Soạn bài Viết văn bản thuyết minh về một vấn đề của xã hội đương đại
Đọc ngữ liệu tham khảo 1
Câu 1 (trang 83, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Văn bản đã đề cập đến sự vật, hiện tượng gì ? Những thông tin cơ bản nào được trình bày trong văn bản?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản để trả lời câu hỏi này.
Lời giải chi tiết:
- Bài viết đề cập đến sự ngày càng suy thoái của hệ thống sinh thái trên thế giới hay còn được gọi là tiếc thương sinh thái.
- Những thông tin cơ bản được bài văn trình bày:
+ Giới thiệu thông tin khái quát về hiện tượng
+ Giải thích bản chất và nguyên nhân của hiện tượng “tiếc thương sinh thái”
+ Hiện tượng “tiếc thương sinh thái” ở những nơi được coi là tiền tuyến của biến đổi khí hậu toàn cầu.
+ Hiện tượng “tiếc thương sinh thái” ảnh hưởng đến cả những nơi được coi là “hậu phương” của biến đổi khí hậu.
+ Hiện tượng “tiếc thương sinh thái” lan rộng ra toàn cầu, ảnh hưởng đến mọi tầng lớp xã hội.
+ Khẳng định lại hiện tượng nổi bật cần quan tâm do hậu quả của biến đổi khí hậu.
Đọc ngữ liệu tham khảo 2
Câu 2 (trang 83, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Xác định hệ thống ý của văn bản. Tác giả đã cung cấp các thông tin theo trình tự như thế nào?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản để trả lời câu hỏi này.
Lời giải chi tiết:
* Hệ thống ý của văn bản
- Giới thiệu thông tin khái quát về hiện tượng
- Giải thích bản chất và nguyên nhân của hiện tượng “tiếc thương sinh thái”
- Hiện tượng “tiếc thương sinh thái” ở những nơi được coi là tiền tuyến của biến đổi khí hậu toàn cầu.
- Hiện tượng “tiếc thương sinh thái” ảnh hưởng đến cả những nơi được coi là “hậu phương” của biến đổi khí hậu.
- Hiện tượng “tiếc thương sinh thái” lan rộng ra toàn cầu, ảnh hưởng đến mọi tầng lớp xã hội.
- Khẳng định lại hiện tượng nổi bật cần quan tâm do hậu quả của biến đổi khí hậu.
Đọc ngữ liệu tham khảo 3
Câu 3 (trang 83, SGK Ngữ Văn 11, tập hai):
Tác giả đã lồng ghép yếu tố nào trong số những yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận để chuyền tải các thông tin đến người đọc? Nêu tác dụng của yếu tố đó trong văn bản.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản để trả lời câu hỏi này.
Lời giải chi tiết:
Tác giả đã lồng ghép các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm và nghị luận để chuyền tải thông tin đến người đọc.
Tác dụng của các yếu tố:
- Tự sự giúp việc trình bày trở lên khoa học và có trình tự hơn, từ đó làm rõ luận điểm của bài mà không phá vỡ mạch của bài viết.
- Miêu tả và biểu cảm hỗ trợ, bổ sung và làm sâu sắc, sinh động hơn yếu tố tự sự.
- Nghị luận nhằm làm sáng tỏ vấn đề được nói đến, khai thác vấn đề ở nhiều khía cạnh khác nhau, để từ đó giúp người đọc có thể hiểu vấn đề một cách rõ ràng, tường tận hơn.
Thực hành viết
Đề bài: Trào lưu thịnh hành trong giới trẻ ngày nay.
Phương pháp giải:
Dựa vào kiến thức đã được học và tìm hiểu của bản thân
Lời giải chi tiết:
Bài tham khảo 1:
Sự phát triển vượt bậc của xã hội đã tạo ra nhiều loại hình thức giải trí khác nhau, thu hút rất nhiều sự quan tâm của giới trẻ khiến chúng trở lên quan tâm, thích thú và học theo. Đó là điều mà em muốn nói đến trong bài thuyết minh của mình: trào lưu thịnh hành trong giới trẻ ngày nay và ảnh hưởng của nó.
Trước hết, ta cùng tìm hiểu trào lưu là gì? Trào lưu là những làn sóng, những hiện tượng xã hội nổi lên, thu hút sự quan tâm, chú ý của nhiều người trong xã hội. Nó có thể là những trào lưu về mạng xã hội, thời trang, ăn uống, dạo chơi… được nhiều người biết đến và làm theo, đặc biệt là giới trẻ. Họ thích các trào lưu, đam mê nó mà bỏ bê đi nhiều thứ khác xung quanh từ học tập, làm việc, gia đình… để chạy theo trào lưu.
Do quá đắm chìm vào mạng xã hội, nhiều bạn trẻ dần bị quấn theo những trào lưu trong đó. Có thể kể đến hiện nay như tik tok – một nền tảng đã và đang thu hút rất nhiều sự quan tâm của giới trẻ hiện nay. Họ đam mê những trend nhảy nhót, ăn uống, biến hình thành các nhân vật… trên đó và bắt chước theo. Họ mong chờ những video của mình được nhiều người biết đến, thả tim, like, comment… mà quên ăn, quên ngủ. Thậm chí nhiều người bỏ rất nhiều tiền ra để mua like, mua lượt tương tác với mong muốn thỏa mãn sự nổi tiếng ảo của mình. Hay việc đăng tải những bài viết, câu nói với nội dung không rõ ràng nhằm mục đích câu like, thu hút sự chú ý của mọi người… Đó đều là thực trạng của tình trạng chạy đua theo trào lưu hiện nay của giới trẻ. Họ vì để thỏa mãn bản thân mà sẵn sàng hạ gục, phỉ báng người khác một cách không thương tiếc, bởi vậy nó đã kéo theo nhiều hậu quả đáng tiếc.
Vậy nguyên nhân nào cho thực trạng này? Thường thì nó xuất phát từ nhu cầu, mong muốn của bản thân các bạn trẻ khi họ quá muốn thể hiện và khoe khoang bản thân mình một cách thái quá. Hay có những người họ muốn trở thành người nổi tiếng, được nhiều người biết đến và tung hô, vì vậy họ chạy theo các trào lưu một cách mù quáng và thiếu sáng suốt. Ngoài ra, một nguyên nhân nữa chúng ta có thể kể đến là do thiếu sự quan tâm từ gia đình, người thân. Họ không nhận ra sự thay đổi trong tâm sinh lý của con họ và rồi những hậu quả đáng tiếc xảy ra.
Hiện tượng này luôn mang đến những hậu quả nặng nề và đánh thẳng vào giới trẻ. Chúng tiêu tốn thời gian, tiền bạc vào những thứ vô nghĩa, bỏ bê việc học hành dẫn đến đạt kết quả xấu. Hơn nữa, hậu quả nặng nề của những trào lưu này chính là có thể hình thành nên những suy nghĩ, hành động tiêu cực trong các bạn trẻ khi họ không thỏa mãn được nhu cầu của mình và trở lên nhạy cảm với cuộc sống xung quanh.
Bởi vậy, mỗi bạn trẻ cần phải tỉnh táo, sáng suốt trong quá trình sử dụng mạng xã hội. Cần đặt ra những giới hạn cho bản thân như thời gian xem, những cái được phép xem… nhằm đưa bản thân vào một khuôn khổ nhất định để không bị quá xa đà. Đồng thời, giới trẻ cũng cần phải tự tạo cho mình một lối sống lành mạnh, tích cực tham gia vào các hoạt động tình nguyện, các hoạt động có đóng góp trực tiếp cho cộng đồng, xã hội để bản thân được cảm thấy thoải mái và thư thái hơn.
Làm được những điều đó không chỉ giúp bạn thỏa mãn được đam mê của chính bản thân mình mà còn xây dựng một đời sống tinh thần vững chắc, lành mạnh và tỉnh táo trước những cám dỗ của xã hội.
Trong đời sống hiện đại ngày nay, các xu hướng mới xuất hiện liên tục và nhanh chóng lan rộng, đặc biệt trong giới trẻ. Từ phong cách ăn mặc, cách nói chuyện cho đến các trào lưu trên mạng xã hội, tất cả đều có thể trở thành “hot trend” chỉ sau một thời gian ngắn. Việc tiếp cận những điều mới mẻ là điều bình thường, nhưng nếu chạy theo một cách thiếu suy nghĩ thì lại trở thành vấn đề đáng lo ngại.
Thực chất, trào lưu là biểu hiện của sự đổi mới và sáng tạo trong xã hội. Khi được tiếp nhận một cách hợp lý, nó giúp con người mở rộng hiểu biết, tăng khả năng giao tiếp và thể hiện sự năng động. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết chọn lọc. Có người tham gia trào lưu vì thấy phù hợp với bản thân, nhưng cũng có người chỉ làm theo vì sợ bị tụt lại phía sau hoặc muốn được chú ý. Đây chính là biểu hiện của việc thiếu bản lĩnh cá nhân.
Hiện nay, không khó để bắt gặp những bạn trẻ thay đổi bản thân liên tục theo xu hướng. Có người bắt chước thần tượng từ ngoại hình đến lối sống; có người sử dụng ngôn ngữ “trào lưu” không phù hợp trong học tập; thậm chí có người tham gia những thử thách nguy hiểm chỉ để gây chú ý. Những hành động này cho thấy sự thiếu suy nghĩ và có thể dẫn đến hậu quả không mong muốn.
Nguyên nhân của hiện tượng này phần lớn xuất phát từ tâm lý tuổi trẻ. Đây là giai đoạn con người muốn khẳng định bản thân và được người khác công nhận. Khi chưa có định hướng rõ ràng, nhiều bạn dễ bị ảnh hưởng bởi bạn bè và mạng xã hội. Áp lực phải “bắt kịp xu hướng” khiến họ lựa chọn cách nhanh nhất là làm theo số đông mà không cân nhắc đúng sai.
Việc chạy theo trào lưu một cách mù quáng sẽ để lại nhiều hệ quả tiêu cực. Người trẻ dễ đánh mất cá tính riêng, trở nên phụ thuộc vào ý kiến của người khác. Ngoài ra, việc tiêu tốn thời gian và tiền bạc vào những xu hướng ngắn hạn cũng gây lãng phí và ảnh hưởng đến cuộc sống.
Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng trào lưu cũng có mặt tích cực. Nếu biết chọn lọc, người trẻ có thể học hỏi, phát triển bản thân và tham gia vào những hoạt động có ý nghĩa. Vì vậy, điều quan trọng là phải biết làm chủ bản thân.
Mỗi người cần rèn luyện sự tự tin và chính kiến riêng. Trước khi tham gia bất kỳ xu hướng nào, hãy suy nghĩ xem nó có phù hợp và mang lại giá trị gì. Gia đình và nhà trường cũng cần định hướng để giúp các bạn trẻ có nhận thức đúng đắn hơn.
Trong một xã hội luôn thay đổi, điều đáng quý không phải là chạy theo mọi trào lưu mà là biết chọn điều phù hợp với mình. Khi có bản lĩnh, người trẻ sẽ không bị cuốn theo đám đông mà có thể phát triển theo cách riêng của bản thân.
Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và mạng xã hội đã khiến các trào lưu lan truyền với tốc độ chóng mặt. Chỉ cần một video hay một câu nói ấn tượng cũng có thể nhanh chóng trở thành xu hướng được nhiều người hưởng ứng. Trong đó, giới trẻ là đối tượng tiếp cận và lan tỏa các trào lưu mạnh mẽ nhất. Tuy nhiên, việc chạy theo trào lưu thiếu chọn lọc đang trở thành một vấn đề đáng quan tâm.
Trào lưu là những xu hướng phổ biến trong một thời điểm nhất định. Ở khía cạnh tích cực, nó thể hiện sự sáng tạo và nhu cầu giao lưu của con người. Nhiều trào lưu mang ý nghĩa tốt đẹp như học tập, rèn luyện kỹ năng hay hoạt động thiện nguyện đã góp phần lan tỏa giá trị tích cực trong xã hội. Nhưng khi người trẻ tham gia chỉ để hòa nhập hoặc gây chú ý, không xuất phát từ nhận thức đúng đắn, thì đó lại là biểu hiện của sự a dua.
Thực tế cho thấy, không ít bạn trẻ sẵn sàng thay đổi bản thân để phù hợp với xu hướng. Có người nói chuyện theo “trend” một cách thiếu chuẩn mực, có người tham gia các thử thách nguy hiểm, thậm chí vội vàng bày tỏ ý kiến về những vấn đề chưa được kiểm chứng. Việc thường xuyên so sánh bản thân với người khác trên mạng xã hội cũng khiến nhiều bạn cảm thấy tự ti và áp lực.
Nguyên nhân của hiện tượng này chủ yếu đến từ nhu cầu được công nhận và khẳng định bản thân. Ở độ tuổi đang phát triển, người trẻ dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường xung quanh. Khi thiếu sự tự tin và định hướng rõ ràng, họ thường chọn cách làm theo số đông để cảm thấy mình thuộc về một tập thể. Bên cạnh đó, mạng xã hội với sự lan truyền nhanh chóng cũng góp phần làm gia tăng áp lực phải “bắt kịp xu hướng”.
Hậu quả của việc chạy theo trào lưu không chỉ ảnh hưởng đến hành vi mà còn tác động đến suy nghĩ lâu dài. Người trẻ có thể mất đi cá tính riêng, giảm khả năng tư duy độc lập và dễ bị cuốn vào những giá trị nhất thời. Tuy nhiên, nếu biết tiếp cận đúng cách, trào lưu vẫn có thể mang lại nhiều lợi ích tích cực.
Vì vậy, mỗi bạn trẻ cần rèn luyện khả năng suy nghĩ và lựa chọn. Trước khi tham gia một trào lưu, hãy cân nhắc xem nó có phù hợp và có ý nghĩa hay không. Đồng thời, cần tin tưởng vào giá trị của bản thân và không ngại khác biệt. Gia đình và nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Xã hội luôn thay đổi và trào lưu sẽ không ngừng xuất hiện. Điều quan trọng là mỗi người phải biết làm chủ bản thân, không để mình bị cuốn theo đám đông. Khi có bản lĩnh và chính kiến, người trẻ sẽ biết chọn lựa đúng đắn và phát triển theo con đường riêng của mình.