Những tích truyện, kinh sách, từ ngữ, lời thơ,… khi đã thành điển tích, điển cố đều được xem là mẫu mực, giàu ý nghĩa, cho nên các tác giả thường sử dụng trong văn bản để gia tăng tính hàm súc, uyên bác, trang nhã, gợi liên tưởng phong phú cho người đọc.

Điển tích, điển cố có quá trình hình thành và phát triển lâu dài, gắn với văn hoá, văn học của thời xa xưa. Do đó, để hiểu được ý nghĩa của điển tích, điển cố trong tác phẩm, người đọc cần tìm hiểu qua chú giải hoặc tra cứu tài liệu có liên quan.

- Chuyện người con gái Nam Xương - Nguyễn Dữ :  Cỏ Ngu Mĩ , Ngọc Mị Nương 

- Truyện Kiều -Nguyễn Du:

+ Chị em Thuý Kiều: Một hai nghiêng nước nghiêng thành 

+ Kiều ở lầu Ngưng Bích: Sân Lai , gốc tử ,... 

- Đất nước - Nguyễn Khoa Điềm:

+ Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc => sự tích Thánh Gióng

+ Đất là nơi Chim về
Nước là nơi Rồng ở
Lạc Long Quân và Âu Cơ
Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng

=> Con Rồng Cháu Tiên 

- Phú Sông Bạch Đằng - Trương Hán Siêu