Soạn bài Tin học có phải là khoa học?
Video hướng dẫn giải
Nội dung chính
| Văn bản đưa ra những thay đổi, biến hóa của Tin học qua những giai đoạn khác nhau. Từ đó đưa ra những đóng góp mới của Tin học vào nhận thức, thế giới hiện tại. |
Chuẩn bị 1
Trả lời Câu hỏi 1 Chuẩn bị trang 97 SGK Văn 12 Cánh diều
Tìm hiểu thông tin về tác giả Phan Đình Diệu
Phương pháp giải:
Tìm kiếm và chọn lọc những thông tin phù hợp nhất qua sách vở để đưa vào bài
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Phan Đình Diệu (1936-2018) là giáo sư, nhà toán học, nhà khoa học máy tính của Việt Nam.
- Ông lớn lên tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh
- Ông là một trong những người được ghi nhận là có công đầu trong kế hoạch đào tạo và phát triển ngành tin học tại Việt Nam.
- Ông là chuyên gia trong các lĩnh vực: toán học kiến thiết, lôgíc toán, lý thuyết thuật toán, ôtômat và ngôn ngữ hình thức, lý thuyết mật mã và an toàn thông tin.
- Tác phẩm:
+ “Nghĩ suy cùng đất nước” - Tuyển tập các bài viết của Phan Đình Diệu.
+ Phan Đình Diệu. Lý thuyết ôtômát và thuật toán. Nhà xuất bản Đại học và trung học chuyên nghiệp, Hà Nội, 1977, 407tr
+ Phan Đình Diệu. Tổng quan về công nghệ thông tin, Hà Nội, 1998.
+ Phan Đình Diệu. Some questions in constructive functional analysis. Proceedings of the Steklov Institute of Mathematics, No. 114 (1970). Translated from the Russian by J. M. Danskin.American Mathematical Society, Providence, R.I., 1974. iv+228 pp.
- Ông cũng là tác giả của khoảng 30 bài báo được thống kê (chưa đầy đủ) bởi MathSciNet của Hội Toán học Hoa Kỳ.
- Tác giả Phan Đình Diệu:
+ GS Phan Đình Diệu sinh ngày 12/6/1936 tại xã Trung Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh trong một gia đình có truyền thống hiếu học.
+ Ông là giáo sư, nhà toán học, nhà khoa học máy tính của Việt Nam. Ông là một trong những người được ghi nhận là có công đầu trong kế hoạch đào tạo và phát triển ngành tin học tại Việt Nam
+ Năm 1962, ông được cử đi Liên Xô làm nghiên cứu sinh tại khoa Toán học Tính toán và Điều khiển học. Ông theo đuổi nghiên cứu về Logic toán và Giải tích hàm, cũng như việc xây dựng một nền móng vững chắc của Toán học.
+ GS Phan Đình Diệu luôn đau đáu nghĩ về nền tin học nước nhà vì vậy mà ông luôn tìm tòi chiến lược sâu sắc về con đường phát triển ngành công nghệ thông tin.
Chuẩn bị 2
Trả lời Câu hỏi 2 Chuẩn bị trang 97 SGK Văn 12 Cánh diều
Tìm đọc và ghi chép lại những thông tin cơ bản, ngắn gọn về tin học. Hãy cho biết nguồn thông tin mà em đã truy xuất.
Phương pháp giải:
Vận dụng sự hiểu biết và những thông tin tìm được để trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
+ Tin học hay khoa học thông tin (gọi tắt là tin) (tiếng Anh: informatics, tiếng Pháp: informatique) là một ngành khoa học chuyên nghiên cứu quá trình tự động hóa việc tổ chức, lưu trữ, xử lý và truyền dẫn thông tin của một hệ thống máy tính cụ thể hoặc trừu tượng (ảo).
+ Tin học xem xét sự tương tác giữa con người và thông tin bên cạnh việc xây dựng giao diện, tổ chức, công nghệ và hệ thống.
+ Tin học có bề rộng lớn và bao gồm nhiều chuyên ngành, bao gồm các ngành khoa học máy tính, hệ thống thông tin, công nghệ thông tin và thống kê.
+ Kể từ khi máy tính ra đời, các cá nhân và tổ chức ngày càng xử lý thông tin kỹ thuật số. Điều này đã dẫn đến việc nghiên cứu về tin học với các khía cạnh tính toán, toán học, sinh học, nhận thức và xã hội, bao gồm cả nghiên cứu về tác động xã hội của công nghệ thông tin.
🡪 Nguồn trích dẫn: https://vi.wikipedia.org/wiki/Tin_h%E1%BB%8Dc
- Những thông tin cơ bản, ngắn gọn về Tin học:
+ Khái niệm: Tin học là một ngành khoa học chuyên nghiên cứu quá trình tự động hóa việc tổ chức, lưu trữ và xử lý thông tin của một hệ thống máy tính cụ thể hoặc trừu tượng (ảo).
+ Một số phân nhánh quan trọng: Công nghệ thông tin, Hệ thống thông tin , Khoa học máy tính , Kỹ thuật máy tính , Kỹ nghệ phần mềm, Mạng máy tính, Tin học kinh tế,...
+ Vai trò: góp phần phát triển kinh tế và nâng cao dân trí; thúc đẩy khoa học phát triển; tạo nên nhiefu nhận thức mới về cách tổ chức các hoạt động; góp phần phát triển kinh tế và giúp nâng cao dân trí
- Nguồn trích dẫn: Wordpress.com; Hoc24
Trong khi đọc 1
Trả lời Câu hỏi 1 Trong khi đọc trang 97 SGK Văn 12 Cánh diều
Tìm câu văn nêu quan điểm của tác giả về ngành Tin học trong phần 1.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
“Trải qua mấy thập niên phát triển, cùng với những tiến bộ cực kì nhanh chóng của công nghệ máy tính và truyền thông, ngành Tin học đã qua bao lần tiến hóa, thay đổi và bổ sung nhiều nội dung mới để trở thành một ngành khoa học thực sự phong phú và đang được tiếp tục phát triển mạnh như hiện nay”
“ngành Tin học đã qua bao lần tiến hóa, thay đổi và bổ sung nhiều nội dung mới để trở thành một ngành khoa học thực sự phong phú và đang được tiếp tục phát triển mạnh như hiện nay”
Trong khi đọc 2
Trả lời Câu hỏi 2 Trong khi đọc trang 98 SGK Văn 12 Cánh diều
Theo tác giả, ngành Tin học đã được gọi bằng những cái tên nào?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Theo tác giả, ngành Tin học đã được gọi bằng những cái tên: Khoa học máy tính, Khoa học tính toán, Tin học, Khoa học thông tin, Khoa học và Công nghệ thông tin, Công nghệ thông tin.
Ngành Tin học đã được gọi bằng những cái tên: Khoa học máy tính, Khoa học tính toán, Khoa học thông tin, Khoa học và Công nghệ thông tin, Công nghệ thông tin.
Trong khi đọc 3
Trả lời Câu hỏi 3 Trong khi đọc trang 98 SGK Văn 12 Cánh diều
Các dữ liệu thông tin ở phần 3 được sắp xếp theo cách nào?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần 3 văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Các thông tin được sắp xếp theo một trật tự nhất định về các giai đoạn thời gian để cho ra đời máy tính điện tử như hiện nay.
Các dữ liệu thông tin ở phần 3 được sắp xếp theo trật tự thời gian của quá trình phát triển và biến đổi của ngành Tin học.
Trong khi đọc 4
Trả lời Câu hỏi 4 Trong khi đọc trang 99 SGK Văn 12 Cánh diều
Thông tin chính của phần 4 là gì?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần 4
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Tin học có những đóng góp gì mới vào nhận thức của con người về thế giới.
Thông tin chính của phần 4 nói về sự đóng góp của Tin học vào nhận thức của con người về thế giới.
Trong khi đọc 5
Trả lời Câu hỏi 5 Trong khi đọc trang 100 SGK Văn 12 Cánh diều
Những câu văn nào ở phần này nêu lên thái độ, quan điểm của người viết về ngành Tin học.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
“ Tin học có thể cho ta những giải pháp rất hữu hiệu. Như vậy, cái mới mà Tin học đóng góp vào sự nhận thức khoa học là khả năng mở rộng tầm nhìn và sức mạnh của các phương pháp lí thuyết và thực nghiệm vào những địa hạt phức tạp, không chỉ bằng năng lực xử lí thông tin to lớn của máy tính mà còn cả bằng những quan niệm và phương pháp mới như mô phỏng, xây dựng các mô hình xử lý thông tin (khác với các mô hình toán học hoặc mô hình vật lí), hiển thị để trợ giúp tư duy hình ảnh. Nhiều kết quả mới và đặc sắc trong nhiều lĩnh vực khoa học đã được phát hiện bằng phương pháp mới nói trên của Tin học.”
- “Tin học mang đến một phương pháp mới , tăng thêm sức mạnh cho các phương pháp vốn có của khoa học”
- “cái mới mà Tin học đóng góp vào sự nhận thức khoa học là khả năng mở rộng tầm nhìn và sức mạnh của các phương pháp lí thuyết và thực nghiệm vào những địa hạt phức tạp”
- "Nhiều kết quả mới và đặc sắc trong nhiều lĩnh vực khoa học đã được phát hiện bằng phương pháp mới nói trên của Tin học"
Trong khi đọc 6
Trả lời Câu hỏi 6 Trong khi đọc trang 100 SGK Văn 12 Cánh diều
Chức năng của phần 5 trong văn bản?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Tổng kết, khái quát lại ngắn gọn nội dung về Tin học đã được nêu từ các phần trước.
Kết luận, khái quát lại vai trò của Tin học với cuộc sống hiện tại ngày nay và trong tương lai.
Sau khi đọc 1
Trả lời Câu hỏi 1 Sau khi đọc trang 101 SGK Văn 12 Cánh diều
Tóm tắt nội dung của văn bản Tin học có phải là khoa học?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Rút ra những ý chính
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Tin học là một ngành khoa học. Trải qua bao lần tiến hóa, thay đổi và bổ sung nhiều nội dung mới thì đến nay, Tin học đã trở thành một ngành khoa học thật sự phong phú và đang tiếp tục phát triển mạnh mẽ, cập nhật những xu hướng mới cho người dùng. Gắn liền với sự phát triển theo từng giai đoạn của Tin học đó là sự thay đổi về những cái tên nhưng chung quy lại tất cả thì những cái tên đó đều thể hiện lên những ảnh hưởng và ứng dụng tin học vào trong cuộc sống của con người. Cái mới mà Tin học mang đến là một phương pháp mới, tăng thêm sức mạnh cho các phương pháp vốn có của khoa học là nghiên cứu lí thuyết và nghiên cứu thực nghiệm. Tin học tuy còn trẻ, chưa định hình rõ nhưng tràn đầy sức sống và hứa hẹn sẽ tiếp tục đóng góp cho con người nhiều ý tưởng mới, quan niệm mới, phương pháp mới trong tương lai tại một thế giới và cuộc sống mà ở đó đầy những phức tạp và bí ẩn.
Tin học được khởi đầu từ khoa học máy tính nhưng nó đã có sự tiến bộ và trở thành một ngành khoa học phong phú và đang tiếp tục phát triển. Vì vậy mà ngành Tin học mang theo rất nhiều tên gọi trong từng giai đoạn khác nhau. Tiếp theo đó, tác giả chỉ ra quá trình phát triển của Tin học và cho ra đời thành tựu to lớn – Máy tính điện tử, phát triển công nghệ viễn thông,…Qua đó, ta thấy Tin học đang tác động lớn đến mọi mặt kinh tế, xã hội và cả nhận thức của con người về thế giới. Tin học tuy là ngành khoa học trẻ nhưng mang nhiều hứa hẹn đóng góp cho con người để nhận thức rõ hơn về cuộc sống đầy phức tạp và bí ẩn.
Sau khi đọc 2
Trả lời Câu hỏi 2 Sau khi đọc trang 101 SGK Văn 12 Cánh diều
Cách đặt nhan đề như vậy có tác dụng gì? Tác giả đã trả lời câu hỏi đặt ra ở nhan đề của văn bản như thế nào?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Để trả lời câu hỏi đặt ra ở nhan đề văn bản, tác giả đã: đưa ra các dẫn chứng để chứng minh Tin học là một ngành khoa học thực thụ
- Cách đặt nhan đề như vậy có tác dụng:
+ Gây chú ý và thu hút người đọc
+ Hình thức nhan đề là 1 câu hỏi nhằm tạo cho người đọc cảm giác tò mò và phải đọc văn bản để hiểu được lý do và tìm ra câu trả lời cho bản thân mình về câu hỏi Tin học có phải là khoa học không?
+ Nhan đề phù hợp với những giải thích và lý giải của tác giả về vấn đề này.
- Nhan đề: Tin học có phải là khoa học?
- Tác dụng: Sử dụng câu hỏi nhằm gây ấn tượng mạnh, xoáy sâu vào tâm trí người đọc, thu hút độc giả tìm hiểu về văn bản để trả lời cho câu hỏi đó.
- Tác giả đã trả lời câu hỏi đặt ra ở nhan đề thông qua việc chứng minh Tin học là một ngành khoa học thực thụ “Tin học được khởi đầu từ khoa học máy tính nhưng nó đã có sự tiến bộ và trở thành một ngành khoa học phong phú và đang tiếp tục phát triển.” Tin học đưa lại nhiều lợi ích, tác động đến mọi mặt kinh tế, xã hội , đặc biệt là đóng góp vào nhận thức của con người về thế giới.
Sau khi đọc 3
Trả lời Câu hỏi 3 Sau khi đọc trang 101 SGK Văn 12 Cánh diều
Trong văn bản, tác giả đã kết hợp sử dụng những phương thức biểu đạt và cách trình bày thông tin nào? Tác dụng của việc kết hợp đó là gì?
Phương pháp giải:
Nhớ lại kiến thức về phương thức biểu đạt
Lời giải chi tiết:
Cách 1
+ Các phương thức biểu đạt được tác giả sử dụng: Thuyết minh, tự sự và nghị luận
+ Cách trình bài thông tin mạch lạc, rõ ràng và cụ thể. Các thông tin đều được chọn lọc và phù hợp với chủ đề của văn bản.
+ Tác dụng: Việc kết hợp những phương thức biểu đạt và cách trình bày thông tin giúp tăng cường sự hiểu biết và tương tác giữa người đọc và thông tin được trình bày. Bằng việc trình bày thông tin rõ ràng, logic, người đọc có thể dễ dàng tiếp cận thông tin một cách linh hoạt, hiệu quả hơn, dễ dàng tiếp thu và ghi nhớ nội dung.
- Các phương thức biểu đạt: Nghị luận và thuyết minh
- Tác dụng: Sự kết hợp hai phương thức nghị luận và thuyết minh giúp việc triển khai, trình bày các luận điểm, luận cứ trở nên cụ thể rõ ràng và sống động hơn. Tăng hiệu quả biểu đạt và sức thuyết phục cho văn bản.
- Cách trình bày thông tin: Rõ ràng, mạch lạc với các nội dung chính được ghi ra rõ ràng. Hệ thống dẫn chứng cụ thể, giúp người đọc dễ dàng nắm được thông tin mà văn bản muốn truyền đạt.
Sau khi đọc 4
Trả lời Câu hỏi 4 Sau khi đọc trang 101 SGK Văn 12 Cánh diều
Tác giả thể hiện thái độ, quan điểm như thế nào đối với ngành Tin học? Bằng những hiểu biết của em về ngành Tin học, hãy cho biết thái độ, quan điểm ấy có hợp lí không? Lý giải cụ thể?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
+ Tác giả của đoạn văn này thể hiện quan điểm tích cực về tác động của ngành tin học đối với việc chuyển biến kinh tế và xã hội hiện nay. Quan niệm của tác giả có thể được coi là hợp lý với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, mà ngành tin học đang đóng vai trò quan trọng trong đó.
+ Ngành tin học không chỉ giúp con người tiếp cận nhiều thông tin và kiến thức mới một cách nhanh chóng và thuận tiện, mà còn tạo ra nền tảng để phát triển những ý tưởng và giải pháp sáng tạo cho các vấn đề phức tạp trong xã hội. Với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và công nghệ big data, ngành tin học đang dẫn đầu trong việc định hình tương lai thông minh và tiên tiến hơn cho con người.
+ Do đó, có thể nói rằng quan niệm của tác giả về ngành tin học là hợp lý, vì ngành này đang không ngừng phát triển và mang lại nhiều cơ hội mới, giúp con người nhận thức và hành động một cách thông minh hơn trong một thế giới ngày càng phức tạp và đa dạng.
- Ông cho rằng Tin học “trở thành một ngành khoa học phong phú và đang tiếp tục phát triển.” Đối với ông, Tin học có một vai trò to lớn đối với con người “Tin học đang tác động lớn đến mọi mặt kinh tế, xã hội và cả nhận thức của con người về thế giới”và đây là một ngành sẽ mang đến nhiều hứa hẹn trong việc khám phá thế giới.
- Đối với em, quan điểm của ông là hoàn toàn đúng đắn. Đặc biệt trong thời đại công nghệ số như hiện nay, Tin học góp phần phát triển kinh tế và nâng cao dân trí, thúc đẩy khoa học phát triển. Ngành Tin học ngày một được trọng dụng và giữ vị trí to lớn, tác động trực tiếp và sâu sắc đến con người.
Sau khi đọc 5
Trả lời Câu hỏi 5 Sau khi đọc trang 101 SGK Văn 12 Cánh diều
Nếu được đưa hình ảnh minh họa cho nội dung của văn bản Tin học có phải là khoa học? Em sẽ lựa chọn những hình ảnh như thế nào? Vì sao?
Phương pháp giải:
Lựa chọn hình ảnh liên quan đến chủ đề mà văn bản đề cập tới.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Nếu chọn hình ảnh để minh họa cho nội dung văn bản về tin học và xem xét liệu tin học có phải là một ngành khoa học hay không, tôi sẽ lựa chọn các hình ảnh như máy tính, mạng lưới, robot, công nghệ, dữ liệu, khoa học máy tính, phần mềm, và những hình ảnh liên quan đến công nghệ và sáng tạo.
Lý do chọn những hình ảnh này là vì chúng giúp tạo ra một môi trường thú vị và trực quan cho độc giả, giúp họ dễ dàng hình dung và hiểu rõ hơn về nội dung về tin học. Những hình ảnh này cũng minh họa cho sự phát triển và sự tiến bộ trong lĩnh vực công nghệ, đồng thời thể hiện tính khoa học và tính độ chính xác trong lĩnh vực này.
- Nếu được đưa hình ảnh minh hoạ cho nội dung của văn bản, em sẽ lựa chọn những hình ảnh về kĩ thuật số, công nghệ thông tin, mạng lưới, interet, máy tính,…
- Nguyên nhân: Đó chính là những hình ảnh trực quan nhất liên quan đến ngành Tin học, giúp người đọc có hình dung rõ hơn về đối tượng được nhắc đến trong văn bản. Bên cạnh đó, những hình ảnh đó chính là đại diện cho các thành tựu mà ngành Tinh học đã đạt được trong quá trình tồn tại và phát triển.
Sau khi đọc 6
Trả lời Câu hỏi 6 Sau khi đọc trang 101 SGK Văn 12 Cánh diều
Từ trải nghiệm của bản thân, hãy nêu một tác động mà em cho là to lớn và ý nghĩa nhất của ngành Tin học đối với việc học tập của học sinh ngày nay.
Phương pháp giải:
Căn cứ vào những lợi ích và ứng dụng của Tin học hiện nay để trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Tác động lớn nhất của ngành Tin học đối với việc học tập của học sinh ngày nay chính là sự tiện lợi trong việc truy cập thông tin và kiến thức từ mọi nơi. Công nghệ thông tin giúp học sinh dễ dàng tìm kiếm thông tin, tài liệu học tập trực tuyến một cách nhanh chóng và thuận tiện. Điều này giúp họ mở rộng kiến thức, tự học và nâng cao hiểu biết một cách linh hoạt và hiệu quả hơn.
Đối với em, tác động to lớn và ý nghĩa nhất của ngành Tin học đối với việc học tập của học sinh chính là mạng Internet. Một mạng lưới với tốc độ truy cập nhanh và bao chứa vô vàn nguồn thông tin từ khắp mọi nơi trên thế giới. Điều đó đã giúp bản thân em cũng như các bạn học sinh có thêm rất nhiều nguồn tin tham khảo cũng như thông tin phục vụ cho việc nghiên cứu và học tập.