Soạn bài Trình bày ý kiến về một vấn đề đời sống (được gợi ra từ một nhân vật văn học)

Đề bài

(trang 81, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Xem thêm:

Soạn bài Trình bày ý kiến về một vấn đề đời sống (được gợi ra từ một nhân vật văn học) (chi tiết)
Soạn bài Củng cố, mở rộng bài 3 (chi tiết)

Video hướng dẫn giải

Phương pháp giải - Xem chi tiết

Hãy nêu ra vấn đề đời sống được gợi ra từ một nhân vật văn học trong tác phẩm đã đọc được coi là gần gũi và thú vị nhất để trao đổi với bạn bè.

Một số vấn đề tham khảo:

- Các vấn đề được gợi ra từ nhân vật mèo Gióc-ba (Chuyện con mèo dạy hải âu bay): sự trân trọng lời hứa, sức mạnh kì diệu của tình yêu thương, niềm tin vào cuộc sống, vẻ đẹp của lòng can đảm, tôn trọng sự khác biệt…

- Các vấn đề được gợi ra từ nhân vật Mên, Mon (Bầy chim chìa vôi); An, Cò (Đi lấy mật); nhân vật “tôi”, người cha (Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ): tình yêu thiên nhiên, trân trọng sự sống, tình yêu thương loài vật,...

1. TRƯỚC KHI NÓI

a. Chuẩn bị nội dung nói

- Lựa chọn một vấn đề đời sống có ý nghĩa được gợi ra từ một nhân vật văn học trong tác phẩm mà em đã đọc

- Thu thập tư liệu cho nội dung trình bày:

+ Tìm ý tưởng cho bài trình bày

+ Tìm thêm thông tin liên quan

- Lập đề cương bài nói

Ví dụ:

+ Nhân vật mèo Gióc-ba đã gợi ra vấn đề về sự trân trọng lời hứa như thế nào?

+ Trân trọng lời hứa là gì? Tại sao cần phải trân trọng lời hứa?...

+ Bài học rút ra từ câu chuyện trân trọng lời hứa của mèo Gióc-ba là gì?

b. Tập luyện

- Tập nói một mình để nắm chắc nội dung trình bày.

- Nắm rõ các tiêu chí đánh giá bài nói

2. TRÌNH BÀY BÀI NÓI

a. Người nói

- Lần lượt trình bày các ý theo nội dung đã chuẩn bị

- Nhấn mạnh ý kiến riêng của mình về vấn đề đời sống

- Điều chỉnh giọng nói, tốc độ nói; sử dụng cử chỉ, điệu bộ phù hợp với nội dung trình bày và thể hiện sự tương tác với người nghe

b. Người nghe

- Tập trung lắng nghe để nắm được nội dung trình bày của bạn

- Chú ý cách trình bày và thái độ của người nói

- Ghi lại một số nội dung dự kiến sẽ thảo luận với người nói

3. SAU KHI NÓI

Người nghe

Người nói

Kiểm tra lại các thông tin đã nghe được, trảo đổi với người nói trên tinh thần xây dựng và tôn trọng. Có thể trao đổi bằng cách:

- Đặt câu hỏi để thu thập thêm thông tin về vấn đề thảo luận

- Đưa ra lí do thể hiện sự đồng tình hay không đồng tình với ý kiến của người nói

- Nhận xét về lí lẽ và bằng chứng mà người nói sử dụng

Lắng nghe, phản hồi ý kiến của người nghe với tinh thần cầu thị:

- Trả lời câu hỏi, bổ sung thông tin cho những nội dung mà người nghe chưa rõ

- Bổ sung lí lẽ, bằng chứng để bảo vệ ý kiến của mình nếu nhận thấy ý kiến đó đúng

- Tiếp thu những ý kiến góp ý mà em cho là xác đáng

Lời giải chi tiết

Bài tham khảo 1:

Đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên, em đã rất ấn tượng với hình ảnh nhân vật Dế Mèn - một chàng dế thanh niên cường tráng, mạnh mẽ. Hình ảnh cậu ta vui vẻ và tự tin về bản thân mình khiến em rất thích và ngưỡng mộ. Bởi Dế Mèn rất siêng năng luyện tập nên mới có cơ thể khỏe mạnh như vậy. Nhưng sau khi thấy những gì cậu ta gây ra cho Dế Choắt, em lại có phần ghét cậu ta lắm. Chỉ vì một phút nông nổi bày trò nghịch dại trêu chọc chị Cốc, mà Dế Mèn đã gây ra cái chết thảm thương cho Dế Choắt. Cũng từ đó, cậu ấy mới nhận ra được sai lầm của mình và quyết tâm sửa chữa. Qua câu chuyện ấy, trong em dấy lên những suy nghĩ về hiện tượng một số bạn trẻ hiện nay có cách hành xử nóng nảy và bồng bột, không suy nghĩ cẩn thận để dẫn đến hậu quả đau lòng.

Đó là những bạn trẻ còn ngồi trên ghế nhà trường với sự tò mò, thích thú với thế giới của người trưởng thành ngoài kia. Các bạn ấy đôi khi chỉ vì sự hiếu kì mà đã xem, đã làm, đã thử những điều cấm kị và không nên. Hay những bạn học sinh vì tính kiêu căng, nóng nảy, muốn khẳng định bản thân mình mà đã có hành vi bắt nạt bạn học, gian lận trong thi cử, trốn học… Những hành động ấy là sai trái nhưng các bạn ấy vì một phút bồng bột nên đã thực hiện, gây nên những hậu quả ảnh hưởng đến bản thân về sau. Nhẹ thì bị bạn bè xa lánh, nặng thì bị phạt kỉ luật, bị ghi vào học bạ. Nặng hơn nữa, có bạn đã bị đình chỉ, thôi học, thậm chí là bị tạm giam, đưa đến trại cải tạo. Những tình huống ấy vô cùng đáng tiếc và đáng thương. Bởi những hành động xốc nổi ấy đã khiến cả tương lai phía trước của các bạn có một vết đen khó mà xóa bỏ.

Từ đó, chúng ta cần quan tâm hơn và có các biện pháp cụ thể giúp hạn chế tình trạng các bạn trẻ có hành động nóng nảy, bồng bột thiếu suy nghĩ. Trước hết và cũng là quan trọng nhất chính là sự giáo dục của nhà trường và gia đình. Sau đó, nên tăng cường tuyên truyền về các bài học đạo đức cho thanh thiếu niên như qua các ca khúc, bộ phim, truyện tranh… Đồng thời có hình thức xử phạt, răn đe để các bạn ấy biết điều gì là không nên thử và không nên làm. Để tránh các bạn bắt chước, dẫm vào vết xe đổ của một số bạn khác.

Nhân vật Dế Mèn trong tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí thực sự là một nhân vật ý nghĩa mà em học hỏi được rất nhiều. Dế mèn đã cho em hiểu được rằng, mình phải cẩn trọng, không được kiêu căng, hống hách rồi có những hành động bồng bột, sai lầm.

Xem thêm

Bài tham khảo 2

Bài tham khảo 3

Kính chào thầy cô và các bạn. ….

Em tên là...........học sinh.........

Hôm nay em sẽ nói về ….

Như mọi người đã biết ….

Ở những tiết học trước, chúng ta đã tìm hiểu nhiều nhân vật trong tác phẩm văn học với sự đa dạng về hình thức và ý nghĩa. Mỗi nhân vật đều được nhà văn xây dựng nhằm gửi gắm những suy ngẫm về cuộc sống và tác động đến nhận thức của người đọc. Trong đó, người cha trong “Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ” là một nhân vật tiêu biểu, thể hiện một phương pháp giáo dục tích cực và giàu ý nghĩa.

Phương pháp giáo dục là cách thức truyền đạt kiến thức một cách hiệu quả. Người cha trong tác phẩm đã dạy con bằng phương pháp thực hành: cho con nhắm mắt, chạm vào và ngửi để nhận biết các loài hoa. Ban đầu còn sai sót nhưng qua quá trình luyện tập, người con dần nhận biết chính xác hơn.

Cách học này giúp người học hiểu sâu, nhớ lâu và gắn kiến thức với thực tế. Người cha chỉ đóng vai trò hướng dẫn, còn người con tự rèn luyện, phù hợp với phương pháp giáo dục hiện đại lấy người học làm trung tâm. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có hạn chế như tốn thời gian và khó áp dụng đồng loạt.

Trên đây là bài chia sẻ của em về một vấn đề cuộc sống được gợi ra từ nhân vật văn học, cụ thể là phương pháp giáo dục thực hành được gợi ra từ nhân vật người cha trong truyện Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ.

Cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe.

Trong quá trình đọc văn học, mỗi nhân vật không chỉ mang đến câu chuyện riêng mà còn gợi ra nhiều vấn đề đời sống gần gũi, đáng để suy ngẫm. Trong số đó, nhân vật mèo Gióc-ba trong tác phẩm “Chuyện con mèo dạy hải âu bay”đã để lại cho tôi ấn tượng sâu sắc, đặc biệt là vấn đề trân trọng lời hứa. Đây là một vấn đề rất quen thuộc nhưng cũng vô cùng quan trọng trong cuộc sống hằng ngày.

Trân trọng lời hứa là việc mỗi người biết giữ chữ tín, thực hiện đúng những điều mình đã cam kết với người khác. Trong câu chuyện, Gióc-ba đã hứa với chim hải âu Kengah ba điều: không ăn quả trứng, chăm sóc trứng và dạy chim non biết bay. Dù gặp nhiều khó khăn, thậm chí đó là những việc trái với bản năng của loài mèo, Gióc-ba vẫn kiên trì thực hiện lời hứa đến cùng. Chính điều đó đã làm nổi bật phẩm chất đáng quý của nhân vật: sống có trách nhiệm và biết giữ chữ tín.

Từ câu chuyện này, có thể thấy việc giữ lời hứa có ý nghĩa rất lớn. Khi chúng ta giữ lời, chúng ta sẽ nhận được sự tin tưởng và tôn trọng từ người khác. Ngược lại, nếu thường xuyên thất hứa, chúng ta dễ đánh mất uy tín và các mối quan hệ xung quanh. Trong thực tế, điều này thể hiện rất rõ: từ những việc nhỏ như hẹn giờ với bạn bè, làm bài tập đúng hạn, đến những việc lớn hơn như cam kết trong học tập và công việc.

Bản thân tôi nhận thấy rằng giữ lời hứa không phải lúc nào cũng dễ dàng, bởi đôi khi chúng ta gặp những khó khăn bất ngờ. Tuy nhiên, chính trong những hoàn cảnh đó, việc cố gắng thực hiện lời hứa lại càng trở nên ý nghĩa hơn. Nó thể hiện sự nghiêm túc và trách nhiệm của mỗi người đối với lời nói của mình.

Qua nhân vật mèo Gióc-ba, tôi rút ra bài học rằng mỗi chúng ta cần biết cân nhắc trước khi hứa và khi đã hứa thì phải cố gắng thực hiện đến cùng. Sống có trách nhiệm với lời nói của mình chính là cách để xây dựng niềm tin và tạo nên những mối quan hệ bền vững.

Trên đây là ý kiến của tôi về vấn đề trân trọng lời hứa được gợi ra từ nhân vật mèo Gióc-ba. Tôi rất mong nhận được ý kiến trao đổi từ các bạn.

Xem thêm

Bài tham khảo 2

Bài tham khảo 3