Tính chất và ứng dụng của một số loại tơ thông dụng - Hoá 12
Polymer - Từ điển Hoá 12 Tính chất và ứng dụng của một số loại tơ thông dụng - Hoá 12
Tính chất và ứng dụng của một số loại tơ thông dụng
1. Tơ là gì?
Tơ là những vật liệu polymer hình sợi dài và mảnh với độ bền nhất định.
- Mạch không phân nhánh, xếp song song với nhau.
- Mềm, dai, không độc, tương đối bền với các dung môi thông thường và có khả năng nhuộm màu.
- Nguyên liệu quan trọng trong ngành dệt may.
2. Một số loại tơ thông dụng
* Tơ tự nhiên
+ Bông: chứa cellulose (95 – 98%); mềm mịn, thấm hút mồ hôi tốt, thông thoáng. Được sử dụng phổ biến trong ngành may mặc (vải cotton)
+ Len được sản xuất từ lông động vật như dê, thổ. Thành phần chính là protein, sợi len mềm mịn, bền và giữ nhiệt tốt. Len được sử dụng rộng rãi để may quần áo ấm, chân, mũ, thảm,…
+ Tơ tằm được lấy từ tơ của con tằm, thành phần chính là protein, thoáng, nhẹ, hấp thụ nhiệt kém, ít bám bụi, bề mặt mịn.
* Tơ tổng hợp và bán tổng hợp
|
Loại tơ |
Thành phần cấu tạo |
Tính chất |
Ứng dụng |
|
Tơ nylon-6,6 (tổng hợp) |
Thuộc loại tơ polyamide, tạo nên từ 2 chất có 6 C.
|
Dai, bền, bóng mượt, mềm mại, ít thấm nước, giặt mau khô nhưng kém bền với nhiệt, acid và kiềm. |
Dệt vải may mặc; vải lót săm lốp xe, bít tất, dây cáp, dây dù, đan lưới,... |
|
Tơ capron (bán tổng hợp) |
Thuộc loại polyamide, tạo nên từ 1 chất có 6 C.
|
Dai, đàn hồi, ít thấm nước, mềm mại, có dáng đẹp hơn tơ tằm, giặt mau khô nhưng kém bền bởi nhiệt, acid và kiềm. |
Dệt vải may mặc, làm võng, lưới bắt cá, chỉ khâu, sợi dây thừng,... |
|
Tơ nitron (olon) (tổng hợp) |
Thuộc loại vinylic, có công thức là
|
Dai, bền với nhiệt và giữ nhiệt tốt. |
Dệt vải dùng để may áo ấm, bện thành len đan áo rét, vải bạt, mái hiên ngoài trời, vải làm cánh buồm, sợi gia cường,... |
|
Tơ visco (bán tổng hợp) |
Thành phần chính là cellulose đã được xử lí hoá chất. |
Dai, bền, thấm mồ hôi, thoáng khí. |
Làm vải may những trang phục thoáng, mát. |
|
Tơ cellulose acetate (bán tổng hợp) |
Là hỗn hợp gồm cellulose diacetate [C6H7O2(OH)(OCOCH3)2]n và cellulose triacetate [C6H7O2(OCOCH3)3]n. |
Cách nhiệt tốt. |
Làm vải may áo ấm và thường được phối trộn với len. |
3. Bài tập vận dụng
Tơ nylon-6,6 có tính dai, mềm, ít thấm nước nên được dùng để dệt vải may mặc, vải lót lốp xe, bện dây cáp, dây dù, đan lưới,... Một đoạn mạch của tơ nylon-6,6 có cấu tạo như sau:
Phát biểu đúng là:
Gợi ý