Soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội trang 114
Sau khi đọc Câu 1
Câu 1 (trang 118, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Nêu vấn đề chính được bàn luận trong bài viết và ý nghĩa của nó.
Phương pháp giải:
Dựa vào phần đầu của bài viết để trả lời câu hỏi này.
Lời giải chi tiết:
- Vấn đề chính được bàn luận trong bài viết là: bàn luận về vấn đề mà con người gặp phải trong xu thế toàn cầu hóa.
- Ý nghĩa: giúp con người hiểu được những gì họ đang làm và ảnh hưởng của nó khi xu thế toàn cầu hóa đang diễn ra, nhiều vấn đề tiêu cực nảy sinh.
Sau khi đọc Câu 2
Câu 2 (trang 118, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Xác định hệ thống luận điểm được triển khai trong bài viết.
Phương pháp giải:
Chú ý vào những luận điểm chính của bài.
Lời giải chi tiết:
Hệ thống luận điểm được triển khai trong bài viết là:
- LD1: Xem xét vấn đề từ nguồn gốc chung của loài người.
- LD2: Xem xét vấn đề từ thực tiễn lịch sử cận-hiện đại của thế giới.
- LD3: Xem xét vấn đề từ mối quan hệ giữa các quốc gia, dân tộc.
- LD4: Xem xét vấn đề từ góc nhìn khác
- LD5: Ứng xử thực tế cần có của mỗi người khi nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề bàn luận.
Sau khi đọc Câu 3
Câu 3 (trang 118, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Nhận xét về mức độ thuyết phục của các bằng chứng được người viết đưa ra.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ bài viết để trả lời câu hỏi này.
Lời giải chi tiết:
Xét về mức độ thuyết phục của các bằng chứng được người viết đưa ra, ta có thể khẳng định rằng những bằng chứng này đều hết sức thuyết phục và đủ để làm sáng tỏ luận điểm đang được nói đến. Bởi tác giả dã rất tài hoa khi sử dụng những dẫn chứng thực tế như những thành quả của sự phát triển khoa học công nghệ, hay những vấn đề luôn được mọi người yêu thích (bóng đá), rồi những vấn đề nổi trội về chính trị các nước… tất cả đều rất đúng và thiết thực bởi sự hiện hữu của nó vẫn đang diễn ra, chúng ta đều biết và nhìn thấy. Chính sự rõ ràng, cụ thể, thực tế và dễ hiểu ấy đã giúp cho việc làm sáng tỏ luận điểm chính của tác phẩm trở lên dễ dàng hơn bao giờ hết.
Thực hành viết
Câu hỏi (trang 118, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Tôn trọng sự khác biệt.
Phương pháp giải:
Dựa vào kĩ năng và kiến thức đã học của bản thân
Lời giải chi tiết:
Bài tham khảo 1:
Cuộc sống luôn đa dạng, muôn hình vạn trạng và thay đổi từng ngày. Con người cũng vậy, họ đều mang trong mình những vẻ đẹp riêng về hình dáng, phẩm chất và suy nghĩ. Vậy mà, trong xã hội, chúng ta vẫn luôn bắt gặp những người luôn nói xấu sau lưng, những câu nói chê bai về vẻ bề ngoài, tính cách, phong cách ăn mặc… của người khác. Điều đó thật không đúng và đáng bị phê phán, lẽ nào tôn trọng sự khác biệt của người khác lại khó đến như vậy?
Trước tiên ta cùng tìm hiểu, tôn trọng sự khác biệt là gì? Sự khác biệt ở đây có thể hiểu đó là tính cách, những nét riêng, đặc trưng của một người, sự vật nào đó mà khi ta chỉ cần nhắc về đặc điểm đó, ta sẽ hình dung ngay ra người đó là ai. Ngay cả con người cũng vậy, đều mang trong mình sự muôn hình vạn dạng. Tôn trọng sự khác biệt chính là sự tôn trọng lên những điều ấy. Như trong cuộc sống hàng ngày, ta luôn luôn bắt gặp sự khác biệt của mọi người so với cái quy luật chuẩn về đạo đức mà con người tự tạo ra cho mình. “Ôi! Cô này ăn mặc hở hang quá!... Cô này dễ tính quá…. Cô này xấu quá!...” Đó là những lời nói tưởng chừng như bình thường nhưng nó đều đang mang theo sự thiếu tôn trọng trong đó.
Người biết tôn trọng sự khác biệt là người biết lắng nghe những quan điểm, chia sẻ góc nhìn của người khác một cách trân trọng và tỉ mỉ. Mặc dù đôi khi, chúng ta không đồng ý với quan điểm của họ nhưng cũng không nên vùi dập hoặc hạch sách suy nghĩ của họ. Ai cũng gọi là có cái lý của mình, không ai giống ai cả, nhưng chúng ta cần đặt mình vào suy nghĩ của người khác để thấu hiểu về sự khác biệt của họ hơn. Và từ đó, chắc chắn bạn sẽ rút ra được bài học và ngày càng hoàn thiện bản thân hơn. Như trong một giờ học, phát biểu của bạn mang theo kiến thức và quy luật thông thường như trong sách vở đã dạy, nó sẽ được mọi người công nhận. Nhưng bạn của bạn, bạn ấy có suy nghĩ khác và đưa ra cách giải quyết vấn đề khác với sách vở nhưng nó lại hết sức hợp lý và khá hay. Nhiều người trong lớp chắc hẳn sẽ thấy nó rất vô lý và bài trừ. Nhưng chúng ta phải nhớ một điều, sự sáng tạo là vô hạn và nó giúp cho bản thân con người ngày càng phát triển. Nếu nhìn nhận sự việc ở một góc độ khác bạn sẽ thấy phát biểu của bạn ấy hay và mình cần phải học hỏi sự sáng tạo ấy. Điều đó sẽ giúp ích rất lớn cho sự phát triển bản thân.
Dù vậy, trong xã hội hiện đại, ta còn bắt gặp nhiều người không biết tôn trọng quan điểm và sự khác biệt của người khác, họ luôn cho mình là nhất, mình nói gì cũng đúng… và coi ý kiến của những người khác là sai lầm. Chúng ta không nên học theo những người như vậy mà cần phải nên án và phê phán hành vi đó của họ.
Tôn trọng sự khác biệt luôn là một điều tốt và mọi người cần phải như vậy. Bởi chỉ khi mình tôn trọng sự khác biệt của người khác thì mới nhận được sự tôn trọng từ họ, đó là quy luật tự nhiên của cuộc sống, cho đi để nhận lại. Là một học sinh, em tự nhận thấy bản thân mình cần phải biết tôn trọng, lắng nghe và học hỏi từ sự khác biệt của người khác. Bởi không ai sinh ra đã đúng, đã hoàn hảo, chúng ta chỉ có thể tự trau dồi bản thân mình mỗi ngày và không có tấm gương nào sáng và rõ bằng tấm gương từ những người xung quanh bạn. Toàn cầu đang hội nhập, chúng ta sẽ bắt gặp và giao thoa với nhiều nền văn hóa khác nhau, khi ấy, sự khác biệt sẽ ngày càng lớn và chúng ta phải biết chấp nhận, tôn trọng và học hỏi. Hãy hoàn thiện bản thân để có thể theo kịp và là làm một người công dân có ích cho xã hội.
Sự khác biệt giữa mỗi người là nền tảng quan trọng của giao tiếp và mối quan hệ giữa con người. Mỗi cá nhân đều có niềm tin, quan điểm, cách sống và cách làm việc riêng, góp phần tạo nên sự đa dạng cho xã hội. Thay vì áp đặt hay so sánh, chúng ta nên học cách đón nhận và tôn trọng những khác biệt đó.
Sự khác biệt là yếu tố tạo nên cá tính và bản sắc riêng của mỗi người. Nó xuất hiện ở nhiều khía cạnh, từ văn hóa, quan điểm đến cách sống và ứng xử. Sự đa dạng này không chỉ làm cho cuộc sống trở nên phong phú mà còn khẳng định giá trị của mỗi người. Tôn trọng sự khác biệt đồng nghĩa với việc tôn trọng quyền con người, tạo ra một môi trường công bằng và hòa nhập. Chính sự khác biệt giúp chúng ta học cách thấu hiểu, kiên nhẫn và hỗ trợ lẫn nhau để cùng phát triển. Khi biết chấp nhận và trân trọng những khác biệt, con người sẽ xích lại gần nhau hơn, xây dựng một xã hội gắn kết và nhân ái.
Không có một chuẩn mực chung nào để đánh giá hay yêu cầu người khác phải thay đổi theo ý mình. Tư duy, cảm xúc và quan điểm của mỗi người luôn có sự biến chuyển, vì vậy việc tôn trọng sự khác biệt không chỉ giúp xây dựng mối quan hệ tốt đẹp mà còn thúc đẩy sự thấu hiểu và hòa hợp.
Trong giao tiếp, sự chân thành và tôn trọng lẫn nhau chính là chìa khóa. Khi bạn đối xử với người khác bằng sự tôn trọng, bạn cũng sẽ nhận lại điều tương tự. Trái lại, nếu chỉ biết phán xét, chỉ trích hay áp đặt suy nghĩ của mình, cuộc trò chuyện sẽ trở thành một sự đối đầu thay vì là sự kết nối. Hãy học cách lắng nghe, đón nhận và tôn trọng sự khác biệt để giúp chúng ta trưởng thành hơn và tạo ra một xã hội hòa nhập và văn minh.
Trái Đất mà chúng ta đang sống được xây dựng bởi sự phong phú của tự nhiên. Những cánh rừng bạt ngàn, những đại dương vô tận hay sa mạc mênh mông đều có vẻ đẹp riêng làm nên diện mạo đa dạng cho thế giới. Và con người cũng vậy, chúng ta sống trong một xã hội nhưng giữa người với người luôn tồn tại những khác biệt nhất định. Do đó, ta cần phải học cách chấp nhận và tôn trọng sự khác biệt ấy.
Sự khác biệt chính là những nét riêng làm nên bản sắc của con người. Khác biệt tồn tại ở nhiều cấp độ từ tập thể cho tới cá nhân. Nó có thể nằm ở ngoại hình, thói quen hay quan điểm, lối sống, cung cách ứng xử. Tôn trọng sự khác biệt là một trong những yếu tố cơ bản để xây dựng một xã hội văn minh và hạnh phúc.
Theo quan niệm của phương Đông, mỗi con người là một tiểu vũ trụ. Bao trùm lấy chúng ta là vũ trụ to lớn. Trong dải ngân hà bao la, ta không thể tìm thấy hai ngôi sao hoàn toàn trùng khớp. Đến những quả trứng mà Leonardo Da Vinci vẽ còn có tròn méo khác nhau nên suy cho cùng, khác biệt chính là quy luật tất yếu của tạo hóa. Chính vì vậy, ta cần ý thức và tôn trọng điều hiển nhiên này.
Tiếp theo, bất cứ ai cũng đều có xu hướng kết thân với những người có cùng quan điểm, sở thích, tính cách. Tuy nhiên, nếu con người ai cũng giống ai như những bản photocopy thì đời sống sẽ thật nhàm chán! Những điểm trái chiều giữa chúng ta tạo nên sự phong phú cho đời sống. Nhờ có sự khác biệt mà chúng ta – những người không hoàn hảo, được bù trừ lẫn nhau, cùng nâng đỡ nhau để phát triển. Điều này đòi hỏi ở ta sự kiên nhẫn, sự đồnh cảm để đánh giá người khác khách quan và chấp nhận sự “trái dấu” ở mọi người. Tôn trọng sự khác biệt chính là tôn trọng quyền con người.
Việc tôn trọng sự khác biệt còn là biểu hiện của tình thương, lòng nhân ái, giúp gắn kết con người. Ví dụ như trong cuộc sống gia đình, thấu hiểu những khác biệt giúp xóa nhòa khoảng cách thế hệ. Ở ngoài xã hội, khi biết tôn trọng những điều riêng tư của người khác, chúng ta cũng nhận được sự tôn trọng tương tự. Đừng bao giờ “dán nhãn” ai đó chỉ vì họ có khuôn mặt, màu da, giọng nói, thói quen ăn uống hay bất cứ điều gì khác bản thân ta. Những hành động như vậy sẽ gây tổn thương tinh thần và xúc phạm danh dự nghiêm trọng.
Hãy thử nhìn vào lịch sử phát triển của con người và xem sự khác biệt đã tạo nên những điều tuyệt vời nào? Trong suốt quãng đời niên thiếu của mình, Edison đã bị trêu chọc bởi sở hữu chiếc đầu to hơn các bạn cùng trang lứa. Mỗi khi cậu bé thắc mắc điều gì, cô giáo và các bạn đều cười nhạo cậu. Điều này đã khiến Edison cảm thấy khó hiểu và buồn bã. May mắn thay, người mẹ của Edison đã trân trọng mọi khác biệt ở con mình, thấu hiểu tính hiếu kì của cậu. Không có người mẹ tuyệt vời ấy, thế giới không thể có nhà bác học thiên tài Edison về sau. Tỷ phú Jack ma cũng từng nói về giá trị của sự khác biệt: “Nếu hơn 90% đám đông nói “Có” với việc duyệt một bản đề xuất, tôi chắc chắn sẽ vứt nó vào thùng rác. Nếu có nhiều người nghĩ rằng bản đề xuất là tốt, chắc chắn có nhiều người hẳn đã đi theo hướng đó, và cơ hội không còn thuộc về chúng tôi”.
Khác biệt, vốn là điều tự nhiên nhưng ngay trong xã hội hiện đại vẫn tồn tại những con người bảo thủ, cố chấp, luôn áp đặt định kiến của mình lên người khác khiến cuộc sống trở nên ngột ngại và tù túng. Ngoài ra, trong một số trường hợp, một số người lại lợi dụng cụm từ “khác biệt” để biện minh cho những toan tính, sự ích kỉ của cá nhân, không tôn trọng tập thể xung quanh. Điều ta cần làm là kết hợp hài hòa giữa quan điểm cá nhân với tinh thần tập thể, dùng bản sắc của mình tô điểm màu sắc cho cuộc sống thay vì lợi dụng hay chà đạp sự khác biệt.
“Để trở nên không thể thay thế, người ta phải luôn khác biệt” – Coco Chanel. Hãy luôn tự hào vì những điểm độc nhất trên con người chúng ta, nâng niu chính mình và yêu thương những người xung quanh.