Viết - Bài 1

Giải bài tập 1 viết trang 8 sách bài tập văn 12 - kết nối tri thức

Đề bài

Lập dàn ý cho đề tài bài viết mà bạn tự chọn có nội dung so sánh, đánh giá hai tác phẩm truyện.

Lời giải chi tiết

1. Mở bài

Giới thiệu hai tác phẩm truyện ngắn “Nỗi buồn chiến tranh”  của Bảo Ninh và "Xuân Tóc Đỏ Cứu Quốc" trích “Số đỏ” của Vũ Trọng Phụng. Hai tác phẩm này đã làm nổi bật những góc khuất của lịch sử và những góc nhìn đa chiều về con người.

2. Thân bài

- Giới thiệu về hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ của hai tác phẩm

- Tóm tắt lại nội dung của hai tác phẩm này.

Luận điểm 1: Khác đề tài, hai tác phẩm đã tái hiện được những giá trị khác nhau. 

+ "Nỗi Buồn Chiến Tranh" tập trung vào việc tìm hiểu tác động của chiến tranh lên cuộc sống hàng ngày và tâm hồn con người

+ "Xuân Tóc Đỏ Cứu Quốc" đặt vào trọng tâm vào cuộc cứu quốc kệch cỡm của bọn dởm đời, trở thành tiếng cười trào phúng xuyên suốt tác phẩm. 

- So sánh cách xây dựng cốt truyện và ngôn ngữ giữa hai tác phẩm: 

+ Bảo Ninh đã xây dựng cốt truyện xoay quanh nhân vật Kiên và các sự kiện hiện lên không mấy rõ ràng nhưng người đọc cũng có thể hiểu rõ bởi cách xây dựng nhân vật ở đây là một nhân vật trở lại từ chiến trường. Tác giả thường sử dụng ngôn ngữ sâu sắc và tinh tế để tái hiện môi trường chiến tranh và tâm trạng của nhân vật

+ Vũ Trọng phụng, ông xây dựng một cốt truyện bất ngờ, kịch tính trong cuộc đấu quần vợt căng thẳng của hai nước. Nhà văn đã  dùng những từ ngữ mỉa mai nhất để kể và tả lại các sự kiện.

Luận điểm 2: Dù là hai tác phẩm khác nhau về nội dung và phong cách, "Nỗi Buồn Chiến Tranh" và "Xuân Tóc Đỏ Cứu Quốc" đều là những tác phẩm văn học đặc sắc của văn học Việt Nam.

3. Kết bài

Khái quát lại nội dung chính của hai tác phẩm và nêu cảm nghĩ của bản thân. 

Giải bài tập 2 viết trang 8 sách bài tập văn 12 - kết nối tri thức

Đề bài

Nêu một số ý tưởng cơ bản có thể triển khai khi thực hiện đề tài sau:

So sánh cái nhìn về chiến tranh trong Nỗi buồn chiến tranh với cái nhìn về chiến tranh trong một tác phẩm phù hợp mà bạn đã học hoặc tìm đọc thêm.

Lời giải chi tiết

1. Tổng quan về chủ đề chiến tranh trong các tác phẩm

Giới thiệu về tác phẩm:

+ "Nỗi buồn chiến tranh": Tác phẩm của Bảo Ninh tập trung vào cuộc chiến tranh Việt Nam và những ảnh hưởng lâu dài của nó đối với tâm lý và cuộc sống của những người lính. Nó khai thác sâu vào nỗi đau, mất mát và sự tàn phá của chiến tranh.

+ Chọn một tác phẩm khác có liên quan đến chiến tranh, có thể là một tác phẩm văn học Việt Nam hoặc quốc tế, chẳng hạn như "Chí Phèo" của Nam Cao

2. So sánh về bối cảnh lịch sử và xã hội

+ Tác phẩm của Bảo Ninh được viết trong bối cảnh sau chiến tranh Việt Nam

+ Dù không trực tiếp nói về chiến tranh, tác phẩm của Nam Cao được viết trong bối cảnh xã hội Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám 1945, một thời kỳ đầy bất công và bạo lực do sự thống trị của thực dân và tầng lớp địa chủ phong kiến.

=> so sánh sự bất ổn và bạo lực trong xã hội, dù xuất phát từ những nguyên nhân khác nhau (chiến tranh vs. áp bức giai cấp), đều để lại những vết thương sâu sắc trong lòng con người.

3. So sánh hình ảnh và số phận của nhân vật chính

+ Kiên trong “Nỗi buồn chiến tranh”: Một người lính mang trong mình những vết thương tinh thần sau chiến tranh, luôn sống trong sự ám ảnh về quá khứ và cảm giác vô vọng về tương lai.

+ Chí Phèo trong “Chí Phèo”: Một nông dân nghèo khổ bị biến thành "con quỷ dữ" của làng Vũ Đại do sự áp bức và bóc lột của xã hội phong kiến, cuối cùng cũng bị xã hội ruồng bỏ và đẩy vào con đường tự hủy diệt.

=> So sánh: Cả hai nhân vật đều là nạn nhân của những thế lực lớn hơn bản thân họ (chiến tranh, xã hội phong kiến). So sánh cách mà chiến tranh và áp bức xã hội hủy hoại tâm hồn và cuộc sống của họ.

4. Cách nhìn về chiến tranh trong từng tác phẩm

- “Nỗi buồn chiến tranh”:

+ Chiến tranh như một nỗi đau cá nhân: không chỉ gây ra sự tổn thương về thể xác mà còn làm suy sụp tâm hồn và cuộc sống của những người lính.

+ Ảnh hưởng lâu dài và không thể hồi phục: Khắc họa rõ nét những hậu quả lâu dài của chiến tranh, từ việc mất mát người thân, cảm giác tội lỗi, đến sự mất định hướng và khủng hoảng tinh thần.

+ Mô tả chiến tranh bằng hình ảnh đẫm máu và bi thảm: Các chi tiết mô tả chiến trường và cái chết là rất cụ thể và tàn bạo, phản ánh sự tàn khốc của chiến tranh.

- “Chí Phèo” 

+ Viết về cuộc sống của Chí Phèo, một nông dân bị biến thành kẻ côn đồ và tay sai của xã hội. Mặc dù chiến tranh không phải là chủ đề chính nhưng ảnh hưởng của xã hội và chiến tranh có thể được phản ánh qua số phận của nhân vật.

+ Chí Phèo bị xã hội áp bức và biến thành tay sai, điều này phản ánh sự phân hóa xã hội trong thời kỳ chiến tranh và cách các hệ thống xã hội tác động đến cá nhân.

+ là nạn nhân của một xã hội không công bằng

5. So sánh cái nhìn về ý nghĩa của cuộc sống sau những biến cố lớn

+ Nỗi buồn chiến tranh: thể hiện một cái nhìn sâu sắc về sự trống rỗng và khó khăn trong việc tìm lại ý nghĩa cuộc sống sau chiến tranh.

+ Chí Phèo: Nam Cao thể hiện sự bi kịch của Chí Phèo khi không thể tìm thấy ý nghĩa của cuộc sống sau khi bị xã hội ruồng bỏ.

So sánh: Cả hai tác phẩm đều phản ánh sự khó khăn trong việc tìm kiếm ý nghĩa của cuộc sống sau những biến cố lớn, dù những biến cố đó khác nhau về bản chất.