Bài 14: Truyền thống uống nước nhớ nguồn trang 62
Yêu cầu: Thuật lại một sự việc thể hiện truyền thống Uống nước nhớ nguồn và chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc của em về sự việc đó.
Câu 1
Nói.
- Dựa vào dàn ý đã lập ở hoạt động Viết, em hãy thuật lại sự việc theo yêu cầu.
- Khi nói, em cần kết hợp thể hiện suy nghĩ, cảm xúc của mình qua giọng nói, cử chỉ, điệu bộ,..
- Em có thể kết hợp giới thiệu tranh ảnh, video,... ghi lại việc làm thể hiện truyền thống Uống nước nhớ nguồn mà em đã tham gia hoặc chứng kiến.
Phương pháp giải:
Em tiến hành nói dựa vào gợi ý.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Để khen thưởng, động viên cho những học sinh có thành tích tốt trong năm học vừa qua trường em đã tổ chức một chuyến viếng lăng Bác.
Em rất háo hức và kỳ vọng vì sẽ được nhìn thấy Bác Hồ. Sáu giờ sáng, tất cả các chiếc xe đều xuất phát. Chuyến xe dừng tại lăng Bác lúc bảy giờ ba mươi phút sáng. Ngay khi bước xuống xe cảm giác đầu tiên của em là sự choáng ngợp bởi không gian rộng lớn và sự trang nghiêm, thành kính nơi đây. Đường vào lăng Bác có rất nhiều những chú bộ đội đứng gác lăng, các chú đứng trang nghiêm với khẩu súng trên vai. Các chú bộ đội là người ngày đêm canh giữ, bảo vệ bình yên cho giấc ngủ của Bác, ai cũng có khuôn mặt thật nghiêm trang.
Hôm ấy không chỉ có thầy cô và chúng em đến thăm lăng và còn rất nhiều những đoàn tham quan khác, họ đến từ khắp nơi của Tổ Quốc. Đôi khi em còn bắt gặp những đoàn tham quan của những du khách nước ngoài. Nhìn những đoàn tham quan, em cũng như các bạn đều tràn ngập cảm xúc tự hào.
Sau lễ duyệt binh nghiêm trang, chúng em được các thầy cô hướng dẫn xếp hàng để đi vào lăng. Không gian trong lăng không rộng lắm nhưng không khí lại vô cùng thành kính, thiêng liêng. Bác nằm đấy, đôi mắt hiền từ nhắm lại như đang chìm vào giấc ngủ sâu, miệng Bác như hé một nụ cười. Bác như phát ra vầng hào quang chói lọi, vừa suy nghĩ, vừa gần gũi.
Ra khỏi Lăng, chúng em đi thăm quan Phủ Chủ tịch, nhà sàn, ao cá Bác Hồ, nhà Bảo tàng, được nhìn tận mắt từng dụng cụ sinh hoạt của Bác thường ngày: đôi dép cao su, chiếc gậy tre, chiếc mũ cối, bộ quần áo vải bạc màu, chiếc giường Bác nằm, chiếc bàn làm việc, chiếc ghế Bác ngồi… Những câu chuyện về Bác khiến chúng em cảm thấy thật tự hào.
Kết thúc chuyến đi, chúng em trở về trường học với rất nhiều cảm xúc tự hào. Chuyến tham quan lăng Bác quả thật là một chuyến đi đầy thú vị. Cũng qua chuyến đi này, em càng biết ơn Bác Hồ, tự hào về truyền thống lịch sử của dân tộc ta và thêm yêu quê hương, đất nước của mình.
Trong các truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam, em ấn tượng nhất là đạo lý "Uống nước nhớ nguồn". Để tưởng nhớ công lao các vua Hùng đã có công dựng nước, vừa qua, gia đình em đã có một chuyến hành trình đầy ý nghĩa về với lễ hội Đền Hùng tại vùng đất Tổ Phú Thọ.
Gia đình em đã cùng nhau lên kế hoạch tham gia lễ hội từ trước đó hai tuần. Đến ngày khởi hành, từ sáng sớm, ai nấy đều lộ rõ vẻ tươi vui, háo hức trên khuôn mặt. Để phù hợp với không khí trang nghiêm và thành kính, mẹ đã chuẩn bị cho cả nhà những bộ áo dài truyền thống. Khi mặc bộ áo dài đi giữa dòng người, em cảm thấy rất tự hào vì mình đang góp phần tôn vinh nét đẹp văn hóa của dân tộc.
Đến nơi, buổi sáng, gia đình em cùng dòng người đổ về điện kính thiên để tham gia lễ dâng hương. Không khí diễn ra rất trang trọng với đoàn rước kiệu hoành tráng, rực rỡ sắc màu của cờ hoa. Tiếng trống, tiếng chiêng vang dội khắp núi Nghĩa Lĩnh tạo nên một không gian vô cùng thiêng liêng. Sau phần lễ dâng hương cầu mong bình an, em được tham gia các trò chơi dân gian thú vị dưới chân núi. Trong đó, em ấn tượng nhất là trò chơi bịt mắt đập niêu. Tiếng hò reo cổ vũ nồng nhiệt của mọi người xung quanh làm em thấy vô cùng phấn khích.
Đến tối, khi không gian bắt đầu lên đèn, em được bố mẹ dẫn đi thưởng thức những món ăn truyền thống rất ngon của đồng bào miền núi phía Bắc tại các quầy hàng. Những món như xôi nếp nương, cơm lam hay thịt nướng đều có hương vị đặc biệt mà em chưa từng được thử trước đây. Kết thúc chuyến đi, cả gia đình em ra về trong sự luyến tiếc nhưng ai cũng thấy mãn nguyện.
Chuyến tham gia lễ hội Đền Hùng đã để lại trong em nhiều cảm xúc bồi hồi và lòng biết ơn sâu sắc đối với tổ tiên. Hoạt động này không chỉ giúp em hiểu thêm về lịch sử hào hùng của đất nước mà còn nhắc nhở mọi người về tinh thần đoàn kết. Em tự hứa sẽ học tập thật tốt để xứng đáng với công lao dựng nước của các vua Hùng.
Để giáo dục lòng yêu nước và đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" cho học sinh, nhân ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 vừa qua, trường em đã tổ chức một buổi lễ dâng hương đầy ý nghĩa tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh. Đây là một hoạt động giúp chúng em hiểu rõ hơn về những trang sử hào hùng và sự hy sinh thầm lặng của các thế hệ cha anh.
Sáng hôm ấy, đúng sáu giờ, tất cả các chiếc xe chở học sinh đều xuất phát từ cổng trường. Sau một chuyến đi ngắn, xe dừng lại tại nghĩa trang liệt sĩ lúc bảy giờ sáng. Ngay khi bước xuống xe, cảm giác đầu tiên của em là sự xúc động và thành kính trước một không gian rộng lớn, tĩnh mịch. Nơi đây là nơi yên nghỉ của hàng ngàn người anh hùng đã ngã xuống vì độc lập dân tộc.
Bắt đầu buổi lễ, chúng em đi trên con đường dẫn vào đài tưởng niệm chính. Hai bên đường là những hàng thông xanh đứng thẳng tắp, rì rào trong gió như những người lính đang canh giữ giấc ngủ ngàn thu cho đồng đội. Tại cổng chính, các chú bộ đội quản trang đứng gác với khuôn mặt nghiêm trang, ánh mắt đầy vẻ tự hào khiến không khí càng thêm phần long trọng.
Sau đó, lễ dâng hoa và dâng hương chính thức bắt đầu. Trong tiếng nhạc "Hồn tử sĩ" trầm mặc và linh thiêng, tất cả thầy cô cùng học sinh đều cúi đầu mặc niệm. Giây phút ấy, lòng em trào dâng niềm biết ơn vô hạn trước sự hy sinh cao cả của cha ông. Những nén hương thơm được thắp lên, khói hương nghi ngút như sợi dây kết nối tấm lòng của thế hệ trẻ với các bậc tiền nhân.
Tiếp theo, chúng em được các thầy cô hướng dẫn xếp hàng trật tự để đi vào khu vực các phần mộ. Cầm nén hương trên tay, em nhẹ nhàng thắp lên từng ngôi mộ đá. Có những ngôi mộ khắc đầy đủ họ tên, quê quán, nhưng cũng có những tấm bia chỉ vỏn vẹn dòng chữ "Liệt sĩ chưa biết tên". Nhìn những hàng bia mộ dài thăm thẳm, em cảm thấy vô cùng nghẹn ngào và xót xa trước những người anh hùng đã dâng hiến cả tuổi xuân cho Tổ quốc.
Cuối cùng, chúng em đi tham quan nhà truyền thống của nghĩa trang. Tại đây, chúng em được nhìn tận mắt những kỷ vật chiến tranh giản dị mà thiêng liêng: một chiếc ca nhôm sứt sát, đôi dép cao su đã mòn gót, hay những bức thư tay viết vội trên giấy đã ngả màu thời gian. Nghe những câu chuyện về sự dũng cảm, kiên cường của các chiến sĩ qua lời kể của hướng dẫn viên, em cảm thấy vô cùng tự hào về dòng máu anh hùng đang chảy trong tim mình.
Khi trời đã về trưa, buổi lễ kết thúc, chúng em lặng lẽ lên xe để trở về trường học. Buổi lễ dâng hương quả thật là một trải nghiệm đầy ý nghĩa và xúc động đối với em. Qua chuyến đi này, em càng thêm biết ơn các anh hùng liệt sĩ và tự hào về truyền thống bất khuất của dân tộc. Em tự hứa với lòng mình sẽ luôn học tập thật tốt, rèn luyện đạo đức để sau này góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, xứng đáng với những gì mà cha anh đã hy sinh.
Câu 2
Trao đổi, góp ý.
- Nội dung sự việc thể hiện truyền thống Uống nước nhớ nguồn.
- Trình tự của sự việc đúng với thực tế.
- Suy nghĩ, cảm xúc của người nói được thể hiện qua lời nói, giọng nói, cử chỉ, điệu bộ,...
Phương pháp giải:
Em trao đổi và góp ý.
Lời giải chi tiết:
Em trao đổi và góp ý.
Vận dụng Câu 1
Chia sẻ với người thân suy nghĩ, cảm xúc của mình về những việc làm góp phần gìn giữ truyền thống Uống nước nhớ nguồn.
Phương pháp giải:
Em chia sẻ với người thân suy nghĩ, cảm xúc của mình về những việc làm góp phần gìn giữ truyền thống Uống nước nhớ nguồn.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Uống nước nhớ nguồn là truyền thống có từ lâu đời của cha ông ta truyền lại cho thế hệ trẻ mai sau. Đây là truyền thống được gìn giữ, bảo tồn và phát huy từ đời này sang đời khác. Là thế hệ tương lai của đất nước, em ý thức được mình cần góp phần giữ gìn truyền thống Uống nước nhớ nguồn bằng nhiều cách khác nhau như tuyên truyền mọi người về truyền thống Uống nước nhớ nguồn, có các hành động việc làm cụ thể như tổ chức dâng hoa lên các nghĩa trang liệt sĩ để tưởng nhớ về những người có công với đất nước, thăm hỏi và tặng quà các gia đình chính sách,.....
Những việc làm gìn giữ truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" khiến con cảm thấy vô cùng xúc động và trân trọng những giá trị tốt đẹp của dân tộc. Con nhận thức được rằng mỗi hành động nhỏ bé hôm nay đều là cách để bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với công lao của thế hệ đi trước. Từ đó, con thấy mình cần có trách nhiệm sống tốt và nỗ lực hơn nữa để xứng đáng với những gì cha ông đã gây dựng.
Việc thực hiện những hành động đền ơn đáp nghĩa giúp con cảm thấy tâm hồn mình trở nên tốt đẹp và biết sống sâu sắc hơn. Con hiểu rằng sự bình yên hôm nay là nhờ công lao to lớn của các thế hệ đi trước, vì vậy con luôn tự hào về truyền thống hiếu nghĩa của dân tộc mình. Những việc làm này không chỉ là sự tri ân mà còn tiếp thêm cho con động lực để cố gắng rèn luyện, góp phần giữ gìn những giá trị cao quý mà cha ông để lại.
Vận dụng Câu 2
Tìm đọc một câu chuyện về lòng biết ơn.
Phương pháp giải:
Em tìm đọc một câu chuyện về lòng biết ơn qua sách vở, báo chí, internet,...
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Vị khách tốt bụng
Một du khách nhìn thấy một cụ bà đang đứng bên bờ một dòng suối lênh láng nước sau một trận mưa lớn. Trông bà có vẻ rất lo lắng và bất đắc dĩ phải băng qua nó.
Người khách du lịch tiến lại gần và hỏi bà lão:
- “Bà ơi, bà có muốn con cõng bà vượt suối không?”
Bà lão rất ngạc nhiên và lẳng lặng gật đầu đồng ý. Anh cõng bà băng qua suối và anh dần đuối sức. Sau khi sang bờ bên kia, bà lão vội vội vàng vàng rời đi mà không nói lời cảm ơn nào. Vị du khách đang rã rời vì đuối sức kia có chút hối tiếc vì giúp đỡ bà lão ấy. Anh không mong cầu bà báo đáp, nhưng nghĩ rằng chí ít thì bà cũng nên nói với anh đôi lời bày tỏ sự cảm kích.
Vài giờ sau, du khách này đi tới vùng núi. Đó là một hành trình đầy gian nan với anh, chân của anh bị côn trùng cắn sưng tấy. Lát sau, trên đường đi, có một thanh niên bắt kịp theo anh và nói: “Cảm ơn anh đã giúp bà tôi. Bà bảo anh sẽ cần những thứ này và muốn tôi mang chúng đến cho anh.”
Nói đoạn, cậu ấy lấy ra một ít thức ăn và thuốc men trong túi ra. Hơn nữa anh còn dắt thêm một con lừa và giao nó cho du khách tốt bụng. Vị du khách không ngừng nói cảm ơn anh thanh niên. Sau đó người thanh niên này nói tiếp: “Bà của tôi không nói được, cho nên bà muốn tôi thay mặt bà cảm ơn anh!”
Ổ bánh mì
"Một giáo sư người Mỹ làm giảng viên tại một viện đại học ở nước Ba Tây (Brazil) đã nhắc lại một kỷ niệm khó quên. Ông thuật lại rằng một ngày kia khi đang trên con đường đến trường đại học, ông cảm thấy có ai đó kéo quần mình, quay đầu lại, ông thấy một cậu bé độ 5 hay 6 tuổi với đôi mắt tròn đen và sáng trong khuôn mặt lem luốc bẩn thỉu.
Cậu bé nhìn ông với lời van xin: “Thưa ông! Cho con bánh mì”. Khác với những lần trước, mỗi khi gặp trẻ ăn xin trên đường phố, mở lời van xin, ông thường phớt lờ, lạnh lùng bước đi, vì có nhiều trẻ ăn xin quá, nhưng không biết vì sao lần này ông lại dừng bước, rồi bảo cậu cùng đi với ông ta vào quán cà phê gần đó. Sau khi mua cho cậu một bánh kem và thức ăn khác mà cậu muốn, ông mua cho mình một tách cà phê, rồi bước ra khỏi tiệm, quên hẳn cậu bé.
Lòng biết ơn và mơ ước
"Một ngày nọ, một gia đình quý tộc giàu có nước Anh đã đưa con về miền quê nghỉ mát. Trong khi nô đùa, tai nạn đã xảy ra: cậu con trai nhỏ của họ sa chân ngã xuống vực nước sâu. Tất cả tưởng chừng như vô vọng, không còn phương cách nào cứu sống cậu bé không biết bơi. Thế rồi, từ xa, nghe tiếng kêu thất thanh, một chú bé nhem nhuốc, con của một nông dân nghèo trong vùng đã chạy đến tiếp cứu.
Nhà quý tộc đã hết sức biết ơn cậu bé nhà nghèo. Thay vì chỉ nói lời cảm ơn và kèm theo một ít tiền hậu tạ, ông ân cần hỏi cậu bé:
– Khi lớn lên, cháu muốn làm gì?
Cậu bé nhỏ nhẹ thưa:
– Thưa ông, chắc cháu sẽ tiếp tục nghề làm ruộng của cha cháu.
Nhà quý tộc lại gặng hỏi:
– Thế cháu không còn ước mơ nào lớn hơn nữa sao?
Cậu bé im lặng cúi đầu một lúc rồi mới trả lời:
– Dạ thưa bác, nhà cháu nghèo thế này thì cháu còn biết ước mơ điều gì nữa đây?
Lại tiếp tục một câu hỏi chân tình:
– Nhưng bác muốn biết, nếu cháu được phép mơ ước thì cháu sẽ ước mơ điều gì?
Và lần này cũng lại là một câu trả lời thật thà:
– Thưa bác, cháu muốn được đi học, cháu muốn trở thành một bác sĩ!
Sau này, cậu bé ngày xưa không biết bơi được cứu sống đã trở thành một vĩ nhân, đã làm cho cả nước Anh hãnh diện tự hào, đó chính là Thủ tướng Winston Churchill. Còn cậu bé quê nhà nghèo đã không còn chỉ biết đặt ước mơ đời mình nơi cụm cỏ bờ đê.Cậu đã trở thành một bác sĩ lừng danh thế giới, cũng đồng thời là ân nhân của cả nhân loại khi tìm ra được thuốc kháng sinh penicillin. Tên của ông là Alexander Fleming.