Đề tài: Đánh giá về mặt nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn Vợ chồng A Phủ

– Vợ chồng A Phủ là tác phẩm truyện ngắn đặc sắc và tiêu biểu của nhà văn Tô Hoài viết về đời sống của người dân sinh sống miền núi phía Bắc

– Giá trị của truyện “Vợ chồng A Phủ” không chỉ nằm ở phần nội dung thể hiện được cảnh sống khốn cùng của người dân miền núi bị áp bức, vùng lên phản kháng mãnh liệt mà còn ở những yếu tố nghệ thuật được tác giả sử dụng.

* Giá trị hiện thực:

– Phản ánh được tính chân thực của số phận những người dân nghèo miền Tây Bắc dưới ách thống trị của bọn cường quyền phong kiến đầy tàn bạo.

– Thấy rõ được sự độc ác, tàn bạo của kẻ thù mà tiêu biểu là cha con nhà thống lí Pá Tra. Chúng đã ra sức bóc lột và hành hạ không chỉ thể xác mà còn cả tinh thần người dân lao động nghèo, miền núi.

– Thông qua cuộc đời của Mị và A Phủ, tác giả đã diễn tả một cách sinh động quá trình thức tỉnh vươn lên, quyết tâm đi tìm ánh sáng cách mạng của người dân nghèo Tây Bắc.

* Giá trị nhân đạo:

– Cảm thông sâu sắc với sự thống khổ của những người lao động nghèo khổ như Mị, A Phủ ở cả thể xác và tinh thần.

– Phát hiện và ca ngợi vẻ đẹp đầy đáng quý ở nhân vật Mị, A Phủ. Đó là vẻ đẹp của sự khoẻ khoắn, cần cù, yêu tự do và đặc biệt là sức sống tiềm tàng  cũng như đầy mãnh liệt ở họ.

– Tố cáo ách thống trị phong kiến miền núi đầy sự tàn bạo, lạc hậu đã chà đạp và bóc lột con người đến tận xương tuỷ.

– Hướng người lao động nghèo khổ đến con đường mới đầy tươi sáng. Đây chính là con đường giúp họ có thể tự giải phóng mình, tìm đến cách mạng và cầm súng chiến đấu chống lại kẻ thù.

– Nghệ thuật miêu tả phong tục tập quán của tác giả Tô Hoài rất đặc sắc với những nét chấm phá rất riêng (cảnh xử kiện, không khí của lễ hội mùa xuân, những trò chơi dân gian, phong tục cướp vợ, cảnh cắt máu ăn thề…)

– Nghệ thuật miêu tả khung cảnh thiên nhiên miền núi với những chi tiết, hình ảnh mang đầy chất thơ.

– Nghệ thuật kể chuyện rất tự nhiên, sinh động nhưng không kém phần hấp dẫn. Truyện có kết cấu, bố cục rất chặt chẽ và hợp lý; dẫn dắt những tình tiết đan xen, kết hợp một cách khéo léo, tạo ra sức lôi cuốn rất riêng.

– Nghệ thuật xây dựng nhân vật cũng đã được tác giả thực hiện rất thành công. Mỗi nhân vật đều được miêu tả bằng cách sử dụng bút pháp khác nhau để khắc hoạ rõ nét phần tính cách khác biệt trong khi họ có số phận giống nhau. Tác giả miêu tả từ ngoại hình, tả tâm lý với dòng kí ức chập chờn, những suy nghĩ thầm lặng để có thể khắc hoạ rõ ràng nỗi đau khổ và sức sống của Mị, còn A Phủ thì tả ngoại hình, hành động và những mẩu đối thoại ngắn để làm rõ được tính cách giản đơn.

– Ngôn ngữ tinh tế mang đậm màu sắc của vùng miền núi. Giọng điệu trần thuật có sự pha trộn giữa giọng người kể với giọng nhân vật nên tạo nên chất trữ tình đặc trưng.

Có thể thấy truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” đã trở thành tác phẩm văn học tiêu biểu viết về người dân miền núi phía Bắc trong thời kỳ cách mạng của tác giả Tô Hoài. Truyện đã thể hiện được cuộc sống khổ cực, bị đẩy đến đường cùng của người dân và cho thấy sức phản kháng mãnh liệt của họ bằng nghệ thuật xây dựng nhân vật thành công, ngôn ngữ sinh động mang đậm màu sắc miền núi, hình ảnh giàu chất thơ.