô-ni-ô một hợp đồng vay tiền với điều kiện sau ba tháng, nếu An-tô-ni-ô không hoàn trả số tiền đúng ngày thì Sai-lốc có quyền lấy một cân thịt trên cơ thể An-tô-ni-ô. Sau đó, Sai-lốc kiện An-tô-ni-ô ra tòa.
Trong phiên tòa, Sai-lốc liên tục yêu cầu thực thi công lý và thực hiện theo điều khoản văn khế; không chấp nhận phải khoan hồng hình phạt với An-tô-ni-ô. Kể cả khi được đền bù gấp ba lần tiền, Sai-lốc vẫn kiên quyết thực hiện hình phạt đòi một cân thịt. Sau khi Poóc-xi-a đưa ra lời tuyên bố về việc Sai-lốc không thể thực hiện điều trên thì Sai-lốc lại xin trả lời tiền nợ và ra về
→ Là người tham lam, tính toán, hà tiện, độc ác.
→ Là kiểu hình mẫu nhân vật có tính cách cho các thói xấu đáng phê phán nên Sai-lốc được coi là nhân vật hài kịch.
- Nhân vật Sai-lốc là một kẻ tham lam, xấu xa. Ông ta vốn là một người chuyên cho vay lãi để vay tiền, từ việc ghét Antonio tốt bụng vì cho vay không lấy lãi làm ông ta phải hạ mức lãi suất đã thể hiện bản tính tham lam của ông ta.
- Kẻ lẻo mép, nịnh hót : “Ôi, vị quan tòa cao quý !”/ “Ôi, vị quan tòa ngay thẳng và sáng suốt”/ “Quan tòa thật là công minh quá !”/ “ Quan tòa thật là giỏi quá !”
- Bản tính tàn độc :
+ Sau khi Pooc-xi-a thuyết phục sự khoan hồng, ông ta vẫn lạnh lùng và cứng đầu “Tôi đòi hỏi công lý và sự thi hành các điều khoản”.
+ “Ở ngực...gần sát tim” – Đó là vị trí ông ta sẽ xẻo thịt – một vị trí đau đớn thậm chí có thể lấy cả tính mạng của người bị cắt.
+ Ông ta hào hứng sẵn sàng cắt thịt của Antonio hay chính là hành động giết người, đến mức đưa cả cân lên tòa “Tôi có mang theo đây, sẵn sàng đủ cả”
→ Đây là một nhân vật hài kịch bởi lẽ, ở Sai-lốc không có sự tương xứng giữa thực chất bên trong và hành động bên ngoài. Ông ta ra vẻ như mình là một người đề cao công lý, công bằng và luật lệ nhưng thực chất bên trong ông ta chỉ muốn thực hiện mục tiêu ích kỉ cá nhân của mình, đó là giết Antonio.
Qua lời thoại và hành động kịch của nhân vật, có thể hiểu rõ tính cách của nhân vật Sai-lốc: Sai-lốc là một người Do Thái chuyện cho vay lấy lãi. Ông ta thể hiện mình như một người đề cao công lý, công bằng là luật lệ. Tuy nhiên, thực chất bên trong ông ta chỉ muốn thực hiện mục tiêu ích kỉ cá nhân của mình, đó là giết An-tô-ni-ô. Điều này cho thấy Sai-lốc là một người tham lam và tàn độc.
Sai-lốc là một nhân vật hài kịch vì không có sự tương xứng giữa thực chất bên trong và hành động bên ngoài. Mặc dù ông ta ra vẻ như mình là một người đề cao công lí và công bằng nhưng bên trong ông ta chỉ muốn thực hiện mục tiêu tham lam, tính toán, ích kỉ của cá nhân mình. Sai-lốc là kiểu hình mẫu nhân vật có tính cách cho các thói xấu đáng phê phán nên Sai-lốc được coi là nhân vật hài kịch.
Sau khi đọc 5
Trả lời Câu hỏi 5 Sau khi đọc trang 62 SGK Văn 12 Cánh diều
Theo em, có nên sáp nhập tất cả những lời tuyên án, luận tội của Poóc-xi-a dành cho Sai-lóc vào một lượt lời thoại không? Vì sao? Qua đoạn trích, hãy nêu và làm rõ nhận xét của em về nhân vật Poóc-xi-a.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ đoạn trích và trả lời câu hỏi
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Theo em, không nên sáp nhập tất cả những lời tuyên án, luận tội của Poóc-xi-a dành cho Sai-lóc vào một lượt lời thoại vì:
- Những lời tuyên án, buộc tội của Poóc-xi-a đi theo một mạch trật tự logic nhất định, ngày càng phát triển từ việc lập luận bản chất của sự khoan hồng cho tới phân tích tờ văn khế để chỉ ra rằng hành động đòi một cân thịt của Sai-lốc là vô lý và nếu thực hiện điều đó thì Sai-lốc sẽ phải bị tịch thu hết tài sản đất cát khiến cho Sai-lốc phải chấp nhận sự thật và còn phải chịu hình phạt thích đáng. Điều này khiến cho người đọc hiểu được quá trình tuyên án, luận tội vô cùng hợp lý của Poóc-xi-a với Sai-lốc
- Poóc-xi-a khi đưa ra những lời luận tội, tuyên án đều là đối thoại với Sai-lốc từ đó phát triển xung đột của kịch. Nếu sáp nhập lời tuyên án, luận tội của Poóc-xi-a dành cho Sai-lóc vào một lượt lời thoại khiến cho lời thoại dài dòng, phức tạp, khiến cho người xem không nắm bắt được tình huống và tình huống truyện sẽ không được đẩy lên cao trào
Nhận xét về nhân vật Poóc-xi-a:
- Để muốn cứu Ba-sa-ni-ô, Poóc-xi-a cùng người hầu gái bí mật cải trang thành chàng tiến sĩ luật sư và người thư để đến phiên tòa. Tại phiên xét xử này, cô đã thể hiện được sự thông minh, gan dã, nhanh trí của mình.
- Mặc dù Poóc-xi a không phải là một luật sư chân chính nhưng cô đã thắng kiện bằng tài năng của chính cô cùng cách lập luận những lời luận tội, tuyên án vô cùng rõ ràng, xác đáng khiến cho Sai-lốc không thể chối cãi. Poóc-xi-a đồng ý rằng hợp đồng của Sai- lốc cho phép anh ta có quyền yêu cầu lấy một cân thịt, nhưng cũng nói thêm rằng tờ văn khế không cho Sai-lốc lấy bất kì một giọt máu nào. Và khi Sai-lốc vi phạm thì sẽ phải chịu hậu quả: tịch thu hết tài sản đất cát.
→ Poóc-xi-a dùng chính lời văn của pháp luật để thực thi công lí đúng như yêu cầu của Sai- lốc khiến cho Sai-lốc phải chấp nhận sự thật này.
→ Poóc-xi-a là một cô gái đầy thông minh và tự tin. Cô đã sử dụng những lí lẽ sắc đáng; lập luận chính xác để chiến thắng Sai-lốc – nhân vật phản diện trong đoạn trích.
Theo em, không nên sáp nhập tất cả những lời tuyên án, luận tội của Poóc-xi-a dành cho Sai-lốc vào một lượt lời thoại, vì:
- Những lời tuyên án, buộc tội của Poóc-xi-a đi theo một mạch trật tự logic nhất định, ngày càng phát triển từ việc lập luận bản chất của sự khoan hồng cho tới sự phân tích tờ văn khế để chỉ ra rằng hành động đòi một cân thịt của Sai-lốc sẽ phải bị tịch thu hết tài sài đất cát khiến cho Sai-lốc phải chấp nhận sự thật và còn phải chịu hình phạt thích đáng. Việc chia nhỏ các lời tuyên án và luận tội có thể giúp người nghe hiểu rõ hơn về quan điểm của Poóc-xi-a
- Poóc-xi-a đưa ra những lời luận tội, tuyên án đều là đối thoại với Sai-lốc từ đó phát triển xung đột của kịch. Nếu sáp nhập lời tuyên án, luận tội của Poóc-xi-a dành cho Sai-lốc vào một lượt lời thoại có thể tạo ra một ấn tượng mạnh mẽ cho người đọc.
Nhận xét về nhân vật Poóc-xi-a: có thể thấy Poóc-xi-a là một nhân vật có quyết định mạnh mẽ và không khoan nhượng. Tuy nhiên, điều này cũng có thể cho thấy sự cứng nhắc và thiếu linh hoạt trong quan điểm của Poóc-xi-a. Những đặc điểm này tạo nên một nhân vật phức tạp và đầy thách thức.
Sau khi đọc 6
Trả lời Câu hỏi 6 Sau khi đọc trang 62 SGK Văn 12 Cánh diều
Hãy lựa chọn để đối thoại với một trong các ý kiến sau đây (Gợi ý: đồng tình, không đồng tình, lí do,…).
a) “Chính bản chất của sự khoan hồng là không vâng theo áp lực; nó từ trên trời sa xuống như một trận mưa tốt lành; nó được trời ban phước hai lần: được ban phước trong kẻ ra ơn cũng như trong kẻ chịu ơn.” (lời của Poóc-xi-a).
b) “[…] tôi khẩn cầu các ngài: các ngài hãy bắt công lý phải nhượng bộ, nhân danh uy quyền của các ngài; các ngài hãy làm cái việc sai trái nhỏ đó để làm một việc nhân nghĩa rất lớn. […]” (lời của Ba-sa-ni-ô)
c) “Không có quyền lực nào ở Vơ-ni-ơ có quyền thay đổi một sắc lệnh đã ban bố; làm như vậy sẽ tạo nên một tiền lệ, và vịn vào cái gương đó, trăm nghìn sự nhũng lạm sẽ xúm lại làm hại nhà nước; không thể làm như thế được.” (lời của Poóc-xi-a)
Phương pháp giải:
Đọc các ý kiến trên từ đó đưa các nhận xét của bản thân
Lời giải chi tiết:
Cách 1
c) “Không có quyền lực nào ở Vơ-ni-ơ có quyền thay đổi một sắc lệnh đã ban bố; làm như vậy sẽ tạo nên một tiền lệ, và vịn vào cái gương đó, trăm nghìn sự nhũng lạm sẽ xúm lại làm hại nhà nước; không thể làm như thế được.” (lời của Poóc-xi-a)
Em đồng ý kiến trên vì: Khi đã ban bố một sắc lệnh – một văn bản có giá trị pháp lý quan trọng thì tất cả mọi người phải tuân theo và không ai có thể làm trái. Việc mọi người tuân thủ theo đúng sắc lệnh sẽ làm ổn định trật tự xã hội. Ai cũng có nghĩa vụ phải tuân theo điều đó và không thể có bất kì thế lực nào có thể thay đổi điều đó bởi chỉ cần có một người làm trái sẽ làm ra tiền lệ từ đó sẽ rất nhiều người sẽ không tuân thủ pháp luật. Điều này gây hậu quả vô cùng nghiêm trọng, dẫn tới tình trạng nhũng lạm làm ảnh hưởng tới nhà nước. Vì vậy, bất cứ ai trong Vơ-ni-dơ cũng cần phải tôn trọng, thực hiện sắc lệnh ban bố và không có quyền thay đổi.
Em lựa chọn đồng ý với ý kiến c. Lời của Pooc-xi-a quả thực chính xác. Lời thoại kịch này đúng với muôn đời về mặt lý thuyết. Chỉ cần có một tiền lệ, tức là một trường hợp phá vỡ luật thì ắt hẳn sẽ có nhiều trường hợp tiếp theo tiếp tục đi theo con đường đó. Dần dần, sự phá vỡ luật lệ sẽ đưa đến sự bất công và người có quyền thế hơn sẽ được lợi, kẻ tội đồ được thả tự do, còn người hiền lương bị trừng phạt, khi sự bất công tăng cao sẽ dẫn đến nổi loạn làm hại nước nhà. Lời thoại cũng như một lời nhắc nhở, cảnh tỉnh trước pháp luật đương thời, cần phải nghiêm chỉnh thực hiện, không bao che, nhận đút lót mà xử phạt bất công sẽ dẫn đến loạn lạc nước nhà.
Em chọn quan điểm a) và em đồng ý với quan điểm này, không nên bị áp lực mà nên tự nhiên như một trận mưa từ trên trời sa xuống. Điều này không chỉ mang lại cảm giác thoải mái cho người mang ơn mà con mang lại niềm vui và sự cảm kích cho người nhận ơn.
Sự khoan hồng không chỉ là việc tha thứ cho người khác mà còn là việc giúp chính bản thân mình giải thoát khỏi những mối hận thù, giận dữ. Khi ta khoan dung, ta không chỉ giúp người khác mà còn giúp chính mình trở nên nhẹ nhàng, thanh thản hơn. Tuy nhiên, điều quan trọng là sự khoan hồng không nên bị lạm dụng để bao che cho những hành vi sai trái. Sự khoan hồng cần đi đôi với sự công bằng và trách nhiệm.