Soạn bài Trình bày ý kiến về vấn đề văn hóa truyền thống trong xã hội hiện đại

Đề bài

(trang 123, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Ở phần Đọc, em đã được học các văn bản nói về những nét đẹp riêng của các vùng miền. Những nét đẹp đó gắn với đời sống sinh hoạt của người dân, thể hiện những giá trị văn hóa lâu đời của mỗi địa phương nói riêng và đất nước Việt Nam nói chung. Tuy nhiên, những nét đẹp đó liệu có còn hiện diện và có ý nghĩa đối với cuộc sống của chúng ta ngày nay hay không? Trong những bài học trước, em đã được làm quen với cách trình bày ý kiến về các vấn đề trong đời sống. Tiếp nối nội dung nói và nghe đó, ở bài học này, em sẽ tập trình bày ý kiến riêng của mình về vấn đề văn hóa truyền thống trong xã hội hiện đại.

Phương pháp giải - Xem chi tiết

- Chuẩn bị nội dung nói

- Hình dung những ý kiến xây dựng bài nói

- Lập đề cương cho bài nói

1. TRƯỚC KHI NÓI

a. Chuẩn bị nội dung nói

- Văn hóa truyền thống là vấn đề được nhiều người quan tâm.

- Một số vấn đề có thể chuẩn bị để trình bày ý kiến của mình:

+ Thú chơi tranh dân gian trong đời sống hiện đại

+ Việc sử dụng các sản phẩm thủ công truyền thống tròn đời sống sinh hoạt hằng ngày

+ Giới trẻ và việc thưởng thức các loại hình nghệ thuật truyền thống

…

- Hình dung trước những ý kiến phản bác có thể có để xây dựng bài nói có chiều sâu, bao quát được nhiều tình huống thực tế

- Chú ý tính cụ thể, thiết thực, khả thi của những kế hoạch, hoạt động mà mình đề xuất

- Lập đề cương cho bài nói:

+ Vấn đề em trình bày là gì?

+ Lí do em trình bày vấn đề này là gì?

+ Nêu những thông tin đáng quan tâm về vấn đề đó

+ Chia sẻ những hình ảnh minh họa

+ Nêu ý kiến của em về vấn đề được bàn tới

+ Nêu mong muốn của em và những giải pháp em đề xuất

+ Trao đổi của em về các ý kiến thể hiện cách tiếp cận khác về vấn đề

b. Tập luyện

- Khi tập luyện một mình, em có thể nhìn vào bản đề cương để nói. Chú ý kiểm soát thời gian trình bày

- Khi tập luyện theo nhóm, cần luân phiên vào vai người nói hoặc người nghe, góp ý cho nhau về nội dung bài nói

2. TRÌNH BÀY BÀI NÓI

a. Mở đầu

- Nêu vấn đề mà em muốn trình bày; nói khái quát lí do vì sao em chọn vấn đề đó

- Có thể bắt đầu bằng một câu hỏi hoặc một hình ảnh, câu chuyện, tình huống… để tạo không khí sinh động, hào hứng

b. Triển khai

- Lần lượt trình bày các ý được chuẩn bị sẵn trong đề cương bài nói

- Tránh quá tập trung vào một ý nào đó làm bố cục của bài nói bị mất cân đối, gây khó khăn cho việc đảm bảo thời gian nói theo quy định

- Sử dụng ngôn ngữ tự nhiên

- Quan sát những phản ứng của người nghe

- Sử dụng cử chỉ, điệu bộ và biểu lộ cảm xúc phù hợp với nội dung trình bày

- Các thao tác sử dụng bản trình chiếu (nếu có) phải được thực hiện gọn gàng, dứt khoát

c. Kết luận

- Tóm lược nội dung đã trình bày

- Hướng người nghe vào các hoạt động cụ thể, thiết thực nhằm bảo vệ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống

3. SAU KHI NÓI

Trao đổi về bài nói theo một số gợi ý sau:

Người nghe

Người nói

- Huy động trải nghiệm của bản thân để hiểu thấu đáo vấn đề được người nói đề cập

- Tập trung nhận xét, trao đổi về những ý chính của bài nói

- Nêu những ưu điểm nổi bật về nội dung và cách trình bày bài nói

- Nêu những điều em thấy chưa hợp lí trong nội dung và cách trình bày bài nói (chú ý nêu bằng chứng)

- Bổ sung những nội dung cần thiết mà em cho là bài nói còn thiếu

- Lắng nghe, tiếp thu mọi trao đổi với thái độ bình tĩnh và tinh thần cầu thị

- Giải thích ngắn gọn về một số vấn đề mà người nghe có thể hiểu nhầm

- Trao đổi về những đánh giá mà em cho là chưa thỏa đáng, qua đó, củng cố thêm nội dung trình bày của mình (chú ý thể hiện thái độ nhã nhặn trong trao đổi)

- Tự rút ra những kinh nghiệm bổ ích trong việc chuẩn bị nội dung và trình bày bài nói

Lời giải chi tiết

Bài tham khảo 1: Trình bày kiến về vấn đề văn hóa truyền thống trong xã hội hiện đại

Mỗi quốc gia, mỗi vùng lãnh thổ lại có một bản sắc, một nét đẹp văn hóa khác nhau. Chúng ta cần phải biết giữ gìn bản sắc văn hóa của mình cũng như quảng bá những nét đắc sắc đó đến với bạn bè năm châu. Bản sắc văn hóa dân tộc là những nét văn hóa từ lâu đời của dân tộc được truyền từ đời này sang đời khác đã trở thành những phong tục tập quán, những đặc trưng vùng miền của cả đất nước ta.

Xem thêm:

Bên cạnh đó, bản sắc văn hóa dân tộc còn là những giá trị tạo nên sự khác biệt của mỗi quốc gia, sự phong phú trong lối sống, sinh hoạt tập thể của con người và tạo nên sự đa dạng màu sắc cho cuộc sống. Bản sắc văn hóa dân tộc có tầm quan trọng lớn lao đối với cuộc sống của mỗi người nói riêng và sự phát triển của đất nước nói chung.

Bản sắc văn hóa dân tộc hay cụ thể hơn là văn hóa vùng miền là nơi con người giao lưu văn hóa, cùng nhau tôn vinh vẻ đẹp của quê hương mình, cũng là nơi con người gắn kết với nhau, vui đùa. Bản sắc văn hóa dân tộc còn là những đặc trưng về văn hóa của quốc gia đó, là nét làm cho đất nước mình không bị nhầm lẫn với bất kì đất nước nào khác. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều nét đẹp trong bản sắc văn hóa dân tộc của Việt Nam ta đang bị mai một, mất dần đi hoặc suy thoái, biến tướng thành nhiều thể loại khác.

Chính vì thế, mỗi cá nhân đặc biệt là học sinh chúng ta phải có ý thức tìm hiểu những bản sắc văn hóa vốn có của dân tộc, giữ gìn và phát huy những giá trị đó với bạn bè năm châu. Nhà trường cần tổ chức nhiều hơn những hoạt động để tuyên truyền, mang đến cho học sinh nguồn tri thức về bản sắc văn hóa dân tộc. Mỗi người học sinh cần phải đặt trách nhiệm giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc lên hàng đầu, tích cực trau dồi hiểu biết của mình về những giá trị văn hóa tốt đẹp của nước nhà.

Xem thêm

Bài tham khảo 2

Bài tham khảo 3

Bản sắc văn hóa dân tộc là giá trị cốt lõi nhất của nền văn hóa, thể hiện tâm hồn, cốt cách, tình cảm, lý trí, sức mạnh của dân tộc, tạo nên chất keo kết nối các cộng đồng người gắn bó, đoàn kết với nhau để cùng tồn tại và phát triển. Những giá trị của bản sắc văn hóa dân tộc là một trong những động lực to lớn đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của quốc gia dân tộc.

Bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam được hình thành, phát triển gắn liền với lịch sử dựng nước, giữ nước và quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội. Bản sắc văn hóa dân tộc là tổng hòa những giá trị văn hóa bền vững, phản ánh diện mạo, sắc thái, cốt cách, tâm hồn, tâm lý… của một dân tộc, được thường xuyên hun đúc, bổ sung và lan tỏa trong lịch sử dân tộc, trở thành tài sản tinh thần đặc sắc, tạo nên sức mạnh gắn kết cộng đồng và để phân biệt sự khác nhau giữa dân tộc này với dân tộc khác trong cộng đồng nhân loại.

Những giá trị tinh hoa văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc được xây dựng và ghi nhận bởi những chiến công hi sinh thầm lặng của biết bao thế hệ người dân Việt Nam. Nó là kết tinh những gì là tinh túy nhất của dân tộc để rồi chính những giá trị đó lại lung linh tỏa sáng, soi sáng con đường chúng ta đi. Không chỉ bây giờ mà mãi mãi về sau những giá trị tinh hoa văn hóa của dân tộc sẽ là hành trang, động lực để cho thanh niên Việt Nam chúng ta tiến vào kỷ nguyên mới tô thắm nên truyền thống ngàn năm văn hiến của dân tộc.

Bản sắc văn hóa dân tộc là trụ cột quan trọng của nền văn hóa, phản ánh tinh thần, đặc điểm, tình cảm, lý trí và sức mạnh của một cộng đồng dân tộc. Nó tạo nên một liên kết mạnh mẽ giữa các thành viên, thúc đẩy sự đoàn kết để cùng tồn tại và phát triển. Giữ gìn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa dân tộc là một trong những yếu tố chính để đảm bảo ổn định và phát triển bền vững của quốc gia dân tộc.

Bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam được hình thành và phát triển song song với lịch sử dựng nước, giữ nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Nó là sự kết hợp của những giá trị văn hóa bền vững, phản ánh bức tranh đa dạng về bản sắc, tính cách, tâm hồn, tâm lý… của dân tộc. Bản sắc văn hóa dân tộc không ngừng được bổ sung và phát triển qua các sự kiện lịch sử, trở thành di sản tinh thần độc đáo, tạo ra sức mạnh gắn kết cộng đồng và phản ánh sự đặc biệt giữa dân tộc này và các dân tộc khác trong thế giới.

Tuy nhiên, bản sắc văn hóa cũng đối mặt với nguy cơ bị xói mòn, phai nhạt và biến dạng do áp lực của lối sống hiện đại, suy giảm thuần phong mỹ tục, và sự ảnh hưởng tiêu cực từ các giá trị ngoại nhập. Thanh niên, như lực lượng trẻ động và sáng tạo, đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Họ có trách nhiệm tham gia vào việc bảo vệ, phát triển và quảng bá giá trị bản sắc văn hóa thông qua nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và xây dựng xã hội chủ nghĩa. Để làm được điều này, cần thực hiện một số biện pháp và nội dung quan trọng như sau:

Những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc được chế ngự và ghi chép qua những nỗ lực và hy sinh không ngừng của các thế hệ người Việt. Chúng là biểu hiện tinh túy của dân tộc, là nguồn động viên để thanh niên Việt Nam tiến vào tương lai với tư duy và truyền thống văn hiến. Điều này không chỉ đúng trong hiện tại mà còn là hành trang quý báu, là động lực để thanh niên Việt Nam tiến vào một tương lai mới, tiếp tục làm nên truyền thống văn hiến kéo dài nghìn năm của dân tộc.

Xem thêm

Bài tham khảo 2

Bài tham khảo 3