Bài 17: Thư gửi các học sinh trang 89

Khởi động

Trả lời câu hỏi khởi động trang 89 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Kể về một lễ khai giảng đã để lại nhiều ấn tượng đẹp đối với em.

Phương pháp giải:

Em nhớ lại một lễ khai giảng đã để lại nhiều ấn tượng đẹp đối với em và kể lại.

Gợi ý:

- Lễ khai giảng đó diễn ra vào thời gian nào?

- Vì sao nó để lại ấn tượng đẹp đối với em?

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Em vẫn nhớ hôm ấy cùng mẹ đến trường để tham dự lễ khai giảng năm học mới. Em mặc bộ đồng phục mới mà mẹ đã mua cho em. Đi trên con đường thân thuộc hàng ngày, mà trong lòng em không khỏi háo hức, nôn nao. Khi đến cổng trường, em cảm thấy rất đông bạn nhỏ cũng được bố mẹ đưa đến trường. Những chị học sinh khối 4, 5 duyên dáng trong chiếc váy đồng phục, những anh chị khăn quàng đỏ thắm trên vai. Bước vào cổng trường, qua khoảng sân rộng đã đến trước cửa lớp. Cô dìu tay em vào lớp và xếp chỗ ngồi. Lễ khai giảng bắt đầu trong không khí trang trọng của nghi thức chào cờ.

Nội dung bài đọc

Bài đọc

THƯ GỬI CÁC HỌC SINH

(Trích)

Các em học sinh,

Ngày hôm nay là ngày khai trường đầu tiên ở nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Tôi đã tưởng tượng thấy trước mắt cái cảnh nhộn nhịp tưng bừng của ngày tựu trường ở khắp các nơi. Các em hết thảy đều vui vẻ vì sau mấy tháng giời nghỉ học, sau bao nhiêu cuộc chuyển biến khác thường, các em lại được gặp thầy gặp bạn. Nhưng sung sướng hơn nữa, từ giờ phút này giở đi, các em bắt đầu được nhận một nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam. [...]

Các em được hưởng sự may mắn đó là nhờ sự hi sinh của biết bao nhiêu đồng bào các em. Vậy các em nghĩ sao? [...]

Trong năm học tới đây, các em hãy cố gắng, siêng năng học tập, ngoan ngoãn, nghe thầy, yêu bạn. Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều. Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em. [...]

Ngày hôm nay, nhân buổi tựu trường của các em, tôi chỉ biết chúc các em một năm đầy vui vẻ và đầy kết quả tốt đẹp.

Chào các em thân yêu

Hồ Chí Minh

(Theo Hồ Chí Minh toàn tập)

Từ ngữ

- Việt Nam Dân chủ Cộng hoà: tên nước ta từ năm 1945 đến năm 1976. Văn bản trên được trích từ thư của Bác Hồ gửi học sinh cả nước nhân ngày khai giảng năm học đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, tháng 9 năm 1945.

- Bao nhiêu cuộc chuyển biến khác thường: ý nói những sự kiện lớn từ giữa năm 1945 đến ngày khai trường, nổi bật là cuộc Cách mạng tháng Tám và sự ra đời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

- 80 năm giời nô lệ: 80 năm nước ta bị thực dân Pháp đô hộ.

- Cơ đồ: sự nghiệp lớn, ở đây có nghĩa là đất nước, giang sơn.

- Hoàn cầu: thế giới.

Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 90 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Câu nào trong thư của Bác Hồ cho thấy ngày khai trường tháng 9 năm 1945 rất đặc biệt?

Phương pháp giải:

Em đọc câu văn thứ nhất trong bài đọc để tìm câu trả lời.

"Ngày hôm nay là ngày khai trường đầu tiên ở nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà."

Lời giải chi tiết:

Bác Hồ đã viết trong thư “Ngày hôm nay là ngày khai trường đầu tiên ở nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.”. Bác muốn học sinh cả nước cảm nhận được ý nghĩa của ngày khai trường đầu tiên sau khi nước ta giành được độc lập sau 80 năm bị thực dân Pháp đô hộ.

Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 90 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Chi tiết nào trong thư cho thấy Bác vui cùng niềm vui của học sinh nhân ngày khai trường?

Phương pháp giải:

Em đọc đoạn văn đầu tiên của bài đọc để tìm câu trả lời.

Lời giải chi tiết:

Chi tiết trong thư cho thấy Bác Hồ vui cùng niềm vui của học sinh nhân ngày khai trường là: “Tôi đã tưởng tượng thấy trước mắt cái cảnh nhộn nhịp tưng bừng của ngày tựu trường ở khắp các nơi.”

Câu 3

Trả lời câu hỏi 3 trang 90 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Bác nhắc học sinh nhớ đến ai, nghĩ đến điều gì trong giờ phút hạnh phúc của ngày tựu trường?

Phương pháp giải:

Em đọc đoạn văn thứ hai của bài đọc để tìm câu trả lời.

Các em được hưởng sự may mắn đó là nhờ sự hi sinh của biết bao nhiêu đồng bào các em. Vậy các em nghĩ sao? [...]

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Bác nhắc học sinh nhớ đến công ơn biết bao đồng bào đã chiến đấu, hi sinh để giành lại độc lập, tự do cho dân tộc, đất nước. Bác nhắc học sinh nghĩ đến trách nhiệm của người học sinh, nghĩ đến nhiệm vụ của toàn dân, đó là công cuộc xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại.

Câu 4

Trả lời câu hỏi 4 trang 90 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Vì sao Bác khuyên các em học sinh phải cố gắng, siêng năng học tập,... trong những năm học tới?

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ đoạn văn thứ ba của bài đọc, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Bác khuyên các em học sinh phải cố gắng, siêng năng học tập,... trong những năm học tới bởi vì chỉ bằng con đường học tập, chúng ta mới có thể thoát khỏi yếu hèn sau 80 năm trời bị áp bức, bóc lột, bằng con đường học tập mới có thể có kiến thức, có hiểu biết để đưa đất nước tiến lên, sánh vai các cường quốc năm châu.

Câu 5

Trả lời câu hỏi 5 trang 90 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Nêu cảm nghĩ của em sau khi đọc thư Bác Hồ gửi các học sinh.

* Học thuộc lòng đoạn thư từ Sau 80 năm giời nô lệ đến nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ bài đọc, và nêu cảm nghĩ của bản thân.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Qua thư Bác Hồ, em hiểu rằng: Ở lứa tuổi học sinh, việc làm cần thiết nhất là chăm chỉ học tập. Bởi Bác Hồ – người đã hi sinh cả cuộc đời cho dân cho nước – đã khẳng định rằng: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em."